II SA/Go 876/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wlkp.2025-02-20
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęprawo budowlanewygaśnięcie decyzjitermin ważnościrozbudowa szkołypostępowanie administracyjnekontrola sądowaNSAWSA

WSA uchylił decyzję o wygaśnięciu pozwolenia na budowę i umorzył postępowanie, opierając się na późniejszym wyroku NSA, który przywrócił pierwotną decyzję odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia.

Gmina zaskarżyła decyzję Wojewody o wygaśnięciu pozwolenia na budowę, argumentując m.in. błędną wykładnię art. 37 Prawa budowlanego i naruszenie procedury. Sąd, opierając się na wyroku NSA z późniejszej sprawy, który uchylił decyzje o stwierdzeniu nieważności, uznał, że postępowanie administracyjne straciło podstawy. W konsekwencji WSA uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty, umarzając postępowanie.

Sprawa dotyczyła skargi Gminy na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o stwierdzeniu wygaśnięcia pozwolenia na budowę z 2016 roku. Pozwolenie to zostało zmieniane kilkukrotnie, a organ uznał, że nie rozpoczęto budowy w terminie 3 lat od ostateczności pierwotnej decyzji. Gmina podnosiła liczne zarzuty, w tym naruszenie art. 37 Prawa budowlanego, błędne ustalenie stanu faktycznego i naruszenie procedury. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia miał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2024 r. (sygn. akt II OSK 280/22), który uchylił decyzje o stwierdzeniu nieważności poprzedzających decyzji Starosty o odmowie wygaśnięcia pozwolenia na budowę. Sąd uznał, że wskutek tego wyroku, decyzja Starosty z 2020 r. odmawiająca stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę stała się obowiązująca. W związku z tym, postępowanie administracyjne w sprawie wygaśnięcia pozwolenia straciło podstawy prawne, a sąd administracyjny, uwzględniając prejudycjalny skutek wyroku NSA, uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję Starosty, umarzając postępowanie administracyjne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, decyzje zmieniające pozwolenie na budowę nie wpływają na bieg trzyletniego terminu ważności pierwotnej decyzji, który rozpoczyna bieg od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wyroku NSA, który stwierdził, że decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata. Zmiany w pozwoleniu nie wstrzymują biegu tego terminu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (32)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit.b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pr. bud. art. 37 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 200 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

pr. bud. art. 36a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 73

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 162 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 61 § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 40 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 125 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 60

Kodeks cywilny

k.c. art. 61 § 1

Kodeks cywilny

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok NSA w sprawie II OSK 280/22, który uchylił decyzje o stwierdzeniu nieważności i przywrócił do obrotu prawnego decyzję odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę. Postępowanie administracyjne straciło podstawy prawne w związku z wyrokiem NSA.

Godne uwagi sformułowania

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2024 r. w sprawie II OSK 280/22 stanowił przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego. Odsyłanie strony do odrębnego – administracyjnego postępowania wznowieniowego nie byłoby bowiem racjonalne i ekonomiczne. Decyzja Starosty [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] o pozwoleniu na budowę została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

Skład orzekający

Grażyna Staniszewska

przewodniczący

Jacek Jaśkiewicz

sprawozdawca

Adam Jutrzenka-Trzebiatowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność decyzji o pozwoleniu na budowę w kontekście zmian i biegu terminu ważności, a także wpływ późniejszych orzeczeń NSA na postępowania administracyjne i sądowe."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na konkretnym wyroku NSA, który stanowił kluczową przesłankę. Interpretacja może być specyficzna dla stanu faktycznego i prawnego tamtej sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak późniejsze orzeczenie sądu wyższej instancji może wpłynąć na rozstrzygnięcie sądu niższej instancji, nawet jeśli dotyczy innej, ale powiązanej sprawy. Podkreśla znaczenie prejudykatu w postępowaniu administracyjnosądowym.

Wyrok NSA zamyka sprawę wygasłego pozwolenia na budowę: co to oznacza dla inwestorów?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 876/21 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2025-02-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Grażyna Staniszewska /przewodniczący/
Jacek Jaśkiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji oraz umorzono postępowanie administracyjne.
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.145§1 pkt 1 lit.b, art.200§1 w zw.l z art.205§2 i art.209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 1333
art.37 ust.1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2024 poz 572
art.16§1, art.145§1 pkt 8, art.156§1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant Sekr. sądowy Katarzyna Zarychta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2025 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...] i umarza postępowanie administracyjne w sprawie, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej Gminy [...] kwotę [...] (słownie: [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
1. Decyzją z dnia [...] lipca 2021r., nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania Gminy [...] (skarżąca), utrzymał w mocydecyzję Starosty [...]z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] stwierdzającą wygaśnięcie decyzji Starosty [...] z dnia [...]maja 2016r. nr [...] (zmienionej decyzjami tego organu z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] oraz [...] maja 2019 r. nr [...]) w sprawie rozbudowy szkoły wraz z budową centrum aktywności i rekreacji sportowej wraz zagospodarowaniem terenu i niezbędną infrastrukturą na potrzeby działalności "Transgranicznego Centrum Aktywności Gminy [...] i [...]", na działkach nr ewid. [...] obręb [...], gmina [...].
1.1. Stan tej sprawy przedstawia się następująco: decyzjami z dnia [...] maja 2016 r. nr [...],[...] lipca 2017 r., nr [...] oraz [...] maja 2019 r. nr [...] Starosta [...] udzielił skarżącej pozwolenia na budowę i zatwierdził projekt budowlany wskazanej wyżej inwestycji. Po wszczęciu w dniu [...] września 2020 r. postępowania Starosta [...] decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] odmówił stwierdzenia wygaśnięcia własnej decyzji nr [...] z [...] maja 2016r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla wskazanej wyżej inwestycji.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] Wojewoda [...] z urzędu stwierdził nieważność tejże decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2020 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącą decyzją z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]ego z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...].
Opierając się na tej ostatecznej decyzji Starosta [...] decyzją z dnia [...] maja 2021 r. stwierdził wygaśnięcie własnej decyzji z dnia [...] maja 2016r., nr [...] (zmienionej decyzjami tego organu z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] oraz [...] maja 2019 r. nr [...]) w sprawie opisanej wyżej inwestycji.
Jako przesłankę takiego rozstrzygnięcia organ przyjął zastosowanie art. 37 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (na dzień wydania decyzji tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), zgodnie z którym decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata. Zdaniem organu I instancji po wydaniu decyzji Starosty [...] z [...] maja 2016 r., nr [...] na działkach inwestycyjnych nr ewid. [...] dokonano jedynie prac przygotowawczych polegających na wycince oraz pielęgnacji drzew. Zaś "zarejestrowany dziennik budowy nr [...] z [...] kwietnia 2020 r., do decyzji Starosty [...] z [...] lipca 2017 r., Nr [...], znak; [...], (zatwierdzającej projekt budowlany zamienny oraz zmieniającej ww. decyzję Starosty [...] z [...] maja 2016 r., Nr [...], znak: [...]), został przesłany do inwestora przy piśmie Starosty [...][...] kwietnia 2020 r., a więc po upływie ponad 3 lat od wydania ww. decyzji Starosty [...] z [...] maja 2016 r.
1.2. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca gmina zarzuciła jej:
1) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane;
2) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procesowego, tj. art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 pr. bud. w zw. z art. 162 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a,, mające istotny wpływ na treść wydanego w sprawie orzeczenia;
3) rażące naruszenie przepisów prawa procesowego oraz materialnego, tj. art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane;
4) rażące naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a.;
5) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a., mające istotnych wpływ na treść wydanego w sprawie orzeczenia;
6) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 pr. bud., mające istotny wpływ na treść wydanego w sprawie orzeczenia;
7) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. art. 80 k.p.a.;
8) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 9 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a.w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a.
W oparciu o te zarzuty wniesiono uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości; ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości przez organ II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
1.3. Nie podzielając tych zarzutów Wojewoda [...] wskazał, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego ograniczenia czynnego udziału strony w postępowaniu i doręczenia decyzji organu I instancji organ stwierdził, że te naruszenia nie pozbawiły skarżącej prawa do udziału w sprawie i możliwości złożenia odwołania.
Organ odwoławczy nie podzielił też zarzutów dotyczących wadliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz uzasadnienia decyzji. Podniósł, że nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania podkreślając, że obowiązek wydania decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę nałożony został na organy w drodze przepisów ustawy. Organ realizuje go jedynie w przypadku obiektywnego stwierdzenia okoliczności faktycznych potwierdzających, że roboty budowlane zostały przerwane na okres dłuższy niż 3 lata lub nie zostały rozpoczęte przed upływem 3 lat od kiedy decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna. Organ stwierdza zatem zaistniały fakt, bowiem decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa z mocy samego prawa, nie zaś na mocy decyzji organu administracji architektoniczno- budowlanej. Przyjęcie argumentacji odwołującej się strony, że przy wydaniu decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia pozwolenia na budowę organ winien uwzględnić takie okoliczności jak ważność inwestycji dla społeczności lokalnej, naruszałoby właśnie zasadę równego traktowania.
Odnosząc się do przepisów prawa materialnego Wojewoda przytoczył treść art. 37 ust. 1 oraz 41 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane wskazując, że w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę; organ jest zobligowany stwierdzić wygaśnięcie tej decyzji, co następuje w formie decyzji administracyjnej. Odnosząc się do kwestii dotyczących ustalenia stanu faktycznego Wojewoda podkreślił, że zgodnie z art. 45 ust. 1 Prawa budowlanego dziennik budowy stanowi urzędowy dokument przebiegu robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót i jest wydawany odpłatnie przez organ administracji architektoniczno - budowlanej. Zgodnie zaś z art. 76 § 1 k.p.a. dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
Wojewoda podzielając ustalenia organu I instancji oparte na dzienniku budowy wskazał, że w jego ocenie wydane w sprawie decyzje o zmianie pozwolenia na budowę nie mają wpływ na bieg trzyletniego terminu ważności zmienianego pozwolenia na budowę. W ocenie Wojewody to, że skarżąca dwukrotnie wystąpiła z wnioskami o zmianę pozwolenia na budowę nie przemawia za uznaniem, że bieg 3-letniego terminu z art. 37 ust 1 Prawa budowlanego w stosunku do decyzji Starosty [...] z [...] maja 2016 r., Nr [...], znak: [...], został wstrzymany i jak twierdzi skarżąca rozpoczął na nowo bieg po "uostatecznieniu się" decyzji ją zmieniających. Skoro przez okres ponad 3 lat od dnia, w którym decyzja Starosty [...] z [...] maja 2016 r., Nr [...] stała się ostateczna, nie został wydany zarejestrowany dziennik budowy, ani nie zostały wykonane jakiekolwiek prace przygotowawcze zmierzające do realizacji inwestycji, to stosownie do treści art. 37 ust 1 Prawa budowlanego decyzja Starosty [...] z [...] maja 2016 r. wygasła.
Wojewoda podkreślił, że kwestia przebiegu robót budowlanych realizowanych przez inwestora została przesądzona w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] grudnia 2020 r. nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty [...] o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę dla przedmiotowego zamierzenia budowlanego. W jego ocenie bez wpływu na to, oraz na możliwość wydania zaskarżonej decyzji, pozostaje fakt złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Gminę [...] na decyzję GINB. Ostateczne decyzje podlegają bowiem wykonaniu a ich wykonania nie wstrzymuje wniesienie skargi do sądu administracyjnego.
2. W skardze wniesionej do tutejszego sądu - z zachowaniem terminu, przeciwko całości decyzji Wojewody [...] skarżąca gmina zarzuciła:
1) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 i art. 36a ustawy Prawo budowlane polegające na wadliwym przyjęciu, że decyzja o zmianie pozwolenia na budowę nie wpływa na bieg trzyletniego terminu ważności zmienianego pozwolenia, przy czym termin ważności decyzji o pozwoleniu na budowę rozpoczyna bieg od dnia wejścia w życie ostatniej decyzji zmieniającej, nadającej aktualny kształt pozwoleniu na budowę, co przez pryzmat stosowania wykładni systemowej oraz funkcjonalnej, ma zapewnić Inwestorowi możliwość skonsumowania tegoż orzeczenia w przepisanym art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane terminie, albowiem a contrario, decyzja zmieniająca wydana na parę dni przed upływem terminu obowiązywania decyzji pierwotnej nakładałaby możliwość jej skonsumowania - przez Inwestora - w nierealnie przepisanym do tego terminie, a poza tym wyniki wykładni podniesione przez Wojewodę [...] nie znajdują potwierdzenia w przepisach prawa, do czego zobowiązuje nadrzędna zasada legalizmu ujęta w art. 7 Konstytucji RP;
2) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procesowego, tj. art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 pr. bud. w zw. z art. 162 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a., mające istotny wpływ na treść wydanego w sprawie orzeczenia, poprzez bezwzględne uchybienie naczelnej zasadzie proporcjonalności oraz proporcjonalności konstytucyjnej, przy czym nie zaszły jakiekolwiek względy natury prawno-faktycznej pozwalające na zastosowanie odstępstwa od tejże zasady, jak również zastosowanie środka nieadekwatnego (wygaszenie decyzji) do stopnia hipotetycznego zawinienia, w tym ustalonego stanu faktycznego sprawy, przy czym powyższe nie doprowadziłoby do faworyzacji podmiotu publicznego względem innych inwestorów, gdyż zrealizowana inwestycja dotyczy szkoły publicznej (edukacji), w tym rozwoju i należytego funkcjonowania małoletnich na terenie gminy, a więc wartości wyższej niż ta przedstawiana (chroniona) przez Wojewodę [...], co przemawia za tym, iż Wojewoda [...] nie rozumie istoty proporcjonalności konstytucyjnej, jako wskaźnika wartości;
3) rażące naruszenie przepisów prawa procesowego oraz materialnego, tj. art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane mające wpływ na treść orzeczenia, poprzez ich błędne zastosowanie, w wyniku przyjęcia, iż decyzja o zmianie pozwolenia na budowę nie wpływa na bieg trzyletniego terminu ważności zmienianego pozwolenia na budowę, co implikowało konieczność stwierdzenia wygaśnięcia pierwotnego pozwolenia na budowę, wydanego uprzednio przez organ w formie decyzji administracyjnej, podczas gdy termin ważności decyzji o pozwoleniu na budowę rozpoczyna bieg od dnia wejścia w życie ostatniej decyzji zmieniającej, nadającej aktualny kształt pozwoleniu na budowę, przy czym od dnia wejścia w życie decyzji zmieniającej nie minął 3-letni termin;
4) rażące naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., mające wpływ na treść wydanego w sprawie orzeczenia, poprzez jego błędne zastosowanie, podczas gdy w/w przepis prawa procesowego nie może stanowić samoistnej podstawy proceduralnej w zakresie wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę w związku z treścią ( i hipotetycznym spełnieniem się ) dyspozycji, o której stanowi art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane albowiem normy prawa budowlanego, jako prawa materialnego, wykluczają posiłkowanie się przepisami proceduralnymi, z uwagi na skutki, które wynikają z w/w przepisów prawa materialnego ex lege;
5) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., mające istotnych wpływ na treść wydanego w sprawie orzeczenia, poprzez utrzymanie przez Wojewodę [...] zaskarżonej decyzji w mocy, pomimo niezawiadomienia Gminy [...] o wszczęciu postępowania w sprawie, a także skierowania decyzji do osoby, która nie została ustanowiona pełnomocnikiem w sprawie, co stanowi o bezskuteczności doręczenia skarżonej decyzji Gminie [...], albowiem organ wykonawczy Gminy [...] upoważnił jedynie pracowników samorządowych do zapoznania się z aktami postępowania, nie czyniąc ich pełnomocnikami w sprawie, gdyż udzielone upoważnienie miało charakter ograniczony - czasowy (od dnia [...] maja 2021 roku do dnia [...] maja 2021 r.), przy czym skutecznie doręczenie odpisu decyzji Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego nie ma nic do rzeczy, gdyż właściwym zdarzeniem, od którego zależy rozpoczęcie biegu terminu jest doręczenie wydanej decyzji stronie postępowania, a więc w tej sprawie: Gminie [...], jako Inwestorowi;
6) rażące naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, tj. art. 10 k.p.a. w zw.z art. 73 k.p.a. w zw. z art. 60 k.c. zw. z art. 61 § 1 k.c. w zw. z art. 81 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a., mające istotny wpływ na treść wydanej w sprawie decyzji, a polegające na niezawiadomieniu strony o zebraniu całego materiału dowodowego, możliwości zapoznania się z tymże materiałem, wypowiedzenia się i składania wniosków co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (w trybie art.10 k.p.a.); uniemożliwienia zapoznania się z aktami sprawy przez pełnomocnika Gminy [...] pomimo wyraźnego wniosku; wyznaczenia sztywnego terminu zapoznania się z aktami sprawy, z którym pełnomocnik zapoznał się po jego upływie; wydanie decyzji dzień po upływie tego terminu; pozbawieniu Gminy [...] obrony swoich praw;
7) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. art. 80 k.p.a., mające istotny wpływ na treść wydanego w sprawie orzeczenia, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz na jego dowolnej, a nie swobodnej ocenie;
8) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 9 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a.w zw. z art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., mające istotny wpływ na treść wydanej w sprawie decyzji, poprzez nienależyte uzasadnienie skarżonego orzeczenia z uwagi na zawarcie w nim zbyt lakonicznych (ogólnikowych) twierdzeń, na których oparł się organ rozpoznający niniejszą sprawę oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom i faktom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej bądź je pominął, nie zważając również uwagi na fakt, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, sygn. akt: VII SA/Wa913/21, zawisło postępowanie ze skargi Gminy [...] na decyzję GINB z dnia [...] marca 2021 r., co obligować powinno organ do zawieszenia postępowania do momentu rozpoznania skargi przez Sąd, z uwagi na tożsamość zagadnień prawnych i bezsporny wpływ skargi na niniejsze postępowanie oraz decyzję, co finalnie wypłynęło na utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji przez organ II instancji.
W uzasadnieniu skargi te zarzuty zostały rozwinięte.
3. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji.
4. Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2021 r., wydanym na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wówczas tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 , aktualnie tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zawiesił niniejsze postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowań sądowoadministracyjnych ze skarg na decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2021 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2020 r. odmawiającej stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] oraz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2021 r.w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] lipca 2017 r., nr [...].
Po zakończeniu wskazanych spraw sądowych postępowanie w niniejszej sprawie zostało podjęte w dniu [...] stycznia 2025 r.
5. W podjętym postępowaniu strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska przy czym pełnomocnik skarżącej gminy powołując się na treść wyroku z dnia 13 listopada 2024 r. wydanego przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt II OSK 280/22 wniósł o uchylenie obu zaskarżonych decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
6. Zgodnie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b lub c p.p.s.a.).
7. Kluczowe znaczenie dla wyniku niniejszej kontroli sądowej ma wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2024 r. w sprawie II OSK 280/22, którym to sąd ten uchylił zaskarżony wyrok sądu I instancji, decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] i umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2020 r. odmawiającej stwierdzenia wygaśnięcia decyzji pozwolenia na budowę Starosty [...] z [...] maja 2016 r. nr [...] uznając, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że decyzja Starosty [...] z [...] września 2020 r., odmawiająca stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] o pozwoleniu na budowę została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowalne.
Skutkiem tego prawomocnego wyroku jest to, że z obrotu prawnego zostały wyeliminowane obie decyzje stwierdzające nieważność decyzji Starosty [...] z [...] września 2020 r. o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji pozwolenia na budowę Starosty [...]. To zaś oznacza, że ta ostatnia obowiązuje i wywołuje skutki prawne wiążące organy i sąd w niniejszym postępowaniu.
Bez wzruszenia tej decyzji w trybach, o których mowa w art. 16 § 1 k.p.a. nie jest dopuszczalne prowadzenie ponownego postępowania w przedmiocie wygaśnięcia decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...]. Tej decyzji, jak
o ostatecznej służy domniemanie legalności, które oznacza, że jest ona ważna
i powinna być wykonywana dopóty, dopóki nie zostanie zmieniona, uchylona lub nie zostanie stwierdzona jej nieważność przez właściwy organ i z zachowaniem przepisanego trybu postępowania. Jest ona wiążąca erga omnes, a więc również w stosunku do sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 10 września 2014 r., I OSK 229/13).
8. Wprawdzie w dacie wydawania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2021 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2020 r. była ostateczna, co umożliwiało prowadzenie i wszczęcie kontrolowanego w niniejszej sprawie postępowania niemniej należy uwzględnić to, że wskazany wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowiłby przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją (art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit b p.p.s.a.).Biorąc pod uwagę tę kwestię w aspekcie ustrojowych celów i funkcji kontroli sądowej należało ten prejudycjalny skutek uwzględnić już w niniejszym postępowaniu sądowym. Odsyłanie strony do odrębnego – administracyjnego postępowania wznowieniowego nie byłoby bowiem racjonalne i ekonomiczne. Taki też jest sens zawieszenia postępowania sądowego ze względu na prejudycjalny charakter innego postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
9. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b p.p.s.a., należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. To zaś, że na skutek orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego przywrócona została sytuacja prawna ukształtowana ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] września 2020 r. o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] powoduje, że postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie zostało pozbawione podstaw, a tym samym uprawnione było jego umorzenie przez sąd na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a.
Wskazane wyżej przesłanki i ich kwalifikacja prawna sprawiają, że zbędne stało się odnoszenie i rozstrzyganie tych kwestii i zarzutów skargi, które dotyczyły meritum wydanych w niniejszej sprawie decyzji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 § 1 w zw. z art. 205 § 2 i 209 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI