II SA/Ka 127/02

II SA/Ka 127/02 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-03-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-01-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Bonifacy Bronkowski
Ewa Krawczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Włodzimierz Kubik
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Sędziowie: NSA Bonifacy Bronkowski WSA Włodzimierz Kubik Protokolant Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2004 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w B. na decyzję[...] Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ochrony przeciwpożarowej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Staży Pożarnej w B. z dnia [...] nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, 3. zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w K. na rzecz skarżącej tytułem zwrotu kosztów postępowania [...] zł ([...]).
Uzasadnienie
Komendant Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w B. decyzją z dnia [...] nakazał E. C. – Prezesowi Zarządu Spółdzielni "[...]" usunięcie stwierdzonych w czasie kontroli nieprawidłowości w zakresie dojazdów pożarowych a występujących w budynkach mieszkalnych wysokich należących do Spółdzielni, usytuowanych w B. przy ul.[...] oraz [...]. W podstawie prawnej decyzji powołano art.26 ust.1 pkt 1 i art.27 ustawy z dnia 24.08.1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. nr 88 z 1991 r. poz.400 z zm.). Uzasadniając wydany nakaz wskazano na § 11 i § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 15 stycznia 1999 r. w sprawie określenia szczegółowych wymagań w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa technicznego, chemicznego, ekologicznego lub medycznego oraz warunków, jakim powinny odpowiadać drogi pożarowe (Dz.U. nr 7 z 1999 r. poz.64).
W odwołaniu Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" podała, że budynki objęte decyzją zostały wybudowane w latach 70-tych zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, a dokumentacja była uzgodniona w zakresie p.poż. zarówno w fazie projektowania, jak i odbioru. W związku z tym zgodnie z § 16 powołanego w decyzji rozporządzenia z 15.01.1999 r. przepisy tego rozporządzenia nie znajdują w sprawie zastosowania, bowiem regulacja zawarta w § 16 wyłącza stosowanie rozporządzenia do dróg pożarowych istniejących w dniu jego wejścia w życie, jeżeli zostały wykonane zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie ich budowy.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art.27 ustawy z dnia 24.08.1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej i art.138 § 2 kpa, [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu podał, iż dojazdy pożarowe do obiektów wskazanych w decyzji nie spełniały wymagań obowiązujących w czasie ich budowy, ani wymagań aktualnie obowiązujących przepisów. Ponieważ przedmiotowe drogi zostały wykonane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie ich budowy, to jest zarządzeniem nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29.06.1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budownictwa powszechnego (Dz. Bud. 1966 r. nr 10, poz.44) to § 16 rozporządzenia z 15.01.1999 r. nie znajduje w sprawie zastosowania.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółdzielnia powtórzyła swoje twierdzenie o realizacji spornych budynków zgodnie z przepisami zawartymi w zarządzeniu nr 130 z 29.06.1966 r. obowiązującymi w dacie ich wykonania. Dokumentacja projektowa była uzgodniona z właściwym organem przeciwpożarowym, a pracownicy tego organu dokonali odbioru budynków bez zastrzeżeń. Potwierdza to – zdaniem skarżącej – wykonanie dróg przeciwpożarowych zgodnie z wymaganiami prawa, a tym samym z mocy § 16 rozporządzenia z dnia 15.01.1999 r. wyklucza stosowanie przepisów tego rozporządzenia do spornych budynków. W konkluzji skargi Spółdzielnia wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji lub jej uchylenia.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę postulował jej oddalenie. Przede wszystkim podał, iż z punktu widzenia organów Staży Pożarnej najważniejsze jest zapewnienie właściwych dróg pożarowych do budynków wysokich. Natomiast objęte decyzją budynki takich dróg nie posiadają, bowiem albo drogi zostały faktycznie zrealizowane w sposób odbiegający od projektu, albo są użytkowane na parkingi, co uniemożliwia ich wykorzystanie jako dróg pożarowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie z powodów w niej podniesionych, ale z uwagi na naruszenie prawa, które miało wpływ na wynik sprawy, a które Sąd – nie będąc związany zarzutami skargi (art.134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) – dokonując kontroli zgodności decyzji z prawem (art.1 § 2 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych) uwzględnił z urzędu.
Zgodnie z art.3 ust.1 i 2 ustawy z dnia 24.08.1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 147, poz.1229 z zm.) osoba fizyczna, osoba prawna, organizacja lub instytucja korzystająca ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu są obowiązane zabezpieczyć je przed zagrożeniami pożarowymi lub innym miejscowym zagrożeniem. Właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, obiektu lub terenu, a także podmioty o których mowa w ust.1 ponoszą odpowiedzialność za naruszenie przepisów przeciwpożarowych w trybie i na zasadach określonych w innych przepisach. Aktem prawnym, do którego odsyła cytowany przepis jest ustawa z dnia 24.08.1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. z 2002 r. nr 147, poz.1230 z zm.), w szczególności art.23 ust.1 i art.26 ust.1 tej ustawy. W oparciu o pierwszy z powołanych artykułów w celu realizacji nadzoru nad przestrzeganiem przepisów przeciwpożarowych, rozpoznawania zagrożeń pożarowych i innych miejscowych zagrożeń oraz przygotowania działań ratowniczych Państwowa Straż Pożarna przeprowadza czynności kontrolno-rozpoznawcze oraz ćwiczenia i manewry. Natomiast na podstawie art.26 ust.1 pkt 1 cytowanej ustawy Komendant Powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w określonym terminie.
Przepisy ustawy o Państwowej Straży Pożarnej nie określają kręgu adresatów decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych uchybień. Tę grypę podmiotów, na których ciążą obowiązki z zakresu zabezpieczenia przed zagrożeniem pożarowym wskazuje przytoczony wyżej art.3 ustawy o ochronie przeciwpożarowej.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że właścicielem budynków w których stwierdzono nieprawidłowości w zakresie ochrony przeciwpożarowej, co pociągnęło za sobą nałożenie obowiązku określonego w decyzji jest Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]", która posiada osobowość prawną. To, że prezes Spółdzielni czy jej zarząd są organami spółdzielni nie zmienia faktu, że podmiotem występującym w obrocie publicznoprawnym, jak i w stosunkach cywilnoprawnych jest wyłącznie Spółdzielnia jako osoba prawna. Wynikają z tego określone konsekwencje, w tym i takie, że podmiotem praw i obowiązków jest spółdzielnia, a nie jej organy. Stąd też adresatem wszelkich nakazów czy zakazów wraz z obowiązkiem ich wykonania może być osoba prawna, w tym wypadku Spółdzielnia "[...]", a nie jej prezes. Wskazanie jako adresata decyzji, imiennie Prezesa Spółdzielni "[...]", jest skierowaniem decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie i stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji, określoną w art.156 § 1 pkt 4 kpa.
Stroną postępowania w niniejszej sprawie w oparciu o art.3 ustawy z 24.08.1991 r. o ochronie przeciwpożarowej w związku z art.28 i 29 kpa powinna być Spółdzielnia "[...]".
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 2 w związku z art.135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1271 z zm.) stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Na podstawie art.152 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. Natomiast o zwrocie kosztów sądowych na rzecz skarżącej orzeczono na podstawie art.55 ust.1 ustawy o NSA z dnia 11 maja 1995 r. (Dz.U. nr 74, poz.368 z zm.) w związku z art.97 § 2 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30.08.2002 r.
SW