II SA/GO 82/05

II SA/Go 82/05 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2005-07-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-04-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Anna Juszczyk - Wiśniewska
Ireneusz Fornalik /przewodniczący/
Joanna Brzezińska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.),, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Sekr. sąd. Monika Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2005 r. sprawy ze skargi A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy skargę oddala.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] działający z upoważnienia Prezydenta Naczelnik Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta, na podstawie przepisu art.97 w związku z art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 z późn.zm.) oraz § 2 i 7 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 150, poz. 1680) po rozpatrzeniu wniosku A.B., odmówił wydania mu prawa jazdy po okresie zatrzymania bez egzaminu sprawdzającego kwalifikacje.
W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowieniem nr [...], Kolegium ds. Wykroczeń przy Sądzie Rejonowym postanowiło z dniem [...] stycznia 1994 r. zatrzymać wydane w dniu [...] czerwca 1993 r. (wtórnik) prawo jazdy. Po przeprowadzeniu rozprawy w dniu [...] lipca 1994 r. Kolegium prawomocnym orzeczeniem orzekło m.in. karę zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. Następnie Sąd Rejonowy orzeczeniem z dnia [...] stycznia 1995 r. umorzył postępowanie w sprawie. Organ wywodził dalej, że skarżący był pozbawiony prawa jazdy powyżej 1 roku tj. od 8 stycznia 1994 r. do 10 stycznia 1995 r. i podlega zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, gdyż zgodnie z tym przepisem sprawdzenie kwalifikacji wymagane jest wobec osoby, która została pozbawiona dokumentu prawa jazdy powyżej 1 roku, a nie wobec której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. Organ podniósł także, że w dniu [...] listopada 2000 r. zatrzymano skarżącemu wcześniej wydany "wtórnik" prawa jazdy i orzeczono karę zakazu na okres sześciu miesięcy. Ze zgromadzonych dokumentów wynikało także, że pomimo obowiązku zwrotu prawa jazdy z chwilą jego odnalezienia (art. 80 pkt 2 wcześniejszej ustawy Prawo o ruchu drogowym z dnia 1 stycznia 1983 r., oraz art. 98 ustawy obowiązującej w chwili wydania decyzji), dokument ten nie został przez A.B. zwrócony.
Od powyższej decyzji A.B. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazując, że o postanowieniu nr [...] Kolegium ds. Wykroczeń przy Sądzie Rejonowym nie został powiadomiony i dopiero z zaskarżonej decyzji dowiedział się o nim. Ponadto odwołujący się podniósł, że w okresie do zatrzymania prawa jazdy tj. do dnia 2000 r. jeździł samochodem będąc kilkukrotnie kontrolowanym przez właściwe organy, które nie kwestionowały posiadania przez niego prawa jazdy. Dalej wskazał, że jego zdaniem zakaz prowadzenia pojazdów obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia – co w jego wypadku nie nastąpiło, gdyż Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia [...] stycznia 1995 r. umorzył postępowanie w sprawie.
Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 z późn.zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił wskazaną przez ww. organ wykładnię przepisu art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym. Dalej organ wywiódł, że w rozpatrywanej sprawie bezspornym jest, że skarżącemu z dniem 8 stycznia 1994 r. zatrzymano prawo jazdy, co wynika wprost zarówno z postanowienia Kolegium ds. Wykroczeń przy Sądzie Rejonowym z dnia [...] lutego 1994 r. sygn. akt [...], którego znajomość skarżący kwestionuje, jak
i z orzeczenia tego Kolegium z dnia [...] lipca 1994 r. sygn. akt 543/94 i 726/94. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 1995 r. sygn. akt II Kws 134/94 Sąd Rejonowy
umorzył postępowanie w sprawie popełnionego przez odwołującego się wykroczenia, zatem miał on zatrzymane prawo jazdy ponad jeden rok – w okresie od dnia [...] stycznia 1994 r. do [...] stycznia 1995 r.
Organ wskazał także, że podnoszona przez odwołującego się okoliczność, że w okresie do kolejnego zatrzymania mu prawa jazdy w dniu [...] listopada 2000 r. jeździł samochodem,
a podczas kilkukrotnych kontroli funkcjonariusze Policji nie kwestionowali tego dokumentu, nie może być uwzględniona na korzyść skarżącego. Organ odwoławczy podzielił wyrażone
w tej kwestii stanowisko organu pierwszej instancji, że skarżący niezwłocznie po odzyskaniu prawa jazdy winien je zwrócić do starosty (skoro wtórnik wydano w związku z utratą dokumentu, na co wskazuje wprost przepis art. 98 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym (jak również art. 80 pkt 2 uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 1 lutego 1983 r.). Organ wskazał, że w związku z powyższym odwołujący się wydanym wtórnikiem posługiwał się bezprawnie, skoro prawo jazdy zostało zatrzymane, a nie wystąpił o jego zwrot po dacie
[...] stycznia 1995 r.
Powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego A.B., w dniu [...] marca 2004 r. (data stempla pocztowego) zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie decyzji odmawiającej wydania mu prawa jazdy po okresie zatrzymania bez egzaminu sprawdzającego kwalifikacje. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w jego przypadku przepis art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym nie ma zastosowania, gdyż nie był pozbawiony prawa jazdy przez okres przekraczający jeden rok. Skarżący podniósł zarzut, że w dniu [...] stycznia 1994 r. nie zatrzymano mu prawa jazdy, i nie doręczono mu, ani też nie powiadomiono go o takiej decyzji, jednocześnie wniósł o zobowiązanie przez Sąd organu administracji publicznej do wykazania faktu doręczenia mu postanowienia o zatrzymaniu prawa jazdy. Stwierdził także, że nawet gdyby wziąć pod uwagę, że zatrzymano mu prawo jazdy postanowieniem z dnia [...] lutego 1994 r. to do dnia 10 stycznia 1995 r. nie upłynął jeden rok, czyli nie ma zastosowania tryb określony w art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ stwierdził, że twierdzenia skarżącego o braku zastosowania do jego sytuacji przepisu art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, gdyż nie był pozbawiony prawa jazdy na okres przekraczający jeden rok, nie znajdują potwierdzenia
w materiale dowodowym. Organ ponownie wskazał, że bezspornym jest zatrzymanie skarżącemu prawa jazdy w dniu [...] stycznia 1994 r., co potwierdzają postanowienie Kolegium do Spraw Wykroczeń przy Sądzie Rejonowym z dnia [...] lutego 1994 r., sygn. akt 6116/43/94, orzeczenie z dnia [...] lipca 1994 r. sygn. akt 543/94 i 726/94 oraz postanowienie Sądu Rejonowego z [...] stycznia 1995 r., szczegółowo opisujące okoliczności zatrzymania skarżącemu prawa jazdy. Skarżący kierując samochodem w stanie nietrzeźwym (2,53%), na prostym odcinku drogi uderzył w prawidłowo zaparkowany samochód, czym spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Od daty zdarzenia, tj. [...] stycznia 1994 r. do daty umorzenia postępowania w sprawie popełnionego wykroczenia tj. [...] stycznia 1995 r., skarżący miał zatrzymane prawo jazdy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z przepisem § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz.U. Nr 187, poz.1926) w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 187, poz. 1927) sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie województwa lubuskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005 r. – zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Mając powyższe na uwadze, na mocy powyższych przepisów, Sąd ten
z dniem 1 lipca 2005 r. stał się właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy te sprawują kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem. W związku z powyższym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne bądź przepisy postępowania w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 – 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, zm. Dz.U. z 2004 r. Nr 162, poz. 1692). W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa.
Organy administracji publicznej orzekające w obu instancjach w przedmiotowej sprawie prawidłowo ustaliły stan faktyczny, w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy w postaci orzeczeń Kolegium do Spraw Wykroczeń i Sądu Rejonowego. W sprawie bezspornym jest, że skarżącemu zatrzymano prawo jazdy z dniem [...] stycznia 1994 r. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, wynika to zarówno z postanowienia Kolegium do Spraw Wykroczeń z dnia [...] lutego 1994 r. sygn. akt 6116/43/94, jak i z treści orzeczenia tego Kolegium z dnia [...] lipca 1994 r, sygn. akt 543/94 i 726/94, w którym zaliczono na poczet orzeczonej kary zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat – okres zatrzymania prawa jazdy od dnia [...] stycznia 1994 r. Jednocześnie należy podkreślić, iż twierdzenie skarżącego, iż nie wiedział o zatrzymaniu mu prawa jazdy od dnia [...] stycznia 1994 r. jest całkowicie nieuzasadnione, sprzeczne ze zgromadzonymi w sprawie dokumentami oraz obowiązującym wówczas ustawowym trybem postępowania wobec kierowców zatrzymanych podczas prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwym (art. 90 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. Prawo o ruchu drogowym Dz.U. z 1992 r. Nr 11, poz. 41 z późn. zm.). Ponadto skoro skarżący kwestionował fakt zatrzymania mu prawa jazdy bądź, jak obecnie twierdzi fakt doręczenia mu postanowienia kolegium do spraw wykroczeń mógł skorzystać ze środków zaskarżenia przewidzianych przepisami postępowania w sprawie wykroczeń. Nie może znaleźć także uznania podnoszony przez skarżącego zarzut, iż mimo prawnego zatrzymania dokumentu uprawniającego go do prowadzenia pojazdów, prowadził je nadal na podstawie wydanego wcześniej wtórnika, którego mimo ustawowego obowiązku nie zwrócił.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art.114 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 z późn. zm.), zgodnie z którym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlegają osoby ubiegające się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego kierowca był pozbawiony na okres przekraczający 1 rok. Przepis ten dotyczy więc wszelkich sytuacji, w których kierowca bez względu na przyczyny i okoliczności był pozbawiony prawa jazdy (dokumentu uprawniającego do kierowania pojazdami) na wskazany w przepisie okres (przekraczający jeden rok), niezależnie także od formy prawnej tego pozbawienia. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że nie chodzi tu o fizyczną utratę prawa jazdy w postaci dokumentu, lecz o pozbawienie tego prawa i możliwości posługiwania się na skutek wydania jednego z orzeczeń przewidzianych prawem (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego II SA 437/98, Lex nr 41674).
Ratio legis cytowanego przepisu art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b sprowadza się zatem do uznania przez ustawodawcę, iż tak długi okres przerwy w prowadzeniu pojazdu mechanicznego uzasadnia potrzebę ponownego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy a ponadto konieczność przystąpienia do egzaminu sprawdzającego spowoduje ponowne zapoznanie się i aktualizację wiedzy kierowcy na temat przepisów o ruchu drogowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym, podziela jednocześnie ugruntowany w doktrynie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie
z którym użyte w cytowanym przepisie sformułowanie "podlega" oznacza, że decyzje podejmowane w oparciu o ten przepis nie zostały pozostawione uznaniu organu orzekającego, lecz mają charakter rozstrzygnięcia obligatoryjnego, związanego (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 1999 r., II SA 652/99, publ. Lex 46289; z dnia 10 listopada 1998 r. sygn. akt II SA 1291/98, Lex nr 41400).
Zgodne z prawem zatrzymanie skarżącemu prawa jazdy nastąpiło w dniu [...] stycznia 1994 r. i umorzenie przez Sąd (postanowieniem z dnia [...] stycznia 1995 r., sygn akt II Kws 134/94) z powodu przedawnienia orzekania w żadnym stopniu nie podważa zasadności postanowienia Przewodniczącego Kolegium do Spraw Wykroczeń o zatrzymaniu prawa jazdy, ani nie pozbawia tego postanowienia skutków prawnych w świetle przepisu art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b Prawa o ruchu drogowym.
Niewątpliwie, jak słusznie wywiodły organy orzekające w sprawie, skarżący był faktycznie pozbawiony prawa jazdy na skutek jego formalnego zatrzymania na okres przekraczający jeden rok. Przepis art. 114 ust. 4 stanowi, że w przypadkach określonych
w ust. 1 pkt 2 dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem wydaje się po zdaniu, przez osobę ubiegająca się o jego wydanie, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje. W związku z powyższym, rozpoznając wniosek skarżącego, Prezydent Miasta zobligowany był do odmowy wydania mu prawa jazdy po okresie zatrzymania bez zdania egzaminu sprawdzającego kwalifikacje.
Ze wskazanych wyżej powodów, decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji nie narusza prawa w sposób skutkujący jej uchyleniem, wobec tego skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, zm. Dz.U. z 2004 r. Nr 162, poz. 1692).
Joanna Brzezińska Ireneusz Fornalik Anna Juszczyk- Wiśniewska