II SA/Go 794/09

II SA/Go 794/09 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2009-12-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-10-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Grażyna Staniszewska /przewodniczący/
Ireneusz Fornalik /sprawozdawca/
Mirosław Trzecki
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
art. 7 ust. 1, art. 59
Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędzia WSA Ireneusz Fornalik /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi R.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, działając na podstawie art. 7 ust. 1, ust. 2 i ust. 4, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, póz. 1051 ze zm.), art. 71a Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasad współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) n r 479/2008 (Dz. U. WE L 141 z 30 kwietnia 2004 r. str. 18, ze zm.) w związku z § 13 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z dnia 14 marca 2008 r. (Dz. U. Nr 44, póz. 265), art. 143 b ust. 5 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 r. z 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. WE L nr 270 z 21 października 2003 r.), art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z 29 października 2004 r. w sprawie ustanowienia szczegółowych zasad zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. U. UE. L. 04 Nr 345 str. 1), oraz art. 104 k.p.a., przyznał R.S. płatności na rok 2008 w wysokości 10 603,64 zł w tym: jednolitą płatność obszarową w wysokości 8567,58 zł i uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 2036,06 zł.
Decyzja wydana została w oparciu o następujący stan faktyczny:
W dniu [...].05.2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek R.S. o przyznanie płatności na rok 2008. Wnioskodawca zadeklarował ubieganie się o:
- przyznanie płatności z tytułu jednolitej płatności obszarowej (JPO) do działek rolnych oznaczonych A, B, C, D, E, F, G, H, J, K, L, M, N, O, P, R, S, T, U, W o łącznej powierzchni 45,05 ha;
- przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) do działek rolnych oznaczonych G1, H1, O1, P1, S1, T1 o łącznej powierzchni 7,56 ha
W dniu [...].09.2004 r. [...] S.A. przeprowadziła w gospodarstwie J.S. (ojczym skarżącego) kontrolę na miejscu. Podstawą prawną do dokonania powyższej kontroli było zobowiązanie, jakie podpisuje wnioskodawca przy wypełnianiu wniosku o dopłaty bezpośrednie, znajdujące się na ostatniej stronie tego dokumentu, art. 29 i art. 30 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników. W wyniku przeprowadzonej kontroli, stwierdzono na zadeklarowanych działkach rolnych następujące nieprawidłowości:
|Oznaczenie |Nr działki |Powierzchnia |Powierzchnia |Różnica pomiędzy |
|działki rolnej |ewidencyjnej |deklarowana we |użytkowana rolniczo |powierzchnią |
| | |wniosku ( ha ) |stwierdzona podczas |deklarowaną we |
| | | |kontroli |wniosku a stwierdzoną |
| | | |administracyjnej |przez kontrolera ( ha ) |
|A |[...] |0,50 |0,00 |-0,50 |
|B |[...] |5,40 |0,00 |-5,40 |
|C |[...] |0,70 |0,00 |-0,70 |
|Suma |X |38,45 |38,45 | |
|pozostałych | | | | |
|działek rolnych | | | | |
|Razem |X |45,05 ha |38,45 ha |6,60 ha |
|Różnica w % pomiędzy obszarem ustalonym i deklarowanym |17,17% |
Działki rolne A, B, C położone na działkach ewidencyjnych o nr [...] zostały opatrzone w protokole pokontrolnym błędem DR10, co oznacza, że działki te nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Kod ten sankcjonuje trwałym wyłączeniem działki z płatności.
W wyniku weryfikacji wniosku R.S. o przyznanie płatności na rok 2008 r. oraz protokołu z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...].09.2004 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...].10.2008r.
wystosował do pełnomocnika strony – J.S. wezwanie nr [...] do złożenia wyjaśnień ze względu na wykrycie nieprawidłowości polegającej na tym, że suma powierzchni działek rolnych, powierzchni nie zgłaszanej, oraz zalesionej deklarowanych na działkach ewidencyjnych, jest większa od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów użytków (uprawnionych do uzyskania płatności obszarowych) występujących na tych działkach ewidencyjnych. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik złożył w dniu [...].11.2008 r. korektę wniosku wraz z oświadczeniami o podtrzymaniu złożonej deklaracji we wniosku o przyznanie płatności na rok 2008. W złożonym oświadczeniu w dniu [...].11.2008 r. pełnomocnik J.S. oświadczył, iż w dniu [...].09.2004 r. została przeprowadzona kontrola na miejscu, podczas której zastosowano na kontrolowanych działkach kod DR 10. W swoim oświadczeniu pełnomocnik wskazał, iż "przyjmując dzierżawę działek nr [...] został poinformowany, że do przedmiotowych działek w konsekwencji kontroli na miejscu nie została przyznana płatność na jeden rok 2004, a od roku 2005 płatności będą przyznawane...(...)".
W dniu [...].11.2008 r. J.S. podtrzymał złożoną we wniosku deklarację, motywując to w dodatkowych uwagach stwierdzeniem "nie byłem świadomy, że w dniu podpisywania umowy działki te nie spełniały warunków dobrej kultury rolnej".
W dniu [...].05.2009 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, za pośrednictwem Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wpłynęło odwołanie pełnomocnika wnioskodawcy – J.S. od ww. decyzji wraz z załącznikiem tj. decyzją nr [...] z dnia [...].06.2005 r. W złożonym piśmie odwoławczym strona stwierdziła, iż otrzymana decyzja nr [...] z dnia [...].03.2009 r. jest niezrozumiała i krzywdząca oraz podważa postanowienie wcześniejszej decyzji nr [...] z dnia [...].06.2005 r. która to decyzja odniosła się już do raportu oraz odmówiono w niej przyznania płatności na podstawie art. 5 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003r.
Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR na podstawie art. 138 § 1 ust. 1, art. 107 i art. 10 k.p.a., w zw. art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. z 2008 r., Nr 98, póz. 634, ze zm.), art. 7 ust. 1 i art. 19 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r., Nr 170, póz. 1051), art. 143 b ust. 4, ust. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. L 270 z 21.10.2003, ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, iż postępowanie organu l instancji było prawidłowe. Organ l instancji oparł się na całości zgromadzonej dokumentacji oraz zastosował w sposób właściwy przepisy prawa. Podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności bezpośrednich jest ustawa z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, póz. 1051, zezm.).
Organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 cytowanej ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:
1) na ten dzień rolnik posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) rolnikowi został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Natomiast w myśl art. 7 ust. 2 wymienionej ustawy, rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: chmielu, roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, innych roślin - położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej.
Zgodnie z art. 1 b ust. 4 Traktatu między Królestwem Belgii, Królestwem Danii, Republiką Federalną Niemiec, Republiką Grecką, Królestwem Hiszpanii, Republiką Francuską, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Republiką Austrii, Republiką Portugalską, Republiką Finlandii, Królestwem Szwecji, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej) a Republiką Czeską, Republiką Estońską, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Litewską, Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzeczpospolitą Polską, Republiką Słowenii, Republiką Słowacką dotyczący przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 roku Nr 90, póz. 864), obszar użytków rolnych nowych Państw Członkowskich objęty systemem jednolitej płatności obszarowej jest częścią wykorzystywanych gruntów rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku, niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie. Ponadto wskazano, że powierzchnia działek nie powinna być uwzględniana do naliczenia płatności, jeśli nie były one utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.
Warunki utrzymania gruntów zgodnie z normami określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 roku w sprawie w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2007 r. Nr 46, póz. 306, ze zm.). Na podstawie art. 143b ust. 4 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 roku ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. L 270 z 21.10.2003, ze zm.) obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku, niezależnie od tego, czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja, czy też nie, oraz jeśli jest to właściwe, jest dostosowany zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez to nowe Państwo Członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję.
Art. 143 b ust. 5 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 roku stanowi, iż do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria określone w ust. 4 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. i do których zastosowanie ma pomoc przyznawana z tytułu upraw roślin energetycznych przewidziana w art. 88.
Natomiast zgodnie z załącznikiem XX do Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. DE L z 2004 r. nr 345/1, ze zm.), minimalna powierzchnia obszaru zakwalifikowanego na jedno gospodarstwo dla Polski wynosi 1 ha. Organ odwoławczy podał, iż na gruncie omawianej sprawy zasadniczą kwestią było ustalenie czy grunty rolne złożone we wniosku przez R.S. położone na działkach rolnych A, B, C spełniają warunki do przyznania Jednolitej płatności obszarowej (JPO). W wyniku weryfikacji wniosku, w oparciu o posiadane przez ARiMR dokumenty tj. protokołu z czynności kontrolnych numer dokumentu [...] ustalono, iż w przypadku (JPO) na powierzchni działek rolnych stanowiącej 6,60 ha oznaczonych w złożonym wniosku symbolami A, B, C, znajduje się typ użytkowania, nieuprawniony do uzyskania uzupełniającej płatności obszarowej. Z godnie z uwagami inspektora terenowego zapisanymi w protokole cały obszar działki A, B, C, porośnięty był wieloletnimi drzewami, chwastami, krzewami które nie spełniały kryteriów łąki.
Organ II instancji wskazał, iż na ww. podstawie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zobligowany był w świetle regulacji zawartych w art. 143b ust. 4 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 roku wykluczyć areał, który zgodnie z raportem z kontroli nie był użytkowany rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. Ponadto podkreślił, iż ww. przepis prawa ma charakter retroaktywny, czyli uzależnia przyznanie płatności od stanu faktycznego istniejącego w przeszłości.
Konkludując, organ odwoławczy stwierdził, iż podjęcie przez organ l instancji rozstrzygnięcia innego, niż to, które zawiera decyzja nr [...] z dnia [...].03.2009 r. stałoby w oczywistej sprzeczności z obowiązującymi wspólnotowymi i krajowymi przepisami prawa. Organ odwoławczy stwierdził, że organ l instancji nie negował, iż strona w roku 2008 użytkuje cały areał omawianych działek, ponieważ nie to stanowi przesłankę do odmowy przyznania płatności. Ponownie podkreślono, iż powodem nie przyznania płatności w przypadku jednolitej płatności obszarowej (JPO) do powierzchni 6,60 ha w odniesieniu do zadeklarowanych przez stronę działek jest fakt, iż na dzień 30 czerwca 2003 r. nie były one użytkowane zgodnie z zasadami dobrej kultury rolnej na całej powierzchni zgłoszonej we wniosku.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, iż decyzja organu l instancji podważa postanowienie wcześniejszej decyzji nr [...] z dnia [...].06.2005 r. organ wskazał, iż przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego z wniosku złożonego przez stronę w dniu [...].05.2008 r. jest jedynie badanie uprawnień do uzyskania płatności za rok, w którym został złożony w/w wniosek. Natomiast kwestia prawidłowości obsługi spraw w roku 2004/2005 oraz wydania decyzji administracyjnej była przedmiotem odrębnych postępowań, zakończonych wydaniem prawomocnych decyzji. Organ odwoławczy wskazał, iż w uzasadnieniu dołączonej do akt sprawy przez pełnomocnika J.S. decyzji z dnia [...].06.2005 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych (z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych) J.S. odnosząc się do stwierdzonego zawyżenia powierzchni działek rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności w stosunku do powierzchni działek rolnych stwierdzonych w wyniku kontroli na miejscu, skutkującego odmową przyznania płatności i nałożeniem kwoty potrąceń w okresie trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym w którym stwierdzono niezgodności. Ponadto w uzasadnieniu Kierownik Biura Powiatowego wskazał, iż działki rolne A, B, C, które zgodnie z wnioskiem położone były na działkach ewidencyjnych [...] nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego płatności są przyznawane na wniosek rolnika. Producent rolny ubiegający się o płatności wypełnia wniosek na podstawie, którego przyznawane są płatności, zaś na jego ostatniej stronie podpisuje oświadczenie o tym, iż samu znane zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności oraz skutki składania fałszywych oświadczeń wynikających z art. 297 Kodeksu karnego. W tym miejscu organ odwoławczy wskazał należy, iż wniosek producenta został złożony przez pełnomocnika J.S., w którego to gospodarstwie została przeprowadzona w dniu [...].09.2009 r. kontrola stwierdzająca na przedmiotowych działkach kod DR 10 który, skutkuje trwałym wykluczeniem wskazanej powierzchni z płatności.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że odwołanie strony nie spełnia przesłanek do uznania albowiem materiał dowodowy w sprawie jest bezsporny, zaś ustalenia stanu faktycznego, poczynione przez organ l instancji i w konsekwencji rozstrzygnięcie, są prawidłowe.
W przypadku Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, zdaniem organu odwoławczego, prawidłowo zastosował przepisy prawa, oraz przyznał płatność do powierzchni stwierdzonej w wyniku kontroli administracyjnej.
Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej wynosiła 38,45 ha. Procentowa różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła 17,17%.
Początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej wynosi 13046,47 zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na stwierdzone różnice pomiędzy powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną o kwotę w wysokości 4478,89 zł. Zgodnie z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str. l ze zm.) jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3%, lecz nie więcej niż 30% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota, jaka ma być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę (2 x 6,60 ha x 339,31 zł/ha = 4478,89 zł). Kwota przyznanej jednolitej płatności obszarowej po uwzględnieniu pomniejszeń wynosi 8567,58 zł.
Stawka płatności uzupełniającej za 2008 r. do 1 ha powierzchni uprawy roślin określonych w § 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44, póz. 265 ze zm.), zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 listopada 2008 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających za rok 2008 (Dz. U. Nr 201, póz. 1243) wynosi 269,32 zł. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2008 do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych wynosiła 7,56 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej wynosiła 7,56 ha. Kwota przyznanej uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych wynosi 2036,06 zł
Skargę na decyzję organu II instancji złożył R.S., który nie zgodził się z zastosowaniem wobec spornych działek kodu DR 10 powodującego trwałe wyłączenie wskazanych powierzchni z dopłat, oraz zastosowaniem przepisów prawa o charakterze retroaktywnym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa, na wstępie należy zaznaczyć, iż sądy administracyjne sprawując wymiar sprawiedliwości przez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej pod względem zgodności prawem, nie posiadają uprawnień do dokonywania ustaleń faktycznych, stanowiących podstawę do rozstrzygania administracyjnego. Sądy administracyjne nie zastępują więc organów administracji w rozpoznawaniu spraw (wyrok z dnia 28 stycznia 2005 roku Naczelnego Sądu Administracyjnego, FSK 1457/2009 niepubl).
Przedmiot sporu w niniejszej sprawie sprowadzał się do oceny, czy zaistniała uzasadniona podstawa faktyczna i prawna do wykluczenia z płatności bezpośrednich na 2008 r., spośród ogólnej powierzchni działek rolnych 45,05 ha zgłoszonych przez skarżącego R.S. we wniosku z dnia [...] maja 2008r. do Jednolitej Płatności Obszarowej i do Uzupełniającej Płatności Obszarowej części działek nr [...], a w konsekwencji dokonania odpowiednich pomniejszeń należnych płatności z powodu umieszczenia we wniosku działek, które nie były w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r. Wymienione powyżej działki zostały opatrzone w protokole pokontrolnym błędem DR 10, co oznacza, że nie były one w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r. i działki te trwale wyłączono z płatności.
W niniejszej sprawie organ administracji stanął na stanowisku, że nie cała zgłoszona powierzchnia była w stanie uzasadniającym przyznanie dopłat. Ustalił mianowicie, że na obszarze 6,60 ha z ogólnej powierzchni 45,05 ha część działek nie odpowiadała wymogowi utrzymania gruntu rolnego w dobrej kulturze rolnej i że stan ten występował już 30 czerwca 2003 r. Z takich ustaleń w zestawieniu z przepisami regulującymi zasady przyznawania płatności wywiódł przesłankę częściowej odmowy przyznania jednolitej i uzupełniającej płatności obszarowej.
Z powyższym stanowiskiem nie zgodził się skarżący, który ponadto kwestionował zasadność zastosowania wobec spornych działek kodu DR 10 powodującego trwałe wyłączenie wskazanych powierzchni z dopłat oraz z zastosowaniem przepisów prawa o charakterze retroaktywnym.
Przed przystąpieniem do oceny postawionych w skardze zarzutów należy zwrócić uwagę, że płatności, o które ubiegała się strona skarżąca, są formą wsparcia finansowego w ramach wspólnej polityki rolnej, będącej jednym z celów Unii Europejskiej, określonych w art. 33 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). System dopłat bezpośrednich został ustanowiony dla wyrównania dochodowości gospodarstw rolniczych, poprawy warunków życia, pracy i produkcji w rolnictwie.
W ocenie Sądu organy obu instancji wydały w przedmiotowej sprawie decyzje zgodne z prawem zarówno materialnym jaki procesowym.
Zasadnie zatem i zgodnie z prawem pomniejszono skarżącemu jednolitą płatność obszarową (JPO) na 2008 r. z uwagi na to, że na trzy z zadeklarowanych we wniosku o płatność działek został nałożony kod DR 10 oznaczający, że nie była użytkowana rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. Należy przypomnieć, co uczyniły organy obu instancji w swoich decyzjach, że zgodnie z objaśnieniami kodów pokontrolnych działek rolnych, kod DR 10 oznacza, że działka rolna nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Jest to kod sankcjonujący, skutkujący trwałym wykluczeniem działki rolnej z płatności.
Prawnymi podstawami systemów wsparcia bezpośredniego podlegającymi uwzględnieniu w ramach prowadzonego postępowania są: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników. Prawo krajowe w tym zakresie stanowi ustawa z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, póz. 217 ze zm.), która uchyliła z dniem 27 lutego 2007r. ustawę z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, póz. 10517).
Zgodnie z dyspozycją art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodni z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności.
Ponadto zgodnie z art. 143 b ust. 4 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., niezależnie od tego czy w tym dniu (złożenia wniosku o płatność) była na nich prowadzona produkcja czy też nie.
Organy administracyjne w uzasadnieniu jako podstawę prawną rozstrzygnięć wskazały art. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz art. 143b ust. 4 i 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. z przytoczeniem ich treści.
Konsekwencją stwierdzonych nieprawidłowości w trakcie kontroli wniosku (istnienie kodu DR 10 dla trzech działek) było natomiast zastosowanie art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. i w związku z wyliczoną różnicą procentową między obszarem zadeklarowanym, a stwierdzonym wynoszącą 17,17 %, prawidłowo dokonano pomniejszenia płatności o kwotę 4.478,89 zł.
Sposób obliczenia płatności w przypadku zawyżenia przez producenta rolnego areału uprawniającego do uzyskania płatności wynika, jak stwierdzono powyżej z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji WE nr 1973/2004, zgodnie z którym z wyjątkiem przypadków siły wyższej bądź okoliczności nadzwyczajnych zgodnie z definicją zawartą w art. 72 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej bądź kontroli na miejscu wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a stwierdzonym obszarem w rozumieniu art. 2 punkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 3 %, lecz nie więcej niż 30 % stwierdzonego obszaru, to kwota, jaka ma być przyznana w ramach programu płatności za jeden obszar, jest pomniejszana w przedmiotowym roku o dwukrotną wykrytą różnicę. Jeżeli ta różnica przekracza 30 % stwierdzonego obszaru, za przedmiotowy rok nie przyznaje się żadnej pomocy. Jeżeli ta różnica przekracza 50 %, rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał stan prawny, w oparciu o który wydana została zaskarżona decyzja. Dokonane w uzasadnieniu obliczenia przysługujących płatności zdaniem Sądu również zostały przeprowadzone prawidłowo. W niniejszej sprawie organ ustalił, iż w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] września 2004r. działki nr [...] działki zostały obarczone kodem DR10. W zaskarżonej decyzji zostało wyjaśnione wnioskodawcy, że powyższy materiał dowodowy organ odwoławczy uznał za zgromadzony w stopniu dającym podstawę do orzekania w sprawie i tą ocenę w okolicznościach sprawy Sąd popiera.
Okolicznością, o którą oparto rozstrzygnięcie było stwierdzenie nieprawidłowości pomiędzy danymi wynikającymi z wniosku a stanem rzeczywistym. Okoliczność ta tj. obarczenie działek nr [...] kodem DR 10 wykluczającym z dopłat zostało jednoznacznie potwierdzone protokołem z kontroli spornych działek jaka miała miejsce [...] września 2004 r.
W wydanych decyzjach obu instancji organy wyjaśniły stronie zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy, a także wskazały na przepisy prawa, które miały zastosowanie i które były podstawą wydania rozstrzygnięcia.
Ponadto należy wyjaśnić, że powołane powyżej rozporządzenie nr 1782/2003 zostało uchylone przepisem art. 146 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) 247/2006, (WE) 378/2007, oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE.L.09.30.16), które weszło w życie z dniem 1 lutego 2009 r., a które stosuje się od dnia 1 stycznia 2009 r. (art. 149), czyli nie dotyczy płatności przyznawanych za 2008 r.
Reasumując, skoro w rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, które miało by wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stąd też zdaniem Sądu podnoszone w skardze zarzuty należało uznać za bezzasadne, a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji za prawidłowe.
W tym stanie rzeczy skoro podniesione zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, póz. 1270 ze zmianami).