II SA/Go 890/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WielkopolskimGorzów Wielkopolski2012-12-28
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościpodział nieruchomościgospodarka nieruchomościamiterminprzeniesienie własnościuchylenie decyzjiprawo administracyjnepostępowanie administracyjneSKOWSA

WSA oddalił skargę Skarbu Państwa na decyzję SKO uchylającą decyzję Burmistrza o podziale nieruchomości, uznając, że niewykonanie warunku przeniesienia własności działki w terminie uzasadnia uchylenie decyzji zatwierdzającej podział.

Skarb Państwa - GDDKiA zaskarżył decyzję SKO, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza uchylającą decyzję o zatwierdzeniu podziału nieruchomości. Podstawą uchylenia było niedopełnienie przez strony warunku przeniesienia własności wydzielonej działki w terminie 6 miesięcy od ostateczności decyzji podziałowej. Skarżący zarzucał naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się w sprawie. Sąd uznał, że choć doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy, a niewykonanie warunku z art. 93 ust. 2a u.g.n. uzasadnia uchylenie decyzji podziałowej na podstawie art. 162 § 2 k.p.a.

Sprawa dotyczyła skargi Skarbu Państwa - Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza uchylającą wcześniejszą decyzję zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości. Decyzja Burmistrza z maja 2011 r. zatwierdziła podział nieruchomości, wyodrębniając m.in. działkę o pow. 0,0044 ha, pod warunkiem przeniesienia jej własności na rzecz GDDKiA (właściciela pasa drogowego) w terminie 6 miesięcy od ostateczności decyzji. Termin ten upłynął 24 listopada 2011 r. i nie nastąpiło przeniesienie własności. Wobec tego Burmistrz, na podstawie art. 162 § 2 k.p.a., uchylił swoją pierwotną decyzję. SKO utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że niewykonanie warunku (zlecenia) uzasadnia uchylenie decyzji. Skarżący zarzucił naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. (brak czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym) oraz podniósł, że złożył wniosek o zmianę decyzji podziałowej w trybie art. 155 k.p.a. Sąd administracyjny uznał, że niewykonanie warunku przeniesienia własności działki w terminie określonym w art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi podstawę do uchylenia decyzji zatwierdzającej podział na podstawie art. 162 § 2 k.p.a. Sąd stwierdził również, że choć organ odwoławczy naruszył art. 10 § 1 k.p.a. przez brak formalnego zawiadomienia strony o możliwości wypowiedzenia się, to uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż strona miała możliwość zapoznania się z aktami i przedstawienia stanowiska, a jej wnioski (o zmianę decyzji i zawieszenie postępowania) zostały złożone zbyt późno. W konsekwencji, sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, niewykonanie warunku przeniesienia własności wydzielonej działki gruntu w terminie określonym w decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości stanowi podstawę do jej uchylenia na podstawie art. 162 § 2 k.p.a.

Uzasadnienie

Przepis art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami określa termin na przeniesienie praw do wydzielonych działek, a jego niewykonanie, w sytuacji gdy przepis szczególny nie określa skutków, uzasadnia zastosowanie art. 162 § 2 k.p.a., który stanowi, że organ uchyli decyzję, jeżeli została ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 93 § ust. 2a

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 162 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 155

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykonanie warunku przeniesienia własności działki w terminie uzasadnia uchylenie decyzji zatwierdzającej podział na podstawie art. 162 § 2 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. przez brak czynnego udziału strony w postępowaniu odwoławczym miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wniosek o zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. złożony przez stronę powinien wpłynąć na rozstrzygnięcie SKO.

Godne uwagi sformułowania

Zlecenie określane jest jako klauzula dodatkowa decyzji, której celem jest spowodowanie pewnego zdarzenia, wywołanie określonego skutku przez podmiot, na korzyść którego decyzja została wydana. W przypadku niewykonania zlecenia, w sytuacji gdy przepis szczególny będzie określać skutki niedopełnienia przez stronę czynności, która powinna była wykonać w oznaczonym w decyzji terminie, przepis art. 162 § 2 k.p.a. nie ma zastosowania. Związanie zlecenia z decyzją sprawia, iż niewypełnienie zlecenia daje podstawę do uchylenia decyzji w trybie art. 162 § 2 k.p.a. Uchylenie decyzji następuje z samego faktu niewykonania zastrzeżenia, niezależnie od przyczyn niewypełnienia obowiązku przez stronę.

Skład orzekający

Ireneusz Fornalik

przewodniczący

Jacek Jaśkiewicz

sprawozdawca

Marek Szumilas

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami w powiązaniu z art. 162 § 2 k.p.a. w kontekście uchylania decyzji zatwierdzających podział nieruchomości z powodu niewykonania warunku przeniesienia własności w terminie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości rolnych/leśnych i obowiązku przeniesienia własności wydzielonej działki na rzecz sąsiada w określonym terminie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu obrotu nieruchomościami i stosowania przepisów proceduralnych, co jest istotne dla prawników zajmujących się tą dziedziną. Nie zawiera jednak elementów zaskakujących czy szeroko interesujących.

Niewykonanie warunku w decyzji o podziale nieruchomości może prowadzić do jej uchylenia – lekcja z prawa administracyjnego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 890/12 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2012-12-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-10-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Ireneusz Fornalik /przewodniczący/
Jacek Jaśkiewicz /sprawozdawca/
Marek Szumilas
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
art. 93 ust. 2a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 10 § 1, art. 16, art. 155, art. 162 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Protokolant referent - stażysta Malwina Tomiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] Burmistrz, po rozpoznaniu wniosku Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział, zatwierdził projekt podziału nieruchomości gruntowej niezabudowanej, oznaczonej jako działka o nr ewid. [...] o powierzchni 3,2142 ha, położonej w [...], będącej własnością M.S., dla której Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą [...]. Podział nieruchomości doprowadził do wyodrębnienia m.in. działki oznaczonej nr ewid. [...] o powierzchni 0,0044 ha oraz nr ewid. [...] o pow. 3,2098 ha. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 24 maja 2011 r.
Zatwierdzenie projektu podziału przedmiotowej nieruchomości nastąpiło pod warunkiem zawartym w sentencji decyzji, a wynikającym z art. 93 ust. 2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm., dalej u.g.n.), że przeniesienie prawa własności do działki oznaczonej ewidencyjnie nr [...] na rzecz właściciela nieruchomości sąsiedniej oznaczonej ewidencyjnie działką nr [...] (stanowiącej pas drogowy drogi krajowej nr [...] – obecnie nr [...]), nastąpi w terminie do 6 miesięcy licząc od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna. Termin do przeniesienia prawa własności działki oznaczonej ewidencyjnie nr [...] upłynął z dniem 24 listopada 2011 r. W wyznaczonym terminie nie nastąpiło przeniesienie prawa własności do działki oznaczonej ewidencyjnie nr [...], będącej własnością M.S., na rzecz właściciela nieruchomości sąsiedniej oznaczonej ewidencyjnie działką nr [...], którym jest Skarb Państwa – Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad.
Wobec powyższego dnia [...] kwietnia 2012 r. Burmistrz zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia decyzji nr [...] z [...] maja 2012 r. W toku postępowania żadna ze stron nie skorzystała z przysługującego jej prawa wglądu do dokumentacji prowadzonej w trakcie postępowania oraz do uzyskania wyjaśnień jak również do składania wniosków dowodowych.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] Burmistrz, działając m.in. na podstawie art. 93 ust. 2a u.g.n., uchylił własną decyzję z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka o nr ewid. [...]. W uzasadnieniu organ podał, iż zarówno właściciel powstałej w wyniku podziału działki nr [...], tj. M.S. jak i właściciel nieruchomości sąsiedniej oznaczonej jako działka nr [...], tj. Skarb Państwa-Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad nie dopełnili warunku zawartego w sentencji uchylonej decyzji, tzn. nie nastąpiło przeniesienie prawa własności działki nr [...] na rzecz właściciela nieruchomości sąsiedniej. Tymczasem stosownie do treści 162 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej k.p.a.) organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, uchyli decyzję, jeżeli została ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie.
2. Od powyższej decyzji Skarb Państwa – Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Strona podała, że w związku z długotrwałymi procedurami nabywania nieruchomości nie miała możliwości zawarcia umowy w terminie ustalonym w decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2011 r.
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Burmistrza.
Organ odwoławczy podał w uzasadnieniu, że zastrzeżenie w decyzji z zakresu art. 93 ust. 2a u.g.n. dopełnienia przez stronę pewnych czynności odnosi się do konstrukcji zlecenia, które jest związane z decyzją, ale nie w sposób wpływający wprost na jej moc obowiązującą. Zlecenie określane jest jako klauzula dodatkowa decyzji, której celem jest spowodowanie pewnego zdarzenia, wywołanie określonego skutku przez podmiot, na korzyść którego decyzja została wydana
W ustawodawstwie oraz w doktrynie brak jest jasnych kryteriów rozgraniczających zlecenie od warunku. Dlatego też organy administracji używają często pojęcia "warunek" w znaczeniu potocznym, bez oglądania się na skutki prawne umieszczenia w decyzji warunku zamiast zlecenia, np. wejście w życie decyzji opatrzonej warunkiem zawieszającym jest uzależnione od uprzedniego spełnienia ustalonego w niej warunku, natomiast w przypadku decyzji wydanej z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności wchodzi ona do obrotu prawnego, zaś obowiązek ten ciąży na adresacie po przystąpieniu do jej wykonywania. Rodzi to także różne skutki prawne z punktu widzenia stosowania art. 162 k.p.a. W przypadku zawarcia w decyzji "warunku" jego niewykonanie, skutkuje ogólnie rzecz ujmując, wygaszaniem decyzji (art. 162 § 1 pkt 2). W przypadku niewykonania zlecenia, w sytuacji gdy przepis szczególny będzie określać skutki niedopełnienia przez stronę czynności, która powinna była wykonać w oznaczonym w decyzji terminie, przepis art. 162 § 2 k.p.a. nie ma zastosowania. Jeżeli przepis szczególny, jak np. w art. 93 ust. 2a u.g.n., nie określa skutków niewykonania zlecenia, wówczas należy zastosować art. 162 § 2 k.p.a., zgodnie z którym skutkiem niedopełnienia określonej czynności będzie uchylenie decyzji
W przypadku gdy w decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości umieszczone zostało zastrzeżenie (zlecenie) o dopuszczalności zbycia działki rolnej lub leśnej o pow. do 0,300 ha jedynie na rzecz właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości sąsiedniej w terminie nie dłuższym niż 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja o zatwierdzeniu podziału nieruchomości stała się ostateczna, a w tym czasie, jak ma to miejsce w konkretnej sprawie, do takiego zbycia nie dojdzie, wówczas organ wydający decyzję zobowiązany jest do jej uchylenia na podstawie art. 162 § 2 k.p.a. W przypadku tzw. decyzji warunkowych, organ pierwszej instancji na podstawie art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. ma obowiązek wygaszenia decyzji podziałowej, zarówno wówczas, gdy nie zrealizowano warunku, jak i wówczas, gdy nie zostanie on spełniony w zakreślonym terminie.
3. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Skarb Państwa – Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., w zakresie naruszenia zasady udziału stron w postępowaniu.
Strona podniosła, że zaskarżoną decyzję doręczono jej dnia 27 sierpnia 2012 r. Natomiast w dniu 20 sierpnia 2012 r. złożyła do Burmistrza wniosek o zmianę w trybie art. 155 k.p.a. decyzji podziałowej z [...] maja 2011 r. poprzez orzeczenie, że podział działki jest bezwarunkowy i nie następuje pod warunkiem przeniesienia prawa własności w terminie do 6 miesięcy licząc od dnia, w którym decyzja staje się ostateczna. Strona w chwili składania wniosku nie wiedziała o wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonej decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r.
Również w dniu 20 sierpnia 2012 r., na podstawie art. 98 k.p.a. strona wniosła o zawieszenie postępowania w sprawie odwołania od decyzji Burmistrza z [...] maja 2012 r. Nr [...]. Jednak postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło zawieszenia postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie ze względu na to, iż zostało ono zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] sierpnia 2012 r.
Strona skarżąca zarzuciła, że nie została poinformowana przez Kolegium o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji ostatecznej z [...] sierpnia 2012 r. i wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji. W ocenie strony stanowiło to naruszenie przepisu art. 10 § 1 k.p.a., gdyż z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż reguła ta ma zastosowanie również w toku postępowania przed organem drugiej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dopełniło tego obowiązku względem skarżącego i nie zawiadomiło strony o prawie zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem przed wydaniem decyzji administracyjnej.
Zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronienie tylko skorzystanie z jego ustawowego uprawnienia. Ze względu na to, że strona skarżąca nie wiedziała o tym, kiedy decyzja w tej sprawie może być wydana przez Kolegium, dopiero w dniu [...] sierpnia 2012 r. wystąpiła do organu pierwszej instancji z wnioskiem o zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Również dopiero tego dnia skarżący wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o zawieszenie postępowania w przedmiotowej sprawie. Gdyby strona wiedziała wcześniej o tym, że zbliża się termin wydania rozstrzygnięcia, wcześniej podjęłaby odpowiednie kroki. Gdyby została zawiadomiona o możliwości wypowiedzenia się w sprawie, wówczas przed wydaniem zaskarżonej decyzji złożyłaby wskazane wyżej wnioski.
W związku z tym, że strona złożyła wniosek o zmianę decyzji Burmistrza nr [...] stało się możliwe, że organ pierwszej instancji zmieni swoją decyzję. Skarżąca wskazywała bowiem w tym wniosku na wadliwe zastosowanie przepisu, na podstawie którego zastrzeżono termin do przeniesienia własności wydzielonej działki. W ocenie wnioskodawcy okoliczność ta uzasadniała zmianę decyzji objętej wnioskiem. To z kolei spowodowałoby, że rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego byłoby inne niż zawarte w zaskarżonej decyzji, którą Kolegium utrzymało w mocy decyzję Burmistrza nr [...] uchylającą decyzję o zatwierdzeniu podziału. W rezultacie w sprawie doszło do uchybienia procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2012 r., stanowiącym replikę do odpowiedzi na skargę, strona podtrzymała swoje stanowisko zarzucając decyzji działowej naruszenie art. 93 ust. 2 a i 95 pkt 4 u.g.n.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4. Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Zakresem kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), objęte jest orzekanie w sprawach skarg na decyzje, wydane przez organy administracji publicznej.
Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne odbywa się zgodnie z zasadą legalności, kryterium stanowi zatem zgodność z prawem danej formy działania organu administracji publicznej. Natomiast na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, ograniczony zaś jest granicami danej sprawy.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 do 3 p.p.s.a. sąd administracyjny jest władny, uwzględniając skargę na tę formę działania organów administracji publicznej, decyzję uchylić, stwierdzić jej nieważność, ewentualnie stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego. W szczególności sąd administracyjny uchyla decyzję w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit a lub c p.p.s.a).
Badając legalność zaskarżonej decyzji w przedstawionym zakresie należy wskazać, że analiza akt administracyjnych wskazuje, iż w toku kontrolowanego postępowania stan faktyczny został ustalony niewadliwie. Sporne są natomiast dwie zasadnicze kwestie: spełnienie przesłanek warunkujących dopuszczalność uchylenia ostatecznej decyzji Burmistrza z dnia [...] maja 2011 r., zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości gruntowej o numerze ewidencyjnym [...] oraz przeprowadzenie postępowania w sposób gwarantujący skarżącej czynny w nim udział.
5. Jeśli chodzi o kwestię pierwszą, zgodnie z art. 93 ust. 2a u.g.n. podział nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego wykorzystywanych na cele rolne i leśne, powodujący wydzielenie działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, jest dopuszczalny pod warunkiem, że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami. W decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości określa się termin na przeniesienie praw do wydzielonych działek gruntu, który nie może być dłuższy niż 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. Przepisu nie stosuje się w przypadku podziałów nieruchomości, o których mowa w art. 95.
Wskazany w analizowanym przepisie termin 6 miesięcy jest terminem maksymalnym. Określenie tego terminu w decyzji podziałowej traktowane jest jako wydanie decyzji z zastrzeżeniem dokonania przez stronę czynności zbycia wydzielonej działki gruntu w wyznaczonym jej terminie. Przepis ten oraz inne przepisy ustawy nie określają jednak skutków naruszenia wskazanego terminu. Nie sposób jednak uznać, że takich skutków nie ma, bo brak jakchikolwiek konsekwencji prawnych uczyniłby bowiem ten przepis blankietowym, pozbawionym znaczenia normatywnego. Stąd jego zastosowanie należy wiązać z ogólną regułą wyrażoną w przepisie art. 162 § 2 k.p.a., zgodnie z którym właściwy organ administracji publicznej uchyli decyzję, jeżeli została ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie.
Zastosowanie art. 162 § 2 k.p.a. następuje bowiem w sytuacji , gdy przepis szczególny nie określa skutków niewykonania zastrzeżenia (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 listopada 2008 r., III SA/Wr 9/2008). Zastrzeżenie takie określane jest niekiedy mianem zlecenia. Przyjmuje się, że zlecenie nie zawiesza skuteczności decyzji, do której zostało dodane, nie odracza możliwości jej wykonania, ale zobowiązuje, zmusza adresata decyzji do jej wykonania zgodnie ze zleceniem. Realizacja obowiązków określonych w zleceniu powinna nastąpić równocześnie z realizacją uprawnień lub nawet dopiero po realizacji uprawnień wynikających z decyzji.
Z tych względów należy uznać, ze jeśli strona nie dokona zbycia wydzielonej działki gruntu w terminie wyznaczonym na podstawie art. 93 ust. 2a zd. 2 u.g.n., to organ, który wydał decyzję o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, po upływie tego terminu ma obowiązek uchylić tę decyzje na podstawie art. 162 § 2 k.p.a.
W decyzji Burmistrza z dnia [...] maja 2011 r. termin określony w zdaniu drugim tego przepisu został zastrzeżony i nie ma wątpliwości, że zlecenie nie zostało przez stronę w tym terminie zrealizowane.
Jeśli zaś chodzi o jego treść, to decyzja o podziale nieruchomości w momencie zakończenia postępowania administracyjnego w sprawie nadal funkcjonowała obrocie jako ostateczna. Zgodnie z art. 16 k.p.a. uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w wypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Decyzja ostateczna staje się wykonalna, wchodzi do obrotu prawnego, wywołując skutki prawne wobec jej adresatów, jak również wobec innych uczestników obrotu prawnego. Organ administracyjny może decyzję taką wzruszyć tylko w sytuacjach i na zasadach ustalonych w k.p.a. albo w przepisach szczególnych.
Zasada ta ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji stosunków prawnych, dlatego stanowi rudymentarne założenie całego systemu ogólnego postępowania administracyjnego, chroniąc takie wartości jak: ochrona porządku prawnego, ochrona praw nabytych, pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego, zaufanie do organów państwa, zaufanie do prawa. Decyzja działowa nie została zakwestionowana, w szczególności w zakresie zastrzeżenia opartego na art. 93 ust. 2 a u.g.n.
Związanie zlecenia z decyzją sprawia, iż niewypełnienie zlecenia daje podstawę do uchylenia decyzji w trybie art. 162 § 2 k.p.a. (por. uchwała NSA z dnia 24 września 2001 r. OPS 6/2001, ONSA nr1/2001, poz. 7). Istotne jest przy tym podkreślenie, że uchylenie decyzji następuje z samego faktu niewykonania zastrzeżenia, niezależnie od przyczyn niewypełnienia obowiązku przez stronę (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 listopada 2010 r., II SA/Wr 548/2010). W tym trybie nie jest dopuszczalna również zmiana decyzji (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 sierpnia 2010 r., II SA/Wr 360/2010).
Z tych względów niezasadne są zarzuty strony podniesione w piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2012 r., a dotyczące treści decyzji podziałowej. Wskazać nadto należy, że nie były podnoszone w toku postępowania administracyjnego, a związane były z potrzebą badania szeregu okoliczności dotyczących treści decyzji Burmistrza z dnia [...] maja 2011 r. Nie stanowi to jednak przeszkody do ich podnoszenia, jednakże już na etapie postępowania nadzwyczajnego, ewentualnie nowego postępowania prowadzonego w przedmiocie podziału przedmiotowej nieruchomości. Zauważyć również należy, że skarżąca powołuje się na tu na okoliczności przemawiające za zastosowaniem art. 155 k.p.a. bo do uruchomienia tego trybu zmierzał jej wniosek z dnia [...] sierpnia 2012 r.
6. Kwestia druga dotyczy zarzutu naruszenia przez organ przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków, które z kolei rzutowało na termin złożenia przez stronę wniosku o zawieszenie przedmiotowego postępowania ze względu na wniosek strony o zmianę decyzji z dnia [...] maja 2011 r., zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości na podstawie art. 155 k.p.a.
Rozpoznając jego zasadność należy mieć na względzie, że rzeczywiście w postępowaniu odwoławczym strona nie została formalnie zawiadomiona w trybie art. 10 § 1 k.p.a. Z akt i decyzji organu nie wynikają przesłanki szczególne uzasadniające odstąpienie od tego wymogu. Jednakże naruszenie to należy ocenić w kontekście całego przebiegu postępowania, przedmiotu i zakresu sporu, gdyż zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może być skuteczny tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Wskazać należy również, że to do strony stawiającej taki zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2006 r., II OSK 831/05, ONSAiWSA nr 6/2006, poz. 157).
W kontrolowanej sprawie tych przesłanek skarżąca nie wykazała. Organ odwoławczy naruszył wprawdzie obowiązek wskazany w powołanym przepisie jednak nie miało to wpływu na rezultat sprawy. Otóż przedmiot sprawy i zasadnicze jej ustalenia zostały określone w decyzji organu pierwszej instancji, którą poprzedzało prawidłowo zrealizowane postępowanie. Przed wydaniem tej decyzji skarżący był zapoznany z całym materiałem dowodowym (niezbyt zresztą obszernym). W odwołaniu wniesionym od tej decyzji strona nie poinformowała organu drugiej instancji, że zamierza uruchomić postępowanie nadzwyczajne, natomiast w toku postępowania odwoławczego otrzymała od organu drugiej instancji pismo z dnia [...] lipca 2012 r., zawierające wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wraz z informacją, że termin załatwienia sprawy wyznaczono do dnia 1 sierpnia 2012 r. Pismo to skarżąca otrzymała 20 lipca 2012 r. i do dnia wydania decyzji przez organ drugiej instancji to jest właśnie [...] sierpnia 2012 r., miała dostateczną ilość czasu na przedstawienie swojego stanowiska w sprawie, choćby o zamiarze złożenia wniosku o uchylenie ostatecznej decyzji podziałowej w trybie art. 155 p.p.s.a. Wniosek taki skarżąca złożyła jednak dopiero 20 sierpnia 2012 r., który organ otrzymał dwa dni później.
W takiej sytuacji, tym bardziej że strona nie składała jakichkolwiek wniosków dotyczących materiału dowodowego zebranego w sprawie a dotyczącego meritum rozstrzygnięcia nie sposób uznać, że zarzucane naruszenie uniemożliwiło jej dokonanie w postępowaniu czynności procesowej mającej wpływ na wynik sprawy.
Za chybioną należało również uznać zawartą w skardze argumentację, w myśl której strona skarżąca nie wiedziała, kiedy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego może zostać wydana, dlatego dopiero [...] sierpnia 2012 r. wystąpiła z wnioskiem o zmianę decyzji organu pierwszej instancji, natomiast gdyby strona wcześniej wiedziała o zbliżającym się terminie wydania orzeczenia przez Kolegium, np. zostałaby zawiadomiona o możliwości wypowiedzenia się w sprawie, wówczas wcześniej podjęłaby odpowiednie kroki.
Stosownie do treści art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Z uwagi na treść wskazanego przepisu wydania decyzji przez Kolegium należało spodziewać się w terminie miesiąca od dnia przekazania temu organowi odwołania wraz z aktami sprawy, ewentualnie dwóch miesięcy – gdyby sprawę niniejszą uznać za szczególnie skomplikowaną – nie zaś biernie oczekiwać bliżej nieokreślony czas na zawiadomienie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, a następnie na decyzję organu odwoławczego. Argumentacja ta jest tym bardziej niezasadna, że stroną w niniejszej sprawie jest podmiot, którego jednym z głównych przedmiotów działalności jest udział w postępowaniach administracyjnych dotyczących szeroko pojętej gospodarki gruntami.
Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI