II SA/Go 924/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie opłaty adiacenckiej, uznając, że organy nie ustaliły prawidłowo, czy doszło do budowy drogi, a nie tylko jej przebudowy.
Sprawa dotyczyła opłaty adiacenckiej nałożonej na J.D. i B.D. z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej. Organy administracji ustaliły opłatę, uznając, że doszło do budowy drogi i wzrostu wartości gruntu. Skarżący zarzucili, że nastąpiła jedynie przebudowa drogi, a nie jej budowa, co wyłącza obowiązek naliczenia opłaty. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, w szczególności brak prawidłowego ustalenia stanu faktycznego dotyczącego charakteru robót budowlanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. rozpoznał skargę J.D. i B.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Opłata została naliczona z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej, a konkretnie po przebudowie ulicy. Skarżący podnosili, że zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami, opłata adiacencka jest należna w przypadku budowy drogi, a nie jej przebudowy. Wójt Gminy ustalił opłatę, opierając się na operacie szacunkowym wskazującym na wzrost wartości gruntu o 14% po wybudowaniu kanalizacji podciśnieniowej i przebudowie ulicy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, powołując się na operat szacunkowy dotyczący przebudowy drogi i wzrostu wartości gruntów. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Sąd wskazał, że organy nie ustaliły prawidłowo, czy roboty budowlane na drodze stanowiły "budowę drogi" w rozumieniu przepisów, czy jedynie "przebudowę". Podkreślono, że definicja "budowy drogi" ewoluowała w przepisach, a dla ustalenia opłaty adiacenckiej kluczowe jest, czy doszło do budowy, a nie tylko modernizacji istniejącej drogi. Sąd zwrócił również uwagę na wadliwość operatu szacunkowego, który mógł być sporządzony na podstawie nieobowiązujących przepisów, oraz na brak należytego ustosunkowania się organu odwoławczego do zarzutów skarżących. W konsekwencji, WSA uchylił decyzję i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli roboty te stanowią jedynie "przebudowę" drogi, a nie jej "budowę" w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że definicja "budowy drogi" ewoluowała w przepisach, a dla opłaty adiacenckiej kluczowe jest, czy doszło do wykonania nowego połączenia drogowego, czy jedynie modernizacji istniejącej drogi. Organy nie ustaliły tego prawidłowo.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (20)
Główne
u.g.n. art. 145 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Wójt (burmistrz, prezydent miasta) może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi.
u.g.n. art. 143 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Przepisy w zakresie opłat adiacenckich stosuje się do nieruchomości bez względu na ich rodzaj i położenie, jeżeli urządzenia infrastruktury technicznej zostały wybudowane ze środków Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
Ppsa art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny.
Ppsa art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
Ppsa art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Ppsa art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Ppsa art. 205
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Pomocnicze
u.g.n. art. 148a
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Delegacja ustawowa dla Rady Ministrów do określenia kryteriów uznawania stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej lub korzystania z wybudowanej drogi.
u.d.p. art. 4 § 17
Ustawa o drogach publicznych
Definicja "budowy drogi" jako wykonywania nowego połączenia drogowego, jego odbudowy i rozbudowy.
u.d.p. art. 4 § 18
Ustawa o drogach publicznych
Definicja "przebudowy drogi" jako wykonania robót, w wyniku których następuje podwyższenie parametrów technicznych i eksploatacyjnych istniejącej drogi, niewymagających zmiany granic pasa drogowego.
Kpa art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Kpa art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organów zebrania pełnego materiału dowodowego i oceny go w sposób wyczerpujący.
Kpa art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Kpa art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej (wskazanie faktów, dowodów, przyczyn odmowy wiarygodności, podstawy prawnej).
Kpa art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania.
Kpa art. 138
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzygnięcia organu odwoławczego.
Kpa art. 136
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania.
u.s.g. art. 39 § 5
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.k.o. art. 1
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych
u.s.k.o. art. 2
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roboty budowlane na ulicy stanowiły jedynie przebudowę, a nie budowę drogi, co wyłącza obowiązek naliczenia opłaty adiacenckiej. Operat szacunkowy został sporządzony na podstawie nieobowiązujących przepisów prawa. Organy administracji nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego dotyczącego charakteru robót budowlanych. Organ odwoławczy nie rozpoznał merytorycznie sprawy i nie ustosunkował się do zarzutów skarżących.
Godne uwagi sformułowania
Sąd uznał, iż skarga jest uzasadniona, albowiem dopatrzył się w przedmiotowej sprawie naruszenia przez organy administracji publicznej przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Tymczasem ani w aktach sprawy, ani w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji nie znajdujemy wyjaśnienia powyższych okoliczności mających zasadniczy wpływ na wynik postępowania. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 138 Kpa.
Skład orzekający
Maria Bohdanowicz
przewodniczący
Ireneusz Fornalik
członek
Anna Juszczyk - Wiśniewska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"budowy drogi\" na potrzeby naliczania opłaty adiacenckiej oraz obowiązki organów w zakresie ustalania stanu faktycznego i rozpatrywania zarzutów strony."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z definicją budowy drogi i opłatą adiacencką, ale jego zasady dotyczące prawidłowości postępowania administracyjnego są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne ustalenie stanu faktycznego i prawidłowa interpretacja przepisów, zwłaszcza gdy definicje prawne są niejednoznaczne lub ewoluują. Pokazuje też błędy proceduralne, które mogą prowadzić do uchylenia decyzji.
“Czy przebudowa drogi to jej budowa? Sąd wyjaśnia, kiedy zapłacisz opłatę adiacencką.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Go 924/05 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2006-05-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-11-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Anna Juszczyk - Wiśniewska /sprawozdawca/ Ireneusz Fornalik Maria Bohdanowicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik,, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska (spr.), Protokolant Krzysztof Rogalski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2006 sprawy ze skargi J.D. i B.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] Wójt Gminy, na podstawie art. 145 ust. 1 i art. 148 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn.zm.), zwanej dalej "ustawą o gospodarce nieruchomościami" oraz art. 104 Kpa, zgodnie z uchwałą Rady Gminy z dnia [...] marca 2001 r. Nr [...] w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej (Dz.Urz.Woj. z 2002 r. Nr 4, poz. 25), ustalił na rzecz Gminy jednorazową opłatę adiacencką w wysokości 678,00 zł od B.D. i J.D. będących właścicielami gruntu położonego przy ul. [...], nr ewidencyjny gruntu [...] z tytułu wzrostu wartości tej nieruchomości na skutek wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej. Jednocześnie organ wskazał, iż uiszczenie opłaty winno nastąpić w terminie 14 dni licząc od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, na podane konto Urzędu Gminy. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż w związku z wybudowaniem urządzenia infrastruktury technicznej wzrosła wartość wskazanych w decyzji nieruchomości stanowiących własność J. i B.D. i istnieje możliwość podłączenia do (skorzystania) z urządzenia. Wskazując dowody, na których organ się oparł stwierdzono, iż wzrost wartości gruntów zurbanizowanych stanowić będzie różnica tych wartości po i przed wybudowaniem kanalizacji podciśnieniowej. Następnie organ, na podstawie czynności przeprowadzonych przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego, ustalił wartość jednego m2 gruntu po przebudowie ulicy i przed przebudową. Oceniając, że wartość gruntów wzrosła o 14 % organ wskazał, że zgodnie z uchwałą Rady Gminy, opłata za 1 m2 gruntu wyniesie 0,78 zł. Ponadto w uzasadnieniu, na podstawie ustnego protokołu zgłoszenia uwag, ustalono termin wniesienia opłaty adiacenckiej na rzecz Gminy w określonych 1 miesięcznych ratach w wysokości 56,50 zł, płatnych do 10 każdego miesiąca według załączonych blankietów. Jednocześnie określono termin wniesienia opłaty adiacenckiej na rzecz gminy jednorazowo, na niewskazany dzień 2005 r. W odwołaniu od powyższej decyzji J. i B.D. zarzucili, że zgodnie z przepisem art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, gazowych i telekomunikacyjnych. Zdaniem odwołujących obowiązek naliczenia opłaty adiacenckiej powstaje w przypadku budowy drogi, podczas gdy na ulicy [...] drogi nie wybudowano, a jedynie zmieniono jej nawierzchnię. Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn.zm.), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 143, art. 144 ust. 1, art. 145, art. 146 i art. 147 ustawy o gospodarce nieruchomościami, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż w sprawie został sporządzony operat szacunkowy rzeczoznawcy majątkowego (październik 2004 r.) w przedmiocie wzrostu wartości gruntów z tytułu przebudowy drogi w 2003 r. ulicy długości 430 mb w [...], z wyliczeniem opłat adiacenckich dla poszczególnych właścicieli. Stronom umożliwiono czynny udział w postępowaniu oraz zapoznanie się z dokumentami w sprawie, jednakże strony nie wniosły zastrzeżeń. Organ podniósł także, iż w aktach sprawy znajduje się protokół odbioru robót budowlanych dotyczący przebudowy ulicy [...] - drogi gminnej z dnia [...] sierpnia 2003 r. Na tej podstawie Kolegium uznało, iż użycie przez organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji określeń "wybudowanie kanalizacji podciśnieniowej" z prawidłowym oznaczeniem wartości m2 gruntu przed i po wybudowaniu drogi, nie wpływa na wysokość ustalonej opłaty, ani też nie czyni jej rozumienia wątpliwym co do osnowy rozstrzygnięcia, zgodnie z ustalonym stanem faktycznym i prawnym. Organ stwierdził także, iż wątpliwości strony skarżącej co do "budowy drogi" ze względu na warunki techniczne jej wykonania nie podlegają rozpoznaniu i nie mają znaczenia w sprawie. W procesie inwestycyjnym bowiem uzyskano pozwolenie na budowę, a więc właściwy organ w toku odrębnego postępowania przesądził już powyższą okoliczność, która nie mogła być uwzględniona w toku przedmiotowego postępowania. J. i B.D. zaskarżyli powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim wnosząc o jej uchylenie, jako wydanej z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa. Skarżący podnosząc ponownie zarzuty wskazane w odwołaniu stwierdzili, iż organ odwoławczy nie ustosunkował się do nich. Kwestionując stanowisko organu odwoławczego skarżący wskazali także, iż wadliwy zapis w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji dotyczący wzrostu wartości gruntów w związku z budową kanalizacji, wprowadził ich w błąd. Podobnie jak doręczenie przez organ wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania informacji zawierającej nieaktualny stan prawny dotyczący zarówno podstaw prawnych decyzji, jak i sporządzania operatów szacunkowych nieruchomości. Dodatkowo, odnosząc się do wywodów uzasadnienia zaskarżonej decyzji dotyczących operatu szacunkowego opracowanego w październiku 2004 r. skarżący wskazali, że został on stworzony w oparciu o nieobowiązującą podstawę prawną - rozporządzenie z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego. Od dnia 22 września 2004 r. obowiązywało natomiast w tym zakresie rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109), z którym sporządzony operat nie jest zgodny. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Jednocześnie nie odnosząc się merytorycznie do zarzutu dotyczącego sporządzonego niezgodnie z obowiązującym prawem operatu szacunkowego, organ wskazał, że po zapoznaniu się z jego treścią na etapie postępowania przez organem pierwszej instancji, strony nie wnosiły zastrzeżeń, natomiast zarzut został sformułowany dopiero na etapie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje: Przystępując do merytorycznego rozpoznania skargi należy wskazać, że kontrola Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego obejmuje wszystkie kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to czy organy administracji dokonały prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zastosowanej normy prawnej, czy normę tę właściwie zinterpretowały i nie naruszyły zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. W zakresie tak określonej kognicji Sąd uznał, iż skarga jest uzasadniona, albowiem dopatrzył się w przedmiotowej sprawie naruszenia przez organy administracji publicznej przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Zgodnie z przepisem art. 144 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. Przepisy w tym zakresie stosuje się do nieruchomości bez względu na ich rodzaj i położenie, jeżeli urządzenia infrastruktury technicznej zostały wybudowane ze środków Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (art. 143 ust. 1 ww. ustawy). Jak słusznie podnoszą skarżący, na mocy ustawy z dnia 28 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2004 r. Nr 141, 1492), uległa zmianie ustawowa definicja pojęcia "budowy urządzeń infrastruktury technicznej". Pod tym pojęciem poza wybudowaniem pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych ustawodawca nakazywał rozumieć uprzednio także "urządzenie albo modernizację drogi". Natomiast od dnia 22 września 2004 r. – "budowę drogi". Materialnoprawną podstawę orzekania w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej stanowi przepis art. 145 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym wójt (burmistrz, prezydent miasta) może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi (w brzmieniu obowiązującym od 22 września 2004 r.). Wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo od dnia stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi (art. 145 ust. 2). Ponadto w art. 148a ww. ustawy, ustanowiono dla Rady Ministrów delegację ustawową do określenia, w drodze rozporządzenia, kryteriów uznawania, że zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej albo warunki do korzystania z wybudowanej drogi, wystarczające do ustalenia opłaty adiacenckiej, wskazując przykładowo kryteria, jakie należy wziąć pod uwagę. Powyższa ustawa nie zawiera normatywnej definicji wymienionych pojęć (zarówno przed, jak i po nowelizacji). Kierując się regułami wykładni systemowej zewnętrznej należy więc sięgnąć do aktu normatywnego formułującego takie definicje, ze względu na regulowaną materię, a mianowicie do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 z późn.zm.). Według słowniczka terminów ustawowych w tej ustawie "budowa drogi" to wykonywanie nowego połączenia drogowego między określonymi miejscami lub miejscowościami, a także jego odbudowa i rozbudowa (art. 4 pkt 17). Wykonanie natomiast robót, w których wyniku następuje podwyższenie parametrów technicznych i eksploatacyjnych istniejącej drogi, niewymagających zmiany granic pasa drogowego, jest jej przebudową (art. 4 pkt 18). W świetle art. 145 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania organów) tylko budowa drogi wywołuje obowiązek udziału w kosztach budowy w postaci wniesienia opłaty adiacenckiej. Analogiczne stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego vide wyrok z dnia 23.07.1990 r. sygn. akt SA/Wr 1313/89, ONSA 1990 r., Nr 2-3, poz. 52 oraz wyrok z 8.03.2002 r. sygn. akt I SA 2032/00, Lex nr 82643. Sąd zwrócił uwagę, iż niewypełnienie przez Radę Ministrów delegacji ustawowej do wydania rozporządzenia wykonawczego, znacznie utrudnia organom wykonawczym gminy dokonanie właściwej oceny, czy w konkretnym przypadku prowadzenia inwestycji w zakresie budowy, rozbudowy czy też modernizacji urządzeń infrastruktury technicznej powstaje obowiązek partycypacji w ich kosztach przez właścicieli nieruchomości co do których stworzono warunki do podłączenia do poszczególnych urządzeń lub korzystania z wybudowanej drogi. Tym bardziej jednak, dla zapewnienia legalności działalności organów administracji publicznej i jej zgodności z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, konieczne jest wnikliwe ustalanie stanu faktycznego każdej sprawy oraz dokonanie prawidłowej subsumpcji do obowiązujących norm prawnych. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z przepisem art. 7 Kpa, organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Artykuł ten wyraża ogólną zasadę postępowania administracyjnego – zasadę prawdy obiektywnej, która znajduje rozwinięcie w szczegółowych przepisach procedury administracyjnej. Jednym z nich jest art. 77 § 1 Kpa stanowiący, że organy administracji publicznej są obowiązane zebrać pełny materiał dowodowy i ocenić go w sposób wyczerpujący. Stosownie natomiast do treści art. 80 Kpa, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. W związku z powyższym organy powinny przeprowadzając postępowanie w niniejszej sprawie dążyć nie tylko do ustalenia czy skarżący są właścicielami nieruchomości położonych przy spornej drodze, lecz również czy w związku z dokonaną jej przebudową, zaistniała podstawa do obciążenia skarżących obowiązkiem poniesienia opłaty adiacenckiej oraz rzetelnego ustalenia ewentualnej wysokości tej opłaty. W przedmiotowej sprawie organy nie objęły zakresem postępowania ustalenia, czy przeprowadzone na istniejącej drodze gminnej roboty budowlane (polegające na jej przebudowie poprzez zmianę nawierzchni), stanowiły w istocie "budowę drogi" w rozumieniu wskazanych wyżej przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności w kontekście jej nowelizacji z dnia 28 listopada 2003 r. Tymczasem ani w aktach sprawy, ani w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji nie znajdujemy wyjaśnienia powyższych okoliczności mających zasadniczy wpływ na wynik postępowania. Zgodnie z przepisem art. 107 § 3 Kpa uzasadnienie faktyczne każdej decyzji administracyjnej powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Podkreślenia wymaga fakt, iż uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji narusza wymogi ww. normy prawnej, a ponadto analiza treści całej decyzji nie umożliwia jednoznacznego ustalenia nawet stanu faktycznego sprawy – w związku z budową jakiego urządzenia infrastruktury technicznej ustalono opłatę adiacencką, w jaki sposób wyliczono jej wysokość. Należy mieć na uwadze, że postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym (art. 15 w zw. z art. 138 Kpa). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że do istoty dwuinstancyjności należy dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy przez dwa różne organy administracji. Zadaniem organu administracji nie jest zatem kontrola decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, ale rozpatrzenie wszystkich żądań strony i ustosunkowanie się do nich w swojej decyzji. Do istoty zasady dwuinstancyjności postępowania należy także nakaz dwukrotnego rozważenia materiału dowodowego, najpierw przez organ I instancji, a następnie przez organ odwoławczy. Wskazane wyżej okoliczności budzą uzasadnione wątpliwości, po pierwsze czy organ odwoławczy orzekając o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszej instancji ponownie rozpoznał i rozstrzygnął merytorycznie przedmiotową sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji w jej całokształcie, oraz czy w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do nałożenia na skarżących obowiązku udziału w kosztach urządzeń budowy infrastruktury technicznej, a jeżeli tak, czy wysokość opłaty adiacenckiej została ustalona zgodnie z obowiązującymi w dacie orzekania przepisami. Na mocy art. 136 Kpa organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Z tego też względu Sąd uchylił tylko zaskarżoną decyzję, albowiem w toku postępowania odwoławczego organ jest uprawniony do uzupełnienia materiału dowodowego. Jednakże wskazać należy, iż w przypadku, gdyby w toku postępowania odwoławczego okazało się, że rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd uznał, iż organ odwoławczy zarówno w uzasadnieniu swojej decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę zaniechał ustosunkowania się do merytorycznych zarzutów odwołania, jak też skargi J. i B.D. dotyczących kwestii mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy tj. zasadności ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu przebudowy drogi, jak też prawidłowości i zgodności z obowiązującymi przepisami operatu szacunkowego, na podstawie którego ustalono wysokość opłat adiacenckich dla poszczególnych właścicieli nieruchomości. Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego, zgodnie z którym wykładnia pojęcia "budowy drogi" dla celu ustalenia opłaty adiacenckiej decyzją z dnia [...] maja 2005 r., nie mogła być rozpatrywana w przedmiotowym postępowaniu na skutek rozstrzygnięcia warunków technicznych planowanej inwestycji przez organ udzielający pozwolenia na budowę w procesie inwestycyjnym (decyzja Starosty z dnia [...] maja 2002 r. [...]). Przeciwnie, przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami regulujące kwestię udziału w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej, nakładają na organy orzekające w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej obowiązek rzetelnego i szczegółowego ustalenia wszelkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia, a przede wszystkim konieczne jest ustalenie czy w konkretnym przypadku mamy do czynienia z bodowa urządzenia infrastruktury technicznej w rozumieniu przepisów art. 143-148a ww. ustawy. Niezależnie od powyższych ustaleń, na podstawie analizy akt sprawy, a w szczególności treści operatu szacunkowego z października 2004 r. sporządzonego przez rzeczoznawcą majątkowego, należy uznać za zasadne zarzuty skargi także w tym zakresie. Wskazane przez skarżących okoliczności winny z urzędu zostać zweryfikowane przez organ orzekający w sprawie, gdyż operat szacunkowy jest tylko jednym z dowodów w postępowaniu administracyjnym, który musi zostać oceniony przez organ w zakresie, w jakim jest to możliwe bez posiadania wiedzy specjalistycznej. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego zawartym w odpowiedzi na skargę, który zdaje się wskazywać, iż kontrola legalności i weryfikacja operatu szacunkowego należała do wyłącznie skarżących, i to na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji. Z tych powodów w ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 138 Kpa. Przeprowadzając ponownie postępowanie, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, organ winien wnikliwie rozpoznać i rozstrzygnąć przedmiotową sprawę. W pierwszej kolejności należy ustalić czy dokonane roboty budowlane na drodze Gminnej stanowiły "przebudowę", czy też "budowę drogi’’ w rozumieniu przywołanych wyżej przepisów. W zależności bowiem od wyników tego ustalenia organ winien bądź umorzyć wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej, albo też kontynuować je zmierzając do ustalenia wysokości należnej opłaty, w oparciu o prawidłowo zgromadzony i oceniony materiał dowodowy, uzupełniając w razie potrzeby postępowanie dowodowe. Wydając decyzję administracyjną organ obowiązany jest należycie ją uzasadnić, zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisie art. 107 § 3 Kpa, odnosząc się także do zarzutów skarżących podniesionych w trakcie postępowania. Mając na uwadze powyższe ustalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uznał, że zaskarżona decyzja, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn Sąd, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, zm. Dz.U. z 2004 r. Nr 162, poz. 1692), orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Jednocześnie po myśli art. 152 ww. ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisów art. 200 w zw. z art. 205 ww. ustawy, zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej, zwrot poniesionych kosztów postępowania tj. uiszczonego w dniu [...] lutego 2006r. wpisu od skargi w wysokości 100 zł i dojazdu do sądu w wysokości 100zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI