II SA/GO 8/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego dotyczące nakazu remontu wiaduktu, stwierdzając istotne naruszenia proceduralne i brak prawidłowych ustaleń co do podmiotów odpowiedzialnych za jego utrzymanie.
Sprawa dotyczyła nakazu wykonania robót budowlanych przy wiadukcie drogowym nad linią kolejową, z uwagi na jego zły stan techniczny. Organy nadzoru budowlanego kolejno nakazywały wykonanie prac, jednak z powodu błędów proceduralnych i nieprawidłowych ustaleń co do właściciela/zarządcy obiektu, decyzje te były uchylane lub zmieniane. Ostatecznie WSA uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na konieczność ponownego, prawidłowego ustalenia podmiotów odpowiedzialnych za remont wiaduktu, uwzględniając zarówno przepisy Prawa budowlanego, jak i ustawy o drogach publicznych oraz o transporcie kolejowym.
Sprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. dotyczyła skargi Gminy na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora nakazującą Gminie wykonanie robót budowlanych przy wiadukcie drogowym nad linią kolejową. Problem wynikał ze złego stanu technicznego wiaduktu, który zagrażał bezpieczeństwu ruchu kolejowego. Organy nadzoru budowlanego miały trudności z ustaleniem właściciela lub zarządcy wiaduktu, co prowadziło do błędów proceduralnych, takich jak skierowanie decyzji do niewłaściwego podmiotu czy brak umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, stwierdził, że organy administracji nie zebrały wyczerpującego materiału dowodowego i nie dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, w szczególności co do granic działek i podmiotów odpowiedzialnych za utrzymanie wiaduktu. Sąd zwrócił uwagę na przepisy dotyczące skrzyżowań dróg z liniami kolejowymi, wskazując, że konserwacja dolnej części konstrukcji wiaduktów drogowych, nad którymi przebiega linia kolejowa, należy do zarządu kolei. Ponadto, sąd wskazał na potencjalną odpowiedzialność P S.A. (właściciela terenu z linią kolejową) oraz Gminy (właściciela drogi wewnętrznej). Z uwagi na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją decyzje, stwierdzając, że sprawa wymaga ponownego rozpatrzenia przez organ administracyjny z uwzględnieniem prawidłowego ustalenia wszystkich podmiotów zobowiązanych do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Odpowiedzialność za utrzymanie i remont wiaduktu drogowego nad linią kolejową może spoczywać na różnych podmiotach, w tym na zarządzie kolei (w zakresie dolnej części konstrukcji), właścicielu drogi wewnętrznej (Gminie) oraz właścicielu terenu, na którym znajduje się obiekt (np. P S.A.). Kluczowe jest prawidłowe ustalenie granic działek i przepisów właściwych dla poszczególnych odcinków.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organy administracji nieprawidłowo ustaliły podmiot odpowiedzialny za remont wiaduktu, nie zbierając wystarczającego materiału dowodowego. Zwrócono uwagę na przepisy ustawy o drogach publicznych oraz ustawy Prawo budowlane, a także ustawy o transporcie kolejowym, które precyzują odpowiedzialność zarządu kolei za konserwację dolnej części konstrukcji wiaduktów nad torami.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
P. bud. art. 66 § 1 pkt 1
Prawo budowlane
Właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu budowlanego, określając termin wykonania obowiązku.
u.d.p. art. 8 § ust. 1 i 2
Ustawa o drogach publicznych
Definicja dróg wewnętrznych i obowiązek ich utrzymania przez zarządcę lub właściciela terenu.
u.d.p. art. 28 § ust. 1 i 2
Ustawa o drogach publicznych
Regulacje dotyczące skrzyżowań dróg z liniami kolejowymi, w tym odpowiedzialność zarządu kolei za konserwację dolnej części konstrukcji wiaduktów.
Pomocnicze
P. bud. art. 5 § ust. 2
Prawo budowlane
Obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym.
K.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja obarczona wadą nieważności, m.in. gdy skierowana do osoby niebędącej stroną.
K.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
K.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
K.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
u.d.p. art. 20 § pkt 11
Ustawa o drogach publicznych
Obowiązek zarządcy drogi wykonania robót interwencyjnych, utrzymaniowych i zabezpieczających.
u.t.k. art. 4 § pkt 1 i 8
Ustawa o transporcie kolejowym
Definicje 'infrastruktury kolejowej' i 'obszaru kolejowego'.
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji nie ustaliły prawidłowo właściciela ani zarządcy wiaduktu. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 10 Kpa. Konieczność uwzględnienia przepisów dotyczących skrzyżowań dróg z liniami kolejowymi i odpowiedzialności zarządu kolei.
Odrzucone argumenty
Stanowisko organów nadzoru budowlanego co do odpowiedzialności Gminy za remont wiaduktu jako drogi wewnętrznej.
Godne uwagi sformułowania
Organy rozpoznające sprawę wręcz uchyliły się od dokonania ustaleń w tym względzie poprzestając na stwierdzeniu, że wiadukt jest obiektem wchodzącym w skład drogi wewnętrznej... Konserwacja znajdującej się nad skrajnią kolejową dolnej części konstrukcji wiaduktów drogowych, łącznie z urządzeniami zabezpieczającymi, należy do zarządu kolei.
Skład orzekający
Maria Bohdanowicz
przewodniczący sprawozdawca
Michał Ruszyński
członek
Grażyna Staniszewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie odpowiedzialności za utrzymanie infrastruktury technicznej (wiaduktów) na styku różnych kategorii dróg i terenów (kolejowych, gminnych, leśnych), a także prawidłowość procedur administracyjnych w takich sprawach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wiaduktu nad linią kolejową, ale zasady ustalania odpowiedzialności mogą być stosowane analogicznie do innych obiektów infrastruktury technicznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność prawną ustalania odpowiedzialności za infrastrukturę techniczną, gdzie wiele podmiotów może być zaangażowanych, a błędy proceduralne organów prowadzą do uchylenia decyzji. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów prawa budowlanego, dróg publicznych i transportu kolejowego.
“Kto odpowiada za zniszczony wiadukt? Sąd wskazuje na błędy urzędników i złożoność przepisów.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Go 8/07 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2007-05-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-01-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Grażyna Staniszewska Maria Bohdanowicz /przewodniczący sprawozdawca/ Michał Ruszyński Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.), Sędziowie Asesor WSA Michał Ruszyński, Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Protokolant asystent sędziego Agnieszka Lasecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 r. sprawy ze skargi Gminy na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasadza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Gminy kwotę 500zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. Uzasadnienie Pismem z dnia [...] sierpnia 2005 r. P S.A. poinformował Powiatowego Inspektora nadzoru budowlanego o złym stanie technicznym wiaduktu drogowego nad linią kolejową nr [...] w km 350,406. wiadukt znajduje się na terenie miasta i prowadzi przez niego droga kołowa łącząca dzielnicę [...]. Wiadukt ten stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu kolejowego -często zdarza się, że na torowisko opadają cegły z konstrukcji. Stanowi to bezpośrednie zagrożenie dla poruszających się pod obiektem pociągów. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] września 2005 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie złego stanu technicznego wiaduktu drogowego znajdującego się nad linią kolejową nr [...], znajdujący się w ciągu drogi gminnej nr [...] oraz P S.A.. Wezwał jednocześnie do udziału w wizji, w terenie, w tej sprawie. Dnia [...] września 2005 r. przeprowadzono oględziny przedmiotowego wiaduktu drogowego. W wyniku przeprowadzonej wizji ustalono zły stan techniczny wiaduktu. Podczas oględzin nie ustalono zarządcy obiektu. Postanowieniem z dnia [...] września 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazał w/w pismo do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego - jako organu l instancji, właściwego do prowadzenia postępowania w sprawie złego stanu technicznego wiaduktu usytuowanego na obszarze kolejowym stosownie do art. 83 ust. 3 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu wskazano, iż w trakcie prowadzenia czynności ustalono, że wiadukt znajdujący się nad linią kolejową usytuowany jest na obszarze kolejowym, dz. nr [...]. Droga gminna (dz. nr [...]) kończy się przed wiaduktem. Za wiaduktem, w stronę osiedla [...], znajdują się tereny leśne (dz. nr [...]). Postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazał Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego do dalszego prowadzenia zgodnie z właściwością postępowanie w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż w trakcie postępowania wyjaśniającego uzyskano wyjaśnienia Zastępcy Burmistrza, z których wynika, że droga gruntowa - w ciągu której został zlokalizowany przedmiotowy wiadukt drogowy nie posiada kategorii drogi gminnej w rozumieniu ustawy z dnia 21.03.1985 r, o drogach publicznych. Nie jest znany właściciel oraz zarządca obiektu. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na P obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej, wykonanej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń lub rzeczoznawcę budowlanego, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego wiaduktu drogowego znajdującego się nad linią kolejową nr [...], dz. nr [...] w ciągu drogi gruntowej należącej do Gminy o statusie miejskim (dz. nr [...]) w terminie 45 dnia od daty otrzymania postanowienia. Z ekspertyzy wynikało, że badany obiekt znajduje się w dostatecznym stanie technicznym, lecz wymaga remontu w związku z uszkodzeniami systemu odwodnienia, co powoduje destrukcyjne działanie związane z ubytkami muru ceglanego, odpadanie niektórych elementów wiaduktu i balustrady, co ujawniono na skarpie nasypów i miejscami na torowisku. Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2006r. [...] nakazano P SA - wykonanie w terminie 225 dni robót budowlanych dotyczących wiaduktu. Na wskutek odwołania P - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w ocenie organu odwoławczego zaskarżone orzeczenie zostało skierowane do podmiotu , który nie jest właścicielem, ani też zarządcą wiaduktu. Tym samym decyzja PINB, którą organ nakazał P wykonanie w wyznaczonym terminie określonych robót budowlanych, dotyczących usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego w/w wiaduktu, obarczona jest wadą nieważności określoną w art. 156§ 1 Kpa. Zgromadzony materiał dowodowy nie zawiera dokumentów, na podstawie których organ l instancji mógłby dokonać prawidłowych ustaleń w zakresie wskazania właściciela bądź zarządcy przedmiotowego obiektu (w rozumieniu ustaw: o drogach publicznych i Prawo budowlane). Organ odwoławczy stwierdził, że przed podjęciem zaskarżonej decyzji PINB nie umożliwił stronom, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 10 § 1 Kpa, wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] Sygn. akt 910 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 66 ust. 1 pkt. 1 art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. nr 207, poz. 2016 z 2003 r.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. nr 98 z 2000 r. poz. 1071 z późn. zm.) nakazał Gminie o Statusie Miejskim, wykonanie robót budowlanych (wariant nr 2) polegających na: - wymianie balustrady. - wymianie zasypki luków wraz z wykonaniem nowej izolacji przeciwwodnej i udrożnieniem odwodnienia na konstrukcji łuków. - uzupełnienia ubytku materiału na filarach, - oczyszczenia konstrukcji. - uzupełnienia brakujących spoin i ubytków cegieł w pozostałych elementach obiektu. - zabezpieczeniu powierzchniowym konstrukcji ceglanej. wiaduktu nad linią kolejową nr [...], zgodnie z ekspertyzą stanu technicznego opracowaną przez mgr inż. Z.K. (upr. bud. [...]) w terminie 225 dni od dnia otrzymania niniejszej decyzji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w dniu [...] września 2005 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego wpłynęło pismo P S.A. w sprawie złego stanu technicznego wiaduktu drogowego znajdującego się nad linią kolejową nr [...], W trakcie prowadzenia czynności ustalono, że wiadukt znajdujący się nad linią kolejową usytuowany jest na terenie należącym do P S.A. dz. nr [...]. Droga (dz. nr [...]) należąca do Gminy o statusie miejskim kończy się przed wiaduktem. Za wiaduktem, w stronę osiedla [...], znajdują się tereny leśne (dz. nr [...]). Droga gruntowa (dz. nr [...]) należąca do Gminy o statusie miejskim nie posiada kategorii drogi gminnej w rozumieniu ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Z wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] lipca 2006 r. wynika, że dz. nr [...] jest z przeznaczeniem na drogę. Z uwagi na to, że nie można było jednoznacznie określić przyczyn i rozmiaru nieodpowiedniego stanu technicznego wiaduktu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. nałożył na P S.A. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej ww. obiektu budowlanego. W dniu [...] marca 2006 r. P S.A. dostarczył do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wymagane opracowanie techniczno - budowlane. Ekspertyza techniczna wykazała nieodpowiedni stan techniczny wiaduktu oraz konieczność przeprowadzenia prac budowlanych. Organ l instancji wskazał, iż zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. nr 71, poz. 838, ze zmianami) wynika, że drogi niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowe do obiektów użytkowanych przez przedsiębiorców, place przed dworcami kolejowymi autobusowymi i portami oraz pętle autobusowe, są drogami wewnętrznymi. Według art. 8 ust. 2 cyt. wyżej ustawy budowa, przebudowa, remont, utrzymanie, ochrona i oznakowanie dróg wewnętrznych oraz zarządzanie nimi należy do zarządcy terenu, na którym jest zlokalizowana droga, a w przypadku jego braku - do właściciela terenu. Powyższe ustalenia wskazują, że adresatem decyzji nakazujących usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości powinna być Gmina o Statusie Miejskim. Pismem z dnia [...] września 2006 r. odwołanie od powyżej wskazanej decyzji wniosła Gmina z powodu rażącego naruszenia prawa. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że wiadukt znajduje się nad linią kolejową i jest usytuowany na terenie należącym do P. Miasto jest właścicielem drogi wewnętrznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych tylko do terenu P. Drugim sąsiadem P jest nadleśnictwo [...] na terenie, którego znajduje się dalsza część drogi. Gmina wskazuje, iż w powyższych ustaleń jednoznacznie wynika, że przedmiotowa droga ma trzech właścicieli. Postępowanie administracyjne prowadzone jest w stosunku do odcinka drogi, który znajduje się na terenie P. Tak więc zgodnie z art. 8 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. nr 71, poz. 838, ze zmianami) między innymi remont i utrzymanie drogi wewnętrznej należy do zarządcy terenu, na którym jest zlokalizowana droga, a w przypadku jego braku do właściciela tego terenu. Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, ze zmianami), po rozpatrzeniu odwołania Burmistrza od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r. znak: [...], którą organ nakazał Gminie o Statusie Miejskim, wykonanie w terminie 225 dni od dnia otrzymania decyzji określonych tą decyzją robót budowlanych dotyczących wiaduktu nad linią kolejową nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji, odnosząc się do treści odwołania organ odwoławczy nie podzielił stanowiska skarżącego, iż wiadukt usytuowany jest w ciągu drogi należącej do trzech różnych właścicieli. Z materiału dowodowego zgromadzonego przez PINB wynika bowiem, że po przedmiotowym wiadukcie odbywa się dojazd z drogi wewnętrznej (działka nr [...]) na teren leśny (działka nr [...]). Przy czym gruntowej drogi leśnej położonej na terenie działki [...] nie można uznać za obiekt budowlany w rozumieniu ustawy Prawo budowlane. Przez wymienione w art. 3 pkt 3 tej ustawy pojęcie drogi jako budowli należy bowiem rozumieć tylko te wytyczone trasy terenu dostosowane do ruchu środków transportu, (ewentualnie poruszania się ludzi i zwierząt), które wykonane są z materiałów budowlanych podbudowa, warstwa wierzchnia, oraz wyposażone są w urządzenia techniczne związane z tą funkcją - przepusty, znaki drogowe. Organ II instancji podzielił zatem stanowisko PINB, że przedmiotowy wiadukt jest obiektem wchodzącym w skład drogi wewnętrznej (działka nr [...]), w związku z czym jego utrzymanie w należytym stanie technicznym jest obowiązkiem właściciela tej drogi, to jest Gminy o Statusie Miejskim. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła Gmina podkreślając, że przedmiotowy trakt na działce nr [...] stanowiącej własność Gminy nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych, gdyż nie posiada urządzeń technicznych, przepustów, odwodnień, znaków drogowych i innych a jest jednie traktem dojazdowym dla działek leśnych w użytkowaniu lasów państwowych i przez nich utrzymywany, a przejazd tej trasy samochodem osobowym jest praktycznie niemożliwy. Ponadto zgodnie z definicją "infrastruktury kolejowej" z art. 4 pkt 1 i określenia "obszaru kolejowego" w pkt. 8 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 86 poz. 789, ze zmianami) sporny wiadukt znajduje się na działce w wieczystym użytkowaniu Kolei, zatem na obszarze kolejowym i jest budowlą. Tak więc zgodnie z art. 61 ustawy Prawo budowlane jako właściciel Kolej jest zobowiązana do utrzymywania użytkowania zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 prawa budowlanego. Skarżący podkreśla, że jednocześnie wydatkowanie środków publicznych na zadania nie będące zadaniami własnymi stanowi naruszenie dyscypliny finansów publicznych w rozumieniu ustawy o finansach publicznych. Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ wskazał jednocześnie , że droga położona na działce nr [...] nie stanowiła bezpośredniego przedmiotu postępowania organów nadzoru budowlanego. Przedmiot postępowania stanowił wiadukt związany z tą drogą. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Kontrola przestrzegania prawa sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony i jest dokonywana w sformalizowanym postępowaniu o charakterze procesowym. Ograniczony charakter sądowej kontroli przestrzegania prawa kształtują przede wszystkim przepisy wyznaczające zakres właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zmianami) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uznał, iż skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn, niż wskazane przez skarżącego. Zaznaczyć przy tym należy, że w myśl przepisu art. 133 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podstawą wyrokowania sądu administracyjnego, są akta sprawy. Nie będąc związanym zarzutami i wnioskami oraz wskazaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, Sąd z urzędu zwrócił uwagę na uchybienia, nie objęte zarzutami skargi, związane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, mogącymi mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem sporu między stronami przedmiotowego postępowania było ustalenie podmiotu zobowiązanego, na podstawie art. 61 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016, ze zmianami), do utrzymywania i użytkowania obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 cyt. ustawy, że "Obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej (...)". Materialnoprawną podstawę wydania decyzji organu l instancji, którą utrzymał w mocy organ odwoławczy stanowił przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego, w myśl którego w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Adresatem takiej decyzji może być zarówno właściciel jak i zarządca nieruchomości, bowiem na obu tych podmiotach spoczywa obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym. Nałożenie takiego obowiązku na zarządcę obiektu budowlanego w żadnym wypadku nie oznacza stwierdzenia, iż uchybił on obowiązkom, jakie na zarządców nakłada Prawo budowlane (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2002r, sygn. akt IV SA 2878/00, nie publ.). Zgodnie z art. 77 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy, a następnie uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz powodów, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej - art. 107 § 3 k.p.a. Jakkolwiek organy obu instancji słusznie ustaliły, iż przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego daje podstawę do wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości to, zdaniem składu orzekającego, w rozpatrywanej sprawie brak jest właściwego oznaczenia adresatów tych nakazów. O budowie, przebudowie, remoncie, utrzymaniu i ochronie skrzyżowań dróg z liniami kolejowymi stanowi rozdział 3 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( Dz. U. z 2007r. Nr 19, poz. 115, ze zmianami). Zwrócić należy przy tym uwagę, że uregulowanie zawarte art. 20 pkt 11 ww. ustawy nakłada obowiązek "wykonania robót interwencyjnych, robót utrzymaniowych i zabezpieczających" dróg na zarządcę drogi. Jednak w przypadku skrzyżowania dróg z liniami kolejowymi, zgodnie z art. 28 ust. 1 ich budowa, przebudowa, remont, utrzymanie i ochrona "w poziomie szyn, wraz z zaporami, urządzeniami sygnalizacyjnymi, znakami kolejowymi, jak również nawierzchnią drogową w obszarze między rogatkami, a w przypadku ich braku -w odległości 4 m od skrajnych szyn, należy do zarządu kolei". Należy jednak przede wszystkim zwrócić uwagę na treść ust. 2 omawianego przepisu, według którego do zarządów kolei należy konserwacja znajdującej się nad skrajnią kolejową dolnej części konstrukcji wiaduktów drogowych, łącznie z urządzeniami zabezpieczającymi. Reasumując, pomimo, że w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z wiaduktem drogowym, to w myśl powyższego przepisu, wobec faktu, iż pod tym obiektem przebiega linia kolejowa, konserwacja dolnego odcinka tego wiaduktu winna być nakazana zarządowi kolei. Nadto w ocenie Sądu analiza przedłożonych Sądowi wraz ze skargą akt sprawy, a w szczególności ekspertyzy wiaduktu drogowego i protokołu z przeprowadzonych w dniu [...] września 2005r. oględzin, nie umożliwia ustalenia, czy przedmiotowy wiadukt znajduje się w całości na działce nr [...], na której biegnie linia kolejowa, czy też wchodzi częściowo na działkę nr [...] której właścicielem jest Gmina oraz działkę nr [...] będącej w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...]. Wątpliwości tut. Sądu są ponadto uzasadnione tym, iż w postanowieniu z dnia [...] listopada 2005r. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ stwierdził, iż przedmiotowy wiadukt znajduje się na działce nr [...], a z kolei w postanowieniu z dnia [...] września 2005r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ ten wskazuje, iż wiadukt ten usytuowany jest na działce nr [...]. W rozpoznanej sprawie nie zostało ustalone przez organy administracji kto jest właścicielem działki nr [...], bowiem nie ma wypisu z rejestru gruntów ani z księgi wieczystej, brak też dokładnego, zatwierdzonego przez uprawnionego geodetę przebiegu jej granic. Organy rozpoznające sprawę wręcz uchyliły się od dokonania ustaleń w tym względzie poprzestając na stwierdzeniu, że wiadukt jest obiektem wchodzącym w skład drogi wewnętrznej, znajdującej się na działce nr [...], i w konsekwencji całkowicie przyjęły, że obowiązek naprawy wiaduktu spoczywa na Gminie o Statusie Miejskim. Rozstrzygając ponownie merytorycznie sprawę, organ administracyjny powinien zgromadzić pełny materiał dowodowy i ustalić podmioty zobowiązane do usunięcia wskazanych nieprawidłowości poszczególnych elementów przedmiotowego obiektu tak, aby było możliwe wydanie prawidłowej decyzji co do meritum sprawy administracyjnej. Wobec powyższego, zdaniem Sądu, nakazy zawarte w zaskarżonej decyzji dotyczące konserwacji wiaduktu drogowego mogą dotyczyć trzech podmiotów: - P - w zakresie dolnej części konstrukcji, - Gminy - zakresie drogi usytuowanej na czole wiaduktu oraz - Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w części dotyczącej działki nr [...]. Wyjaśnienia w kwestii podmiotów zobowiązanych do remontu przedmiotowego obiektu, organy powinny poprzedzić ustaleniami granic działek nr [...], nr [...] i nr [...]. Brak dokładnych ustaleń w omówionym powyżej zakresie poczytać należy za naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. mające wpływ na treść rozstrzygnięcia. Należy przy tym pamiętać, iż wydając decyzję administracyjną, w tym także decyzję nakazującą wykonanie określonych robót budowlanych, organ administracji powinien rozstrzygać sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania decyzji. W konsekwencji naruszenia przepisów, które w ocenie Sądu mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270, ze zmianami) orzeczono jak w sentencji. Jednocześnie, w oparciu o art. 200 cytowanej ustawy, uwzględniono wniosek strony skarżącej w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI