II SA/Go 769/06

II SA/Go 769/06 - Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2007-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska - Wawrzon, po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2007 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.K. na pismo Burmistrza Miasta z dnia [...]r. znak [...] w przedmiocie zawarcia umowy dzierżawy p o s t a n a w i a odrzucić skargę
Uzasadnienie
K.K. złożyła w dniu 13 listopada 2006r., powołując się na art. 101 i art. 101a ustawy z dnia 8 września 2006 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) skargę na: "akt prawny stanowiący pismo z dnia [...] października 2006 r. sygn. [...]" wydane przez Burmistrza Miasta oraz na bezczynność tego organu w "załatwieniu wniosku o sprzedaż z dnia [...] stycznia 2006 r., lub wydzierżawienia działki gruntu położonej w [...]. W pkt. 2 skargi zażądała wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeczenia o rozwiązaniu umowy dzierżawy przedmiotowego gruntu zawartej przez Miasto z inną osobą oraz do oddania gruntu w dzierżawę skarżącej.
Przedmiotowe pismo Burmistrza Miasta zostało wydane w odpowiedzi na pismo K.K. z dnia [...] września 2006 r., w którym kwestionowała trafność i bezstronność rozpoznania przez urzędnika Urzędu Miasta jej wniosku z dnia [...] stycznia 2006 r. o dzierżawę bądź sprzedaż działki położonej w [...]. W piśmie tym Burmistrz Miasta uzasadnił motywy gminy, zawarcia umowy dzierżawy z inną osobą.
K.K. podniosła w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, iż odpowiedź na jej pismo, zawarta w piśmie Burmistrza Miasta, jest wymijająca oraz niezgodna z przepisami prawa. Uważała, iż gdyby przeprowadzono przetarg wygrałaby go. Wobec powyższego uważa, że umowa zawarta dzierżawy zawarta z inną umową winna ulec rozwiązaniu mocą orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a Miasto zobowiązane przez ten Sąd do zawarcia z nią umowy.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta wniósł o jej odrzucenie, zarzucając skardze niedopuszczalność drogi sądowej. Powołanie jako podstawy skargi art. 101 i art. 101a było bezzasadne bowiem pismo objęte skargą nie jest uchwałą bądź zarządzeniem organu gminy. Jest jedynie pismem informacyjnym. Żaden organ nie podejmował też tego rodzaju aktu w sprawie dzierżawy przedmiotowej działki a w sprawie nie toczyło się żadne postępowanie administracyjne. Nadto umowa dzierżawy gruntu jako umową cywilnoprawną nie jest zawierana w trybie przepisów regulujących postępowanie administracyjne. Z ostrożności procesowej organ odniósł się do motywów wyboru dzierżawcy. Nadto wskazał okoliczności mające wskazywać na bezzasadność skargi na bezczynność.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 grudnia 2006 r. skarga w zakresie bezczynności organu została wyłączona do odrębnego rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga K.K. podlegała odrzuceniu, ze względu na brak kognicji sądu administracyjnego.
K.K. wnosząc skargę na pismo Burmistrza Miasta powołała się na art., 101 ust. 1 i art. 101a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Zaznaczyć na wstępie należy, że każdy z wymienionych przepisów, jest podstawą zaskarżenia innego rodzaju czynności organów gminy. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Natomiast według art. 101a ustawy przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. O ile więc art. 101 ustawy o samorządzie gminnym dotyczy w szczególności skarg na uchwały i zarządzenia organów samorządu gminnego, to art. 101a ustawy stanowi podstawę skarg na inne czynności organu samorządu terytorialnego mogące mieć nawet formę czynności faktycznych oraz na bezczynność organu.
Skoro jednak w sprawie objętej skargą nie została wydana żadna uchwała czy zarządzenie, a skarżąca wskazuje, że przedmiotem jej skargi jest pismo burmistrza, nie mające postaci tych aktów, należy stąd wywieść, że intencją K.K. było złożenie skargi w oparciu o drugi z wymienionych przepisów (art. 101a ustawy o samorządzie gminnym) - tj. skargi na innego rodzaju niż uchwała czy zarządzenie organu gminy czynność prawną lub faktyczną. Jednocześnie trzeba zastrzec, że pismo objęte skargą, nie mające postaci aktu prawnego, jest czynnością faktyczną.
Jak wynika z przytoczonego art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zaskarżeniu w trybie w nim wskazanym podlegają uchwały i zarządzenia organów samorządu gminnego wydane tylko w sprawach z zakresu administracji publicznej. Poprzez odpowiednie stosowanie do sytuacji wskazanych w art. 101a ustawy o samorządzie gminnym tego przepisu, skarga do sądu administracyjnego na czynności wskazane w art. 101a ustawy o samorządzie gminnym służy tylko wtedy, gdy czynności tam wymienione podejmowane są, w sprawach z zakresu administracji publicznej. Natomiast na czynności z zakresu spraw niezwiązanych z administracją publiczną skarga z art. 101 a ustawy o samorządzie gminnym do sądu administracyjnego nie przysługuje. Sprawy takie leżą poza kognicją sądów administracyjnych.
Tymczasem K.K. złożyła skargę na czynność, tj. pismo Burmistrza Miasta z dnia [...] października 2006 r. przedstawiające okoliczności zawarcia umowy dzierżawy przedmiotowego gruntu, a zwłaszcza motywy jakimi kierowano się przy wyborze dzierżawcy. Należy więc przyjąć, że wymienione pismo nie zostało wydane w sprawie z zakresu administracji publicznej, skoro dotyczy zawarcia umowy dzierżawy gruntu stanowiącego własność Miasta. Sprawa dotycząca rozporządzenia przez gminę, w drodze umowy cywilnej, nieruchomością wchodzącą w skład gminnego zasobu nieruchomości ma charakter cywilny.
Zaznaczyć trzeba, że zasady gospodarowania przez gminę tymi nieruchomościami, w szczególności rozporządzania nimi, określa ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Jak wynika z art. 13 ust. 1 tej ustawy, każda jednostka samorządu terytorialnego może rozporządzać własnymi nieruchomościami w drodze sprzedaży, zamiany i zrzeczenia się, oddania w użytkowanie wieczyste, w najem lub dzierżawę, użyczenia, oddania w trwały zarząd, a także mogą być obciążane ograniczonymi prawami rzeczowymi, wnoszone jako wkłady niepieniężne (aporty) do spółek, przekazywane jako wyposażenie tworzonych przedsiębiorstw państwowych oraz jako majątek tworzonych fundacji. Rozporządzanie nieruchomościami gminy odbywa się więc, co do zasady (wyłączając ustanowienie trwałego zarządu), poprzez dokonywanie czynności o charakterze cywilnym. W ten sposób organ gminy działa jako podmiot stosunków cywilnoprawnych, charakteryzujących się równością stron i dowolnością kształtowania swojej sytuacji prawnej przez zawieranie umów. Organ samorządu terytorialnego nie działa w sposób jednostronny i władczy tj. nie wkracza niezależnie od woli podmiotu w jego sytuację prawną jako podmiot nadrzędny, co charakteryzuje stosunki prawne w sprawach z zakresu administracji publicznej. Organ działa w sferze dominium - jako właściciel rzeczy, nie w sferze imperium - jako organ realizujący funkcje władzy publicznej.
Ze względu na powyższe, zgodnie z panującym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, kwestie dotyczące zarządu majątkiem gminnym i rozporządzania przez gminę składnikami tego majątku mają charakter spraw cywilnych - nie admnistracyjnych. Za wydane w sprawie z zakresu administracji publicznej a dotyczące gospodarowania mieniem publicznym, można uznać, co najwyżej, akty generalne dotyczące gospodarowania mieniem publicznym należącym do samorządu terytorialnego: np. uchwały organów regulujące zasady wyboru kontrahentów, przewidywanych rodzajów zawieranych umów dotyczących nieruchomości danego rodzaju itp. (por. post. WSA w Białymstoku II S.A./Bk 286/06, publ. LEX nr 192858, post. NSA z dnia 4 marca 2003 r., sygn II SAB/Kr 151/01, publ. OSP 2004/6/72 post. WSA w Białymstoku z dnia 6 lipca 2006 r. sygn. II SA/Bk 286/06, publ. LEX nr 192858, post. SN z dnia 24 września 1997 r. sygn. III RN 41/97, publ. OSNP 1998/6/171).
Odnosząc się do żądania wydania orzeczenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny "rozwiązującego" umowę dzierżawy nieruchomości i zobowiązania Miasta do zawarcia umowy dzierżawy ze skarżącą, stwierdzić należy, że rozpatrywanie żądań tego rodzaju, także leży poza kognicją sądu administracyjnego. K.K. domaga się bowiem ingerencji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w stosunek prawny o charakterze cywilnym oraz rozpatrzenia jej roszczenia o zawarcie umowy cywilnej. Tymczasem sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153., poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Natomiast spory cywilne podlegają rozpoznaniu przez sądy powszechne.
Z tych wszystkich względów skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).