II SA/Ka 1392/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2004-10-07
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowyplan zagospodarowania przestrzennegoprodukcja rolnasprzeczność z planemocena prawna sąduzwiązanie orzeczeniemnaruszenie prawa materialnegostwierdzenie nieważności

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie warunków zabudowy, uznając, że organ rażąco naruszył wiążącą go ocenę prawną wyrażoną w poprzednim wyroku NSA.

Prokurator Okręgowy zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie warunków zabudowy, zarzucając rażące naruszenie art. 30 ustawy o NSA, który nakazuje związanie organu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu. Kolegium, mimo wcześniejszego wyroku NSA uchylającego podobną decyzję i wskazującego na sprzeczność inwestycji z planem zagospodarowania przestrzennego, ponownie wydało decyzję ustalającą warunki zabudowy. Sąd uznał, że organ rażąco zlekceważył wiążącą go ocenę prawną NSA, co skutkowało stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Okręgowego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego i gospodarczego. Wcześniej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 lutego 2003 r. uchylił decyzję Kolegium, uznając, że zamierzenie inwestycyjne małżonków F. jest sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który zakazywał realizacji obiektów niezwiązanych z produkcją rolną. Sąd NSA w tamtym wyroku wskazał, że inwestycja ma charakter mieszkalny, a nie rolny. Mimo tego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpoznając sprawę ponownie, wydało decyzję ustalającą warunki zabudowy, powołując się jedynie na art. 46a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i prowadząc polemikę z poglądem NSA. Prokurator zarzucił rażące naruszenie art. 30 ustawy o NSA (obecnie art. 99 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), który stanowi, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Kolegium rażąco zlekceważyło wiążącą je ocenę prawną NSA, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 PPSA. Sąd podkreślił, że organ nie może prowadzić polemiki z orzeczeniem sądu i musi dostosować się do wyrażonej w nim oceny prawnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ administracji publicznej jest związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu administracyjnego, a jej zignorowanie stanowi rażące naruszenie prawa.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 30 ustawy o NSA (obecnie art. 99 PPSA) nakłada na organ obowiązek dostosowania się do oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu sądu. Organ nie może prowadzić polemiki z orzeczeniem ani interpretować go odmiennie niż sąd.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (6)

Główne

u.NSA art. 30

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.

Przepisy wprowadzające PPSA art. 99

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.

PPSA art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza nieważność decyzji w przypadku rażącego naruszenia prawa.

Pomocnicze

Przepisy wprowadzające PPSA art. 97 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawy nie rozpoznane przed dniem 1 stycznia 2004 r. podlegają rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów PPSA.

PPSA art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka o niewykonalności zaskarżonej decyzji w całości.

u.z.p. art. 46a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym

Podstawa materialnoprawna decyzji organu odwoławczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Rażące naruszenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze art. 30 ustawy o NSA poprzez zignorowanie wiążącej oceny prawnej wyrażonej w wyroku NSA z dnia 28 lutego 2003 r. Organ odwoławczy nie dostosował się do oceny prawnej sądu mimo braku zmiany stanu faktycznego lub prawnego. Organ prowadził polemikę z poglądem sądu zamiast zastosować się do niego.

Odrzucone argumenty

Argumenty organu odwoławczego przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odpowiedzi na skargę oraz piśmie procesowym, które wskazywały na odmienną interpretację przepisów lub orzecznictwa. Argumenty organu dotyczące tego, że w poprzednim wyroku NSA nie stwierdzono nieważności decyzji Kolegium.

Godne uwagi sformułowania

ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia niezrozumiałe jest uchylenie decyzji SKO, skoro Prokurator wnioskował o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium, a NSA stwierdził, że nie widzi podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji zamierzeniem inwestycyjnym wnioskodawców jest w istocie budowa domku letniskowego, czy też mieszkalnego, a nie nowoczesnego gospodarstwa rolnego organ, którego działanie zaskarżono, nie godzi się z oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu Sądu i wskazuje na jej "wadliwość"

Skład orzekający

Ewa Krawczyk

przewodniczący

Małgorzata Korycińska

sprawozdawca

Małgorzata Walentek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Związanie organów administracji oceną prawną wyrażoną w orzeczeniach sądów administracyjnych oraz konsekwencje naruszenia tego obowiązku."

Ograniczenia: Dotyczy spraw rozstrzyganych na podstawie przepisów o NSA i PPSA w brzmieniu obowiązującym w latach 2003-2004, ale zasada związania oceną prawną jest uniwersalna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa ilustruje kluczową zasadę proceduralną dotyczącą związania organów administracji oceną prawną sądu, co jest fundamentalne dla praworządności. Pokazuje też, jak organy mogą próbować obejść wyroki sądowe.

Organ zignorował wyrok sądu? Sąd stwierdził nieważność decyzji!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ka 1392/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-10-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-06-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Ewa Krawczyk /przewodniczący/
Małgorzata Korycińska /sprawozdawca/
Małgorzata Walentek
Symbol z opisem
615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
Sygn. powiązane
II OZ 269/05 - Postanowienie NSA z 2005-04-28
II OZ 1209/05 - Postanowienie NSA z 2005-12-13
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędzia NSA Małgorzata Korycińska /spr./ Asesor WSA Małgorzata Walentek Protokolant sekr. sąd. Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2004 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości.
Uzasadnienie
Wójt Gminy w W. decyzją z dnia[...] odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji mającej polegać na budowie budynku mieszkalnego oraz budynku gospodarczego z uprawami i hodowlą drzew i krzewów ozdobnych jako specjalistycznych gatunków roślin w B. przy ul. [...] na [...].
Rozpoznając sprawę na skutek odwołania wnioskujących o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu – E. F. i Z. F. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji w całości i ustaliło warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji.
Decyzję organu odwoławczego uchylił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 lutego 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 268/01 zapadłym na skutek skargi Prokuratora Okręgowego w B.
Rozstrzygając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] powtórnie uchyliło decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] w całości i ustaliło warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy budynku mieszkalnego i gospodarczego "dla założenia upraw, hodowli drzew i krzewów ozdobnych oraz specjalistycznych gatunków roślin".
U podstaw materialnoprawnych rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał jedynie art. 46a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /tekst jedn. Dz.U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139 z późn. zm./.
Natomiast w uzasadnieniu cytowano wybrane fragmenty uzasadnienia wyroku Sądu z dnia 28 lutego 2003 r. by dojść do konkluzji, iż "niezrozumiałe jest uchylenie decyzji SKO, skoro Prokurator wnioskował o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium, a NSA stwierdził, że nie widzi podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji".
Ponadto przytoczono poglądy zawarte w orzecznictwie dla wykazania, iż w pojęciu "produkcja rolna" mieści się pojęcie "uprawy polowe" i że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przeznaczając jakiś teren na cele produkcji rolnej nie może zawierać zakazów lub nakazów, które wyznaczałyby rodzaj i sposób prowadzenia produkcji.
W reasumpcji motywów organ odwoławczy stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie, sprzeczność z planem nie zachodzi".
W skardze Prokurator Okręgowy w B. domagał się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji z powodu rażącego naruszenia art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74 poz. 368 z późn. zm./.
Wskazał, iż w wyroku z dnia 28 lutego 2003 r. Sąd w sposób nie budzący wątpliwości uznał, że zamierzenie inwestycyjne E. i Z. F. nie jest związane z produkcją polową i przez to pozostaje w sprzeczności z zapisem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który zawiera zakaz realizacji obiektów nie związanych z produkcją polową.
Tymczasem organ, którego działanie zaskarżono nie dostosował się do oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu, mimo iż w sprawie nie nastąpiła ani zmiana stanu faktycznego ani też prawnego, a wyrok nie został wzruszony w nadzwyczajnym postępowaniu.
Prokurator Okręgowy zwrócił również uwagę na to, że w podstawie prawnej decyzji powołano tylko art. 46a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i że brak jest powiązania uzasadnienia decyzji z przywołaną w niej podstawą materialnoprawną.
W odpowiedzi na skargę organ, którego działanie zaskarżono postulował jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska.
W piśmie z dnia [...] nazwanym przez organ "uzupełnieniem materiału dowodowego" Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywołało i przesłało wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 1995 r. w którym Sąd zaprezentował odmienne stanowisko niż w wyroku zapadłym w tej sprawie, a dotyczące ustalenia przez organy administracji charakteru wnioskowanej budowy budynków.
Organ podkreślił przy tym, że jakkolwiek orzeczenie Sądu z [...] dotyczyło innej sprawy, to jego uzasadnienie, w kwestii ustalenia charakteru wnioskowanej inwestycji były brane pod uwagę w sprawie małżeństwa F..
W piśmie z dnia [...] uczestnicy postępowania Z. i E. F. poinformowali, iż w zasadzie zrealizowali już inwestycję w oparciu o decyzję o pozwolenie na budowę z dnia [...] z tym, że prace budowlane zostały wstrzymane postanowieniem Sądu z dnia 1 października 2001 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Kognicji sądu administracyjnego poddana została sprawa zainicjowana skargą prokuratorską wniesioną jeszcze pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74 poz. 368 z późn. zm./.
Ponieważ sprawa nie została rozpoznana przed dniem 1 stycznia 2004 r. /data utraty mocy ustawy o NSA/, to stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z późn. zm./ podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W dacie wniesienia skargi obowiązywał art. 30 ustawy o NSA stanowiący, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.
Ciągłość prawną tej regulacji zapewnił art. 99 przywołanej ustawy wprowadzającej, w myśl którego ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
Wskazane w tym przepisie wyłączenie, zawarte w art. 100 dotyczy uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego i nie ma znaczenia w rozpoznawanej sprawie, w której uprzednią decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. uchylił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 lutego 2003 r. sygn. akt II SA/Ka 268/01.
Przypomnieć zatem należy, że orzeczeniem tym Naczelny Sąd Administracyjny, uchylił, na skutek skargi Prokuratora Okręgowego w B. decyzję organu odwoławczego z dnia [...] uchylającą rozstrzygnięcie organu I instancji w całości ustalającą warunki zabudowy, zagospodarowania terenu dla budowy budynku mieszkalno-gospodarczego związanego z prowadzeniem produkcji rolnej.
Wówczas to, podobnie jak obecnie organ, którego działanie zaskarżono uznał, iż zamierzenie inwestycyjne Z. i E. małż. F. nie jest sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Parcele objęte wnioskiem położone są bowiem w jednostce strukturalnej B 30 RP RZ, a tekst planu dla tej jednostki brzmi: uprawy polowe – grunty o przewadze gleb IV i V klasy bonitacyjnej, kompleksu 11-go zbożowo-górskiego, utrzymuje się istniejące użytkowanie wraz z rozproszoną zabudową zagrodową z możliwością jej modernizacji i wymiany kubatury, zakaz podziału na działki budowlane i realizacji obiektów nie związanych z produkcją rolną..."
Naczelny Sąd Administracyjny w omawianym wyroku z dnia 28 lutego 2003 r. nie zgodził się z tym poglądem organu odwoławczego i uchylił zaskarżoną wtedy decyzję z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego.
W motywach orzeczenia Sąd wyraził pogląd wiążący dla organu, którego działanie zaskarżono o sprzeczność planów inwestycyjnych małżeństwa F. z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Pogląd ten Sąd oparł przede wszystkim na analizie tekstu planu i tekstu wniosku inwestorów.
Skład orzekający, uznał, iż skoro dane ustalenie planu /zakaz realizacji obiektów nie związanych z produkcją rolną/ mieści się w dziale uprawy polowe, to odnosi on się do zakazu realizacji obiektów nie związanych z produkcją polową.
Natomiast analizując parametry budynku, wskazane we wniosku przyszłych inwestorów Sąd doszedł do przekonania "iż zamierzeniem inwestycyjnym wnioskodawców jest w istocie budowa domku letniskowego, czy też mieszkalnego, a nie nowoczesnego gospodarstwa rolnego... Tego typu zamierzenie inwestycyjne jest bezdyskusyjnie sprzeczne z zapisem planu zagospodarowania przestrzennego".
Po tym wyroku obowiązkiem organu było dostosowanie się do wyrażonej w nim oceny prawnej.
Obowiązek ten wynikał z art. 30 ustawy o NSA i jak słusznie zauważa skarżący został w sposób rażący zlekceważony.
Wydając obecnie kontrolowane rozstrzygnięcie organ odwoławczy w jego motywach prowadzi polemikę z poglądem Sądu, a z faktu nieuwzględnienia żądania skarżącego domagającego się wtedy stwierdzenia nieważności decyzji wywodzi wnioski pozostające w sprzeczności z uzasadnieniem wyroku.
W sposób odmienny zatem, niż uczynił to Sąd organ odwoławczy zinterpretował sentencję orzeczenia Sądu.
Motywy orzeczenia zawarte są w jego uzasadnieniu, zawierającym ocenę prawną, która jest wiążąca dla organu, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
Wydanie decyzji z pominięciem tej oceny, stanowi rażące naruszenie prawa, a tym samym obliguje Sąd do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./.
Wszelkie argumenty użyte i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w odpowiedzi na skargę jak i następującym po niej piśmie procesowym nie tylko nie mają w sprawie znaczenia, ale wręcz wskazują jednoznacznie na to, że organ, którego działanie zaskarżono, nie godzi się z oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu Sądu i wskazuje na jej "wadliwość".
Takie działanie organu stanowi rażące naruszenie art. 30 ustawy o NSA /obecnie art. 99 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/.
Ta nieuprawniona prawnie polemika z orzeczeniem Sądu sprawiła, że uszło zupełnie uwadze organu to, iż ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji już w zasadzie zrealizowanej, co wynika z oświadczenia inwestorów.
Nadto wydał rozstrzygnięcie ustalające warunki zabudowy i zagospodarowania terenu bez określenia linii rozgraniczających teren inwestycji, wyznaczonych na mapie w stosownej skali.
Te uchybienia nie miały jednak znaczenia tak doniosłego jak zarzucane przez prokuratora rażące naruszenie art. 30 ustawy o NSA.
Sąd wskazuje na nie, albowiem zwłaszcza ta pierwsza okoliczność będzie miała istotne znaczenie przy powtórnym rozpoznaniu sprawy przez organ odwoławczy.
Uwzględniając skargę Sąd, stosownie do art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o niewykonalności zaskarżonej decyzji w całości.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI