II SA/Go 87/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wlkp.2006-07-19
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanalegalizacjapozwolenie na użytkowanieszklarniakotłowniawsapostępowanie administracyjne

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczącą pozwolenia na użytkowanie szklarni i kotłowni wybudowanych samowolnie.

Sprawa dotyczyła skargi Ireny H. i J.H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora o pozwoleniu na użytkowanie szklarni z kotłownią. Obiekty te zostały wybudowane samowolnie w latach 1982-1983 bez wymaganego pozwolenia na budowę. Sąd uznał, że postępowanie legalizacyjne powinno być prowadzone na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., a dalsze postępowanie dotyczące pozwolenia na użytkowanie powinno być prowadzone na podstawie Prawa budowlanego z 1994 r. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organu odwoławczego za zgodną z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. rozpoznał skargę Ireny H. i J.H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora o pozwoleniu na użytkowanie szklarni z kotłownią. Obiekty te zostały wybudowane samowolnie w latach 1982-1983 bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji udzielił pozwolenia na użytkowanie, powołując się na przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. i 1994 r. Odwołanie wnieśli sąsiedzi, zarzucając, że nowa szklarnia została wzniesiona w 2004 r. bez pozwolenia. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji, wskazując na naruszenie prawa materialnego, ponieważ przepis art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. ma zastosowanie tylko do obiektów, których budowa zakończyła się przed 1 stycznia 1995 r. lub w stosunku do których przed tym dniem wszczęto postępowanie. Sąd administracyjny zważył, że szklarnia i kotłownia zostały wybudowane przed 1 stycznia 1995 r. bez pozwolenia, co uzasadnia stosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. do postępowania legalizacyjnego. Jednakże, po zakończeniu postępowania legalizacyjnego (nakazanie wykonania zmian i przeróbek), dalsze postępowanie dotyczące pozwolenia na użytkowanie powinno być prowadzone na podstawie Prawa budowlanego z 1994 r. Sąd uznał, że pismo skarżących z dnia [...] sierpnia 2005 r. o odbiór szklarni należało traktować jako zawiadomienie o zakończeniu budowy zgodnie z art. 54 Prawa budowlanego z 1994 r. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organu II instancji za zgodną z prawem.

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Do postępowania legalizacyjnego obiektu budowlanego, którego budowa zakończyła się przed dniem 1 stycznia 1995 r. w warunkach samowoli budowlanej, stosuje się przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Natomiast dalsze postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie powinno być prowadzone na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1994 r.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. odsyła do przepisów ustawy z 1974 r. tylko w zakresie postępowania dotyczącego rozbiórki obiektu. Po zakończeniu postępowania legalizacyjnego (np. nakazaniu wykonania zmian), pozwolenie na użytkowanie powinno być wydane na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.b. art. 103 § ust. 2

Ustawa Prawo budowlane

Przepis ma zastosowanie do obiektów, których budowa zakończona została przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. W takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe (ustawy z 1974 r.). Dotyczy to jednak tylko postępowania dotyczącego rozbiórki obiektu budowlanego.

u.p.b. art. 54

Ustawa Prawo budowlane

Do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten nie zgłosi sprzeciwu w terminie 21 dni.

Pomocnicze

u.p.b. art. 83 § ust. 1

Ustawa Prawo budowlane

u.p.b. art. 42 § ust.1

Ustawa Prawo budowlane

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.b. art. 48 § ust. 1

Ustawa Prawo budowlane

Organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

u.p.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.b. art. 37 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa Prawo budowlane

Dotyczy decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego w postępowaniu legalizacyjnym wg ustawy z 1974 r.

u.p.b. art. 40

Ustawa Prawo budowlane

Dotyczy decyzji nakazującej wykonanie określonych zmian lub przeróbek w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem w postępowaniu legalizacyjnym wg ustawy z 1974 r.

k.p.a. art. 64 § ust. 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy obowiązku zwrócenia się do strony o sprecyzowanie treści pisma.

u.p.b. art. 56 § ust. 1

Ustawa Prawo budowlane

u.p.b. art. 55

Ustawa Prawo budowlane

u.p.b. art. 57

Ustawa Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. do postępowania legalizacyjnego obiektu wybudowanego przed 1995 r. Konieczność prowadzenia postępowania o pozwolenie na użytkowanie na podstawie Prawa budowlanego z 1994 r. po zakończeniu postępowania legalizacyjnego na podstawie przepisów z 1974 r.

Odrzucone argumenty

Zarzut skarżących, że kotłownia była objęta pozwoleniem na budowę z 1976 r. Zarzut skarżących o braku interesu prawnego osób wnoszących odwołanie.

Godne uwagi sformułowania

przepis art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. swoim zakresem obejmuje tylko postępowanie dotyczące rozbiórki obiektu budowlanego i przy zaistnieniu określonych w tym przepisie sytuacji - odsyła do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1974r. Prawo budowlane. Dalszy tok postępowania administracyjnego winien być przeprowadzony na podstawie ustawy Prawo budowlane z 1994r. Pismo to należało rozpatrywać jako zawiadomienie, o którym mowa w art. 54 ustawy z 1994r. Prawo budowlane, na zasadzie art. 64 ust. 2 k.p.a. należało zwrócić się do skarżących o sprecyzowanie jego treści.

Skład orzekający

Grażyna Staniszewska

przewodniczący sprawozdawca

Ireneusz Fornalik

członek

Joanna Brzezińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych Prawa budowlanego dotyczących legalizacji samowoli budowlanych i pozwoleń na użytkowanie obiektów wybudowanych przed 1995 r."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przejścia między dwoma stanami prawnymi Prawa budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonej kwestii stosowania przepisów przejściowych w prawie budowlanym, co jest istotne dla praktyków, ale może być mniej zrozumiałe dla szerokiej publiczności.

Jak legalizować samowolę budowlaną sprzed lat? Sąd wyjaśnia przepisy przejściowe Prawa budowlanego.

Sektor

budownictwo

Lexedit — asystent AI dla prawników

Analizuj umowy, identyfikuj ryzyka i edytuj dokumenty z pomocą AI. Wrażliwe dane są anonimizowane zanim opuszczą Twój komputer.

Analiza umów

Ryzyka, klauzule i rekomendacje w trybie śledzenia zmian

Pełna anonimizacja

Dane osobowe usuwane lokalnie przed wysyłką do AI

Bezpieczeństwo danych

Szyfrowanie, brak trenowania modeli na Twoich dokumentach

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Go 87/06 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2006-07-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Grażyna Staniszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Ireneusz Fornalik
Joanna Brzezińska
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Asesor WSA Joanna Brzezińska, Protokolant Krzysztof Rogalski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2006 r. sprawy ze skargi Ireny H. i J.H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenie na użytkowanie obiektu oddala skargę
Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Decyzją z dnia [...] września 2005r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił I.H. i J.H. pozwolenia na użytkowanie obiektu - szklarni z kotłownią, wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja wydana została na podstawie art. 83 ust. 1 i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (DZ.U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 42 ust.1. ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (DZ.U. z 1974r. Nr 38 poz. 229 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że na nieruchomości, w latach 1982-1983 wzniesiona została, bez pozwolenia, szklarnia wraz z kotłownią. W oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, wszczęte zostało postępowanie legalizacyjne dotyczące wymienionych obiektów, stanowiących samowolę budowlaną. Dalej w uzasadnieniu decyzji, organ I instancji powołał się na sporządzoną w toku postępowania legalizacyjnego opinię techniczną dotyczącą zgodności obiektu budowlanego z przepisami Prawa budowlanego, z której treści wynika, że kotłownia spełnia określone prawem normy techniczne, natomiast szklarnia wymaga wykonania wskazanych zmian i przeróbek. Dalej organ stwierdził, że wykonana przez właścicieli nieruchomości – I.H. i J.H. nowa konstrukcja szklarni uwzględnia wskazania techniczne zawarte z opinii technicznej.
Od decyzji organu I instancji odwołanie wnieśli P.M., A.M., J.O. i H.O.. Odwołujący się wskazują, że w miesiącu sierpniu 2005r. I.H. i J.H. wyburzyli "starą" szklarnię, a w jej miejsce wznieśli nowy obiekt, który kubaturą przewyższa poprzednią szklarnię.
Strony zgłosiły zarzut, że obiekt w tym czasie wzniesiony nie może być zalegalizowany jako obiekt wybudowany w latach 1982-1983, na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Nadto odwołujący się stwierdzili, że obecnie wykorzystana konstrukcja szklarni, została wzniesiona w 2004r. bez wymaganego pozwolenia , jako druga szklarnia na przedmiotowej nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2005r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i sprawę przekazał organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II Instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego. Organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. ma zastosowanie jedynie do obiektów stanowiących samowole budowlane, których budowa zakończona została przed dniem 1 stycznia 1995r. lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Z treści art. 103 ust. 2 wynika obowiązek stosowania przepisów ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. W ocenie organu II Instancji postępowanie legalizacyjne dotyczące przedmiotowego obiektu budowlanego, prowadzone w oparciu o przepisy ustawy z 7 lipca 1974r. Prawo budowlane zostało zakończone. Natomiast uzyskania pozwolenia na użytkowanie zalegalizowanego obiektu winno toczyć się na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane.
Od decyzji organu II instancji I.H. i J.H. wnieśli skargę. W skardze skarżący zarzucili, iż decyzją organów I i II instancji niesłusznie objęto kotłownię, na której wzniesienie skarżący posiadali pozwolenie na budowę. Nadto, skarżący stwierdzili, że A.M., P.M., J.O. i H.O. nie udowodnili swego interesu prawnego w złożeniu odwołania od decyzji organu I instancji, wobec czego decyzja organu II instancji wydana została z naruszeniem przepisów prawa.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Na wstępie należy stwierdzić, że zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (DZ.U. z 2002r. nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Rozpatrując sprawę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna.
W toku postępowania administracyjnego ustalono, że szklarnia i kotłownia wzniesione na nieruchomości, wybudowane zostały w latach 1982- 1983, przy czym inwestorzy nie uzyskali wymaganego pozwolenia na budowę. Okoliczności tej skarżący w toku postępowania przed organami obydwu instancji nie kwestionowali.
Zgodnie z treścią art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepisy art. 48 ust. 2 – 5 regulują procedurę legalizacyjną obiektu wzniesionego w warunkach samowoli budowlanej. Natomiast stosownie do treści art. 103 ust.2. ustawy Prawo budowlane z 1994r. przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
A zatem w wypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany wzniesiony został przed dniem 1 stycznia 1995r. (data wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane), w warunkach samowoli budowlanej, zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r. Taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie.
Na mocy decyzji z dnia [...] marca 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał I.H. i J.H. dostarczenie w wyznaczonym terminie ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego szklarni wraz z kotłownią, inwentaryzacji obiektu oraz oświadczenia o tym, że obiekt spełnia odpowiednie normy techniczne. Decyzja wydana została na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane i art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane.
W wyznaczonym terminie inwestor wykonał obowiązki nałożone na niego na mocy wyżej wymienione decyzji z dnia [...] marca 2005r. Ze sporządzonej opinii technicznej wynikała konieczność dokonania określonych zmian i przeróbek , w celu
doprowadzenia obiektu szklarni do stanu zgodnego z obowiązującymi normami technicznymi.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2005r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na I.H. i J.H. obowiązek wykonania określonych przeróbek w szklarni i kotłowni – zgodnie ze sporządzoną w sprawie opinią techniczną.
Po wykonaniu nałożonych obowiązków, na mocy decyzji z dnia [...] czerwca 2005r., inwestorzy – I.H. i J.H. pismem z dnia [...] sierpnia 2005r., zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odbiór szklarni. Po przeprowadzeniu w dniu [...] sierpnia 2005r. wizji lokalnej, której celem było stwierdzenie czy inwestorzy wykonali nałożone na nich obowiązki, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wymienioną powyżej decyzją z dnia [...] września 2005r., udzielił I. i J.H. pozwolenia na użytkowanie obiektu, przy czym decyzja ta oparta została na przepisach ustawy z 1974r. Prawo budowlane.
Rozstrzygnięcie organu I instancji z dnia [...] września 2005r. nie było prawidłowe. Należy wyrażnie zwrócić uwagę, że cytowany powyżej przepis art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994r. swoim zakresem obejmuje tylko postępowanie dotyczące rozbiórki obiektu budowlanego i przy zaistnieniu określonych w tym przepisie sytuacji - odsyła do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1974r. Prawo budowlane. Uregulowania prawne dotyczące rozbiórki obiektów stanowiących samowolę budowlaną , zawarte w ustawach z 1974r. i z 1994r. są odmienne. Podczas obowiązywania prawa budowlanego z 1974r. wybudowanie obiektu bez pozwolenia na terenie przeznaczonym pod budowę, zgodnie ze sztuką budowlaną i ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, obligowało organ administracji do legalizacji tejże samowoli budowlanej. Stąd też tak istotną kwestią jest prawidłowe określenie daty wzniesienia danego obiektu budowlanego.
Postępowanie legalizacyjne prowadzone na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974r. może zakończyć się bądź wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego (art. 37 ust. 1 pkt 1i 2), bądź wydaniem decyzji nakazującej wykonanie określonych zmian lun przeróbek w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem (art. 40).
A zatem w rozpatrywanej sprawie postępowanie legalizacyjne zostało zakończone wydaniem przez organ I instancji decyzji z dnia [...] czerwca 2005r. nakładającej na inwestorów obowiązek wykonania określonych zmian i przeróbek. Dalszy tok postępowania administracyjnego winien być przeprowadzony na podstawie ustawy Prawo budowlane z 1994r.
Zgodnie z treścią art. 54 ustawy Prawo budowlane z 1994r. do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji.
Skarżący pismem z dnia [...] sierpnia 2005r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zgłosili do odbioru obiekt szklarni. Pismo to należało rozpatrywać jako zawiadomienie, o którym mowa w art. 54 ustawy z 1994r. Prawo budowlane, na zasadzie art. 64 ust. 2 k.p.a. należało zwrócić się do skarżących o sprecyzowanie jego treści. Dalsze postępowanie w sprawie wynika z treści cytowanego powyżej przepisu art. 54 ustawy Prawo budowlane z 1994r.
Odnosząc się do zarzutu zawartego w uzasadnieniu skargi, należy stwierdzić, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] marca 1976r. nie wynika, aby skarżący na nieruchomości, uzyskali pozwolenie na budowę kotłowni.
Z treści decyzji z dnia [...] marca 1976r. w sprawie pozwolenia na budowę wynika, że pozwolenie to dotyczy budynku mieszkalnego i gospodarczego oraz zbiornika i ogrodzenia. Pojęcie budynku gospodarczego, ze względów funkcjonalnych i technicznych, nie jest tożsame z pojęciem kotłowni.
Również zarzut braku interesu prawnego we wniesieniu odwołania przez wymienione powyżej osoby, należy uznać za chybiony. Odwołujący się w toku postępowania wykazali interes prawny w toczącym się postępowaniu administracyjnym.
Z powyższych względów, decyzję organu II instancji jako uchylającą wadliwą decyzję organu I instancji, należało uznać za zgodną z przepisami prawa. Dlatego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002r. nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd skargę oddalił.