II SA/Go 90/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozpoznał skargę Prokuratora Okręgowego na uchwałę Rady Gminy w sprawie nadania statutu sołectwu. Prokurator zarzucił uchwale istotne naruszenie przepisów prawa, w tym Konstytucji RP oraz ustawy o samorządzie gminnym, wskazując na nieprawidłowości w § 3 ust. 2, § 4, § 5 ust. 1 pkt 3, § 9 ust. 1, § 14 ust. 1, § 14 ust. 1 pkt 4, § 16 ust. 2, § 17 i § 18 ust. 1 uchwały. Sąd, podzielając część zarzutów, stwierdził nieważność uchwały w zaskarżonej części. Uzasadnienie opierało się na interpretacji przepisów dotyczących organizacji i zadań jednostek pomocniczych, w szczególności art. 35 i 36 ustawy o samorządzie gminnym. Sąd uznał, że zwroty "w szczególności" w określonych paragrafach statutu tworzyły katalog otwarty zadań, co jest sprzeczne z wymogiem wyczerpującego uregulowania tych kwestii. Ponadto, rada sołecka nie może być uznana za organ sołectwa, a sołtys nie może łączyć funkcji sołtysa z przewodniczeniem radzie sołeckiej, gdyż nie wynika to z przepisów prawa. Sąd podkreślił, że tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności aktu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących tworzenia statutów jednostek pomocniczych w gminach, w szczególności w zakresie określania zadań i organów sołectwa oraz roli rady sołeckiej i sołtysa.
Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały rady gminy w sprawie nadania statutu sołectwu. Może być stosowane analogicznie do innych jednostek pomocniczych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy zwrot "w szczególności" w statucie jednostki pomocniczej gminy, określający zadania sołectwa, sposób ich realizacji, zakres działania zebrania wiejskiego oraz zadania sołtysa, jest dopuszczalny i zgodny z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zwrot "w szczególności" w tych kontekstach jest niedopuszczalny, ponieważ statut jednostki pomocniczej powinien wyczerpująco regulować te kwestie w formie zamkniętego katalogu.
Uzasadnienie
Ustawa o samorządzie gminnym wymaga, aby statut jednostki pomocniczej precyzyjnie określał zadania i organizację organów, a katalog otwarty umożliwiałby przekazywanie zadań w trybie pozastatutowym, co jest sprzeczne z upoważnieniem ustawowym.
Czy rada sołecka może być uznana za organ sołectwa w rozumieniu ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rada sołecka nie jest organem sołectwa.
Uzasadnienie
Zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym, organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie, a wykonawczym sołtys. Działalność sołtysa wspomaga rada sołecka, co a contrario oznacza, że nie jest ona organem.
Czy sołtys może pełnić funkcję przewodniczącego rady sołeckiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, łączenie funkcji sołtysa z przewodniczeniem radzie sołeckiej nie jest dopuszczalne.
Uzasadnienie
Funkcja przewodniczącego rady sołeckiej nie jest przewidziana ustawowo dla sołtysa, a lokalny prawodawca nie może jej ustanowić w akcie prawa miejscowego. Przewodniczący organu kieruje jego pracami, a sołtys nie jest przewodniczącym rady sołeckiej.
Czy określenie zadań rady sołeckiej w statucie jest dopuszczalne, jeśli rada ta nie posiada samoistnych kompetencji organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, określenie zadań rady sołeckiej w statucie jest nieprawidłowe, jeśli nie posiada ona samoistnych kompetencji organu.
Uzasadnienie
Rada sołecka pełni funkcje doradcze i opiniodawcze, wspomagając sołtysa. Statut powinien określać organizację i zadania organów jednostki pomocniczej, a nie rady sołeckiej, która nie jest organem.
Przepisy (20)
Główne
u.s.g. art. 35 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 35 § ust. 3
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 36 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5 i 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 91
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 91 § ust. 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 94
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.s.g. art. 11b § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 35 § ust. 3 pkt 2, 3 i 4
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 36 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 40 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 40 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów dotyczących określenia zadań sołectwa i jego organów poprzez użycie zwrotu "w szczególności". • Nieprawidłowe uznanie rady sołeckiej za organ sołectwa. • Niedopuszczalne łączenie funkcji sołtysa z przewodniczeniem radzie sołeckiej. • Nieprawidłowe określenie zadań rady sołeckiej w statucie, mimo braku samoistnych kompetencji organu.
Odrzucone argumenty
Argumenty Rady Gminy dotyczące dopuszczalności określenia zadań sołtysa i rady sołeckiej w § 14 ust. 1 pkt 4, § 18 ust. 1 i § 17 uchwały.
Godne uwagi sformułowania
tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności aktu • za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym • nie można wywieść uprawnienia gminy do określenia kompetencji sołectwa, jak również zadań organów sołectwa w formie katalogu otwartego • rada sołecka nie jest organem sołectwa • nie jest możliwe łączenie funkcji sołtysa z przewodniczeniem radzie sołeckiej
Skład orzekający
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
przewodniczący
Jarosław Piątek
sprawozdawca
Kamila Karwatowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących tworzenia statutów jednostek pomocniczych w gminach, w szczególności w zakresie określania zadań i organów sołectwa oraz roli rady sołeckiej i sołtysa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały rady gminy w sprawie nadania statutu sołectwu. Może być stosowane analogicznie do innych jednostek pomocniczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii ustrojowych w samorządzie terytorialnym, pokazując, jak precyzyjne muszą być akty prawa miejscowego i jakie są granice kompetencji organów gminy.
“Nieważna uchwała statutu sołectwa: Sąd wyjaśnia, co gmina może, a czego nie może regulować.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.