II SA/Ka 1312/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2004-06-18
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dodatek mieszkaniowydochóddietyzwrot świadczeńwznowienie postępowaniak.p.a.ustawa o dodatkach mieszkaniowychnieważność decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji w części dotyczącej obowiązku zwrotu podwójnej wysokości nienależnie wypłaconego dodatku mieszkaniowego, uznając, że taki obowiązek powstaje z mocy prawa, a nie w drodze decyzji administracyjnej.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego i obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Skarżący kwestionował zaliczenie diet za wyjazdy służbowe do dochodu. Sąd podzielił stanowisko organów, że diety te należy wliczyć do dochodu zgodnie z definicją ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Jednakże, sąd stwierdził nieważność decyzji w części nakładającej obowiązek zwrotu podwójnej wysokości dodatku, wskazując, że taki obowiązek powstaje z mocy prawa, a nie w drodze decyzji administracyjnej.

Skarżący M. K. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. uchylającą wcześniejsze decyzje przyznające dodatek mieszkaniowy i odmawiającą jego przyznania. Powodem było niewykazanie przez skarżącego wszystkich dochodów, w tym diet za wyjazdy służbowe. Skarżący argumentował, że diety nie powinny być wliczane do dochodu, ponieważ służą pokryciu kosztów podróży służbowej i nie stanowią dochodu netto. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odrzuciło te argumenty, powołując się na definicję dochodu zawartą w ustawie o dodatkach mieszkaniowych, która nie przewiduje wyłączenia diet. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając skargę, podzielił interpretację przepisów dotyczącą wliczania diet do dochodu. Jednakże, sąd uznał, że decyzja w części nakładającej na skarżącego obowiązek zwrotu nienależnie wypłaconego dodatku w podwójnej wysokości została wydana bez podstawy prawnej. Zgodnie z ustawą o dodatkach mieszkaniowych, obowiązek ten powstaje z mocy prawa, a jego egzekucja następuje w trybie przepisów egzekucyjnych, a nie w drodze decyzji administracyjnej. W związku z tym, sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w tej części, a w pozostałej części oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, diety za wyjazdy służbowe należy wliczać do dochodu zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, która jest wyczerpująca i nie przewiduje wyłączenia tych świadczeń.

Uzasadnienie

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych zawiera zamknięty katalog świadczeń, które nie są wliczane do dochodu. Diety za wyjazdy służbowe nie znajdują się w tym katalogu, a definicja dochodu jest wyczerpująca.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (12)

Główne

u.d.m. art. 3 § ust. 3

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Definicja dochodu jest wyczerpująca i nie pozwala na wyłączenie diet za wyjazdy służbowe.

u.d.m. art. 7 § ust. 9

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Obowiązek zwrotu nienależnie wypłaconego dodatku w podwójnej wysokości powstaje z mocy prawa i nie może być nałożony w decyzji administracyjnej.

Pomocnicze

u.s.t. art. 39 § ust. 2

Ustawa o samorządzie terytorialnym

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.k.o. art. 2

Ustawa o Samorządowych Kolegiach Odwoławczych

u.s.k.o. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa o Samorządowych Kolegiach Odwoławczych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1271 ze zm. art. 97 § § 1

Przepisy wprowadzające Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek zwrotu nienależnie wypłaconego dodatku mieszkaniowego w podwójnej wysokości powstaje z mocy prawa i nie może być nałożony w decyzji administracyjnej.

Odrzucone argumenty

Diety za wyjazdy służbowe nie powinny być wliczane do dochodu przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego. Diety powinny być wliczane do dochodu po odliczeniu kosztów utrzymania za granicą.

Godne uwagi sformułowania

obowiązek ten powstaje z mocy prawa i nakładanie tego obowiązku w decyzji administracyjnej jest niedopuszczalne Ściągnięcie należności z tego tytułu następuje zaś w trybie przepisów egzekucyjnych

Skład orzekający

Zofia Borowicz

przewodniczący

Adam Mikusiński

sędzia

Szczepan Prax

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wliczania diet do dochodu przy ustalaniu prawa do dodatku mieszkaniowego oraz kwestia proceduralna dotycząca nakładania obowiązku zwrotu świadczeń."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej definicji dochodu w ustawie o dodatkach mieszkaniowych i procedury zwrotu świadczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego, jakim jest dodatek mieszkaniowy, i porusza kwestię interpretacji dochodu, co jest istotne dla wielu obywateli. Dodatkowo, wskazuje na istotne błędy proceduralne organów administracji.

Diety za delegacje wliczane do dochodu? Sąd wyjaśnia, kiedy dodatek mieszkaniowy może być odebrany.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ka 1312/02 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-06-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-06-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Symbol z opisem
621  Sprawy mieszkaniowe, w tym dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz, Sędziowie NSA Adam Mikusiński, Szczepan Prax (spr.), Protokolant referent Arkadiusz Kmiotek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części utrzymującej w mocy punkt [...] decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r., nr [...] oraz ostatnio wymienionej decyzji w punkcie [...]; 2) oddala skargę w pozostałej części; 3) określa, że zaskarżona decyzja, w części, w której stwierdzono jej nieważność, nie może być wykonana.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. [...] wydaną na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 8.03.1990 r. o samorządzie terytorialnym ( Dz. U. z 1996 r. Nr 13 z późn. zm., art. 7 ust. 9 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 71, poz. 734), art. 145 § 1 i 151 § 1 k.p.a. Prezydenta Miasta G. uchylił decyzje o numerach : [...] z dnia [...] r. [...] z dnia [...] r., [...] z dnia [...] r. przyznające M.K. dodatek mieszkaniowy do lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w G., oraz odmówił mu przyznania dodatku mieszkaniowego na wniosek z dnia [...] r., na wniosek z dnia [...] r., na wniosek z dnia [...] r., jak również zobowiązał go do zwrotu nienależnie wypłaconego dodatku w podwójnej wysokości tj. [...] = [...] zł.
W uzasadnieniu swej decyzji organ podniósł, iż po wznowieniu postępowania ustalono, że M. K. nie wykazał wszystkich swoich dochodów, tj. diet wypłaconych za wyjazdy służbowe, a tym samym jego gospodarstwo domowe nie spełniało ustawowych kryteriów.
Strona pismem z dnia [...] r. odwołała się od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., podnosząc, iż brak jest przepisów, które uznawałyby diety za dochód, również w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Strona podnosi, iż dieta jest świadczeniem przysługującym w związku z podwyższonymi kosztami utrzymania w czasie podróży służbowej, jej wysokość jest ustalana przez Ministra Pracy i Polityki Socjalnej, a nie indywidualnie jest więc ona adekwatna do wydatków ponoszonych w czasie podróży służbowej. Dlatego strona nie uwzględniła otrzymywanych diet w dochodach swojego gospodarstwa domowego, podkreślając również, iż wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie mówi nic o dietach.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1074 z późn. zm.) oraz art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o Samorządowych Kolegiach Odwoławczych ( Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 85 ) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, iż podniesione w odwołaniu okoliczności dotyczące braku przepisów uznających diety za dochód nie mogą zostać uwzględnione. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 71, poz. 734 ) za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Ustawa o dodatkach mieszkaniowych wyraźnie wskazuje, których świadczeń nie wlicza się do dochodów dla potrzeb tejże ustawy. Są to : dodatki dla sierot zupełnych, zasiłki pielęgnacyjne, zasiłki okresowe z pomocy społecznej, jednorazowe świadczenia pieniężne i świadczenia w naturze z pomocy społecznej oraz dodatek mieszkaniowy. Z powyższego zatem nie wynika, aby diety za wyjazdy służbowe podlegały odliczeniu od dochodu.
W dniu [...] r. strona wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wnosząc o ojej uchylenie.
W uzasadnieniu strona podnosi jeszcze raz, iż dieta jest świadczeniem, które pracodawca wypłaca pracownikowi wykonującemu pracę za granicą i służy temu aby pracownik mógł się za granicą utrzymać, tj. zapewnić sobie miejsce noclegowe i zaspokoić swoje podstawowe potrzeby w zakresie wyżywienia czy ewentualnej opieki lekarskiej, tak więc otrzymywane przez skarżącego diety były w całości wykorzystywane przez niego na jego utrzymanie za granicą. Skarżący nadto podnosi, iż dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, brany pod uwagę przy przyznawaniu dodatku mieszkaniowego jest dochodem netto, po odliczeniu kosztów jego uzyskania, podatków i składek na ubezpieczenie społeczne i dlatego byłoby to niesprawiedliwe, jeżeli do tak określanego dochodu, zaliczane byłyby diety w kwocie brutto, a więc bez odliczania poniesionych koniecznych wydatków na utrzymanie się skarżącego za granicą. Należałoby w tej sytuacji, zdaniem skarżącego, zbadać ile "na czysto" zostało skarżącemu pieniędzy z pobranej diety, a w tym względzie organy I i II instancji nie poczyniły żadnych ustaleń.
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie z uwagi na fakt, iż nie znajduje podstaw do zmiany swojej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Zasadniczo zarzuty skargi są bezzasadne, bowiem podzielić przyjdzie stanowisko organów administracyjnych w zakresie interpretacji przepisu art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zdefiniowane w tym przepisie pojęcie dochodu nie pozwala na wyłączenie z niego diet za wyjazdy służbowe. Wskazana definicja jest wyczerpująca, w związku z czym brak jest podstaw prawnych do tego, by przy ustalaniu dochodu strony posiłkować się, czy też stosować przez analogię uregulowania zawarte w innych aktach prawnych. Nie znajduje też uzasadnienia prawnego pogląd skarżącego, że dieta może być wliczona do dochodu po odliczeniu wydatków poniesionych przez skarżącego na jego utrzymanie podczas pobytu za granicą. Wydatki te nie są w szczególności kosztem uzyskania tego rodzaju przychodu. Przyjmując tok rozumowania skarżącego należałoby koszty utrzymania pracowników nie korzystających z diet odliczać od uzyskiwanego przez nich wynagrodzenia za pracę. Na takie zabiegi przepisy prawa nie pozwalają.
W rezultacie słusznie organy obu instancji stwierdziły wystąpienie podstaw do wznowienia postępowania i wydania nowej decyzji w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, stosownie do art. 151 § 1 pkt 2 kpa. Rozstrzygnięcie zawarte w punktach [...] i [...] decyzji I instancji nie budzi zastrzeżeń.
Natomiast orzeczenie w punkcie [...] tej decyzji o obowiązku zwrotu nienależnie wypłaconego dodatku w podwójnej wysokości nastąpiło bez podstawy prawnej. Mianowicie w świetle art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych obowiązek ten powstaje z mocy prawa i nakładanie tego obowiązku w decyzji administracyjnej jest niedopuszczalne. Ściągnięcie należności z tego tytułu następuje zaś w trybie przepisów egzekucyjnych, co także wynika z powołanego ostatnio przepisu. W części dotyczącej obowiązku zwrotu dodatku mieszkaniowego decyzje obu instancji dotknięte są więc nieważnością ( art. 156 § 1 pkt 2 kpa ).
Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 151 i art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 z 2002 r. ( poz. 1270 ), w zw. z art. 97 § 1 Przepisów wprowadzających ... ( Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1271 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.
su.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI