II SA/Go 753/23

II SA/Go 753/23 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2024-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski /przewodniczący/
Grażyna Staniszewska /sprawozdawca/
Jacek Jaśkiewicz
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Prawo miejscowe
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 147 § 1, art. 151, art. 200, art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 977
art. 15 ust. 1, art. 28
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2519
art. 2 ust. 1, art. 5 ust. 1, 3a, 3b
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2024 r. sprawy ze skargi D.M. na uchwałę Rady Miasta z dnia 26 listopada 2008 r. nr XLIV/733/2008 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta obszaru położonego po prawej stronie ul. [...] I. stwierdza nieważność § 9 ust. 6 zaskarżonej uchwały w zakresie w jakim nie dopuszcza lokalizacji przydomowych oczyszczalni ścieków na działce o numerze ewidencyjnym [...] w obrębie ewidencyjnym [...], II. w pozostałej części skargę oddala, III. zasądza od Miasta na rzecz skarżącej D.M. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] listopada 2023 r. D.M., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta z dnia 26 listopada 2008 r. nr XLIV/733/08 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta obszaru położonego po prawej stronie ul. [...] (Dz. Urz. Woj. z 2008 r. nr 134 poz. 2181) zaskarżając ją w części obejmującej w § 9 ust. 5 i 6. Zaskarżonej uchwale skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: art. 15 ust. 1 oraz 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2023 r. poz. 977, dalej jako - u.p.z.p.) w zw. art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2022 r. poz. 2519, dalej jako - u.p.c.g.) poprzez generalne wyeliminowanie możliwości wyposażenia nieruchomości objętych planem miejscowym w przydomowe oczyszczalnie ścieków, pomimo iż ustawodawca w art. 5 ust 1 pkt 2 u.p.c.g. w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, uznał wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych, za równorzędnie dopuszczalne sposoby wypełnienia obowiązku właściwego odprowadzania ścieków.
Stawiając powyższy zarzut skarżąca wniosła o: 1. stwierdzenie nieważności § 9 ust 5 i 6 zaskarżonej uchwały, 2. zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, 3. przeprowadzenie rozprawy, 4. na podstawie art 106 § 3 p.p.s.a o zobowiązanie Kierownika Nadzoru Wodnego Wód Polskich do przedłożenia kompletu akt prowadzonego przez niego postępowania administracyjnego pod znakiem [...] w sprawie zgłoszenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych służących do wprowadzania do ziemi ścieków oczyszczonych w przydomowej oczyszczalni ścieków na potrzeby zwykłego korzystania z wód w ilości mniejszej niż 5m3/dobę zlokalizowanego na działce ewid. [...] w celu ustalenia faktu naruszenia interesu prawnego oraz uprawnienia skarżącej, 5. ewentualnie, w przypadku gdy akta ww. postępowania zostały wraz z odwołaniem skarżącej przekazane Dyrektorowi Zarządu Zlewni Wód Polskich, pozyskanie tych akt od ww. organu, 6. z ostrożności o zobowiązanie Wojewody do przedłożenia kompletu akt prowadzonego przez niego postępowania odwoławczego dotyczącego decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 2022 r. znak [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie wykonania robót budowlanych polegających na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków na terenie działki o numerze ewidencyjnym [...].
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że zaskarżoną objęto także nieruchomość należącą do skarżącej tj. działkę ewid. [...]. Skarżąca podniosła, że wraz ze swoim małżonkiem K.M. złożyli do Kierownika Nadzoru Wodnego Wód Polskich zgłoszenie wodnoprawne dotyczące budowy przydomowej oczyszczalni ścieków z zastosowaniem zbiornika gnilnego o pojemności 2m3 połączonego z tunelem rozsączającym. Do zgłoszenia załączono decyzję Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budową, wraz z pozostałą wymaganą dokumentacją. Decyzją z dnia [...] października 2022 r. znak [...] Kierownik Nadzoru Wodnego Wód Polskich wyraził sprzeciw wobec zgłoszenia wodnoprawnego. Przyczyną sprzeciwu była niezgodność zamierzenia z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego dz. ewid. [...]. Decyzją z dnia [...] marca 2023 r. znak [...] Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu decyzją z dnia [...] czerwca 2023 r. znak [...], Kierownik Nadzoru Wodnego Wód Polskich ponownie sprzeciwił się zgłoszeniu wodnoprawnemu. W treści uzasadnienia wskazał, iż obowiązujący § 9 pkt 5 i 6 zaskarżonej uchwały nie przewiduje na obszarze objętym planem możliwości wyposażenia nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków.
Skarżąca pismem z dnia [...] sierpnia 2023 r. wezwała Radę Miasta do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi z dnia [...] listopada 2023 r. organ wskazał, iż dopiero zmiana przepisów Prawa wodnego i innych ustaw zakończyła spór dotyczący statusu prawnego nieczystości gromadzonych w przydomowych oczyszczalniach ścieków. Stosownie do art 94 Konstytucji RP akty prawa miejscowego, w tym uchwała określająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, muszą mieścić się w granicach upoważnienia ustawowego oraz zachowywać zgodność z aktami prawnymi wyższego rzędu. Zdaniem skarżącej uzasadnione wątpliwości budzi generalne wyłączenie możliwości wyposażenia nieruchomości w przydomowe oczyszczalnie ścieków do czasu wybudowania sieci kanalizacyjnej. W art. 15 ust 1 u.p.z.p. wyrażono zasadę zgodności planu z przepisami odrębnymi. Potwierdza to literalne brzmienie przepisu, ale też utrwalona linia orzecznicza. Naruszenie tej zasady sporządzenia planu daje, zgodnie z art 28 ust 1 u.p.z.p., podstawę do stwierdzenia nieważności. Ustawa nie wymienia owych "przepisów odrębnych", lecz niewątpliwie należy zakwalifikować do nich podstawowy akt prawny regulujący obowiązki właścicieli nieruchomości związane z utrzymaniem porządku i czystości, tj. ustawę o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Ustawa ta nakazuje właścicielowi w braku sieci kanalizacyjnej wyposażenie nieruchomości albo w bezodpływowy zbiornik (szambo) albo przydomową oczyszczalnie ścieków. Przydomowa oczyszczalnia ścieków jest przy tym rozwiązaniem faworyzowanym przez ustawodawcę, gdyż w przypadku późniejszego wybudowania sieci kanalizacyjnej, właściciel nieruchomości posiadający przydomową oczyszczalnię ścieków nie ma obowiązku przyłączenia się do nowopowstałej infrastruktury. Prawodawca lokalny przy stanowieniu przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powinien mieć na względzie obie możliwości dopuszczone przez ustawodawcę.
Odnosząc się do argumentacji podniesionej przez organ administracji publicznej skarżąca wskazała, że przed nowelizacją prawa skutkującą jednoznacznym zakwalifikowaniem osadów gromadzonych w przydomowych oczyszczalniach ścieków dominował pogląd, iż w stosunku do właścicieli nieruchomości wyposażonych w przydomowe oczyszczalnie ścieków stosuje się przepisy dotyczące właścicieli nieruchomości wyposażonych w zbiorniki bezodpływowe. Osady z osadników zrównywano więc z nieczystościami ciekłymi. Wyrazem tego może być chociażby prawo lokalne obowiązujące dla obszaru objętego zaskarżoną uchwałą, czyli uchwała Zgromadzenia Związku [...] z dnia [...] lutego 2020 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Związku [...] (Dz. Urz. Woj. z 2020 r. poz. 571 z późn. zm.). Jednoczesne wyłączenie możliwości wyposażenia nieruchomości w przydomowe oczyszczalnie w planie zagospodarowania przestrzennego oraz zezwolenie na to przez ustawodawcę w ramach u.p.c.g. tworzy sprzeczność przepisu prawa - w ocenie skarżącej pozorną. Nadto, w ocenie skarżącej, jeżeli rzeczywiście nowelizacja u.p.c.g wprowadziła rozwiązania jednoznacznie zezwalające na uzupełnienie planu o możliwość wyposażenia nieruchomości w przydomowe oczyszczalnie ścieków, to organ powinien wykorzystać wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jako idealny punkt wyjścia do rewizji i ewentualnej nowelizacji planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego.
Interes prawny we wniesieniu skargi skarżąca oparła na art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. W ocenie skarżącej zaskarżona uchwała narusza zarówno interes prawny jak i uprawnienie skarżącej. Naruszone dobro prawne w postaci prawa własności jest realne, mierzalne i aktualne w chwili wystąpienia ze skargą. Naruszenie jest zindywidualizowane - obowiązujący przepis uniemożliwia właścicielowi konkretnej nieruchomości wyposażenie jej w przydomową oczyszczalnię ścieków, w sposób nieuzasadniony ograniczając jego prawo własności. Naruszenie ma charakter bezpośredni, gdyż obowiązujący przepis wprost uniemożliwia organom administracyjnym pozytywną ocenę dokonanego zgłoszenia wodnoprawnego. Wskazując konkretne przepisy, z których należałoby wywieść normy prawne nawiązujące do interesu prawnego i uprawnienia skarżącej, będą to art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.c.g. oraz art. 140 Kodeksu cywilnego.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 15 ust. 1 oraz art. 28 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.c.g. organ wskazał, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta obszaru położonego po prawej stronie ul.. [...] został opracowany na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz w związku z uchwałą Nr LXVII/777/06 Rady Miasta z dnia 22 lutego 2006r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta obszaru położonego po prawej stronie ul. [...]. Procedura uchwalenia ww. planu miejscowego została przeprowadzona zgodnie z art. 17 u.p.z.p. W § 9 skarżonej uchwały, ustala się m. in. następujące zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej: • ust. 5 Ustala się odprowadzanie ścieków sanitarnych projektowanym układem grawitacyjne z wykorzystaniem lokalnych pompowni i punktów tłocznych zlokalizowanych w liniach rozgraniczających terenów komunikacji do miejskiej oczyszczalni ścieków poprzez istniejący kanał sanitarny w ul. [...]. tłocznym, • ust. 6. Dopuszcza się odprowadzanie ścieków sanitarnych do zbiorników bezodpływowych do czasu wybudowania kanalizacji sanitarnej. Wskazana w skardze nieruchomość gruntowa o numerze ewid. [...] znajduje się w obszarze oznaczonym w ww. planie miejscowym symbolem 3MN z ustalonym przeznaczeniem terenów na cele zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Ustalenia ogólne planu ujęte w § 9 ust. 6 dopuszczają na tym terenie do czasu realizacji budowy kanalizacji sanitarnej stosowanie bezodpływowych zbiorników na nieczystości ciekłe. Przydomowa oczyszczalnia ścieków, która jako urządzenie związane z obiektem budowlanym, nie została dopuszczona w ramach zagospodarowania terenu przez ustalenia cytowanej uchwały. W odniesieniu do inwestycji polegającej na wykonaniu robót budowlanych polegających na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków na terenie działki o numerze ewidencyjnym [...] inwestor decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. znak: [...] uzyskał pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z infrastrukturą techniczną na terenie ww. działki. Zgodnie z projektem budowlanym, stanowiącym załącznik do przywołanej decyzji o pozwoleniu na budowę zagospodarowanie terenu obejmuje m.in. podłączenie nowoprojektowanego budynku mieszkalnego do bezodpływowego zbiornika na nieczystości ciekłe. Decyzja o pozwoleniu na budowę wydana została w oparciu obowiązujący na tym terenie miejscowy planu zagospodarowania przestrzennego miasta, będący przedmiotem skargi. W kwestii przydomowych oczyszczalni ścieków, dopiero zmiana przepisów w roku 2022 r. (ustawa z dnia 7 lipca 2022 o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Poz. 1549)) i zakwalifikowanie ścieków gromadzonych przejściowo w osadnikach instalacji przydomowych oczyszczalni ścieków jako nieczystości ciekłych - pozwoliło na zdefiniowanie nieczystości gromadzonych w takich instalacjach i zobligowanie ich posiadaczy (podobnie jak posiadaczy szamb) do zawarcia umowy z odpowiednim podmiotem na pozbywanie się nieczystości ciekłych z osadnika oczyszczalni. jako "ścieki". Wprowadzone regulacje prawne wyszły naprzeciw diagnozowanym wcześniej potrzebom konieczności nadzorowania funkcjonowania przydomowych oczyszczalni i zobligowania właścicieli posesji wyposażonych w takie instalacje - do regularnego oczyszczania zbiorników. Ww. plan miejscowy uchwalony w 2008 r., opracowany został na podstawie przepisów, kiedy to regulacje dotyczące lokalizacji przydomowych oczyszczalni nie były doprecyzowane co skutkowało tym, że niewłaściwie użytkowane przydomowe oczyszczalnie cieków mogły stanowić uciążliwość dla terenów sąsiedzkich lub nawet zagrożenie dla środowiska. Mając na względzie powyższe intencją braku wskazania dopuszczenia lokalizacji przydomowych oczyszczalni ścieków (do czasu wybudowania kanalizacji sanitarnej) w zapisach skarżonego planu miejscowego - było ustalenie takich zasad rozbudowy infrastruktury i obsługi w media poszczególnych budynków, by zapewnić w maksymalnym stopniu ochronę środowiska i ograniczenie potencjalnych uciążliwości. Te bowiem czynniki są jednymi z kluczowych dla zachowania ładu przestrzennego, a w sytuacji braku unormowań w przepisach wyższego rzędu, jak było wówczas, ustalenia planu miejscowego mogą być jedynym narzędziem ku temu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zasadności skargi Sąd zobowiązany był do ustalenia czy skarga jest dopuszczalna. Jak stanowi bowiem art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Przepisem szczególnym, o jakim mowa wyżej, jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (aktualny tekst ustawy - t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 40), na którym oparto skargę. Stanowi on, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Bezspornym w sprawie jest, że skarżąca jest właścicielką działki oznaczonej nr [...] położonej w [...]. Z akt sprawy wynika także, że działka ta znajduje się na terenie objętym uchwałą Rady Miasta nr XLIV/733/08 z dnia 26 listopada 2008 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta obszaru położonego po prawej stronie ul. [...]. Nie było również sporne między stronami, że działka skarżącej nie ma aktualnie możliwości podłączenia do gminnej sieci kanalizacyjnej. Do skargi skarżąca załączyła poświadczoną za zgodność z oryginałem decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] o wniesieniu sprzeciwu w sprawie wykonania robót budowlanych polegających na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków na terenie działki oznaczonej nr [...] położonej w [...] oraz kserokopię decyzji Kierownika Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Nadzór Wodny z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w sprawie wniesienie sprzeciwu do zgłoszenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych służących do wprowadzania do ziemi ścieków oczyszczonych w przydomowej oczyszczalni ścieków na potrzeby zwykłego korzystania z wód zlokalizowanego na działce oznaczonej nr [...] położonej w [...]. Nie ulega zatem wątpliwości, że kwestionowany w skardze przepis § 9 ust. 6 planu, który nie dopuszcza lokalizacji przydomowych oczyszczalni ścieków na nieruchomościach objętych tym planem, dotyczy m.in. tej właśnie działki. Tym samym zaskarżona uchwała narusza interes prawny D.M., gdyż ogranicza sposób wykonywania przez nią prawa własności poprzez brak możliwości zrealizowania na nieruchomości oznaczonej nr [...] przydomowej oczyszczalni ścieków. W ocenie Sądu dla ustalenia interesu prawnego skarżącej zbędne było prowadzenie dalszych czynności dowodowych we wskazanym kierunku.
Niewątpliwe naruszenie interesu prawnego skarżącej nie powoduje jednak automatycznie uwzględnienia wniesionej przez nią skargi. Istotą planu miejscowego jest bowiem ustalenie przeznaczenia danego terenu (terenów) i w tym znaczeniu z reguły prowadzi on do ograniczenia prawa własności. Stwierdzenie naruszenia interesu prawnego skarżącej otwiera natomiast drogę do merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały i zbadania - w ramach kontroli sądowoadministracyjnej - czy w toku procedury planistycznej i w trakcie samego aktu uchwalania planu miejscowego doszło do naruszenia obiektywnego porządku prawnego.Stwierdzenie powyższego nakłada bowiem na sąd obowiązek uwzględnienia skargi (art. 147 § 1 p.p.s.a.).
W skardze zawarto wniosek o stwierdzenie nieważności § 9 ust. 5 i ust. 6 wskazanej powyżej uchwały. Zgodnie z treścią tych przepisów: "5. Ustala się odprowadzanie ścieków sanitarnych projektowanym układem grawitacyjno - tłocznym z wykorzystaniem lokalnych pompowni i punktów tłocznych zlokalizowanych w liniach rozgraniczających terenów komunikacji do miejskiej oczyszczalni ścieków po przez istniejący kanał sanitarny w ul [...] 6. Dopuszcza się odprowadzanie ścieków sanitarnych do zbiorników bezodpływowych do czasu wybudowania kanalizacji sanitarnej."
Dokonując merytorycznej oceny uchwały objętej skargą Sąd uznał, że naruszenie interesu prawnego skarżącej nastąpiło z obrazą przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie jego uchwalenia, co powoduje konieczność stwierdzenia nieważności § 9 ust. 6 planu w zakresie dotyczącym działki nr [...]. Stanowisko takie wynika z treści art. 15 ust. 1 u.p.z.p. (w wersji obowiązującej na datę podjęcia zaskarżonej uchwały) który nakazuje, aby projekt planu, a tym samym także finalna treść jego postanowień uchwalonych przez radę gminy, był zgodny z przepisami odrębnymi. Do przepisów tych zalicza się art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. Zgodnie z tym przepisem, właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. W orzecznictwie wyrażony został pogląd, który sąd orzekający w tej sprawie podziela, że właściciel nieruchomości ma obowiązek jej wyposażenia w zbiornik bezodpływowy lub przydomową oczyszczalnię ścieków zarówno w sytuacji, gdy budowa kanalizacji nie jest uzasadniona, jak i w sytuacji, gdy jest ona uzasadniona, ale sieć taka nie została jeszcze zrealizowana (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 9 listopada 2021 r., II SA/Ol 714/21, II SA/Gd 49/10, II SA/Ke 656/22).
Z zacytowanego przepisu wynika zatem prawo właściciela do zastosowania jednego z dwóch przewidzianych w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminie rozwiązań odprowadzania ścieków bytowych z nieruchomości w sytuacji, gdy nie ma możliwości przyłączenia jej do sieci kanalizacyjnej, a z takim przypadkiem mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie. Wybór jednego z tych rozwiązań należy do właściciela nieruchomości. Ustanowionego w ustawie prawa wyboru nie może pozbawiać akt niższej rangi, taki jak miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza gdy nie ma przepisów odrębnych, które narzucałyby właścicielowi nieruchomości odprowadzanie ścieków tylko do szczelnego szamba z wyłączeniem przydomowej oczyszczalni ścieków.
Wskazać należy, że z dniem 9 sierpnia 2022 r. zmianie uległa treść ar. 2 ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. Zgodnie z aktualnym brzemieniem tego przepisu przez nieczystości ciekłe rozumie się ścieki gromadzone przejściowo w zbiornikach bezodpływowych lub osadnikach w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków. W konsekwencji powyższej zmiany poprzez wprowadzenie na podstawie art. 5 ust. 3a i ust. 3b u.c.p.g. obowiązku gromadzenia nieczystości ciekłych w zbiornikach bezodpływowych lub osadnikach w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków (ust.3a) i pozbywania się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi (ust. 3b). rozszerzeniu uległ zakres obowiązków właściciela nieruchomości zaopatrzonej w przydomową oczyszczalnię ścieków. Tym samym w obecnym stanie prawnym obowiązkiem właściciela nieruchomości wyposażonej zarówno w zbiornik bezodpływowy jak i nieruchomości zaopatrzonej w przydomową oczyszczalnię ścieków jest pozbywanie się nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi. W ocenie Sądu powyższa zmiana ma znaczenie dla oceny legalności kwestionowanego przepisu zaskarżonej uchwały. Jak wyżej wskazano ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przewiduje dwa równorzędne rozwiązania w zakresie utrzymania czystości na terenie nieruchomości, przy czym w obecnym stanie prawnym w każdym przypadku obowiązkiem właściciela nieruchomości jest pozbywanie się zebranych nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami prawa. Wybór jednego ze sposób nie oznacza zatem zróżnicowania zakresu obowiązków właściciela nieruchomości, nadto zastosowanie przydomowej oczyszczalni ścieków nie wiąże się z możliwością negatywnego oddziaływania na środowisko, skoro nieczystości ciekłe winny być usuwane. Z treści § 9 ust. 6 wynika, że wyłączona została możliwość zastosowania urządzenia w postaci przydomowej oczyszczalni ścieków jako jednego ze sposobów utrzymania czystości przez właściciela na terenie jego nieruchomości. Tym samym uchwała w tej części podjęta została z istotnym naruszeniem zasad sporządzania planu miejscowego. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 28 u.p.z.p. Sąd stwierdził nieważność uchwały objętej skargą w części obejmującej § 9 ust. 6 planu w zakresie, w jakim przepis ten nie dopuszcza lokalizacji przydomowych oczyszczalni ścieków na działce stanowiącej własność skarżącej, oznaczonej nr [...] położonej w [...]. W ocenie Sądu w pozostałej części w, której § 9 ust. 6 dopuszcza możliwość stosowania przez właścicieli nieruchomości zbiorniki bezodpływowe na nieczystości ciekłe, przepis ten nie narusza art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., dlatego w tym zakresie na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona.
Zdaniem Sądu nie był zasadny zarzut skargi dotyczący braku legalności przedmiotowej uchwały w części obejmującej § 9 ust. 5. Dla przypomnienia wskazać należy, że treść wskazanego przepisu jako zasadę wprowadza odprowadzanie ścieków sanitarnych projektowaną kanalizacją miejską, zgodnie natomiast z ust. 6 § 9 do czasu wybudowania kanalizacji sanitarnej dopuszcza się odprowadzanie ścieków sanitarnych do zbiorników bezodpływowych. Omawiany przepis uchwały ma oparcie w art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g., w którym również jako zasadę przyjęto odprowadzanie nieczystości ciekłych za pomocą sieci kanalizacyjnej, a dopiero gdy jej budowa jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona - wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy lub w przydomową oczyszczalnię ścieków. Analiza sprawy nie wykazała zatem istotnego naruszenia zasad sporządzenia planu miejscowego w zakresie § 9 ust. 5 zaskarżonej uchwały, w związku z czym na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga w tej części została oddalona.
Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego znajduje oparcie w art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.