Orzeczenie · 2025-04-03

II SA/GO 84/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Miejsce
Gorzów Wlkp.
Data
2025-04-03
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlanalegalizacjaekspertyza technicznazagrożenie dla życia i zdrowiaprzepisy przeciwpożaroweprawo sąsiedzkiepostępowanie administracyjneWSA

Sprawa dotyczyła skargi A. S. i K. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o legalizacji ganku wejściowego do budynku mieszkalnego. Ganek został wybudowany w 2002 roku w warunkach samowoli budowlanej. Organy obu instancji uznały, że spełnione zostały przesłanki do prowadzenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego, ponieważ od zakończenia budowy minęło ponad 20 lat. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym Konstytucji RP, wskazując na naruszenie ich prawa własności przez usytuowanie ganku zbyt blisko granicy działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję PINB. Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego nieprawidłowo oceniły przedłożoną ekspertyzę techniczną. W szczególności ekspertyza nie zawierała jednoznacznego stwierdzenia, że stan techniczny obiektu nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, a także nie odniosła się do kwestii bezpieczeństwa pożarowego, które mogą mieć wpływ na ocenę zagrożenia. Sąd podkreślił, że uproszczone postępowanie legalizacyjne nie zwalnia organów z obowiązku wnikliwej analizy dowodów i nie może polegać na bezkrytycznej akceptacji wniosków ekspertyzy. Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 8, 11, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.) oraz prawa materialnego (art. 49h ust. 2 u.p.b.). Sąd zaznaczył, że w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym nie bada się zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ani z przepisami technicznymi dotyczącymi odległości od granicy działki, chyba że naruszenie tych przepisów prowadzi do zagrożenia dla życia lub zdrowia. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zakresu uproszczonego postępowania legalizacyjnego w prawie budowlanym, ocena ekspertyzy technicznej jako dowodu, stosowanie przepisów technicznych w kontekście legalizacji samowoli budowlanych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki uproszczonego postępowania legalizacyjnego; kwestie zgodności z przepisami o planowaniu przestrzennym i odległości od granicy działki są badane tylko w kontekście zagrożenia dla życia i zdrowia.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wadliwa ekspertyza techniczna, która nie ocenia jednoznacznie braku zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz nie odnosi się do kwestii bezpieczeństwa pożarowego, może stanowić podstawę do legalizacji samowoli budowlanej w uproszczonym postępowaniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wadliwa ekspertyza techniczna, która nie zawiera jednoznacznych wniosków co do braku zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi, w szczególności w kontekście przepisów przeciwpożarowych, stanowi naruszenie przepisów i uzasadnia uchylenie decyzji o legalizacji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego nieprawidłowo oceniły ekspertyzę techniczną, która była kluczowym dowodem w sprawie. Brak jednoznacznych wniosków dotyczących bezpieczeństwa oraz nieuwzględnienie przepisów przeciwpożarowych stanowiło naruszenie art. 49h ust. 2 Prawa budowlanego i uzasadniało uchylenie decyzji.

Czy w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym bada się zgodność obiektu budowlanego z przepisami technicznymi dotyczącymi odległości od granicy działki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym nie bada się zgodności samowoli budowlanej z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ani z przepisami technicznymi określającymi odległości od granicy działki, chyba że naruszenie tych przepisów prowadzi do zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi.

Uzasadnienie

Sąd powołując się na orzecznictwo i projekt ustawy wskazał, że przepisy dotyczące odległości od granicy działki (np. § 12 r.w.t.) dotyczą obiektów projektowanych, a nie tych istniejących od co najmniej 20 lat, chyba że ich usytuowanie stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia.

Czy naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (np. brak zapewnienia czynnego udziału strony) miało istotny wpływ na wynik sprawy?

Odpowiedź sądu

Nie, w tym konkretnym przypadku skarżący nie wykazali, aby naruszenie zasady czynnego udziału strony miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału strony konieczne jest wykazanie, że uniemożliwiło to skarżącej przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych i miało istotny wpływ na wynik sprawy, czego skarżący nie udowodnili.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję WINB oraz poprzedzającą ją decyzję PINB legalizującą samowolę budowlaną (ganek).

Przepisy (33)

Główne

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.b. art. 49f

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 49i § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 49g § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 49h § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

u.p.b. art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 29

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 31

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 49g § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 49g § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 49i § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 5 § ust. 1 pkt 8

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 47 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1 i § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

r.w.t. art. 12 § ust. 1 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

r.w.t. art. 12 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

r.w.t. art. 12 § ust. 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

r.w.t. art. 207 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

r.w.t. art. 207 § ust. 1 pkt 1 i 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Konstytucja RP art. 64 § ust. 2 i ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwa ocena ekspertyzy technicznej przez organy nadzoru budowlanego, która nie zawierała jednoznacznych wniosków co do braku zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi oraz nie uwzględniała przepisów przeciwpożarowych. • Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 8, 11, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wnikliwej analizy dowodów i nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania. • Naruszenie art. 49h ust. 2 Prawa budowlanego poprzez zaniechanie wezwania do usunięcia braków ekspertyzy technicznej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego w kontekście zgodności obiektu z przepisami technicznymi dotyczącymi odległości od granicy działki (uznane za niezasadne w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym). • Zarzuty dotyczące naruszenia prawa własności skarżących (uznane za niezasadne w kontekście przepisów Prawa budowlanego i warunków technicznych). • Zarzut naruszenia art. 10 § 1 i 3 k.p.a. (zasada czynnego udziału strony) uznany za nieuzasadniony z powodu braku wykazania istotnego wpływu na wynik sprawy.

Godne uwagi sformułowania

uproszczone postępowanie legalizacyjne nie zwalnia organu z obowiązku badania, czy obiekt wzniesiony jako samowola budowlana nie narusza innych przepisów • nie jest rzeczą organów nadzoru budowlanego merytoryczno-techniczna weryfikacja szczegółowych rozwiązań zastosowanych w przedłożonych projektach lub innych opracowaniach technicznych • w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym nie bada się zgodności danej samowoli budowlanej z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym • nie mogą mieć zastosowania warunki dotyczące zachowania wymaganych odległości od granicy działki

Skład orzekający

Adam Jutrzenka-Trzebiatowski

sprawozdawca

Krzysztof Dziedzic

przewodniczący

Michał Ruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu uproszczonego postępowania legalizacyjnego w prawie budowlanym, ocena ekspertyzy technicznej jako dowodu, stosowanie przepisów technicznych w kontekście legalizacji samowoli budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki uproszczonego postępowania legalizacyjnego; kwestie zgodności z przepisami o planowaniu przestrzennym i odległości od granicy działki są badane tylko w kontekście zagrożenia dla życia i zdrowia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania administracyjnego i ocena dowodów, nawet w uproszczonych procedurach. Pokazuje też konflikt między prawem budowlanym a prawem sąsiedzkim.

Wadliwa ekspertyza techniczna uchyla legalizację samowoli budowlanej: Sąd wskazuje na błędy organów administracji.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst