II SA/Go 962/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła policjanta M.K., któremu cofnięto równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego i nakazano zwrot ponad 5 tys. zł, ponieważ otrzymał pomoc finansową na budowę domu. Organy policji powołały się na przepisy ustawy o Policji oraz rozporządzenie dotyczące równoważnika, wskazując, że pomoc finansowa wyklucza przyznanie równoważnika. Policjant odwołał się, zarzucając błędy formalne i naruszenia proceduralne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił obie decyzje policji. Sąd stwierdził, że organy nie miały właściwej podstawy prawnej do uchylenia decyzji przyznającej równoważnik w trybie art. 163 Kpa, który wymagał odniesienia do przepisów szczególnych, których brakowało. Ponadto, organy naruszyły zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 Kpa), nie umożliwiając jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji. Sąd podkreślił również brak właściwego uzasadnienia dla nakazu zwrotu pobranej kwoty. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając, że nie podlegają one wykonaniu, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWażne orzeczenie dotyczące proceduralnych aspektów uchylania decyzji administracyjnych, zasady czynnego udziału strony oraz wymogów formalnych uzasadnienia decyzji, szczególnie w kontekście świadczeń pieniężnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów i równoważnika za brak lokalu, ale zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję przyznającą równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego na podstawie art. 163 Kpa, jeśli przepisy szczególne nie przewidują takiej możliwości w trybie nadzwyczajnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 163 Kpa jest normą blankietową odsyłającą do przepisów szczególnych. Jeśli przepisy ustawy o Policji i rozporządzenia wykonawczego nie przewidują możliwości uchylenia decyzji w sprawach równoważnika w trybie nadzwyczajnym, organ nie jest uprawniony do takiego działania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 163 Kpa nie może stanowić samodzielnej podstawy prawnej do uchylenia decyzji w sprawach równoważnika, jeśli brak jest przepisu szczególnego. Brak takiego przepisu w ustawie o Policji i rozporządzeniu oznacza naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnych.
Czy naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 Kpa) stanowi podstawę do uchylenia decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, naruszenie zasady czynnego udziału strony, polegające na braku umożliwienia jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji, może stanowić istotny wpływ na wynik sprawy i jest podstawą do uchylenia decyzji.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że w postępowaniu, które doprowadziło do cofnięcia uprawnień policjanta i nakazania zwrotu środków, nie zapewniono mu czynnego udziału, co jest sprzeczne z zasadami demokratycznego państwa prawnego i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Czy organ administracji publicznej prawidłowo uzasadnił nakaz zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ pierwszej instancji nie wskazał podstawy prawnej ani uzasadnienia dla nakazu zwrotu kwoty, a organ odwoławczy również nie odniósł się do tego zarzutu w sposób wystarczający. Brak uzasadnienia uniemożliwił weryfikację zasadności i wysokości żądanej kwoty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak wskazania podstawy prawnej i szczegółowego uzasadnienia dla nakazu zwrotu środków narusza przepisy Kpa, w tym art. 107 § 3, i uniemożliwia stronie zapoznanie się z przesłankami działania organu.
Czy otrzymanie pomocy finansowej na budowę domu przez policjanta wyklucza jego prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego?
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, równoważnika nie przyznaje się, jeżeli policjant otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów, że pomoc finansowa na budowę domu stanowi przesłankę wyłączającą przyznanie równoważnika, jednakże sama decyzja o cofnięciu równoważnika i nakazaniu zwrotu była wadliwa proceduralnie.
Przepisy (24)
Główne
u.o.p. art. 92 § ust. 1
Ustawa o Policji
Policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego art. 1 § ust. 1
Równoważnik przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli nie posiada lokalu mieszkalnego.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego art. 1 § ust. 2 pkt 2
Równoważnika pieniężnego nie przyznaje się policjantowi, jeżeli otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu.
Pomocnicze
k.p.a. art. 163
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ma charakter normy blankietowej, odsyłającej do przepisów szczególnych, nie może stanowić samodzielnej podstawy prawnej do uchylenia decyzji w sprawach równoważnika, jeśli brak jest takich przepisów.
u.o.p. art. 92 § ust. 2
Ustawa o Policji
Upoważnienie dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia zasad przyznawania, cofania i zwracania równoważnika.
u.o.p. art. 95 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o Policji
Wskazuje na możliwość wyłączenia prawa do lokalu mieszkalnego w określonych sytuacjach, np. otrzymanie pomocy finansowej.
u.o.p. art. 97 § ust. 5
Ustawa o Policji
Załatwianie spraw dotyczących równoważnika następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego art. 1 § ust. 2 pkt 1
Wskazuje na sytuacje, w których równoważnik nie jest przyznawany.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego art. 6
Dotyczy cofnięcia uprawnienia do równoważnika.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego art. 7 § pkt 1
Decyzję o zwrocie równoważnika wydaje się w przypadku nienależnego pobrania na skutek niepoinformowania o zmianach lub podania nieprawdziwych danych.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych - kontrola legalności rozstrzygnięć.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uwzględnienia skargi i uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd orzeka na podstawie akt sprawy.
k.p.a. art. 107 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne decyzji administracyjnej, w tym wskazanie podstawy prawnej.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 16
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada ogólna trwałości decyzji administracyjnych.
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 61 § § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania z urzędu.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania działań w celu zrealizowania uzasadnionego interesu strony.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada informowania stron.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasady orzekania o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasady orzekania o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak właściwej podstawy prawnej do uchylenia decyzji przyznającej równoważnik. • Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. • Brak uzasadnienia dla nakazu zwrotu pobranego równoważnika. • Naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnych.
Godne uwagi sformułowania
Przepis art. 163 Kpa ma charakter normy blankietowej, odsyłającej do szczególnych przepisów prawa materialnego. • Postępowanie to bowiem zostało przeprowadzone z naruszeniem zasady ogólnej postępowania administracyjnego zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym oraz jej wysłuchania, wyrażonej w art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. • Takie działanie organów administracji publicznej, zwłaszcza w sprawie dotyczącej pozbawienia obywatela przyznanych mu wcześniej uprawnień, zdaniem Sądu sprzeczne jest także z zasadami demokratycznego państwa prawnego i pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Skład orzekający
Grażyna Staniszewska
przewodniczący
Joanna Brzezińska
sprawozdawca
Anna Juszczyk - Wiśniewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważne orzeczenie dotyczące proceduralnych aspektów uchylania decyzji administracyjnych, zasady czynnego udziału strony oraz wymogów formalnych uzasadnienia decyzji, szczególnie w kontekście świadczeń pieniężnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów i równoważnika za brak lokalu, ale zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytorycznie organ miał pewne podstawy. Podkreśla znaczenie praw strony.
“Błędy proceduralne uchylają decyzję o cofnięciu równoważnika dla policjanta.”
Dane finansowe
WPS: 5290,8 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.