II SA/KA 1092/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2005-02-14
NSAinneŚredniawsa
prawo górniczezakład górniczyplan ruchuzakład przeróbczyzwiązek technologicznypostępowanie administracyjnekontrola sądowaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego dotyczącą zatwierdzenia planu ruchu zakładu górniczego, uznając naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy.

Sprawa dotyczyła odmowy zatwierdzenia planu ruchu zakładu górniczego przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego, a następnie utrzymania tej decyzji przez Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego. Głównym zarzutem było błędne uznanie przez organy administracji, że zakład przeróbczy jest technologicznie powiązany z wyrobiskiem i powinien być uwzględniony w planie ruchu. Skarżąca spółka argumentowała brak takiego powiązania. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy, w szczególności dotyczące oceny dowodów i zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu.

Sprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach dotyczyła skargi spółki "B" S.A. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego odmawiającą zatwierdzenia planu ruchu zakładu górniczego. Organy administracji uznały, że plan ruchu powinien obejmować zakład przeróbczy ze względu na rzekomy ścisły związek technologiczny z wyrobiskiem. Spółka kwestionowała ten związek, argumentując, że wyrobisko i zakład przeróbczy mogą funkcjonować niezależnie, a bliskość wynika z przyczyn ekonomicznych. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy. Wskazano na nieprawidłową ocenę dowodów, brak odniesienia się do wszystkich twierdzeń strony skarżącej oraz naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu, w tym brak zawiadomienia o przeprowadzeniu inspekcji i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów. Sąd podkreślił, że organy nie wykazały w sposób przekonujący istnienia technologicznego powiązania, które uzasadniałoby włączenie zakładu przeróbczego do planu ruchu zakładu górniczego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli brak jest ścisłego związku technologicznego, który uzasadniałby jego włączenie do definicji zakładu górniczego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nie wykazały w sposób przekonujący technologicznego powiązania między wyrobiskiem a zakładem przeróbczym, co było kluczowe dla odmowy zatwierdzenia planu ruchu. Brak wystarczających dowodów i naruszenie przepisów postępowania przez organy doprowadziły do uchylenia decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

u.p.g.g. art. 6 § pkt 7

Ustawa Prawo geologiczne i górnicze

Definicja zakładu górniczego obejmuje wyodrębniony technicznie i organizacyjnie zespół środków służących bezpośrednio do wydobywania kopaliny ze złoża, w tym wyrobiska górnicze, obiekty budowlane oraz technologicznie związane z nimi obiekty i urządzenia przeróbcze.

u.p.g.g. art. 64 § ust. 4

Ustawa Prawo geologiczne i górnicze

Podstawa prawna decyzji odmawiającej zatwierdzenia planu ruchu.

k.p.a. art. 104

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 80

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Swobodna ocena dowodów.

k.p.a. art. 7

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organów wnikliwie i zgodnie z prawem.

k.p.a. art. 77

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 10

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

p.p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

Pomocnicze

u.p.g.g. art. 64 § ust. 1

Ustawa Prawo geologiczne i górnicze

Plan ruchu powinien uwzględniać warunki koncesji oraz założenia projektu zagospodarowania złoża.

k.p.a. art. 79

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Uprzedzenie strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji § § 2 ust. 2

Dotyczy planów ruchu zakładów górniczych.

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji § dział II pkt 3, 16 oraz pkt 5 i 6 wykazu załączników

Dotyczy planów ruchu zakładów górniczych.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki § § 34 ust. 4 pkt 3

Dotyczy bezpieczeństwa i higieny pracy w odkrywkowych zakładach górniczych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak ścisłego związku technologicznego między wyrobiskiem a zakładem przeróbczym. Naruszenie przez organ odwoławczy przepisów postępowania (art. 7, 77, 80 k.p.a.). Naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu.

Godne uwagi sformułowania

Ocena dowodów wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka nie mogła korzystać z ochrony przewidzianej w art. 80 k.p.a. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny.

Skład orzekający

Krzysztof Wujek

przewodniczący

Iwona Bogucka

członek

Barbara Orzepowska-Kyć

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji zakładu górniczego i związku technologicznego między wyrobiskiem a zakładem przeróbczym; zasady prowadzenia postępowania administracyjnego przez organy nadzoru górniczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów prawa górniczego i k.p.a. w kontekście planów ruchu zakładów górniczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy kluczowej kwestii definicji zakładu górniczego i jego elementów, co ma znaczenie praktyczne dla branży. Dodatkowo, podkreśla wagę prawidłowego prowadzenia postępowania administracyjnego.

Czy zakład przeróbczy to zawsze część kopalni? WSA wyjaśnia definicję zakładu górniczego.

Sektor

górnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ka 1092/03 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-02-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-05-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Orzepowska-Kyć /sprawozdawca/
Iwona Bogucka
Krzysztof Wujek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6062 Ruch i likwidacja zakładu górniczego
Skarżony organ
Urząd Górniczy
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Asesor WSA Iwona Bogucka, Asesor WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant Ewa Olender, po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2005 r. sprawy ze skargi "B" S.A. z siedzibą w Ob na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia planu ruchu zakładu górniczego. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego na rzecz skarżącego kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego we W. odmówił zatwierdzenia planu ruchu w formie uproszczonej na lata 2003-2004 dla Kopalni "A". Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 64 ust. 4 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 27, poz. 98 ze zm.), przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 14 czerwca 2002 r. w spawie planów ruchu zakładów górniczych (Dz. U. Nr 94, poz. 860) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).
W uzasadnieniu wyjaśnił, że plan ruchu wpłynął do Urzędu Górniczego we W. w dniu [...] 2002 r. Po sprawdzeniu Urząd wraz z uwagami zwrócił go do poprawy wnioskodawcy – "B" S.A. w O.. Po poprawie plan ruchu został ponownie złożony w Urzędzie [...] 2003 r. Analiza planu ruchu wykazała, że nadal występują w nim błędy polegające na tym, że granicę zakładu górniczego naniesiono na złym załączniku oraz błędnie nie objęto nią północno-wschodniej części zakładu górniczego (wyrobiska), zewnętrznego zwałowiska oraz obiektów i urządzeń zakładu przeróbczego. Nadto błędnie podano, że zakład przeróbczy nie jest bezpośrednio związany z wydobyciem i nie podlega nadzorowi Okręgowemu Urzędowi Górniczemu, nadto pominięto charakterystykę obiektów budowlanych.
Organ I instancji wyjaśnił, że nieprawidłowości te przedstawiono przedsiębiorcy i zobowiązano go do usunięcia braków w ciągu 7 dni od daty wezwania. Wnioskodawca nie odniósł się do przedstawionych mu uwag.
Wobec tych ustaleń organ I instancji stwierdził, że złożony plan ruchu nie spełnia wymogów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 14 czerwca 2002 r. w sprawie planów ruchu zakładów górniczych, a w szczególności § 2 ust. 2, działu II pkt 3, 16 oraz pkt 5 i 6 wykazu załączników do planu ruchu sporządzonego w formie uproszczonej.
Zdaniem organu I instancji plan ruchu narusza także art. 6 pkt 7 i art. 58 ustawy Prawo górnicze i geologiczne oraz § 34 ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w odkrywkowych zakładach górniczych wydobywających kopaliny pospolite (Dz. U. Nr 109, poz. 962), ponieważ obiekty i urządzenia zakładu przeróbczego są technologicznie związane z ruchem zakładu górniczego.
Od tej decyzji odwołały się "B" S.A. w O., podnosząc, że w rozumieniu art. 6 pkt 7 ustawy Prawo geologiczne i górnicze zakład przeróbczy w Kopalni "A" nie jest obiektem zakładu górniczego, a w rozumieniu art. 58 tej ustawy nie jest obiektem budowlanym zakładu górniczego. Wskazały, iż zakład przeróbczy "A" nie jest technologicznie powiązany z wyrobiskiem "A". Pomiędzy wyrobiskiem a zakładem nie ma połączeń technologicznych. Zarówno wyrobisko jak i zakład przeróbki mogą istnieć samodzielnie. Na potwierdzenie tego faktu skarżąca wskazała, że w okresie, kiedy wyrobisko było nieczynne zakład przeróbczy przerabiał kamień z innego wyrobiska. Na zakończenie skarżąca podniosła, że zna przypadki wyłączenia obiektów i urządzeń przeróbczych z granic zakładu w podobnych warunkach technologicznych i terenowych.
Decyzją z [...] r. nr [...] Prezes Wyższego Urzędu Górniczego, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 64 ust. 4 ustawy Prawo geologiczne i górnicze utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie podstawowe znaczenie miało zbadanie, czy przedstawiony do zatwierdzenia projekt uproszczonego planu ruchu jest wykonany zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zdaniem organu drugiej instancji przedsiębiorca przedkładając do zatwierdzenia plan ruchu, który nie obejmuje w swej treści zakładu przeróbczego nie wziął pod uwagę definicji zakładu górniczego zawartej w art. 6 pkt 7 ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Nie uwzględnił także treści art. 64 ust. 1 ustawy, że sporządzenie planu wymaga przede wszystkim uwzględnienia warunków określonych w koncesji oraz założeń projektu zagospodarowania złoża. Treść planu powinna określać zdaniem organu niezbędne przedsięwzięcia, mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa powszechnego i ochrony środowiska wraz z obiektami budowlanymi. Materiał dowodowy zebrany w rozpatrywanej sprawie wskazuje, ze istnieje ścisły związek technologiczny wyrobiska z zakładem przeróbczym. Świadczy o tym dokument integralnie związany z koncesją pod nazwą "Ocena oddziaływania na środowisko Kopalni "A" oraz "Dodatek nr 3 do projektu zagospodarowania złoża "A"" wchodzi wyrobisko i zakład przeróbczy i w takim zakresie odnosi się do zagadnień związanych z ochroną środowiska. Związek technologiczny wynika także z projektu zagospodarowania złoża, gdzie kompleksowo omówiono stan środowiska i sposób jego ochrony przed ujawnionymi skutkami eksploatacji złoża. Prezes Wyższego Urzędu Górniczego podniósł, że bezpośrednie powiązanie technologiczne procesu urabiania kopaliny z jej przeróbką odzwierciedlał obowiązujący do końca 2002 r. plan ruchu kopalni. Nadto od 1995 r. Okręgowy Urząd Górniczy we W., prowadził nadzór nad ruchem zakładu przeróbczego w zakresie budowlanym, energomechanicznym i ochrony środowiska. Organ odwoławczy wskazał, iż przedsiębiorca górniczy nie udowodnił, że obiekty przeróbcze utraciły charakter obiektów budowlanych zakładu górniczego. W trakcie postępowania w celu uzupełnienia dowodów w trybie art. 136 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego organ drugiej instancji ustalił, że w ciągu ostatnich pięciu lat nie sprzedawano urobionego bazaltu bez poddania go procesom przeróbczym. W tej sytuacji bez znaczenia jest, że zakład przeróbczy przerabiał urobek z innego wyrobiska. Na zakończenie organ drugiej instancji podniósł, że istnieje ścisły związek organizacyjny pomiędzy kopalnią a zakładem przeróbczym, albowiem nadzór nad ruchem zakładu przeróbczego sprawują osoby kierownictwa i dozoru ruchu zatrudnione w Kopalni "A".
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego "B" S.A. wniosły o uchylenie decyzji z powodu naruszenia art. 6 ust. 7 ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz zasądzenie kosztów postępowania. Strona skarżąca wskazała, że uproszczony plan ruchu na lata 2003-2007 dla Kopalni "A" nie obejmuje zakładu przeróbczego, albowiem brak jest powiązania technologicznego wyrobiska z zakładem przeróbczym. Wyrobisko od dwóch lat jest nieczynne, a urobek do zakładu przeróbczego dostarczany jest z innego złoża – wyrobiska "C". Uproszczony plan ruchu Kopalni obejmował wznowienia wydobycia z urobiska "A", zaś zakład przeróbczy funkcjonował w oparciu o wyrobisko "C", a urobek z "A" miał jedynie funkcję uzupełniającą. Strona skarżąca podniosła, że dla oceny technologicznego związania wyrobiska z zakładem przeróbczym obojętnym jest treść dokumentów sporządzona przy pozyskiwaniu koncesji. Ustaleń zawartych w opracowaniu "Ocena oddziaływania na środowisko Kopalni "A" i w Dodatku nr 3 do projektu zagospodarowania złoża bazaltu "A" nie można traktować jako ostatecznych, gdyż inna była wtedy koncepcja organizacji procesu technologicznego. Z uwagi na fakt, iż wyrobisko "A" i zakład przeróbczy należą do jednego właściciela ocenę oddziaływania na środowisko wykonano łącznie, a to nie świadczy o powiązaniach technologicznych. Lakoniczny opis procesu przeróbczego w Dodatku nr 3 do projektu zagospodarowania złoża bazaltu "A" nie jest też argumentem świadczącym o związku technologicznym wyrobiska z zakładem przeróbczym. Strona skarżąca podniosła, że efekt finalny w postaci gresów bazaltowych otrzymuje się w dwóch niezależnych od siebie etapach. Pierwszy etap polega na urabianiu złoża bazaltu, zgodnie z zasadami techniki górniczej, następnie załadowaniu urobku na samochody technologiczne i wywiezieniu go poza teren wyrobiska. Urobek może być bezpośrednio sprzedany klientom, złożony na tymczasowym składowisku lub poddany dalszej przeróbce w zakładzie przeróbczym. Etap drugi obejmuje przeróbkę bazaltu, czyli proces wstępnego odsiania zanieczyszczeń i drobnych frakcji, kruszenia wstępnego, kruszenia wtórnego, a następnie klasyfikacji pokruszonego materiału na frakcje handlowe. Skarżąca podniosła, że bliskość zakładu przeróbczego względem wyrobiska wynika z przyczyn ekonomicznych (minimalizowanie środków transportu) i nie może być interpretowana jako technologiczne powiązanie. Powołała się na komentarze do ustawy Prawo geologiczne i górnicze, w których zwraca się uwagę na nieprecyzyjność definicji zakładu górniczego zawartej w art. 6 ust. 7 ustawy. Wskazała, na liczne przypadki, wyłączenia zakładów przeróbczych z zakładów górniczych, które wymieniła w załączniku nr 1 do skargi. Na koniec wskazała, że wydzielenie zakładu przeróbczego z zakładu górniczego jest istotne dla niej z punktu widzenia ekonomicznego i w żaden sposób nie wpłynie na obniżenie bezpieczeństwa ekologicznego i bezpieczeństwa pracy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację, nadto wskazał, że nie można się zgodzić z zarzutem braku konsekwencji przy obejmowaniu planem ruchu zakładów przeróbczych w odkrywkowych zakładach górniczych, działających w podobnych warunkach. Organy nadzoru górniczego każdorozowo badają, czy w konkretnej sytuacji zakład przeróbczy mieści się w ustawowej definicji zakładu górniczego. W pojedynczych przypadkach mogło dojść do nietrafnych decyzji, które będą wyjaśniane w odrębnie prowadzonych postępowaniach. Jednakże okoliczność ta zdaniem organu nie może stanowić argumentu uzasadniającego uchylenie decyzji.
W pismach procesowych, które wpłynęły do Sądu 18 sierpnia 2003 r. i 24 marca 2004 r. strona skarżąca, podtrzymując dotychczasową argumentację, sformułowała szereg kolejnych zarzutów. Ponownie wskazała na dowolną interpretację definicji zakładu górniczego przez organ odwoławczy, zarzuciła naruszenie art. 7 i 77 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, art. 10 tej ustawy poprzez naruszenie praw przysługujących stronie, co do możliwości wypowiedzenia się w sprawie przeprowadzonych dowodów w postępowaniu drugoinstancyjnym, art. 32 ust. 1 Konstytucji poprzez naruszenie zasady równości wobec prawa. Strona podniosła, iż żaden przepis ustawy Prawo geologiczne i górnicze wyznaczający zakres tego prawa nie obejmuje przeróbki wydobytej kopaliny. Art. 1 do 3 ustawy wskazują, iż przedmiotem prawa górniczego jest określenie zasad i warunków wykonywania prac geologicznych oraz wydobywania kopalin ze złóż. Świadczy o tym również wykładnia historyczna dokonana w oparciu o prawo górnicze 1939 r. i dekret z 6 maja 1953 r. prawo górnicze (Dz. U. z 1978 r. Nr 4, poz. 12 ze zm.). Art. 6 ust. 6 ustawy definiując pojęcie zakładu górniczego obejmuje nim przeróbkę kopaliny, ale tylko wtedy gdy pozostaje ona w związku technologicznym z urządzeniami służącymi bezpośrednio do wydobywania kopaliny ze złoża, czy też samym procesom wydobycia. Zdaniem skarżącego organy obu instancji uchybiły obowiązkowi wyjaśnienia tych okoliczności. Organ drugiej instancji bezpodstawnie powołał się na argument, że w ciągu ostatnich 5 lat przedsiębiorca nie sprzedał kopaliny bez poddania jej procesom przeróbki. Informacja ta pochodzi od osoby, która nie posiada dostatecznych informacji w sprawie. Pozyskana została w trakcie prowadzonego postępowania dowodowego przez drugą instancję, a strona pozbawiona została możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów i w ogóle nie została uprzedzona o przeprowadzeniu postępowania dowodowego, czym naruszono art. 79 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Uchybienia te mogły wpłynąć na wynik postępowania. Strona skarżąca wskazała również, że bez znaczenia jest dla ustalenia, że zakład przeróbczy wchodzi w skład zakładu górniczego, okoliczność iż te same osoby z kierownictwa i dozoru ruchu sprawują nadzór nad przeróbką kopaliny. Strona skarżąca powołała się na pismo z dnia [...] 1995 r. Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego (L.dz. [...]), z którego wynika, że jeśli istnienie zakładów przeróbczych nie jest warunkiem funkcjonowania zakładów wydobywczych, to oba te zakłady mogą funkcjonować samodzielnie, jeśli brak jest związku technologicznego między urabianiem złoża a przeróbką wydobytego urobku. Decyzja dyrektora okręgowego urzędu górniczego kwalifikująca obiekty i urządzenia zakładu przeróbczego do obiektów budowlanych zakładu górniczego, podjęta pod rządami prawa górniczego z 1953 r. nie rodzi żadnych skutków prawnych. Na zakończenie strona skarżąca podniosła, że obowiązek wykazania, że obiekty przeróbcze utraciły charakter obiektów budowlanych zakładu górniczego spoczywa na organie nadzoru górniczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga została wniesiona do Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach Naczelnego Sądu Administracyjnego w 2002 r., kiedy obowiązywał przepis art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), według którego ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiązała w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Należy jednak zauważyć, że wskazana ustawa straciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r., na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. Dz. U. z 2002 r. Nr 240, poz. 2052). W myśl art. 85 ostatnio cytowanej ustawy, z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Na podstawie § 1 pkt 4 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652) utworzony został dla obszaru województwa śląskiego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) "Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie". Natomiast według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola (...) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c tej ustawy).
Skarga "B" S.A. zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 6 pkt 7 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze:
"Zakładem górniczym jest wyodrębniony technicznie i organizacyjne zespół środków służących bezpośrednio do wydobywania kopaliny ze złoża, w tym wyrobiska górnicze, obiekty budowlane oraz technologicznie związane z nimi obiekty i urządzenia przeróbcze".
W rozpoznawanej sprawie organy administracji uznały, że zaistniały przesłanki technologicznego związania zakładu przeróbczego z zakładem wydobywczym.
Zdaniem organów świadczy o tym dokument integralnie związany z koncesją pod nazwą: "Ocena oddziaływania na środowisko Kopalni "A"" oraz "Dodatek nr 3 do projektu zagospodarowania złoża "A"", określające, że w skład Kopalni "A" wchodzi wyrobisko i zakład przeróbczy. Związek technologiczny wynika także z projektu zagospodarowania złoża, gdzie kompleksowo omówiono stan środowiska i sposób jego ochrony przed ujemnymi skutkami eksploatacji złoża także z obowiązującego do końca 2002 r. plan ruchu kopalni, prowadzenia nadzoru nad ruchem zakładu przeróbczego w zakresie budowlanym, energomechanicznym i ochrony środowiska przez Okręgowy Urząd Górniczy we W.. Związek ten potwierdza fakt, iż istnieje ścisły związek organizacyjny pomiędzy kopalnią a zakładem przeróbczym, albowiem te same osoby kierownictwa i dozoru są zatrudnione w jednym i drugim zakładzie. Nadto w ciągu ostatnich pięciu lat nie sprzedawano urobionego bazaltu bez poddania go procesom przeróbczym. Ten ostatni dowód organ odwoławczy pozyskał w trakcie inspekcji przeprowadzonej przez Wyższy Urząd Górniczy dokonanej w dniach [...] i [...] 2003 r. w Kopalni "A".
Wobec tego, należy rozważyć, czy w rozpoznawanej sprawie organy administracji prawidłowo ustaliły istnienie przesłanki – związku technologicznego między zakładem górniczym a zakładem przeróbczym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji i podanych w niej motywów stwierdził, iż ocena dowodów, jakiej dokonał w tej sprawie organ odwoławczy wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka nie mogła korzystać z ochrony przewidzianej w art. 80 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem: "Organ administracji państwowej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". Oznacza to, że organ administracji państwowej w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana z uwzględnieniem norm prawa procesowego i z zachowaniem reguł tej oceny. Reguły te polegają na tym, że:
– należy opierać się na materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania,
– materiał ten musi być poddany wszechstronnej ocenie,
– ocena ta powinna odnosić się do poszczególnych dowodów z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy,
(tak B. Adamiak w "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1996 r. str. 376-378).
Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Jednak tak nie było w niniejszej sprawie.
Organ odwoławczy nieprawidłowo zebrał materiał dowodowy, a w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do wszystkich zgłoszonych przez skarżącego twierdzeń. W dokumentacji przesłanej do Sądu brak jest informacji, że strona została zawiadomiona o terminie inspekcji przeprowadzonej w Kopalni "A", której celem była kontrola dokumentów i dokumentacji związanych z prowadzonym postępowaniem odwoławczym od decyzji odmawiającej zatwierdzenia planu ruchu Kopalni oraz usytuowanie w terenie obiektów budowlanych. Stronie nie wyznaczono także 7 dniowego terminu zgodnie z art. 10 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego do wypowiedzenia się do zebranych materiałów. Na rozprawie pełnomocnicy organu odwoławczego wskazali, że inspekcja została przeprowadzona w trybie przepisów związanych z funkcjonowaniem zakładu górniczego, a jeden egzemplarz notatki służbowej sporządzonej z inspekcji, został pozostawiony stronie, dlatego uznano, że strona dysponuje materiałem dowodowym i nie ma potrzeby wyznaczania jej terminu do wypowiedzenia się. Jednakże pogląd taki jest błędny, albowiem jak wynika z aktualnego odpisu Krajowego Rejestru Sądowego Kierownik Ruchu Zakładu J. G. nie jest osobą uprawnioną do składania oświadczeń woli w imieniu "B" S.A. w O.. Strona powinna być powiadamiana o wszystkich czynnościach postępowania, aby mogła wziąć w nich udział. Musi być dopuszczona do każdej czynności z osobna. Po zakończeniu postępowania wyjaśniającego musi być zapoznana ze wszystkimi dowodami w sprawie. Musi mieć wgląd we wszystko, co będzie podstawą do wydania decyzji. Dopiero na tle wszystkich dowodów może ocenić, czy i w jakim zakresie jej wnioski zostały uwzględnione.
W ocenie Sądu organ nadzoru górniczego nie zebrał i nie rozważył całego materiału dowodowego w sprawie. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes Wyższego Urzędu Górniczego wykazał, że zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy Prawo górnicze i geologiczne plan ruchu powinien uwzględniać warunki koncesji oraz projektu zagospodarowania złoża. Jako dowód w sprawie wskazał dokument integralnie związany z koncesją pod nazwą "Ocena oddziaływania na środowisko Kopalni "A". Jednakże nie wskazał na czym polega to integralne związanie. Koncesja obejmuje tylko wydobywanie kopaliny, nie odnosi się do zakładu przeróbczego. Organ odwoławczy nie uzasadnił także, dlaczego dokument o nazwie Dodatek nr 3 wskazuje na powiązanie technologiczne wyrobiska z zakładem przeróbczym. Słusznie zauważyła strona skarżąca, że dokumenty te są sporządzane przy pozyskaniu koncesji i ustaleń tam zawartych nie można traktować jako ostatecznych.
Zarzuty postawione organowi administracji stanowią w ocenie Sądu o naruszeniu przez ten organ art. 80 k.p.a.
Nie można przy tym ustaleniu pomijać wyjaśnień strony postępowania. Kiedy zaś z ich treści wynika, że strona kwestionuje związek technologiczny, to dopiero po dokonaniu wszechstronnej oceny tych wyjaśnień z odniesieniem tej oceny do okoliczności przedmiotowych sprawy będzie możliwe prawidłowe ustalenie istnienia przesłanki uzasadniającej odmowę zatwierdzenia tymczasowego planu ruchu.
Odnosząc te rozważania do rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że nie zostały w ogóle wyjaśnione okoliczności przedmiotowe sprawy. Strona skarżąca wskazywała, że wyrobisko może istnieć bez zakładu przeróbczego, a zakład przeróbczy może funkcjonować bez wyrobiska, podnosiła brak związku technologicznego pomiędzy wyrobiskiem a zakładem przeróbczym, swoje stanowisko obszernie uzasadniała. Tych wyjaśnień skutecznie nie zakwestionowano w toku dotychczasowego postępowania, ponieważ nie były one przedmiotem oceny pod kątem wiarygodności, logiki, spójności, czy też rozbieżności z innymi dowodami.
Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy uwzględni zalecenia wynikające z powyższych rozważań sądu.
Wobec tego, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), jako wydaną z innym naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 oraz art. 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.