IV SA/WR 573/22

IV SA/Wr 573/22 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-11-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Mirosława Rozbicka-Ostrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
*Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 listopada 2022 r. sprawy ze skargi E. Ż. i K. Ż. na Zespół Interdyscyplinarny ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie we W. w przedmiocie prowadzenia procedury " Niebieskiej Karty" odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Pismem Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...], adresowanym do Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie we W. (data wpływu do organu: [...]) , wszczęta została procedura założenia ,,Niebieskiej Karty" dla E. Ż. (dalej: skarżąca ) z powodu istnienia podejrzenia stosowania wobec niej przemocy fizycznej przez wspólnie zamieszkującego z nią syna K. Ż. ( dalej: skarżący , syn skarżącej ). Pismem z dnia [...] Zespół Interdyscyplinarny ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie z siedzibą we W. (dalej: organ, Zespół) poinformował Komisariat Policji W. G. z siedzibą we W., że osobą wskazaną jako doznającą przemocy jest skarżąca , natomiast osobą podejrzaną o stosowanie przemocy jest skarżący.
Z notatki urzędowej z dnia [...] (data wpływu do organu: [...]) sporządzonej przez dzielnicowego, wynika , że skarżący nadal pracuje , a między nim i jego matką sporadycznie dochodzi do awantur, są to głównie utarczki słowne dotyczące ogólnej sytuacji bytowej , nie przeradzające się w sytuacje przemocowe. Skarżąca nie jest chętna do prowadzenia dialogu. Jej syn nie nadużywa alkoholu. Z relacji matki wynika, że jej syn w przeszłości był leczony na choroby psychiczne. W lutym odnotowano jedną zgłoszoną interwencję z jego udziałem, lecz nie dotyczyła ona przemocy wobec matki, tylko agresywnego zachowania w stosunku do sąsiada.
Pismem z dnia [...] lider ds. Grup Roboczych Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie w związku z prowadzoną procedurą założenia niebieskiej karty zaprosił skarżącą na posiedzenie grupy roboczej, które miało się odbyć dnia [...]. Podczas przeprowadzonej w dniu [...] rozmowy telefonicznej ze skarżącą, poinformowała ona organ, że na skutek braku konfliktów z synem nie widzi potrzeby prowadzenia ,,Niebieskiej Karty". Na takim samym stanowisku stał syn skarżącej i wystąpił do organu o zamknięcie procedury ,,Niebieskiej Karty".
Z notatki urzędowej z dnia [...] (data wpływu do organu: [...]) sporządzonej przez dzielnicowego, na podstawie przeprowadzonego monitoringu rodziny strony, wynika że w powyższej sprawie skarżący, wobec której została założona niebieska karta, wszczyna awantury będąc pod wpływem alkoholu. Mężczyzna jest agresywny w stosunku do innych sąsiadów. Powodem awantur jest również jego nieporadność życiowa. Ponadto policja ustaliła, że skarżący miał w przeszłości problemy zdrowotne na tle psychicznym. Jego matka podczas rozmowy gwałtownie zmienia tematy nie związane w ogóle z sytuacją rodzinną.
Pismem z dnia [...] organ złożył wniosek o objęcie leczeniem odwykowym skarżącego, a kolejnym pismem z dnia [...] organ wezwał syna skarżącej na posiedzenie grupy roboczej, które miało się odbyć w dniu [...] w związku z prowadzoną w powyższej sprawie procedurą ,,Niebieskiej Karty" . Pismem z dnia [...] (data wpływu: [...]) skarżąca i skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. na organ w przedmiocie prowadzenia procedury ,,Niebieskiej Karty". Skarżący domagali się :
1/ likwidacji ,,Niebieskiej Karty" jako bezpodstawnej;
w razie braku odpowiedzi i braku przesłania akt skarżący wnieśli o:
2/ wymierzenie organowi grzywny sądowej.
W uzasadnieniu skargi skarżący wywodzili ,że pracownicy organu wywierali na skarżącą presję, żeby skłonić ją do założenia ,,Niebieskiej Karty". W marcu 2022 r. skarżąca wraz z synem zażądała od Zespołu likwidacji ,,Niebieskiej Karty", ale mimo to powyższe żądanie zostało zignorowane i ,,Niebieska Karta" została utrzymana, zaś skarżąca postrzega to jako element kontroli nad rodziną.
Według skarżącej, takie postępowanie narusza dobra rodziny i stanowi o nadużywaniu prawa przez organ poprzez kontrolę życia prywatnego jej rodziny za pomocą ,,Niebieskiej Karty".
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie z tym uzasadnieniem ,że przedmiotowa skarga nie mieści się we właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej enumeratywnie w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 i art. 4 p.p.s.a., dlatego nie powinna być merytorycznie rozpoznawana, lecz odrzucona w związku z brakiem kognicji Sądu w takich sprawach. W tym zakresie organ wskazał ,że regulacje prawne dotyczące funkcjonowania zespołu interdyscyplinarnego zawarte są w przepisach art. 9a-9c ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U z 2021 r., poz. 1249; dalej: u.p.p.r.). Nie określają one jednak jednoznacznie statusu zespołu interdyscyplinarnego. Wynika z nich jedynie, że każda gmina ma obowiązek jego powołania, a ustawodawca wskazał organ, który go powołuje (art. 9a ust. 2). W ustawie tej określono organ (rada gminy), który w drodze uchwały, określa tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania (art. 9a ust. 10), określono skład zespołu interdyscyplinarnego - zarówno obligatoryjny (art. 9a ust. 3 i 4), jak i fakultatywny (art. 9a ust. 5). Zespół interdyscyplinarny podejmuje działania w zakresie administracji publicznej wynikające z tej ustawy i z przepisów wykonawczych. W myśl art. 9b ust. 1 u.p.pr. , zespół interdyscyplinarny realizuje działania określone w gminnym programie przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie.
Zdaniem organu , ustawodawca nie powierzył zespołowi interdyscyplinarnemu żadnych kompetencji władczych - w szczególności prawa do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień, innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Ograniczają się one w zasadzie wyłącznie do funkcji integrujących, koordynacyjnych i organizujących współdziałanie podmiotów, o których mowa w art. 9a ust. 3 i 5 oraz specjalistów w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie (art. 9b ust. 2). Wszystkie działania podejmowane przez zespół interdyscyplinarny należą do sfery działań prawnych niewładczych i nie zmierzają wprost do wywołania skutków prawnych. Wdrożenie ich w życie nie zostało zabezpieczone za pomocą przymusu bezpośredniego.
Dodatkowo organ zwrócił uwagę na to ,że zgodnie z art. 9d ust. 1 u.p.pr procedura "Niebieskiej Karty" nie wymaga zgody osoby dotkniętej przemocą w rodzinie. Służy ona w istocie zmniejszaniu liczby spraw, w których dochodzić może do przemocy w rodzinie i została tak ukształtowana przez ustawodawcę, by nie wymagała stosowania środków, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Czynności podejmowane przez zespół interdyscyplinarny nie kształtują bezpośrednio uprawnień lub obowiązków członków rodzin dotkniętych przemocą ani osób podejrzewanych o stosowanie takiej przemocy. Wszczęcie procedury "Niebieskiej Karty" nie kreuje żadnego stosunku administracyjnego, nie powoduje więc powstania bezpośrednich uprawnień lub obowiązków osób objętych tą procedurą.
Na wypadek nie podzielenia przez Sąd powyższego stanowiska , organ wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. W tym zakresie wyjaśnił , że procedura "Niebieskiej Karty" w tej sprawie została wszczęta z uwagi na zgłoszenie sąsiedzkie dokonane bezpośrednio do terenowego pracownika socjalnego oraz z uwagi na potwierdzenie zachowań przemocowych przez skarżącą podczas wizyty w środowisku w dniu 20 stycznia 2022 r. Procedurę "Niebieskiej Karty" założono zgodnie z art. 9d u.p.pr. Nastąpiło to ze względu na podejrzenie zaistnienia przemocy i nie wymagało wyrażenia zgody osoby nią dotkniętej.
Organ zaakcentował, że procedura "Niebieskiej Karty" ma na celu zbadanie sytuacji rodziny, zdiagnozowanie występowania przemocy oraz próby zmiany sytuacji rodziny, gdy jej funkcjonowanie nie jest poprawne. Grupa robocza powołana w celu rozwiązywania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie podjęła działania w powyższym zakresie na rzecz rodziny. Działania te przez poszczególnych uczestników grupy są ściśle ustalane, planowane i akceptowane podczas posiedzenia grupy roboczej przez wszystkich jej członków. Jak wynika z art. 9a ust. 14 u.p.pr. prace w ramach grup roboczych są prowadzone w zależności od potrzeb występujących w indywidualnych przypadkach. Praca z rodziną jest utrudniona z uwagi na trudności w kontakcie ze skarżącą, a także skarżącym, co potwierdzają notatki urzędowe sporządzone przez dzielnicowego i karty monitoringu pracownika socjalnego. Skarżący podczas kontaktów z pracownikiem socjalnym żąda zakończenia procedury "Niebieskie Karty" i przekazuje, że nie życzy sobie dalszej ingerencji w sprawy rodziny. Skarżąca zarówno podczas rozmów z pracownikiem socjalnym i dzielnicowym bywa niekonsekwentna w swoich wypowiedziach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. zważył, co następuje:
Sąd administracyjny przed merytorycznym rozpoznaniem skargi, w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność, ustalając czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu, skarga podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym, w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Stosownie do treści art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U.
z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale
1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U.
z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych
w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych
w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 2a i § 3).
Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a.
W tym miejscu wymaga podkreślenia , że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony, zaś kontrola tego sądu sprowadza się do sprawdzenia, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze aktu administracyjnego lub czynności z zakresu administracji publicznej.
W badanej sprawie przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. została objęta procedura założenia i prowadzenia "Niebieskiej Karty". Zdaniem skarżących procedura ta jest bezpodstawnie prowadzona i domagają się jej zakończenia .
Ocena dopuszczalności kontroli sądowoadministracyjnej wywiedzionej skargi wymaga przywołania przepisów regulujących problematykę przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Jak wynika z przepisu art.9a ust.1- 4 u.p.p.r. gmina podejmuje działania na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie, w szczególności w ramach pracy w zespole interdyscyplinarnym , który jest powoływany przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. W skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą przedstawiciele: jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, Policji, oświaty , ochrony zdrowia , organizacji pozarządowych, kuratorzy sądowi .
A zatem to zespół interdyscyplinarny realizuje działania określone w gminnym programie przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie ( art. 9 b ust.1 u.p.p.r. ) .W przepisie art.9 b ust.2 u.p.p.r. ustawodawca wskazał ,że do zadań zespołu interdyscyplinarnego należy integrowanie i koordynowanie działań podmiotów, o których mowa w art. 9a ust. 3 i 5, oraz specjalistów w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, w szczególności przez: 1/ diagnozowanie problemu przemocy w rodzinie; 2/ podejmowanie działań w środowisku zagrożonym przemocą w rodzinie mających na celu przeciwdziałanie temu zjawisku; 3/ inicjowanie interwencji w środowisku dotkniętym przemocą w rodzinie; 4/ rozpowszechnianie informacji o instytucjach, osobach i możliwościach udzielenia pomocy w środowisku lokalnym;5/ inicjowanie działań w stosunku do osób stosujących przemoc w rodzinie.
Przy czym zespół interdyscyplinarny może tworzyć grupy robocze w celu rozwiązywania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w indywidualnych przypadkach ( art.9a ust.10 u.p.p.r.),zaś prace w ramach grup roboczych są prowadzone w zależności od potrzeb zgłaszanych przez zespół interdyscyplinarny lub wynikających z problemów występujących w indywidualnych przypadkach ( art. 9a ust.14 u.p.p.r.).Z kolei do zadań grup roboczych należy, w szczególności: 1/ opracowanie i realizacja planu pomocy w indywidualnych przypadkach wystąpienia przemocy w rodzinie; 2/ monitorowanie sytuacji rodzin, w których dochodzi do przemocy oraz rodzin zagrożonych wystąpieniem przemocy;3/ dokumentowanie działań podejmowanych wobec rodzin, w których dochodzi do przemocy oraz efektów tych działań . ( art. 9b ust.3 u.p.p.r.).
Ustawodawca postanowił też ,że podejmowanie interwencji w środowisku wobec rodziny dotkniętej przemocą odbywa się w oparciu o procedurę "Niebieskiej Karty" i nie wymaga zgody osoby dotkniętej przemocą w rodzinie ( art.9 d ust.1 u.p.p.r.). Przy czym wskazał ,że procedura "Niebieskiej Karty" obejmuje ogół czynności podejmowanych i realizowanych przez przedstawicieli jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, Policji, oświaty i ochrony zdrowia, w związku z uzasadnionym podejrzeniem zaistnienia przemocy w rodzinie ( art.9 d ust.2 u.p.p.r.). Przedstawiciele zaś podmiotów, o których mowa w ust. 2, realizują procedurę "Niebieskiej Karty" w oparciu o zasadę współpracy i przekazują informacje o podjętych działaniach przewodniczącemu zespołu interdyscyplinarnego. ( art.9 d ust.3 u.p.p.r.).
Z kolei wszczęcie procedury "Niebieskiej Karty" następuje przez wypełnienie formularza "Niebieska Karta" w przypadku powzięcia, w toku prowadzonych czynności służbowych lub zawodowych, podejrzenia stosowania przemocy wobec członków rodziny lub w wyniku zgłoszenia dokonanego przez członka rodziny lub przez osobę będącą świadkiem przemocy w rodzinie ( art.9 d ust.4 u.p.p.r.). .W przepisie art.9 d ust.5 u.p.p.r. ustawodawca nałożył na Radę Ministrów obowiązek określenia , w drodze rozporządzenia, procedury "Niebieskiej Karty" oraz wzory formularzy "Niebieska Karta" wypełnianych przez przedstawicieli podmiotów realizujących procedurę "Niebieskie Karty", mając na uwadze skuteczność działań wobec osób dotkniętych przemocą w rodzinie i dobro tych osób.
Na podstawie wynikającej z art. 9d ust.5 u.p.p.r. delegacji ustawowej Rada Ministrów rozporządzeniem z dnia 13 września 2011r. w sprawie procedury "Niebieskie Karty oraz wzorów formularzy " Niebieska Karta" ( DZ.U. 2011, poz.1245) określiła procedurę "Niebieskie Karty", zwaną dalej "procedurą" ( § 1 pkt 1) . Jak stanowi § 2 powołanego wyżej rozporządzenia wszczęcie procedury następuje przez wypełnienie formularza "Niebieska Karta - A" przez przedstawiciela jednego z podmiotów wymienionych w art. 9d ust. 2 u.p.p.r. w obecności osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie. Jednocześnie wszczynając procedurę, podejmuje się działania interwencyjne mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa osobie, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie ( § 3 rozporządzenia ) . Kolejno rozmowę z osobą, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie, przeprowadza się w warunkach gwarantujących swobodę wypowiedzi i poszanowanie godności tej osoby oraz zapewniających jej bezpieczeństwo ( § 4 rozporządzenia ). W omawianym zakresie wszystkie działania są dokumentowane ( § 10 pkt 1 rozporządzenia ) .
Jak stanowi przepis § 16 powołanego wyżej rozporządzenia , w ramach procedury " Niebieskiej Karty" członkowie zespołu interdyscyplinarnego lub grupy roboczej :
1) udzielają pomocy osobie, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie;
2) podejmują działania w stosunku do osoby, wobec której istnieje podejrzenie, że stosuje przemoc w rodzinie, w celu zaprzestania stosowania tego rodzaju zachowań;
3) zapraszają osobę, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie, na spotkanie zespołu interdyscyplinarnego lub grupy roboczej;
4) opracowują indywidualny plan pomocy dla osoby, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie, i jej rodziny, który zawiera propozycje działań pomocowych;
5) rozstrzygają o braku zasadności podejmowania działań.
Jednocześnie w przepisie § 17 pkt 1 omawianego rozporządzenia wskazano , że przewodniczący zespołu interdyscyplinarnego wzywa osobę, wobec której istnieje podejrzenie, że stosuje przemoc w rodzinie, na spotkanie zespołu interdyscyplinarnego lub grupy roboczej. Z kolei członkowie zespołu interdyscyplinarnego lub grupy roboczej podejmują działania w stosunku do osoby, wobec której istnieje podejrzenie, że stosuje przemoc w rodzinie, w szczególności:
1) diagnozują sytuację rodziny, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą;
2) przekazują informacje o konsekwencjach popełnianych czynów;
3) motywują do udziału w programach oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych;
4) przeprowadzają rozmowę pod kątem nadużywania alkoholu, środków odurzających, substancji psychotropowych lub leków ;
5 ) przekazują informacje o koniecznych do zrealizowania działaniach w celu zaprzestania stosowania przemocy w rodzinie. ( § 17 pkt 3 rozporządzenia)
Natomiast zakończenie procedury " Niebieskiej Karty" następuje w przypadku:
1) ustania przemocy w rodzinie i uzasadnionego przypuszczenia o zaprzestaniu dalszego stosowania przemocy w rodzinie oraz po zrealizowaniu indywidualnego planu pomocy albo
2) rozstrzygnięcia o braku zasadności podejmowania działań ( § 18 pkt 1 rozporządzenia).
Przy czym zakończenie procedury " Niebieskiej Karty" wymaga udokumentowania w formie protokołu podpisanego przez przewodniczącego zespołu interdyscyplinarnego, który powinien zawierać: 1) dane dotyczące osób, wobec których realizowana była procedura; 2) datę rozpoczęcia i zakończenia procedury;
3) opis podjętych działań w ramach procedury( § 18 pkt 2 rozporządzenia). O zakończeniu procedury powiadamia się podmioty uczestniczące w procedurze po jej zakończeniu ( § 18 pkt 3 rozporządzenia) .
Zdaniem Sądu , z treści przytoczonych wyżej przepisów ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie i przepisów wykonawczych do tej regulacji wynika , że Zespół Interdyscyplinarny, który podjął czynność założenia i prowadzenia "Niebieskiej Karty" , nie jest organem administracji publicznej, ani w znaczeniu ustrojowym (żaden przepis prawa nie określa go w ten sposób), ani też funkcjonalnym (żaden przepis prawa nie powierzył mu do wykonywania zadań z zakresu administracji publicznej w formie określonej w art. 3 § 2 p.p.s.a.) . W ślad za postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2020r. sygn.VII SA/Wa 2265/19 LEX nr 3367604 powtórzyć należy, że "
Zespół, choć jego status prawny nie jest jednoznaczny, nie stanowi wyodrębnionego organu, któremu przyznano szczególne kompetencje do wydawania rozstrzygnięć o charakterze władczym i wiążącym. Stanowi on swoistego rodzaju płaszczyznę współpracy przedstawicieli różnych organów i organizacji, mającą umożliwić sprawne i kompleksowe podejmowanie działań przez członków wchodzących w jego skład, a którzy i tak działając w ramach zespołu wykonują swoje obowiązki zawodowe lub służbowe. W ocenie Sądu. w sytuacji, gdyby racjonalny ustawodawca zamierzał przyznać temu podmiotowi prawo do wydawania rozstrzygnięć o charakterze władczym i wiążącym, to wprost uregulowałby to w stosownym akcie prawnym. Skoro ani Zespół, ani jego Przewodniczący nie posiadają kompetencji to wydawania aktów, które w sposób prawny kształtują prawa i obowiązki stron, to nie można uznać, że są w znaczeniu funkcjonalnym organami administracji publicznej".
Jednocześnie przy dokonywaniu kwalifikacji prawnej form działania komentowanego Zespołu interdyscyplinarnego i jego przewodniczącego , nie można pomijać jeszcze jednego aspektu , a mianowicie tego ,że Zespół ten jest elementem systemu przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Procedura "Niebieskiej Karty" służy w istocie zmniejszaniu liczby spraw, w których dochodzić może do przemocy w rodzinie, zatem została tak ukształtowana przez ustawodawcę, by nie wymagała stosowania środków, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a.
W tym miejscu wskazać należy, że obywatele i inne podmioty konkretnych uprawnień lub obowiązków mają zapewnioną ochronę na drodze sądowej w sytuacji, gdy odnoszący się do nich akt lub czynność ma cechy określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Mogą bowiem zaskarżyć do sądu administracyjnego takie akty i czynności organu administracji publicznej, a także bezczynność organu w tych sprawach, jak również żądać, aby sąd administracyjny orzekł o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa (art. 146 p.p.s.a.). Użyte w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kryteria, chociaż obejmują dość zróżnicowane kategorie działań administracji, które trudno dokładnie scharakteryzować, stanowią akty lub czynności, które:
a) mają charakter władczy, chociaż nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a.;
b) są podejmowane w sprawach indywidualnych;
c) mają charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana kontroli sądów administracyjnych;
d) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (por. uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 3/07, ONSAiWSA 2008, Nr 2, poz. 21; 3 września 2013 r. sygn. akt I OPS 2/13, ONSAiWSA z 2014 r. Nr 1, poz. 2, 16 grudnia 2013 r. sygn. akt II GPS 2/13, ONSAiWSA z 2014 r. Nr 6, poz. 88).
Wymaga też wskazania, że akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., są podejmowane poza postępowaniem jurysdykcyjnym z właściwą mu formą decyzji lub postanowienia, co oznacza, że odpowiadają formule nie tyle stosowania prawa, ile jego wykonywania, która wyraża się w urzeczywistnianiu (realizacji) dyspozycji normy prawnej kreującej konkretny (a więc już istniejący) stosunek administracyjny i wynikające z niego uprawnienie lub obowiązek ( zob. Z. Kmieciak glosa do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 3/07, OSP 2008, Nr 5, poz. 51, s. 350 - 351).
Ma zatem rację organ , kiedy wywodzi ,że ustawodawca nie powierzył Zespołowi interdyscyplinarnemu żadnych kompetencji władczych - w szczególności prawa do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień, innych niż określone w punktach 1-3 § 2 art. 3 p.p.s.a. aktów lub czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wszystkie działania podejmowane przez Zespół interdyscyplinarny należą do sfery działań prawnych nie władczych i nie zmierzają wprost do wywołania skutków prawnych. Nie mogą być wprowadzane w życie za pomocą przymusu bezpośredniego oraz żadna z czynności podejmowanych przez zespół interdyscyplinarny bądź przez przewodniczącego, nie dotyczy uprawnień lub obowiązków skarżącego, wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
W konsekwencji , spajając tę część rozważań stwierdzić należy, że podejmowany przez Zespół Interdyscyplinarny ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie , stosownie do przepisów art.9 d ust.1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U z 2021 r., poz. 1249) i § 18 pkt 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 września 2011r. w sprawie procedury "Niebieskie Karty oraz wzorów formularzy " Niebieska Karta" ( DZ.U. 2011, poz.1245)) , ogół czynności związanych z założeniem i prowadzeniem "Niebieskiej Karty", a następnie zakończeniem procedury w tym zakresie, nie kształtuje bezpośrednio uprawnień lub obowiązków członków rodzin dotkniętych przemocą ani osób podejrzewanych o stosownie takiej przemocy. Innymi słowy ,wszczęcie procedury "Niebieskiej Karty" , jej wydanie i zakończenie nie kreują żadnego stosunku administracyjnego, a więc nie powodują powstania bezpośrednich uprawnień lub obowiązków osób objętych tą procedurą ( por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 28 czerwca 2022r. sygn. VII SAB/Wa 59/22 LEX nr 3395625). A tym samym czynności te nie mogą być kwalifikowane jako akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Reasumując powyższe stwierdzić należy, że skarga na procedurę prowadzenia przez Zespól interdyscyplinarny "Karty Niebieskiej" , nie mieści się w granicach właściwości sądów administracyjnych, określonej w art. 3 § 2 .p.p.s.a. Stwierdzenie powyższego obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia.