II SA/Ka 1163/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2005-02-25
NSAinneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek okresowyzasiłek celowykryterium dochodoweMOPSSKOpostępowanie administracyjnekontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję SKO uchylającą decyzje MOPS o odmowie przyznania zasiłku okresowego, uznając zasadność decyzji kasacyjnej z powodu zmiany sytuacji dochodowej rodziny.

Skarżąca H. O. wniosła o przyznanie zasiłku celowego i okresowego z powodu choroby. MOPS odmówił, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego i brak udokumentowania wydatków na leczenie. SKO uchyliło decyzje MOPS, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy ze względu na zmianę sytuacji dochodowej rodziny (utrata prawa do zasiłku dla bezrobotnych przez męża). WSA oddalił skargę, uznając decyzję kasacyjną SKO za zasadną, ponieważ zmiana stanu faktycznego wymagała ponownego ustalenia dochodu rodziny.

Sprawa dotyczyła skargi H. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która uchyliła decyzje Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. odmawiające przyznania zasiłku celowego i okresowego. Skarżąca domagała się świadczeń ze względu na długotrwałą chorobę. Organ pierwszej instancji odmówił, powołując się na przekroczenie kryterium dochodowego i brak spełnienia przesłanki szczególnego przypadku dla zasiłku okresowego. SKO uchyliło te decyzje, wskazując na konieczność ponownego zbadania sytuacji materialnej i osobistej wnioskodawcy, zwłaszcza w związku ze zmianą sytuacji dochodowej rodziny po utracie przez męża prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W skardze do WSA skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego, a także Europejskiej Karty Społecznej i Konstytucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że kontrola działalności administracji publicznej ma na celu sprawdzenie zgodności z prawem. W ocenie Sądu, decyzja kasacyjna SKO była zasadna, ponieważ zmiana stanu faktycznego (dochodu rodziny) po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji wymagała uzupełniającego postępowania dowodowego przez ten organ, zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. Sąd podkreślił, że przyznanie zasiłku specjalnego okresowego, mimo przekroczenia kryterium dochodowego, wymaga ustalenia tego kryterium i spełnienia przesłanki szczególnego przypadku, co wymagało ponownego postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja kasacyjna była zasadna, ponieważ zmiana stanu faktycznego (dochodu rodziny) po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji wymagała uzupełniającego postępowania dowodowego przez ten organ w celu ustalenia rzeczywistego dochodu rodziny i wydania decyzji zgodnej z przepisami ustawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zmiana sytuacji dochodowej rodziny po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji uzasadniała zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy, co miało na celu doprowadzenie do ponownego ustalenia przez organ pierwszej instancji rzeczywistego dochodu rodziny i wydania decyzji zgodnej z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.s. art. 4

Ustawa o pomocy społecznej

Określa kryterium dochodowe dla prawa do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Pozwala organowi odwoławczemu uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli decyzja wymaga uzupełnienia postępowania dowodowego.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne (zgodność z prawem).

p.p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje oddalenie skargi.

Pomocnicze

u.p.s. art. 31a

Ustawa o pomocy społecznej

Umożliwia przyznanie specjalnego zasiłku okresowego osobie lub rodzinie nie spełniającej kryterium dochodowego w szczególnych przypadkach.

u.p.s. art. 43 § 3 i 3a

Ustawa o pomocy społecznej

Reguluje sposób ustalania kryterium dochodowego.

Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasadność decyzji kasacyjnej organu odwoławczego z powodu zmiany stanu faktycznego wymagającej uzupełnienia postępowania dowodowego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego (art. 3 i 31 u.p.s.). Naruszenie art. 30 ustawy o NSA. Naruszenie Europejskiej Karty Społecznej. Naruszenie art. 68 Konstytucji. Przekroczenie przez organ odwoławczy terminu do wydania decyzji.

Godne uwagi sformułowania

sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem zasadnym było wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej w trybie art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego w celu doprowadzenia do ustalenia przez organ pierwszej instancji rzeczywistego dochodu rodziny

Skład orzekający

Wiesław Morys

przewodniczący

Teresa Kurcyusz-Furmanik

członek

Rafał Wolnik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście zmiany stanu faktycznego po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji w sprawach o świadczenia z pomocy społecznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany dochodów rodziny w trakcie postępowania administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej interpretacji przepisów k.p.a. w kontekście pomocy społecznej, bez nietypowych faktów czy przełomowych rozstrzygnięć.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ka 1163/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-02-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-05-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Rafał Wolnik /sprawozdawca/
Teresa Kurcyusz-Furmanik
Wiesław Morys /przewodniczący/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 25 lutego 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie: WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Asesor WSA Rafał Wolnik – spr. Protokolant: stażystka Dominika Woźny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2005 roku, sprawy ze skargi H. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] roku skarżąca H. O. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. o przyznanie zasiłku celowego "na niezbędne potrzeby" oraz zasiłku okresowego ze względu na długotrwałą chorobę.
Decyzjami z dnia [...] roku Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. odmówił skarżącej przyznania pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego oraz specjalnego zasiłku okresowego.
Uzasadniając decyzję o odmowie przyznania zasiłku celowego organ pierwszej instancji wskazał, że dochód strony wynoszący [...] złotych przekracza kryterium dochodowe określone ustawą z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 1998 roku, Nr 64, poz. 414 z późn. zm.). Zwrócono także uwagę, że strona może się ubiegać o zasiłek celowy na konkretny cel po udokumentowaniu wydatków na leki i leczenie.
Z kolei w uzasadnieniu decyzji o odmowie przyznania specjalnego zasiłku okresowego wskazano, że do jego przyznania niezbędne jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek wynikających z ustawy o pomocy społecznej: osiąganie dochodu powyżej kryterium dochodowego określonego w art. 4 ustawy oraz występowanie szczególnego przypadku takiego, jak np. poniesienie znacznych wydatków na leki lub leczenie. W ocenie organu ta druga przesłanka nie została przez stronę spełniona.
W odwołaniu od tych decyzji skarżąca wniosła o "rozpatrzenie sprawy pod względem podmiotowym i przedmiotowym". Stwierdziła, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej nie można odmówić prawa do świadczeń z pomocy społecznej osobom, które mają do tej pomocy prawo podmiotowe. Powołała się na dokumenty znajdujące się w aktach organu pierwszej instancji takie jak zaświadczenia lekarskie i recepty z wyceną. Podniosła zarzut naruszenia przepisów kodeksu
postępowania administracyjnego, nie wskazując jednak, które przepisu zostały naruszone.
Decyzjami z dnia [...] roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpoznaniu odwołania skarżącej postanowiło uchylić w całości zaskarżone decyzje i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu obu tych decyzji wskazano, że zarówno odmowa, jak i przyznanie zasiłków z pomocy społecznej wymaga uprzednio zbadania i jednoznacznego ustalenia sytuacji materialnej i osobistej wnioskodawcy. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji poczynił takie ustalenia, jednakże po wydaniu zaskarżonych decyzji nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej rodziny w związku z utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych przez pana B. O. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy wskazał, że w ponownym postępowaniu organ pierwszej instancji winien przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe i na podstawie dokonanych ustaleń wyda ponownie decyzje w sprawie wnioskowanych przez skarżącą zasiłków.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca powtórzyła swoje argumenty prezentowane w postępowaniu odwoławczym. W szczególności zarzuciła naruszenie prawa materialnego (art. 3 i art. 31 ustawy o pomocy społecznej), jak również art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Wskazała dodatkowo, że naruszona została Europejska Karta Społeczna, a także, że art. 68 Konstytucji potwierdza jej prawo do ochrony zdrowia i dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej. Zwróciła uwagę na przekroczenie przez organ odwoławczy terminu do wydania decyzji.
Wskazując na powyższe wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji, jak również poprzedzających je decyzji organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji powołując się dodatkowo na art. 138 § 2 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych -–Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają uregulowaniom prawnym obowiązującym w datach ich wydania. Sąd nie dopatrzył się także takiego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 4 ustawy o pomocy społecznej w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, których dochód na osobę w rodzinie nie przekracza określonego kryterium dochodowego.
Wydanie decyzji w sprawie przyznania względnie odmowy przyznania specjalnego zasiłku okresowego, pomimo, iż zgodnie z art. 31a ustawy o pomocy społecznej zasiłek ten może być przyznany osobie lub rodzinie nie spełniającej kryterium dochodowego, musi być poprzedzone postępowaniem zmierzającym m.in. do ustalenia tego kryterium, zgodnie z art. 43 ust. 3 i 3a ustawy.
Skoro zatem w postępowaniu administracyjnym przed wydaniem decyzji ostatecznej uległ zmianie stan faktyczny, na podstawie którego ustalono dochód na osobę w rodzinie skarżącej, to zasadnym było wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej w trybie art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego w celu doprowadzenia do ustalenia przez organ pierwszej instancji rzeczywistego dochodu rodziny, a co za tym idzie, do wydania decyzji odpowiadającej przepisom ustawy.
Skoro zatem nie doszło do naruszenia przepisów prawa przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, to skarga nie mogła zostać uwzględniona przez Sąd i jako taka podlega oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI