II SA/Ka 1485/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2004-09-22
NSAAdministracyjneWysokawsa
choroba zawodowanarząd słuchuhałasPaństwowa Inspekcja Sanitarnapostępowanie administracyjnezwiązek z orzeczeniem NSAochrona zdrowia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, uznając, że organ ten był związany wcześniejszym orzeczeniem NSA i nie zastosował się do niego.

Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia choroby zawodowej (uszkodzenia słuchu) u pracownika kopalni. Po wcześniejszym wyroku NSA nakazującym ponowne rozpatrzenie sprawy, organ administracji ponownie wydał decyzję negatywną, powołując się na opinie lekarzy orzeczników. WSA w Gliwicach stwierdził nieważność tej decyzji, uznając, że organ był związany oceną prawną NSA i naruszył art. 30 ustawy o NSA.

Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia choroby zawodowej w postaci uszkodzenia narządu słuchu u M.C., pracownika kopalni narażonego na hałas. Po decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego odmawiającej stwierdzenia choroby zawodowej i utrzymaniu jej w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, M.C. wniósł skargę do NSA. Wyrokiem z 22 lutego 2002 r. NSA uwzględnił skargę, stwierdzając, że zostały spełnione przesłanki do uznania choroby za zawodową i brak jest podstaw do wyłączenia uszkodzenia słuchu ze względu na stopień uszkodzenia. Mimo tego, organ odwoławczy ponownie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, powołując się na nowe opinie lekarzy orzeczników, którzy stwierdzili, że obniżenie ostrości słyszenia nie powoduje skutków zdrowotnych kwalifikujących jako choroba zawodowa. W kolejnej skardze do NSA, pełnomocnik M.C. zarzucił naruszenie prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając sprawę na podstawie przepisów przejściowych, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, uznając, że organ administracji był związany oceną prawną NSA z 2002 r. (art. 30 ustawy o NSA) i naruszył ten przepis przez jego niezastosowanie. Sąd zasądził również od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ administracji jest związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu NSA, zgodnie z art. 30 ustawy o NSA (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania orzeczenia NSA) oraz art. 99 ustawy wprowadzającej Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na przepisy ustawy o NSA oraz przepisy przejściowe, które jednoznacznie wiążą organ administracji z oceną prawną wyrażoną przez NSA. Niezastosowanie się do tej oceny stanowi rażące naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (12)

Główne

u.NSA art. 30

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiązała w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Przepisy wprowadzające art. 99

Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.

p.p.s.a. art. 145 § 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 200

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia adwokata.

rozp. MS art. 18 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Stawka minimalna za czynności adwokackie w sprawach administracyjnych.

u.PISan art. 1

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

u.PISan art. 4 § 5

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

rozp. RM art. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych

rozp. RM art. 7

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych

rozp. RM art. 10

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ administracji był związany oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA z 2002 r. Brak jest podstaw prawnych do wyłączenia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu ze względu na stopień uszkodzenia.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu oparta na nowych opiniach lekarzy orzeczników, które były sprzeczne z wcześniejszą oceną NSA. Przesunięcie progu słyszalności nie jest schorzeniem, a jedynie odchyleniem od normy nie skutkującym istotnym zaburzeniem funkcji organizmu.

Godne uwagi sformułowania

ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiązała w sprawie ten sąd oraz organ brak jest podstaw prawnych do wyłączenia z pojęcia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu ze względu na stopień tego uszkodzenia zostały spełnione wszystkie przesłanki do uznania choroby skarżącego za zawodową została wydana z rażącym naruszeniem prawa polegającym na niezastosowaniu przez organ administracji art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Skład orzekający

Henryk Wach

sprawozdawca

Krzysztof Wujek

przewodniczący

Małgorzata Walentek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Związanie organów administracji oceną prawną sądów administracyjnych, zwłaszcza w kontekście przepisów przejściowych i zmiany ustroju sądów administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu przejściowego po reformie sądownictwa administracyjnego i stosowania art. 30 ustawy o NSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje kluczową zasadę związania organów administracji orzeczeniami sądów, zwłaszcza w kontekście zmian prawnych i przepisów przejściowych, co jest istotne dla praktyki prawniczej.

Organ administracji zignorował wyrok NSA – sąd stwierdził nieważność decyzji!

Dane finansowe

WPS: 255 PLN

Sektor

ochrona zdrowia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ka 1485/02 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-09-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-06-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Henryk Wach /sprawozdawca/
Krzysztof Wujek /przewodniczący/
Małgorzata Walentek
Symbol z opisem
620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Asesor WSA Małgorzata Walentek Protokolant Joanna Spadek po rozpoznaniu w dniu 22 września 2004 r. przy udziale- sprawy ze skargi M.C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz skarżącego 255 zł (dwieście pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. orzekł, że u M. C. brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci zawodowego uszkodzenia narządu słuchu, wskazanej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Jako podstawę prawną decyzji wskazał: art. 1, art. 4 pkt. 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575), § 1,7 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.).
W uzasadnieniu wyjaśnił, że istotnym warunkiem dla stwierdzenia choroby zawodowej jest jej uprzednie rozpoznanie przez jednostkę służby zdrowia. M. C. był badany w [...] Centrum Medycznym Przychodni Chorób Zawodowych w K, gdzie nie rozpoznano choroby zawodowej uszkodzenia słuchu, ponieważ stopień ubytku słuchu nie osiągnął takiego nasilenia, aby z medycznego punktu widzenia można było rozpoznać chorobę zawodową.
Od tej decyzji odwołał się M.C. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że utracił słuch podczas wykonywania pracy w kopalni.
Decyzją z [...] nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., powołując się na art.138 § 1 pkt. 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że M.C. w latach [...] -[...] pracował w A jako elektromonter, dozorca, sztygar pod ziemią, gdzie był narażony na hałas 77-95 dB.
Następnie powołując się na wyniki badań przeprowadzonych przez placówki diagnostyczne wyjaśnił, że wykluczyły one istnienie choroby zawodowej narządu słuchu, ponieważ stwierdzone przesunięcie progu słuchu nie powoduje upośledzenia narządu słuchu
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.C. wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wyrokiem z 22 lutego 2002 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Ka 1068/00 NSA uwzględnił to żądanie. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że brak jest podstaw prawnych do wyłączenia z pojęcia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu ze względu na stopień tego uszkodzenia. Jednocześnie Sąd uznał, że zostały spełnione wszystkie przesłanki do uznania choroby skarżącego za zawodową.
Decyzją z [...] nr [...] organ odwoławczy ponownie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że po wyroku NSA zwrócił się do lekarzy orzeczników o wydanie orzeczenia podsumowującego. [...] lekarze podtrzymali swoje orzeczenie z [...] uznając, że stwierdzone u M.C. obniżenie ostrości słyszenia nie powoduje skutków zdrowotnych, które można zakwalifikować jako chorobę zawodową. Przesunięcie progu słyszalności nie jest schorzeniem, a jedynie odchyleniem od normy nie skutkującym istotnym zaburzeniem funkcji organizmu. Funkcja narządu słuchu nie jest upośledzona w stopniu, który można kwalifikować jako społecznie niewydolny. Organ odwoławczy stwierdził na końcu, że mając na uwadze takie stanowisko lekarzy, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik M.C. wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia zarzucając naruszenie prawa polegające na nie rozpoznaniu choroby zawodowej. W uzasadnieniu stwierdził, że organ administracji ponownie wydał negatywną decyzję, a to wbrew niewątpliwym w tej sprawie faktom.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga M.C. została wniesiona do Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach Naczelnego Sądu Administracyjnego w 2002 r., kiedy obowiązywał przepis art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), według którego ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiązała w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Należy jednak zauważyć, że wskazana ustawa straciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r., na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. Dz.U. z 2002 r. Nr 240 , poz. 2052). W myśl art. 85 ostatnio cytowanej ustawy, z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1259) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Stosownie do art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwie wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Na podstawie § 1 pkt 4 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652) utworzony został dla obszaru województwa śląskiego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Przepis art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) stanowi, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r., z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
Mając na uwadze powyższą regulację należy zatem podnieść, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 lutego 2002 r. jednoznacznie stwierdził, iż zostały spełnione określone w przepisach prawa przesłanki do uznania choroby skarżącego za zawodową. Ponadto Sąd zwrócił uwagę na to, że brak jest podstaw prawnych do wyłączenia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu ze względu na stopień tego uszkodzenia.
Organ odwoławczy, który z mocy wskazanego już przepisu art. 30 ustawy o NSA był związany tą oceną i wskazaniem co do dalszego postępowania ponownie wydał jednak decyzję niekorzystną dla skarżącego.
Swoje stanowisko uzasadnił treścią pisma z [...], w którym lekarze orzecznicy wyrazili swój pogląd, co do rozstrzygnięcia sprawy.
Należy podkreślić, że NSA dokonał oceny orzeczeń placówek diagnostycznych, którymi stwierdzono uszkodzenie słuchu, którego charakter wskazuje na to, że spowodowany został działaniem hałasu (niedosłuch obustronny odbiorczy). Tym samym brak było wskazań, aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji prowadził postępowanie dowodowe w tym kierunku.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy).
Skarga M.C. zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ administracji [...] naruszył art. 30 ustawy o NSA poprzez jego niezastosowanie.
Wobec tego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), ponieważ została wydana z rażącym naruszeniem prawa polegającym na niezastosowaniu przez organ administracji art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.).
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji wykona wskazania wyrażone w wyroku NSA z 22 lutego 2002 r.
O kosztach orzeczono w trybie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Według tego ostatniego przepisu, do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata.
Zgodnie z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), opłaty stanowiące podstawę zasądzenia przez sądy kosztów zastępstwa prawnego nie mogą być wyższe niż stawki minimalne, o których mowa w rozdziałach 3-5, niezależnie od wysokości tych opłat ustalonych w umowie między adwokatem a klientem. Sąd może przyznać opłaty wyższe od wskazanych w ust. 1, jeżeli uzasadnia to rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz niezbędny nakład pracy adwokata; nie mogą być one wyższe niż sześciokrotne stawki minimalne.
W rozpoznawanej sprawie ma zastosowanie stawka minimalna w kwocie 240 zł określona w § 18 ust. 1 pkt. 1 lit. c wskazanego rozporządzenia, ponieważ brak jest przesłanek do przyznania opłaty wyższej według reguły określonej w § 2 ust. 2.
Z mocy art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzygając w granicach tej sprawy nie był związany wnioskiem pełnomocnika o uchylenie zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Wobec stwierdzenia naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego rozstrzygnięcia orzeczono odmiennie od wniosku zawartego w skardze oraz na innej podstawie prawnej od powołanej przez pełnomocnika. Do kosztów postępowania zaliczono również kwotę 15 zł uiszczoną przez stronę skarżącą tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi.