II SA/KA 1134/02

II SA/Ka 1134/02 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-05-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-05-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Symbol z opisem
619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Skarżony organ
Kurator Oświaty
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie NSA Zofia Borowicz /spr./ WSA Stanisław Nitecki Protokolant referent Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2004r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Ś. Kuratora Oświaty w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie stopnia awansu zawodowego nauczyciela 1/. uchyla zaskarżoną decyzję 2/. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu S/G
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art.10 ust.4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela /tj. /Dz.U. z 1997r. Nr 56 poz.357 ze zm./ w zw. z art.28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001r. o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy – Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. Nr 111, poz.1194/. Starosta Powiatu G. odmówił J.W. nauczycielowi Zespołu Szkół im. [...] w P. nadania z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że J.W. w dniu [...]r. nie spełniła warunku wykonywania bezpośrednio przed mianowaniem nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, pracy pedagogicznej w szkole w pełnym wymiarze zajęć co najmniej przez 3 lata i w tym okresie uzyskania dwóch ocen co najmniej wyróżniające, na zasadach i w trybie określonym w art.6a ustawy Karta Nauczyciela /art. 10 ust.2 pkt 7 tej ustawy/. Organ wywiódł, że zgodnie z art.6a cyt. ustawy pierwszej oceny pracy nauczyciela zatrudnionego po raz pierwszy w szkole na podstawie umowy o pracę dokonuje się do końca pierwszego półrocza w drugim roku pracy. Pierwszą umowę o pracę zawarto [...]r. na czas nieokreślony od [...]r. w wymiarze [...] zajęć dydaktyczno-wychowawczych w tygodniu, natomiast pierwszej oceny pracy dokonano [...]r., czego potwierdzeniem jest karta oceny z [...]r.
W odwołaniu od tej decyzji J.W. domagała się ponownego rozpatrzenia sprawy i przyznania jej stopnia nauczyciela mianowanego. Zarzuciła, że decyzja Starosty jest błędna gdyż w dniu [...]r. spełniała ona warunki określone w art.10 ust.2 ustawy z dnia 26.01.1982r. – Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym [...]r. W tym dniu minęły 3 lata nieprzerwanej pracy /[...] do [...]r./. Wskazała, że obecnie legitymuje się [...] stażem pracy, a więc wg. starej jak i znowelizowanej karty ma prawo do stopnia nauczyciela mianowanego,. Podkreśliła, że w czasie 3 pierwszych lat otrzymała 2 wyróżniające oceny pracy. Pierwszej oceny pracy dokonano na jej ustny wniosek [...]r., czyli pod koniec drugiego, a nie pierwszego semestru drugiego roku pracy. Powołała się przy tym na treść art.6a ust.3 ustawy Karta Nauczyciela.
Ś. Kurator Oświaty w K. decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną na podstawie art.9b ust.7 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. – Kareta Nauczyciela /tj.z 1997r., Dz.U. Nr 56, poz.357 ze zm./ oraz art.138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia stanowi art.10 ust.2 pkt 7 ustawy – Karta Nauczyciela w zw. z art.28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001r. o zmianie ustawy o systemie oświaty.../Dz.U. Nr 111, poz.1194/. Zgodnie z art.28 ostatnio powołanej ustawy nauczyciele, którzy w dniu 31 sierpnia 2000r. spełnili warunki określone w art.10 ust.2 ustawy Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym na dzień 5 kwietnia 2000r. otrzymują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego.
Oznacza to, że powinno się spełniać wszystkie warunki określone w art.10 ust.2 cyt. ustawy.
Organ podkreślił, że odwołująca się nie spełnia warunku określonego w art.10 ust.2 pkt 7 cyt. ustawy w brzmieniu " iż bezpośrednio przed mianowaniem wykonywała nieprzerwanie zgodnie z kwalifikacjami pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć co najmniej przez 3 lata", gdyż z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy wynika, że przygotowanie pedagogiczne uzyskała [...]r.
W skardze wniesionej o Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję J.W. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Zarzuciła, że decyzja ta jest niezgodna z rzeczywistym stanem sprawy, gdyż Studium Pedagogiczne ukończyła [...]r., a data "[...]r"., na którą organ się powołuje w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jest datą wydania zaświadczenia o ukończeniu Studium Pedagogicznego przez Rektora [...]. Tym samym w ocenie skarżącej uzasadnienie decyzji nie ma sensu. Podkreśliła, że w dniu [...]r. minęły 3 lata nieprzerwanej pracy, zatem pogląd wyrażony w decyzji organu I instancji też jest wadliwy. Ponadto przedstawiła argumentację zawartą uprzednio w odwołaniu.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że skarżąca ukończyła na [...] w G. studia magisterskie na kierunku [...], w zakresie specjalności, [...]. Kwalifikacje pedagogiczne uzyskała kończąc Studium Pedagogiczne na [...][...]r., a nie jak mylnie podano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w dniu [...]r., gdyż jest to data wystawienia dokumentu przez uczelnię.
Skarżąca w dniu [...]r, ukończyła studia podyplomowe w zakresie [...] na [...]. Pracę na stanowisku nauczyciela [...] rozpoczęła [...]r. w pełnym wymiarze zajęć dydaktycznych na umowę o pracę na czas nieokreślony. Pierwszą ocenę pracy wyróżniającą uzyskała [...]r., a drugą [...]r.
W tym stanie rzeczy, w ocenie organu odwoławczego Starosta Powiatu G. zgodnie z art.28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001r. o zmianie ustawy.../Dz.U. Nr 111, poz.1194/ w zw.z art.10 ust.2 pkt 7 ustawy Karta Nauczyciela oraz art.9 ust.1 tej ustawy w zw. z § 2 ust.1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10.10.1991r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia /Dz.U. Nr 98, poz.433 ze zm./ odmówił nadania skarżącej stopnia nauczyciela mianowanego. Przywołując treść w.w. przepisów organ stwierdził, że skarżąca w dniu zatrudnienia tj. [...]r nie posiadała kwalifikacji do nauczania [...].
Także dyrektor szkoły nie skorzystał z zapisu § 1 pkt 3 cyt. rozporządzenia i nie uznał ukończonego kierunku studiów za zbliżony z nauczanym przedmiotem – [...]. Kwalifikacje do nauczania [...] skarżąca uzyskała dopiero po ukończeniu studiów podyplomowych na [...][...]r. czyli na dzień [...]r. zgodnie z kwalifikacjami przepracowała [...] lata, [...] miesiące. Nie miała więc na dzień [...]r. trzyletniego okresu pracy zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami i to była bezpośrednia przyczyna odmowy wydania aktu mianowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone. Zatem stosownie do art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm./ podlega rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/- zwanej dalej p.s.a.
W myśl art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 13, poz.1269/ Sąd Administracyjny dokonuje kontroli aktów wymienionych w art.3 § 2 p.s.a. pod względem zgodności z prawem.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona przez Sąd wykazała, że wydana ona została z naruszeniem przepisów prawa procesowego i materialnego.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art.28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001r.o zmianie ustawy o systemie oświaty, ustawy – Przepisy wprowadzające reformę ustroju szkolnego, ustawy – Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. Nr 111, poz.1194 ze zm. Z przepisu tego wynika, że nauczyciele którzy w dniu 31 sierpnia 2000r. spełniali warunki określone w art.10 ust.2 ustawy, o której mowa w art.3 /tj.: Karty Nauczyciela/ w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000r. otrzymują z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego, z dniem wejścia w życie ustawy, jeżeli są zatrudnieni m.in. w szkole, w wymiarze co najmniej ½ obowiązkowego wymiaru zajęć, o ile wcześniej nie uzyskali stopnia nauczyciela mianowanego.
J.W. w dniu wejścia w życie omawianej ustawy tj. w dniu 21 października 2001r. była zatrudniona w pełnym wymiarze zajęć w Zespole Szkół im .[...] w P. na stanowisku nauczyciela [...] na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony. Nie uzyskała wcześniej stopnia nauczyciela mianowanego.
Z akt osobowych skarżącej wynika, że decyzją Dyrektora Zespołu Szkół im. [...] w P. z dnia [...]r. otrzymała stopień nauczyciela kontraktowego. Decyzja ta była wydana na podstawie art.9b ust.4 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. – Karta Nauczyciela /Dz.U. z 1997r. Nr 56, poz.357 ze zm./ w zw.z art.7 ust.3 ustawy z dnia 18 lutego 2000r.- o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz.U. Nr 19, poz.239/.
W dniu [...]r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie jej stopnia nauczyciela mianowanego na podstawie art.28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001r. o zmianie ustawy.../Dz.U. Nr 111 poz.1194 / – zwanej dalej ustawą z dnia 23 sierpnia 2001r.
W tym stanie faktycznym sprawy obowiązkiem organów orzekających było ustalenie, czy w dniu [...]r. skarżąca spełniała warunki określone w art.10 ust.2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982r.- Karta Nauczyciela, w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000r.
Stosownie do art.10 ust.2 pkt 7 cyt. ustawy stopień nauczyciela mianowanego z mocy prawa mogli uzyskać nauczyciele, którzy w dniu 31 sierpnia 2000r. bezpośrednio przed mianowaniem wykonywali nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć co najmniej przez 3 lata, i w tym okresie uzyskali dwie oceny co najmniej wyróżniające na zasadach i w trybie określonym w art.6a, lub bezpośrednio przed mianowaniem wykonywali nieprzerwanie, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami pracę pedagogiczną w szkole w pełnym wymiarze zajęć przez 4 lata pracy i na koniec czwartego roku pracy uzyskali co najmniej ocenę dobrą albo bezpośrednio przed mianowaniem wykonywali nieprzerwanie jako nauczyciele akademiccy pracę dydaktyczną w szkole wyższej co najmniej przez 3 lata i uzyskali ocenę pozytywną w tym zakresie.
W świetle powyższych uregulowań nietrafny zatem był pogląd wyrażony w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, iż skarżąca nie mogła uzyskać stopnia nauczyciela mianowanego z mocy prawa w trybie art.28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001r. z braku prawidłowo uzyskanej pierwszej oceny pracy.
W myśl bowiem art.6a ust.2 ustawy, o której mowa w w.w. art.10 ust.2 pkt 7 Karty Nauczyciela, nauczyciel który nie został oceniony w okresach wyszczególnionych w ust.1, ma prawo wystąpić do dyrektora szkoły o dokonanie oceny. Po okresach wymienionych w ust.1 ocena pracy nauczyciela może być dokonana w każdym czasie /art.6a ust.3/.
Bezspornym jest, że skarżąca rozpoczęła pracę z dniem [...]r., a pierwszej oceny pracy dokonano na jej wniosek w dniu [...]r., zaś drugiej oceny [...]r., a zatem w terminie wskazanym w art.10 ust.2 pkt 7 Karty Nauczyciela. Należy zauważyć, że w powołanym ostatnio przepisie ustawodawca odwoływał się do art.6a w całości a nie tylko do uregulowań zawartych w art.6a ust.1 tej ustawy.
Zresztą jak wynika ze stanowiska organu odwoławczego, tego poglądu organu I instancji, organ odwoławczy nie podzielił i przyznał wprost, że nie skutkowało to bezpośrednio na odmowę wydania aktu mianowania. Jednakże stanowisko takie zostało w sposób jednoznaczny wyrażone dopiero w odpowiedzi na skargę. Natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera żadnego ustosunkowania się do tego zarzutu skarżącej zawartego w odwołaniu od decyzji organu I instancji, co stanowi uchybienie art.107 § 3 kpa.
Z akt osobowych skarżącej wynika, że w dniu [...]r. ukończyła ona studium pedagogiczne uzyskując kwalifikacje pedagogiczne do pracy nauczycielskiej.
Zatem stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż skarżąca nie spełnia warunku określonego w art.10 ust.2 pkt 7 Karty Nauczyciela, gdyż bezpośrednio przed mianowaniem nie wykonywała pracy pedagogicznej przez 3 lata, nie znajduje oparcia w zgromadzonych w sprawie dowodach. Zresztą w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy przyznaje, iż skarżąca uzyskała kwalifikacje pedagogiczne kończąc Studium Pedagogiczne na [...] w dniu [...]r., a nie [...]r., gdyż ostatnio wskazana data jest to data uzyskania dokumentu przez uczelnię.
Powyższe dowodzi, że wskazane przez organy obydwu instancji przesłanki nie mogły w świetle uregulowań art.10 ust.2 pkt 7 Karty Nauczyciela stanowić wystarczającej podstawy do odmowy skarżącej nadania z mocy prawa stopnia nauczyciela mianowanego i zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem tychże przepisów prawa materialnego.
Oczywiście trafnie stwierdzono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę, że zgodnie z art.28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001r., skarżąca, aby mogła uzyskać z mocy prawa stopień nauczyciela mianowanego, w dniu [...]r. powinna spełniać wszystkie warunki określone w art.10 ust.2 cyt. Karty Nauczyciela.
To jednocześnie oznacza, że postępowanie administracyjne przed wydaniem zaskarżonej decyzji powinno być prowadzone w sposób zapewniający dokładne wyjaśnienie sprawy. Obowiązek ten wynika z art.7 i 77 § 1 kpa oraz art.80 kpa.
Zaniechanie tego obowiązku jest naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego i uniemożliwia ocenę czy prawidłowo w ostateczności zastosowane były przepisy prawa materialnego. Zauważyć w tym miejscu należy, że dopiero w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy powołując się szczegółowo na uregulowanie art.28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2000r. oraz art.9 ust.1 i 10 ust.2 cyt. Karty Nauczyciela w zw. z § 1 ust.1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia /Dz.U. Nr 98, poz.433 ze zm./. wywiódł, iż skarżąca w dniu [...]r. nie posiadała kwalifikacji do nauczania [...], bowiem uzyskała je dopiero po ukończeniu studiów podyplomowych na [...][...]r.
Natomiast analiza tychże przepisów w kontekście uprawnień skarżącej powinna zostać przeprowadzona w zaskarżonej decyzji i być poprzedzona wyjaśnieniami wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia tej sprawy okoliczności.
Należy zatem podkreślić, że odpowiedź na skargę nie może uzupełniać zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie w niej rozważań i ocen, które zgodnie z art.107 § 3 kpa powinno zawierać jej uzasadnienie faktyczne i prawne /por.wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 1992r, sygn.akt III SA 1839/91, ONSA 1992r. z. 2 poz.45/.
W powyższym zakresie sprawa, wymaga zatem wyjaśnienia, w szczególności jeśli się zważy, że skarżąca po zapoznaniu się z odpowiedzią na skargę, zarzuciła na rozprawie sądowej, iż w czasie odbywania studiów na [...] miała zajęcia z [...] i zdawała z tego przedmiotu stosowne egzaminy. Nadto wyjaśniła, że ukończyła [...], zaś w szkole jest zatrudniona na stanowisku nauczyciela [...],[...] i [...] w wymiarze pełnego etatu , na czas nieokreślony od dnia [...]r. Stanowisko to udokumentowała stosownym zaświadczeniem wystawionym przez dyrektora Zespołu Szkół w P.
Zatem wydanie zaskarżonej decyzji powinno zostać poprzedzone wnikliwym rozważeniem warunku sformułowanego w art.10 ust.2 pkt 7 Karty Nauczyciela. Natomiast rozważanie posiadania przez skarżącą wymaganych kwalifikacji do zajmowania stanowiska /art.10 ust.2 pkt 5/ należało ocenić w oparciu o art.9 ust.1 pkt 1 Karty Nauczyciela i przepisu obowiązującego w dniu 5 kwietnia 2000r. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji.../Dz.U. Nr 98, poz.433 ze zm./. Przepis art.9 ust.1 pkt 1 Karty stanowi o posiadaniu wyższego wykształcenia z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończeniem zakładu kształcenia nauczycieli i podjęciem pracy na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. Wymóg ten precyzuje przepis § 2 ust. 1 w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia. Postępowanie z wniosku skarżącej powinno ustalić, czy ukończyła ona studia magisterskie na kierunku zgodnym /lub zbliżonym/ z nauczanym przedmiotem i czy ma przygotowanie pedagogiczne. Ustalenie to nie może być poczynione w oderwaniu od definicji kierunku studiów zbliżonego do nauczanego przedmiotu, zawartej w § 1 pkt 3 cyt. rozporządzenia.
Należy przy tym zwrócić uwagę, że przepis art.28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001r. odwołuje się do przepisów materialnych zawartych w art.10 ust.2 Karty Nauczyciela /wg brzmienia z dnia 5 kwietnia 2000r./. Konsekwencją tego jest wykładnia przepisów art.10 ust.2 pkt 5 i 7, przy zastosowaniu pojęć zawartych w w.w. rozporządzeniu MEN z dnia 10.10.1991r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji.
Jednocześnie zaznaczyć trzeba, iż w chwili wejścia w życie ustawy z dnia 23 sierpnia 2001r., nie obowiązywało, z mocy art.16 ustawy z dnia 18 lutego 2000r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw ./Dz.U. Nr 19, poz.239/ omówione rozporządzenie z 1991r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji. W tej sytuacji przepis § 1 pkt 3 część druga rozporządzenia, nie stanowił przeszkody do ustalenia czy kierunek studiów jest zbliżony do nauczania przedmiotu, przez organy administracyjne orzekające w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego, na podstawie przepisów kompetencyjnych zawartych w art.9b ust.4 Karty Nauczyciela.
Zawarte w art.28 ustawy z dnia 23 sierpnia 2001r. odesłanie do art.10 ust.2 Karty Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000r., nie odnosi się do przepisu kompetencyjnego zawartego w § 1 pkt 3 część druga w.w. rozporządzenia MEN z dnia 10.10.1991r., wydanego w oparciu o art.9 ust.2 Karty Nauczyciela. W okresie, gdy nie obowiązywało żadne rozporządzenie, do którego upoważnienie zawarte było w cyt. art.9 ust.2, kompetencje w omawianym zakresie posiadały organy prowadzące postępowanie o nadanie stopnia awansu zawodowego. Dodać jedynie można, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym kompetencje do ustalenia czy kierunek studiów jest zbliżony z nauczonym przedmiotem, posiada Kurator Oświaty.
Z tych wszystkich przyczyn, na mocy art.145 § 1 pkt 1 lit.a i c/ p.s.a., należało uchylić zaskarżoną decyzję. Ponieważ wyrok Sądu nie jest prawomocny, na mocy art.152 p.s.a. orzeczono, że uchylona decyzja nie może być wykonana przed uprawomocnieniem się wyroku.
Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań. Organ odwoławczy będzie zobowiązany do ponownego rozpatrzenia odwołania skarżącej i rozstrzygnięcia sprawy o nadanie jej stopnia nauczyciela mianowanego w oparciu o przepis art.28 w.w. ustawy z dnia 23 sierpnia 2001r.
S/G