II SA/GO 777/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej, uznając, że skarżąca nie spełniła warunku posiadania obywatelstwa polskiego w okresie represji.
Skarżąca R.A. domagała się przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej na podstawie ustawy z 1996 r. Organ odmówił, wskazując, że skarżąca nie była obywatelką polską w okresie represji. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając, że choć skarżąca podlegała represjom (jako dziecko deportowanych rodziców), to w momencie urodzenia i w okresie represji posiadała obywatelstwo rosyjskie, a nie polskie, co wyklucza przyznanie świadczenia zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy.
Sprawa dotyczyła skargi R.A. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. Ustawa z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, stanowiła podstawę wniosku. Kluczowym warunkiem przyznania świadczenia, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, było posiadanie obywatelstwa polskiego w okresie podlegania represjom. Skarżąca urodziła się w 1944 r. w Niemczech, a jej rodzice byli deportowani do pracy przymusowej. Matka skarżącej w momencie jej urodzenia posiadała obywatelstwo rosyjskie. Sąd administracyjny, analizując przepisy dotyczące obywatelstwa polskiego (w tym ustawy z 1920 r. i 1951 r.), stwierdził, że skarżąca w okresie represji (od maja 1944 r. do maja 1945 r.) posiadała obywatelstwo rosyjskie, a nie polskie. Choć sąd uznał, że skarżąca podlegała represjom w rozumieniu ustawy (jako dziecko deportowanych rodziców), brak spełnienia warunku obywatelstwa polskiego w kluczowym okresie spowodował oddalenie skargi. Sąd wskazał również na błędy proceduralne w decyzji organu pierwszej instancji, które zostały jednak sanowane w decyzji organu drugiej instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, osoba ta nie spełnia warunku posiadania obywatelstwa polskiego w okresie represji, jeśli w tym czasie posiadała obywatelstwo rosyjskie.
Uzasadnienie
Sąd analizował przepisy dotyczące obywatelstwa polskiego i stwierdził, że skarżąca w okresie represji posiadała obywatelstwo rosyjskie, co wyklucza przyznanie świadczenia zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, mimo że podlegała represjom jako dziecko deportowanych rodziców.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.ś.p.d.p.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
Świadczenie przysługuje osobom, które w okresie represji były obywatelami polskimi, są nimi obecnie i mają stałe miejsce zamieszkania w RP.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi.
Pomocnicze
u.ś.p.d.p.p. art. 2 § pkt 2
Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
Deportacja jest jedną z form represji.
u.o.p. art. 1
Ustawa o obywatelstwie polskim
Obywatelami polskimi są osoby posiadające obywatelstwo polskie na podstawie dotychczasowych przepisów.
u.o.p. art. 2 § pkt 1
Ustawa o obywatelstwie polskim
Obywatelami polskimi są osoby posiadające obywatelstwo polskie na podstawie dotychczasowych przepisów.
u.o.p. art. 5
Ustawa o obywatelstwie polskim
Dzieci ślubne nabywają obywatelstwo ojca, dzieci nieślubne - obywatelstwo matki.
u.o.p.p. art. 7
Ustawa o obywatelstwie Państwa Polskiego
Poprzez zamążpójście matka nabyła obywatelstwo polskie.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej (naruszone w decyzji I instancji).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca nie spełnia warunku posiadania obywatelstwa polskiego w okresie represji, ponieważ w tym czasie posiadała obywatelstwo rosyjskie.
Odrzucone argumenty
Skarżąca powołuje się na zaświadczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z 1963 r. dotyczące obywatelstwa polskiego, jednakże to zaświadczenie dotyczy stanu prawnego na dzień jego wystawienia, a nie okresu represji.
Godne uwagi sformułowania
w okresie podlegania represjom określonym w ustawie, nie posiadała obywatelstwa polskiego matka skarżącej w dacie urodzenia córki - R.A. - posiadała obywatelstwo rosyjskie w okresie podlegania represjom, tj. od dnia [...] maja 1944r. do [...] maja 1945r. skarżąca posiadała obywatelstwo rosyjskie
Skład orzekający
Ireneusz Fornalik
przewodniczący
Grażyna Staniszewska
sprawozdawca
Anna Juszczyk - Wiśniewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja warunku posiadania obywatelstwa polskiego w okresie represji dla przyznania świadczeń z tytułu pracy przymusowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby urodzonej za granicą z matką innego obywatelstwa w okresie II wojny światowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego historycznie tematu pracy przymusowej i świadczeń dla ofiar represji, ale rozstrzygnięcie opiera się na ścisłej interpretacji przepisów dotyczących obywatelstwa, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników niż dla szerokiej publiczności.
“Czy urodzenie za granicą z matką Rosjanką pozbawiło Polkę świadczenia za pracę przymusową?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Go 777/05 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2006-01-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-09-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Anna Juszczyk - Wiśniewska Grażyna Staniszewska /sprawozdawca/ Ireneusz Fornalik /przewodniczący/ Symbol z opisem 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.), Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Krzysztof Rogalski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi R.A. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej oddala skargę. Uzasadnienie Uzasadnienie. R.A. złożyła wniosek do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o przyznanie jej świadczenia pieniężnego na podstawie ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (DZ.U. Nr 87 poz. 395). Decyzją z dnia [...] marca 2005r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania R.A. wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że strona doznała prześladowań nie objętych przepisami ustawy. Od decyzji organu I instancji R.A. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku strona podaje, że była poddana represjom, gdyż jako dziecko przebywała w miejscach odosobnienia, gdzie poddana była władzy hitlerowskiej. Strona wyjaśnia, że urodziła się w dniu [...] maja 1944r. w miejscowości M., w Niemczech. Rodzice strony zostali wywiezieni do Niemiec do prac przymusowych. Matka strony - N.N. była robotnikiem przymusowym na terenie Niemiec w okresie od [...] lutego 1943r. do [...] maja 1945r. Strona wraz z rodzicami przebywała w miejscowości M. do dnia [...] czerwca 1945r. Decyzją z dnia [...] lipca 2005r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że strona nie spełnia warunku, o którym mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, ponieważ w okresie podlegania represjom określonym w ustawie, nie posiadała obywatelstwa polskiego. R.A. wniosła skargę na decyzję organu II instancji. Skarżąca podaje, że urodziła się z matki - N.N. - narodowości białoruskiej oraz ojca - M.B. - obywatela Polski. Rodzice skarżącej związek małżeński zawarli w dniu [...] sierpnia 1948r.. Skarżąca powołuje się na poświadczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej nr [...], z Sygn. akt II SA/Go 777/05 którego wynika, że matka skarżącej posiada obywatelstwo polskie. Skarżąca stwierdza, że zawsze uznawano ją za obywatelkę Polski. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Skarżąca domagała się przyznania świadczenia na podstawie ustawy z dnia 31 maja 1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (DZ.U. z 1996r. nr 87 poz. 395 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawy świadczenie pieniężne przysługuje osobom, które w okresie podlegania represjom określonym w ustawie były obywatelami polskimi i są nimi obecnie oraz posiadają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z przepisu art. 1 ust. 1 wynika zatem, że świadczenie pieniężne przysługuje osobom, które spełniają łącznie następujące warunki: -podlegały represjom wojennym, -były obywatelami polskimi w okresie podlegania represjom wojennym, -są obywatelami polskimi w dacie rozpatrywania wniosku o przyznanie świadczenia, -posiadają stałe miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ze zgromadzonego w prawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca urodziła się w dniu [...] maja 1944r. w miejscowości M. w Niemczech, przy czym rodzice skarżącej zostali deportowani do pracy przymusowej na terenie Niemiec. Matka skarżącej - N.N. pracowała przymusowo w okresie od [...] lutego 1943r. do [...] maja 1945r. Matka skarżącej, w dacie urodzenia córki - R.A. - posiadała obywatelstwo rosyjskie. Rodzice skarżącej zawarli związek małżeński w dniu [...] sierpnia 1948r.. A zatem w okresie od [...] maja 1944r. do [...] czerwca 1945r. skarżąca przebywała na terenie Niemiec, dokąd deportowani byli jej rodzice. Fakt, że skarżąca urodziła się w okolicznościach, w których jej matka wykonywała w owym okresie roboty przymusowe na terenie III Rzeszy w Sygn. akt II SA/Go 777/05 okresie wojny w latach 1939 -1945, kwalifikuje skarżącą jako osobę deportowaną - w myśl w.w. ustawy (podobnie - wyrok NSA W-wa z 19 sierpnia 2004r.,OSK 135/04, ONSAiWSA 2005/1/15). Zgodnie z treścią art. 2 pkt 2 w.w. ustawy deportacja jest jedną z form represji, a zatem należy przyjąć, że skarżąca jest osobą, która podlegała represjom, a tym samym spełnia jeden z warunków z art. 1 ust. 1 do przyznania świadczenia. Skarżąca natomiast w okresie podlegania represjom nie była obywatelką polską. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wynika, że matka skarżącej w dacie urodzenia córki - R.A., posiadała obywatelstwo rosyjskie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962r. o obywatelstwie polskim (DZ. U. z 2000r. nr 28 poz. 353) w dniu wejścia życie niniejszej ustawy obywatelami polskimi są osoby, które posiadają obywatelstwo polskie na podstawie dotychczasowych przepisów. Poprzednio obowiązująca ustawa z dnia 8 stycznia 1951r. o obywatelstwie polskim (DZ./U. 1951r. nr 4 poz. 25), zawierała regulację o takiej samej treści. Zgodnie z treścią art. 2 pkt 1 tejże ustawy z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy są obywatelami polskimi osoby, które posiadają obywatelstwo polskie na podstawie dotychczasowych przepisów. A zatem rozstrzygnięcie kwestii obywatelstwa skarżącej w dacie podlegania represjom, należy szukać na tle przepisów ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie polskim (DZ.U. z1920r. Nr 7 poz. 44), która utraciła moc obowiązującą z dniem 19 stycznia 1951r, gdyż z tą datą weszła w życie ustawa z dnia 8 stycznia 1951r, o obywatelstwie polskim. Zgodnie z treścią art. 5 tejże ustawy z dnia 20 stycznia 1920 o obywatelstwie polskim przez urodzenie dzieci ślubne nabywają obywatelstwo ojca, dzieci nieślubne - obywatelstwo matki. Rodzice skarżącej zawarli związek małżeński w dniu [...] sierpnia 1948 r. Ojciec skarżącej był obywatelem polskim, toteż przez zamążpójście matka skarżącej nabyła obywatelstwo polskie (art. 7 ustawy z dnia 20 stycznia 1920 o obywatelstwie Państwa Polskiego). W dacie urodzenia córki - R.A. - jej matka - N.N. była obywatelką rosyjską, a skarżąca nabyła obywatelstwo matki. W okresie podlegania represjom, tj. od dnia [...] maja 1944r. do [...] maja 1945r. skarżąca posiadała obywatelstwo rosyjskie. Jednym z warunkiem przyznania świadczenia na podstawie wymienionej wyżej ustawy z dnia 31 maja 1996r. jest posiadanie obywatelstwa polskiego w okresie podlegania represjom. Jak wyżej wykazano skarżąca tego warunku nie spełnia. Zaświadczenie nr [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej , na które powołuje się skarżąca w skardze, pochodzi z [...] kwietnia 1963r. i dotyczy Sygn. akt II SA/Go 777/05 stanu prawnego na dzień wystawienia zaświadczenia. Jak wyżej wykazano poprzez zamążpójście N.N. nabyła obywatelstwo polskie w dniu [...] sierpnia 1948r. Ustalenia organu administracyjnego, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji są prawidłowe. Zaskarżona decyzja organu II instancji nie narusza przepisów prawa. Z treści uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dokonał błędnej oceny w zakresie rodzaju prześladowań jakich doznała skarżąca i stwierdził, że nie są one objęte przepisami ustawy. Jednocześnie organ administracyjny nie uzasadnił swojego stanowiska i nie wskazał na jakich przesłankach faktycznych i prawnych opiera ustalenia w tym zakresie. Z powyższych względów decyzja organu I instancji narusza przepis art. 1 wyżej wymienionej ustawy z dnia 31 maja 1996r. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Jednakże powyższe uchybienia zostały wyeliminowane w decyzji II instancji, tym samym braki decyzji I instancji zostały sanowane. W związku z powyższym, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002r. nr 153 poz. 1270), Sąd skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI