II SA/Ka 1506/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2005-05-11
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanenadzór budowlanykara grzywnywłaściwość organównieważnośćpostępowanie administracyjneroboty budowlanesamowola budowlana

WSA w Gliwicach stwierdził nieważność postanowień Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładających karę grzywny za samowolne wznowienie robót budowlanych, wskazując na naruszenie przepisów o właściwości przez organy administracji.

Sprawa dotyczyła skargi W.G. i J.G. na postanowienia Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymały w mocy karę grzywny za wznowienie wstrzymanej budowy drogi osiedlowej. Sąd administracyjny stwierdził nieważność obu postanowień, wskazując na naruszenie przepisów o właściwości przez organy administracji, które nie były właściwe do orzekania w sprawach o wykroczenia budowlane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał sprawę ze skargi W.G. i J.G. na postanowienia S. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymały w mocy karę grzywny nałożoną za przystąpienie do realizacji wstrzymanej budowy wewnętrznej drogi osiedlowej. Kara została orzeczona na podstawie art. 93 pkt 4 Prawa budowlanego. Skarżący kwestionowali fakt przystąpienia do robót oraz zarzucili organowi stosowanie zasady odpowiedzialności zbiorowej. Sąd, kontrolując zaskarżone postanowienie, stwierdził, że zarówno postanowienie organu odwoławczego, jak i postanowienie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 kpa). Sąd wskazał, że zgodnie z art. 94 Prawa budowlanego, sprawy o czyny określone w art. 93 rozstrzygane są na podstawie przepisów o wykroczeniach, a orzekanie w takich sprawach należy do sądów powszechnych, a nie organów nadzoru budowlanego. W związku z tym, postanowienia te dotknięte były kwalifikowaną wadą powodującą ich nieważność. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, orzekając jednocześnie, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu i zasądzając od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nadzoru budowlanego nie jest właściwy do orzekania takich kar, gdyż sprawy te należą do właściwości sądów powszechnych w sprawach o wykroczenia.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa budowlanego (art. 94) stanowią, że sprawy o czyny określone w art. 93 rozstrzygane są na podstawie przepisów o wykroczeniach, a zgodnie z Kodeksem wykroczeń, orzekają w nich sądy powszechne. Wydanie postanowienia przez organ nadzoru budowlanego w tej materii stanowi naruszenie przepisów o właściwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (14)

Główne

kpa art. 156 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie przepisów o właściwości powoduje nieważność decyzji/postanowienia.

Prawo budowlane art. 93 § pkt 4

Ustawa - Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 94

Ustawa - Prawo budowlane

Orzekanie w sprawach o czyny z art. 92 i 93 następuje na podstawie przepisów o wykroczeniach.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa skutkującego nieważnością.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stosuje środki przewidziane do załatwienia sprawy.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

k.w.

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Przepisy stosowane do spraw o czyny z Prawa budowlanego.

Pomocnicze

kpa art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 83 § ust. 1

Ustawa - Prawo budowlane

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 2

ustawa o NSA art. 55 § ust. 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Podstawa do orzekania o kosztach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów o właściwości przez organy administracji przy wydawaniu postanowień.

Odrzucone argumenty

Fakt przystąpienia przez skarżących do wykonywania wstrzymanych robót budowlanych (organ powołał się na "Relację" z akt I instancji). Rozpoczęcie robót budowlanych przed uzyskaniem decyzji zezwalającej na wznowienie robót jako naruszenie art. 93 pkt 4 Prawa budowlanego.

Godne uwagi sformułowania

Naruszenie właściwości przez organ administracji przy wydawaniu decyzji (postanowienia – art. 126 kpa) powoduje zawsze nieważność decyzji. Przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a organy z urzędu muszą przestrzegać swojej właściwości (art. 19 kpa). Wydanie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia I instancji nastąpiło z naruszeniem przepisów o właściwości, a więc postanowienia te dotknięte są kwalifikowaną wadą, określoną w art. 156 § 1 pkt 1 kpa.

Skład orzekający

Ewa Krawczyk

przewodniczący sprawozdawca

Iwona Bogucka

członek

Stanisław Nitecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowana wykładnia przepisów o właściwości organów administracji i konsekwencje naruszenia tych przepisów, w szczególności w kontekście Prawa budowlanego i spraw o wykroczenia."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, ale zasada nieważności z powodu naruszenia właściwości jest uniwersalna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak fundamentalne błędy proceduralne, takie jak naruszenie właściwości organu, mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli merytorycznie sprawa mogłaby być rozstrzygnięta inaczej. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa administracyjnego.

Błąd w "papierach" zniweczył karę? Sąd administracyjny stwierdził nieważność postanowień Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ka 1506/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-05-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-06-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Ewa Krawczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Iwona Bogucka
Stanisław Nitecki
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Asesor WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant sekr. sąd. Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2005 r. sprawy ze skargi W.G. i J.G. na postanowienia S. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie grzywny za działania niezgodne z przepisami prawa budowlanego 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od S. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących tytułem zwrotu kosztów postępowania [...] zł ([...] zł).
Uzasadnienie
S. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 144 kpa oraz art. 93 pkt 4 ustawy z dnia 7.07.1994 roku – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 z zm.) utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. nakładające na W. i J.G. karę grzywny w wysokości [...] zł. Kara została orzeczona za przystąpienie do realizacji wstrzymanej postanowieniem organu nadzoru budowlanego z dnia [...] budowy wewnętrznej drogi osiedlowej na osiedlu mieszkaniowym przy ul. [...] w B. – S.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż nałożenie kary uzasadnia rozpoczęcie przez W. i J.G. robót budowlanych przed uzyskaniem decyzji zezwalającej na wznowienie robót, co stanowi naruszenie karnego przepisu art. 93 pkt 4 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane.
W skardze na powyższe postanowienie W. i J.G. domagali się jego uchylenia. Wskazywali na brak wykazania przez organ administracyjny rzeczywistego przystąpienia przez nich do wykonywania wstrzymanych robót. Wyrazili także wątpliwość co do możliwości ukarania jedną grzywną dwóch osób i zarzucili organowi stosowanie zasady odpowiedzialności zbiorowej.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podał, że fakt przystąpienia przez skarżących do wykonywania wstrzymanych robót budowlanych wynika ze znajdującej się w aktach I instancji "Relacji" – załącznika 20a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sąd dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w aspekcie jego zgodności z prawem i nie będąc stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z zm.), dalej ustawa p.p.s.a., związany zarzutami ani wnioskami skargi, stwierdził, iż zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane
z naruszeniem przepisów o właściwości – art. 156 § 1 pkt 1 kpa.
Naruszenie właściwości przez organ administracji przy wydawaniu decyzji (postanowienia – art. 126 kpa) powoduje zawsze nieważność decyzji. Przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a organy z urzędu muszą przestrzegać swojej właściwości (art. 19 kpa).
Postanowienia obu instancji zostały wydane w oparciu o art. 93 pkt 4 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 94 tego Prawa orzekanie w sprawach o czyny, określone w art. 92 i art. 93, następuje na podstawie przepisów kodeksu w sprawach o wykroczenia – ustawa z dnia 24.08.2001 r. (Dz.U. nr 106, poz. 1148 z zm.). Zgodnie z art. 9 § 1 tego kodeksu w sprawach o wykroczenia orzekają sądy powszechne. Także z art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego nie wynikają kompetencje organu nadzoru budowlanego do orzekania w sprawach uregulowanych w Rozdziale 9 - Przepisy karne.
Wydanie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia I instancji nastąpiło z naruszeniem przepisów o właściwości, a więc postanowienia te dotknięte są kwalifikowaną wadą, określoną w art. 156 § 1 pkt 1 kpa.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 135 i 152 ustawy p.p.s.a. w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z zm.) orzeczono jak w sentencji.
Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA w związku z art. 97 § 2 ustawy wprowadzającej (...) z dnia 30.08.2002 r.
Stwierdzenie nieważności postanowień obu instancji czyni zbędnym dokonanie przez Sąd merytorycznej kontroli tych postanowień, jak również oceny zasadności zarzutów skarżących.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI