II SA/Ka 1064/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2004-04-02
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlananakaz rozbiórkipozwolenie na budowęwstrzymanie wykonaniakontynuacja budowygranica działkibudynek gospodarczynadzór budowlanyNSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę części budynku gospodarczego samowolnie wybudowanej po wstrzymaniu pozwolenia na budowę.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę części budynku gospodarczego, samowolnie wybudowanej po doręczeniu postanowienia o wstrzymaniu pozwolenia na budowę. Sąd uznał, że prace te stanowiły kontynuację budowy, a nie zabezpieczenie, i słusznie zastosowano przepis o samowoli budowlanej (art. 48 Prawa budowlanego), mimo że pozostała część budynku była legalnie wzniesiona na podstawie wcześniejszego pozwolenia. Skarga została oddalona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę T. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora i nakazała rozbiórkę części budynku gospodarczego samowolnie wybudowanej po 30 sierpnia 1999 r., kiedy to skarżącemu doręczono postanowienie o wstrzymaniu wykonania pozwolenia na budowę. Skarżący kwestionował zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego, twierdząc, że budowę prowadził w oparciu o pozwolenie i że prace po wstrzymaniu miały jedynie charakter zabezpieczający. Sąd uznał jednak, że prace te stanowiły kontynuację budowy, a nie zabezpieczenie, i że organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepis nakazujący rozbiórkę samowolnie wybudowanej części obiektu. Sąd podkreślił, że art. 48 Prawa budowlanego dotyczy również sytuacji, gdy część obiektu jest budowana bez wymaganego pozwolenia, nawet jeśli pozostała część została wzniesiona legalnie. W związku z tym skarga została oddalona jako niezasadna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przepis art. 48 Prawa budowlanego ma zastosowanie do części obiektu budowlanego, jeżeli inwestor nie dysponował w czasie jej budowy pozwoleniem budowlanym, nawet jeśli pozostała część obiektu została wzniesiona wcześniej w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że prace budowlane wykonane po doręczeniu postanowienia o wstrzymaniu wykonania pozwolenia na budowę stanowiły kontynuację budowy, a nie zabezpieczenie. Zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego jest uzasadnione, gdy część obiektu jest budowana bez wymaganego pozwolenia, niezależnie od legalności pozostałej części.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.p.b. art. 48

Prawo budowlane

Nakłada obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Organ stosujący przepis działa na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili orzekania.

Pomocnicze

u.p.b. art. 28

Prawo budowlane

Dotyczy ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.

Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa art. 12 ust. 7

Przepis uchylony wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 1999 r. (sygn. akt P. 9/98), dotyczył warunków technicznych usytuowania budynków.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prace budowlane wykonane po wstrzymaniu pozwolenia na budowę stanowiły kontynuację budowy, a nie zabezpieczenie. Zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego jest uzasadnione do części obiektu wybudowanej bez wymaganego pozwolenia, nawet jeśli pozostała część była legalna.

Odrzucone argumenty

Skarżący twierdził, że prace po wstrzymaniu pozwolenia miały charakter zabezpieczający. Skarżący kwestionował zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego, twierdząc, że budowę prowadził w oparciu o pozwolenie.

Godne uwagi sformułowania

Organ nadzoru budowlanego stosujący ten przepis podejmował rozstrzygnięcie w sprawie na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili orzekania. Bez znaczenia jest w tym przypadku kwestia, iż pozostała część obiektu budowlanego została wzniesiona wcześniej w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę.

Skład orzekający

Łucja Franiczek

przewodniczący

Włodzimierz Kubik

sprawozdawca

Rafał Wolnik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 48 Prawa budowlanego w kontekście samowoli budowlanej i kontynuacji prac po wstrzymaniu pozwolenia na budowę."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i faktycznego z okresu wydania orzeczenia; specyfika sprawy budowy w granicy działki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię odpowiedzialności inwestora za samowolne prace budowlane, nawet jeśli część obiektu była legalna. Jest to typowy, ale istotny problem w praktyce prawa budowlanego.

Samowola budowlana po wstrzymaniu pozwolenia: Sąd wyjaśnia, kiedy rozbiórka jest nieunikniona.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ka 1064/02 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2004-04-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-05-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Łucja Franiczek /przewodniczący/
Rafał Wolnik
Włodzimierz Kubik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędzia WSA Włodzimierz Kubik ( spr.) Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant sekretarz sądowy Elwira Karasek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
Sprawa dotyczy budowy w granicy budynku gospodarczego na działce nr [...] w miejscowości T. gm. O. Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2001 r. ( sygn. akt II SA/Ka 828/99) Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach uchylił decyzje Wojewody [...] i Wójta O. udzielające inwestorowi T. P. pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego. Wcześniej wyrokiem z dnia 4 października 2000 r. (sygn. akt IISA/Ka 2320/98) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienia Wojewody [...] i Wójta Gminy O. dopuszczające usytuowanie przedmiotowego budynku w granicy działki. Uchylone wyrokiem NSA postanowienia zostały wydane w oparciu o § 12 ust. 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie( tekst jedn. Dz.U. z 1999 r. nr 15, poz. 140), który to przepis został uchylony wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 1999 r. (sygn. akt P. 9/98.) opublikowanym w Dz.U. nr 44 poz. 434.
Skarga będąca przedmiotem postępowania w tej sprawie została wniesiona na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej ŚWINB) z dnia [...] r. uchylającą w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. (dalej PINB) z dnia [...] r. i nakazującej skarżącemu na mocy art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2000 r. nr 106, poz. 1126 w ówczesnym brzmieniu), rozbiórkę części budynku gospodarczego samowolnie wybudowanej po dniu 30 sierpnia 1999 r. kiedy to skarżącemu zostało doręczone postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 1999 r. wydane w sprawie oznaczonej sygnaturą akt II SA/Ka 828/99 mocą którego wstrzymane zostało wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Zaskarżony nakaz rozbiórki dotyczy wzniesionych przez skarżącego murów poddasza ścianki tylnej przedmiotowego budynku gospodarczego o wys. 2,30 m, ścianki kolankowej o wysokości ok. 1 m oraz dachu wykonanego nad tym budynkiem.
Decyzja ŚWINB została wydana w związku z odwołaniem T. i J. małżonków Ł. – właścicieli działki sąsiadującej z budową a także odwołania skarżącego od decyzji PINB w C. z dnia [...] r. mocą której na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazano rozbiórkę samowolnie nadbudowanej części budynku murów ponad stropem parteru, murów poddasza wraz z dachem w tej części. W odwołaniu od decyzji wydanej w pierwszej instancji sąsiedzi domagali się rozbiórki całego budynku. Skarżący domagał się jej uchylenia podnosząc, że sąsiedzi którzy kwestionują legalność budowy są skłóceni z całą wsią, twierdzą, że wzniesiony budynek zacienia im działkę, ale działka ta jest niezabudowana, sąsiedzi bowiem mieszkają po drugiej stronie ulicy. Podniósł wreszcie, że prace które wykonał po wstrzymaniu wykonania pozwolenia na budowę miały tylko na celu zabezpieczenie wcześniej wykonanych robót.
W skardze do NSA na wyżej opisaną decyzję T. P. kwestionuje zastosowanie przez organ II instancji art. 48 Prawa budowlanego, bowiem budowę prowadził w oparciu o pozwolenie na budowę. Czuje się ukarany za przestrzeganie prawa budowlanego. Musiał prowadzić prace po 30 sierpnia 1999 r. "bo nie można na etapie zrealizowanego stropu pozostawić budynek i czekać ściśle nieokreślony okres na rozpatrzenie skargi schorowanych sąsiadów". Sąsiedzi na działce przylegającej do budowy prowadzą pasiekę i nigdy nie występowali o jej zabudowę. Podnosi także, że zgodnie z aktualnie obowiązującym prawem można legalnie prowadzić budowę w granicy działek.
W odpowiedzi na skargę ŚWINB wnosi o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi podnosi, że samowolnie wykonane przez skarżącego roboty budowlane nie polegały na zabezpieczeniu wykonanej przed 30 sierpnia 1999 r. części budynku, ale były kontynuacją budowy stąd zgodnie z prawem uznano je za samowolę budowlaną i nakazano rozbiórkę tej części budynku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna. Przede wszystkim należy stwierdzić, że zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego jak i przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Poza sporem w sprawie jest okoliczność, że skarżący mimo doręczenia mu postanowienia NSA wstrzymującego wykonanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. znak [...] udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego, kontynuował prace budowlane na tym obiekcie. Skarżący nie kwestionuje też zakresu wykonanych po 30 sierpnia 1999 r. robót budowlanych (powyższe wynika zresztą z kopii dziennika przedmiotowej budowy znajdującego się w aktach sprawy II SA/Ka 304/02). Twierdzenie skarżącego, że prace te miały jednak na celu tylko zabezpieczenie wykonanych wcześniej robót nie może jednak uzyskać akceptacji Sądu, którego zdaniem organy nadzoru budowlanego obu instancji, zasadnie uznały, że była to kontynuacja budowy.
Norma zawarta w art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania zaskarżonej decyzji skierowana w swej hipotezie do właściwego organu, nakładała na niego w dyspozycji obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Organ nadzoru budowlanego stosujący ten przepis podejmował rozstrzygnięcie w sprawie na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili orzekania. Miał więc on obowiązek orzeczenia rozbiórki części obiektu budowlanego, jeżeli było ewidentnym, że inwestor nie dysponował w czasie jej budowy pozwoleniem budowlanym. Bez znaczenia jest w tym przypadku kwestia, iż pozostała część obiektu budowlanego została wzniesiona wcześniej w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę.
Tym samym nie ma podstaw prawnych do akceptacji poglądu skarżącego iż przepis art. 48 Prawa budowlanego nie ma zastosowania w przypadku prowadzonej przez niego budowy, bowiem posiadał on pozwolenie na budowę. Zaskarżona decyzja nie nakazuje bowiem rozbiórki pozostałej części budynku gospodarczego wzniesionego w oparciu o posiadane pozwolenie.
Samo zestawienie art. 28 i 48 Prawa budowlanego, z których pierwszy stanowi o "ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę", a drugi o budowie lub wybudowaniu obiektu budowlanego bądź jego części "bez wymaganego pozwolenia na budowę", nie pozwala na przyjęcie założenia, iż przepis art. 48 dotyczy wyłącznie tych obiektów budowlanych, które są w budowie lub zostały wybudowane bez jakiegokolwiek pozwolenia na budowę.
W wyrokach z dnia 12 stycznia 1999 r. (sygn. akt P 2/98 OTK 1999/1/2) i z dnia 26 marca 2002 r. (sygn. akt SK 2/01 OTK-A 2002/2/15) Trybunał Konstytucyjny stanął na stanowisku, że w sprawie stosowania art. 48 Prawa budowlanego (w ówczesnym brzmieniu) należy mieć na uwadze przede wszystkim konieczność zagwarantowania porządku publicznego, ochrony środowiska jak również ochrony przed ewentualnym zagrożeniem dla praw lub wolności innych osób.
W tym stanie rzeczy skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI