II SA/GO 74/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wlkp.2022-04-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowyzagospodarowanie przestrzennehałasstrona postępowaniainteres prawnyKodeks postępowania administracyjnego WSASKOmyjnia samochodowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy, uznając, że skarżąca ma przymiot strony ze względu na potencjalne oddziaływanie hałasu z planowanej myjni na jej nieruchomość.

Skarżąca I.C.-T. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy o warunkach zabudowy dla myjni samochodowej, twierdząc, że pominięto ją jako stronę postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie, uznając, że skarżąca nie posiada interesu prawnego, gdyż jej nieruchomość jest oddalona o 40 metrów od terenu inwestycji. WSA uchylił decyzję SKO, stwierdzając, że skarżąca ma przymiot strony ze względu na potencjalne oddziaływanie hałasu, nawet jeśli nie przekracza on norm, a także naruszenie przepisów k.p.a. przez organ.

Sprawa dotyczyła skargi I.C.-T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która umorzyła postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy o warunkach zabudowy dla budowy myjni samochodowej. Wójt Gminy pierwotnie ustalił warunki zabudowy dla inwestycji, nie wzywając I.C.-T. do udziału w postępowaniu. Po uprawomocnieniu się decyzji, I.C.-T. wniosła o stwierdzenie jej nieważności, argumentując, że została pominięta jako strona, a inwestycja narusza jej interes prawny, m.in. poprzez oddziaływanie hałasu. SKO umorzyło postępowanie, uznając, że I.C.-T. nie posiada przymiotu strony, ponieważ jej nieruchomość jest oddalona o 40 metrów od terenu inwestycji i nie wykazała ona bezpośredniego wpływu hałasu. WSA uchylił decyzję SKO, stwierdzając, że skarżąca ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Sąd uznał, że krąg stron w postępowaniu o warunki zabudowy obejmuje również właścicieli nieruchomości, na które może oddziaływać inwestycja, nawet jeśli nie są to działki bezpośrednio sąsiadujące. Wskazał, że charakter inwestycji (myjnia samochodowa) generuje uciążliwości, w tym hałas, który może oddziaływać na nieruchomość skarżącej oddaloną o 40 metrów, nawet jeśli nie przekracza dopuszczalnych norm. WSA podkreślił, że wystarczająca jest możliwość zaistnienia naruszenia interesu prawnego, a nie jego udowodnienie. Sąd zarzucił SKO naruszenie przepisów k.p.a. (art. 7, 77 § 1, 80, 105 § 1, 28, 138 § 1 pkt 1) poprzez błędne ustalenie braku przymiotu strony i umorzenie postępowania, a także nierozpatrzenie dowodów złożonych przez skarżącą. W konsekwencji, WSA uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od SKO na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, właściciel nieruchomości, która nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji, ale może być narażona na oddziaływanie hałasu, posiada przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy, nawet jeśli oddziaływanie nie przekracza dopuszczalnych norm.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że krąg stron w postępowaniu o warunki zabudowy obejmuje również właścicieli nieruchomości, na które może oddziaływać inwestycja, w tym poprzez hałas. Wystarczająca jest możliwość zaistnienia naruszenia interesu prawnego, a nie jego udowodnienie. Odległość 40 metrów i charakter inwestycji (myjnia) uzasadniają uznanie skarżącej za stronę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania, która obejmuje każdego, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do umorzenia postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany granicami skargi.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka w granicach sprawy, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dacie wydawania tego aktu.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu administracyjnego oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie od organu na rzecz skarżącej poniesionych przez nią kosztów postępowania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji, gdy decyzja narusza przepisy prawa.

k.p.a. art. 157 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

k.p.a. art. 157 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

u.p.z.p. art. 6 § ust. 2 pkt 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Prawo każdego do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych.

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Treść prawa własności jako potencjalne źródło interesu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy.

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

Ochrona nieruchomości sąsiednich przed immisjami.

Rozporządzenie Ministra Środowiska

Dotyczy dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.

Rozporządzenie Rady Ministrów § § 2 ust. 5

Dotyczy wysokości wpisu od skargi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca posiada przymiot strony w postępowaniu, ponieważ jej nieruchomość może być narażona na oddziaływanie hałasu z planowanej inwestycji, nawet jeśli nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji i nie przekracza norm. Organ (SKO) naruszył przepisy k.p.a. dotyczące postępowania wyjaśniającego, ustalania stron i oceny dowodów. Umorzenie postępowania przez SKO było niezasadne, gdyż skarżąca wykazała możliwość naruszenia jej interesu prawnego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja SKO, że skarżąca nie posiada przymiotu strony z uwagi na odległość 40 metrów od terenu inwestycji i brak udowodnionego przekroczenia norm hałasu.

Godne uwagi sformułowania

Interes prawny winien być wywiedziony z norm prawa materialnego. Określenie 'oddziaływanie' odnosi się bowiem również do terenów, na których uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicy norm wynikających z przepisów prawa lub wydanych na ich podstawie decyzji. Przesłanki przyznania statusu strony postępowania w przedmiocie warunków zabudowy, zgodnie z art. 28 k.p.a., nie stanowi wykazanie naruszenia interesu prawnego danego podmiotu, lecz wystarczająca jest sama możliwość zaistnienia takiego naruszenia.

Skład orzekający

Adam Jutrzenka-Trzebiatowski

przewodniczący sprawozdawca

Grażyna Staniszewska

członek

Michał Ruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach dotyczących warunków zabudowy, zwłaszcza w kontekście oddziaływania hałasu na nieruchomości sąsiednie, nawet jeśli nie są one bezpośrednio przyległe."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji planowanej inwestycji (myjnia samochodowa) i jej potencjalnego oddziaływania. Interpretacja 'oddziaływania' może być różna w zależności od rodzaju inwestycji i lokalnych uwarunkowań.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważna jest prawidłowa identyfikacja stron w postępowaniu administracyjnym i jak szeroko można interpretować pojęcie 'oddziaływania' inwestycji na otoczenie, co ma znaczenie dla wielu właścicieli nieruchomości.

Czy 40 metrów dzieli Cię od bycia stroną w sprawie warunków zabudowy? Sąd Administracyjny odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 74/22 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2022-04-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski /przewodniczący sprawozdawca/
Grażyna Staniszewska
Michał Ruszyński
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 2485/22 - Wyrok NSA z 2024-02-20
II OZ 553/22 - Postanowienie NSA z 2022-10-03
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 28, art. 105 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Dyka-Tarnowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi I.C. – T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej I.C. – T. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2019 r., po rozpoznaniu wniosku R.M., Wójt Gminy ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowego – myjni samochodowej samoobsługowej wraz z wolno stojącym odkurzaczem i infrastruktury technicznej na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...]. Od powyższej decyzji nie wniesiono odwołania, a zatem stała się ona ostateczna w dniu 14 czerwca 2019 r.
W dniu 22 grudnia 2020 r. m.in. I. C-T. zwróciła się z wnioskiem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o "ponowne rozpatrzenie prawidłowości wydania przez Wójta Gminy decyzji nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla samoobsługowej myjni samochodowej, na podstawie której wydane zostało pozwolenie na budowę myjni, zgodnie z decyzją nr [...] wydaną przez Starostwo Powiatowe". W uzasadnieniu wniosku sformułowano zarzut pominięcia wnioskodawczyni jako strony postępowania przez Wójta Gminy, błędne ustalenie obszaru oddziaływania planowanego do budowy obiektu, ograniczając go wyłącznie do terenu inwestycyjnego (działka nr [...]), a tym samym ograniczając krąg osób zainteresowanych w sprawie z pominięciem wnioskodawczyni. Ponadto - zdaniem wnioskodawczyni - inwestycja narusza zasady dobrosąsiedzkie, nie uwzględniono bowiem faktu sąsiadowania terenu inwestycyjnego z zabudową jednorodzinną. Wnioskodawczyni sformułowała również zarzuty związane z wpływem inwestycji na stan środowiska naturalnego oraz życie i zdrowie ludzi, wskazując na konieczność ochrony interesu osób trzecich.
W piśmie z dnia [...] lutego 2022 r. I. C-T. sprecyzowała swoje pierwotne żądanie i podała, że domaga się stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] o warunkach zabudowy wydanej w dniu [...] maja 2019 r. przez Wójta Gminy. Strona wskazała jako podstawę prawną tego żądania art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735; dalej jako k.p.a.). Do pisma wnioskodawczyni dołączyła kserokopię wycinka mapy terenu, na którym oznaczyła nieruchomość stanowiącą jej własność, tj. działkę nr [...] położoną przy ulicy [...] (prostopadłej do ulicy [...], przy której położona jest działka inwestycyjna nr [...]), położonej w oddaleniu od terenu inwestycyjnego o kilkadziesiąt metrów.
W dniu 10 marca 2021 r. do akt sprawy zgłoszono dodatkowy materiał dowodowy w postaci fotografii wybudowanej myjni samochodowej i pobliskiego terenu oraz zapis obrazu i dźwięku ukazujący - w różnych przedziałach czasowych – funkcjonującą (eksploatowaną) myjnię samochodową wraz z odczytem pomiaru hałasu.
W odpowiedzi na wezwanie do wykazania swojego interesu prawnego do działania jako strona postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. pismem z dnia [...] marca 2021 r. wnioskodawczyni przedłożyła m.in. wydruk z elektronicznej księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości zabudowanej, stanowiącej działkę nr [...], z której to księgi wynika, że wnioskodawczyni jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości.
Wójt Gminy przekazał natomiast do akt sprawy w dniu 31 marca 2021 r. aktualne wypisy z ewidencji gruntów dla sześciu działek, w tym do działki należącej do I. C-T. Wskazał też, że należąca do wnioskodawczyni działka nr [...] zabudowana budynkiem mieszkalnym położona jest w odległości 40 metrów od terenu działki inwestycyjnej.
W tak ukształtowanym stanie faktycznym Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu powyższego wniosku I. C-T. wydało w dniu [...] lipca 2021 r. decyzję nr [...], którą na podstawie art. art. 105 § 1 w zw. z art. 157 § 1 oraz art. 28 i art. 157 § 2 k.p.a. umorzyło postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że opisana na wstępie ostateczna decyzja nr [...], została wydana po uzgodnieniu decyzji z organami współdziałającymi, tj. Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków oraz z GDDKiA. Stronami tego postępowania administracyjnego, a tym samym adresatami wydanej decyzji, Wójt Gminy uczynił jedynie R.M. (będącego wnioskodawcą - inwestorem) i jednocześnie współwłaścicielem działki inwestycyjnej o numerze [...] oraz działki bezpośrednio wobec niej sąsiedniej o numerze [...]), C. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (właściciela działki przyległej do terenu inwestycyjnego, tj. działki nr [...]), oraz Gminę [...] - jako właściciela działki przyległej do terenu inwestycyjnego, tj. działki drogowej - ulicy [...] (droga gminna).
Kolegium zaznaczyło, że I. C-T. jest właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], tj. przy ulicy prostopadłej do ulicy [...], przy której położona jest działka inwestycyjna nr [...], przy czym znajduje się ona w znacznym oddaleniu od terenu inwestycyjnego, bo odległość od granicy działki inwestycyjnej do granicy działki należącej do wnioskodawczyni wynosi 40 metrów, nadto od terenu inwestycyjnego oddzielają działkę wnioskodawczyni inne zabudowane nieruchomości. Z kolei hałas dochodzący ze zrealizowanej już i eksploatowanej inwestycji słyszalny jest po drugiej stronie ulicy [...] tuż przed nieruchomością należącą do innych wnioskodawców.
W świetle powyższych ustaleń faktycznych Kolegium oceniło, że I. C-T. nie posiada przymiotu strony tego postępowania, ponieważ należąca do niej nieruchomość jest położona w dalszym sąsiedztwie od granic działki inwestycyjnej, a rodzaje i charakter inwestycji jakkolwiek wiąże się z emisją hałasu, to jednak brak dowodu, że to przedsięwzięcie inwestycyjne emituje do środowiska hałas, który oddziaływałby na działkę wnioskodawczyni, czego zresztą sama wnioskodawczyni nie wykazała. Wobec powyższego Kolegium uznało, że wniosek o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji złożony przez I. C-T. nie może zostać merytorycznie rozpoznany, gdyż w myśl art. 157 § 2 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a. wnioskodawczyni nie posiada przymiotu strony w tym postępowaniu, a tylko stronie postępowania administracyjnego przysługuje prawo żądania jego wszczęcia.
Pismem z dnia [...] października 2021 r. I. C-T. wystąpiła do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym uznała podjęte przez organ rozstrzygnięcie za błędne. Wskazała, że teren wokół inwestycji to teren mieszkaniowy, zabudowany domkami jednorodzinnymi. Podniosła też, że przedmiotowa inwestycja znacząco ogranicza możliwość prawidłowego użytkowania, zabudowy oraz sprzedaży jej nieruchomości, która należy do terenu chronionego akustycznie i znajduje się w najbliższym sąsiedztwie inwestycji. Hałas emitowany przez samoobsługową myjnię samochodową oddziałuje na jej działkę, a zatem błędne jest stanowisko organu, iż nie posiada ona przymiotu strony w postępowaniu.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze
wydało w dniu [...] listopada 2021 r. decyzję nr [...], którą utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu Kolegium w pełni podzieliło ocenę ustalonego stanu faktycznego wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Uznało, iż prawidłowo przeprowadzono postępowanie administracyjne, ustalono okoliczności istotne dla załatwienia sprawy oraz odniesiono poczynione ustalenia do obowiązujących przepisów prawa. Kolegium podkreśliło, że w przedmiotowej sprawie należy mieć na uwadze przepis art. 157 § 2 k.p.a., który stanowi, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Na uwadze należy mieć również treść art. 28 k.p.a., który stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Kolegium zgodziło się, że wnioskodawczyni nie posiada przymiotu strony,
a tylko stronie postępowania administracyjnego przysługuje prawo żądania wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Podzieliło też stanowisko, że złożenie wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie nieważności decyzji inicjuje postępowania wyjaśniające dotyczące ustalenia, czy wnioskodawcy przysługuje w sprawie legitymacja procesowa, czyli czy dana osoba jest stroną postępowania w myśl art. 28 k.p.a. W tej fazie organ nie bada, czy przyczyny nieważności rzeczywiście miały miejsce. Zatem w sytuacji, gdy ustalenie interesu prawnego wnioskodawcy wymaga czynności wyjaśniających czynności te mogą być wyłącznie podjęte w toku postępowania, czyli po jego wszczęciu, a dopiero w przypadku dokonania przez organ negatywnych ustaleń w zakresie legitymacji procesowej organ jest zobligowany wszczęte postępowanie zakończyć w formie decyzji umarzającej postępowanie jako bezprzedmiotowe.
Następnie powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ wyjaśnił, że interes prawny, którego istnienie po stronie osoby wnioskującej w sprawie warunkuje przyznanie takiej osobie przymiotu strony w określonej sprawie administracyjnej musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej tej osoby. Interes prawny winien być wywiedziony z norm prawa materialnego, a to oznacza, że dla ustalenia, czy danej osobie w danym postępowaniu przysługuje legitymacja procesowo-administracyjna, czy też nie, koniecznym jest wskazanie przepisów prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego może ta osoba skutecznie żądać czynności organu z uwagi na swoje uprawnienie lub obowiązek wypływające
z tej normy prawnej. Ponadto cechami interesu prawnego jest to, że musi być on indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie będzie znajdowało potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Innymi słowy - stroną danego postępowania administracyjnego może być wyłącznie osoba, o której prawach lub obowiązkach organ rozstrzyga w danej sprawie administracyjnej albo osoba, na której prawa lub obowiązki będzie miała wpływ decyzja organu rozstrzygająca o sferze praw lub obowiązków innej osoby.
W ocenie organu, w niniejszej sprawie jakkolwiek I. C-T. jest właścicielem nieruchomości położonej w [...] i to w sąsiedztwie terenu inwestycyjnego, to jednak znajdującej się poza obszarem oddziaływania przedmiotowej inwestycji, a zatem nie legitymuje się ona interesem prawnym do działania w sprawie wywodzonym z norm prawa rzeczowego. Od zasady, że stronami postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy należy uznać - oprócz wnioskodawcy - tylko właścicieli/użytkowników wieczystych nieruchomości przyległych do terenu inwestycyjnego istnieją odstępstwa polegające na tym, że w pewnych sytuacjach dana osoba (podmiot) wykaże swój własny indywidualny interes prawny w danej konkretnej sprawie administracyjnej, co oznacza, że dana osoba, aby mogła uzyskać przymiot strony w danym postępowaniu administracyjnym, winna wskazać konkretną okoliczność, która godzi w jej indywidualny interes oraz przepis prawa, która ją upoważnia do indywidualnego działania w danej sprawie. Powyższe należy również odnosić do postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji zapadłej w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
Zdaniem Kolegium wnioskodawczyni nie wskazała takiej okoliczności, która - w powiązaniu z konkretnym przepisem prawa materialnego - miałaby uzasadniać indywidualny interes prawny do bycia stroną w danej sprawie. Na podstawie przywoływanej przez wnioskodawczynię argumentacji można co najwyżej przyjąć, że posiada ona wyłącznie interes faktyczny w załatwieniu tej sprawy, który wyraża się
w subiektywnej ocenie zrealizowanej inwestycji. Ponieważ jednak interesu faktycznego nie można utożsamiać z interesem prawnym, Kolegium podtrzymało wyrażoną w zaskarżonej decyzji ocenę, że I. C-T. nie posiada w sprawie przymiotu strony wobec czego nie może prawnie skutecznie domagać się rozpoznania zgłoszonego przez siebie żądania.
I.C-T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą decyzję z dnia [...] listopada 2021 r., w której zarzuciła naruszenie:
1. art. 28 k.p.a. przez uznanie, iż nie posiada przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu, co miało istotny wpływ na wynik postępowania,
2. art. 105 k.p.a. przez jego zastosowanie i umorzenie postępowania, podczas gdy w sprawie nie zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości postępowania,
3. art. 7, art. 75 i art. 77 § 1 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sposób wyczerpujący i pominięcie dowodów złożonych przez skarżącego w toku postępowania bez wskazania przyczyn ich pominięcia, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, w tym m.in.
- decyzji Starosty z dnia [...] lipca 2021 r. znak: [...] o dopuszczalnym poziomie hałasu,
- pendrivu z zapisem dźwięku i obrazu wykonanego na terenie jej posesji,
- protokołu z posiedzenia Komisji Rolnictwa, Środowiska i Rozwoju Lokalnego oraz Komisji Mienia i Budżetu, Komisji Rewizyjnej, Komisji Oświaty, Kultury, Zdrowia i Spraw Społecznych, Sportu i Rekreacji Rady Gminy z dnia [...] lipca 2018 r. o negatywnym zaopiniowaniu lokalizacji myjni samoobsługowej na działce [...],
- pendrivu z zapisem sesji Komisji Rady Gminy z dnia 24 lutego 2021 r.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz
o zasądzenie od organu administracji publicznej na jej rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie jest przy tym związany granicami skargi, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.).
W myśl art. 135 p.p.s.a. sąd orzeka w granicach sprawy, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dacie wydawania tego aktu.
Uwzględniając skargę na decyzję, sąd uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Rozpoznając wniesioną skargę w ramach powołanych przepisów Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., 105 § 1, art. 28 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., co miało wpływ na wynik sprawy.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy skarżącej – wnioskodawczyni stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowego - myjni samochodowej wraz z wolno stojącym odkurzaczem i infrastruktury technicznej na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], przysługiwał przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przepis art. 105 § 1 k.p.a. stanowi natomiast, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Rozstrzygając ten spór należy wskazać, że krąg stron (podmiotów posiadających interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a.) w sprawie o ustalenie warunków zabudowy musi być ustalany z uwzględnieniem jej charakteru, który jest ściśle związany z określonym obszarem odziaływania projektowanej inwestycji. W związku z tym stronami w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy mogą być, oprócz właścicieli lub użytkowników wieczystych działek sąsiednich, także
i właściciele działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. Ustalenie kręgu stron postępowania zależy nie tylko od usytuowania poszczególnych nieruchomości względem terenu inwestycji, ale też charakteru planowanego przedsięwzięcia, rodzaju, stopnia i zakresu uciążliwości inwestycji oraz zasięgu oddziaływania na otoczenie (por. wyrok NSA z 5 marca 2014 r., II OSK 1809/12; wyrok NSA z 12 kwietnia 2012 r., II OSK 135/11; wyrok NSA z 24 stycznia 2012 r.,
II OSK 2105/10; wyrok NSA z 29 czerwca 2001 r., IV SA 594/99, wyrok NSA z 8 września 2004 r., OSK 394/04). Powyższe uwagi należy również odnieść do postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji zapadłej w postępowaniu
w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Uznanie zatem za stronę postępowania w sprawie dotyczącej decyzji o warunkach zabudowy właściciela nieruchomości sąsiedniej nie sprowadza się do prostego sprawdzenia sąsiedztwa. Oddziaływanie bowiem może zamykać się w granicach działki zainwestowanej, ale może również obejmować bezpośrednie, jak i niebezpośrednie sąsiedztwo.
O istnieniu interesu prawnego danego podmiotu w sprawie o ustalenie warunków zabudowy decydują zatem z jednej strony (w sferze faktycznej) charakter, cechy
i skutki planowanej inwestycji (w tym rodzaj, stopień i zakres możliwych uciążliwości) dla całego obszaru potencjalnego jej odziaływania, z drugiej zaś strony (w sferze normatywnej) - treść przepisów prawa materialnego, które ze względu na zasadnicze parametry planowanej inwestycji i terytorialny zasięg jej oddziaływania mogą
i powinny mieć zastosowanie w sprawie. W tym kontekście wskazać należy na art. 140 Kodeksu cywilnego określający treść prawa własności, który może być źródłem interesu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy oraz na art. 144 k.c. przewidujący ochronę nieruchomości sąsiednich przed immisjami. Ochronę taką przewidują także przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2021 r., poz. 1973) i wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze regulujące w zakresie ochrony przed hałasem rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2014 r., poz. 112). Określając krąg podmiotów posiadających status strony w wymienionym postępowaniu nie można też pominąć art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r., poz. 503), z którego wynika, że każdy ma prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych (por. wyrok NSA z 17 września 2014 r.,
II OSK 1261/13).
W rozpoznawanej sprawie inwestycja objęta decyzją o warunkach zabudowy obejmuje budowę budynku usługowego - myjni samochodowej wraz z wolno stojącym odkurzaczem i infrastruktury technicznej na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...]. Charakter działalności i związane z nią w sposób oczywisty uciążliwości, związane z hałasem, mogą zatem uzasadniać uznanie statusu właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania jako stron postępowania. Nie może budzić wątpliwości, że związana z prowadzeniem tej działalności zmiana klimatu akustycznego dotyczy także oddalonej - jak ustaliło Kolegium na podstawie pisma Wójta Gminy z dnia [...] marca 2021 r. - o 40 metrów, zabudowanej budynkiem mieszkalnym, nieruchomości nr [...] należącej do skarżącej. Nie ma przy tym znaczenia czy spowoduje to na tej nieruchomości przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu dla zabudowy mieszkaniowej, które, zgodnie z pozycją 2a tabeli nr 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku wynoszą 50 dB w porze dziennej i 40 dB w porze nocnej. Określenie "oddziaływanie" odnosi się bowiem również do terenów, na których uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicy norm wynikających z przepisów prawa lub wydanych na ich podstawie decyzji (por. wyrok NSA z dnia 16 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OSK 832/11).
W tym miejscu należy także wskazać, że przesłanki przyznania statusu strony postępowania w przedmiocie warunków zabudowy, zgodnie z art. 28 k.p.a., nie stanowi wykazanie naruszenia interesu prawnego danego podmiotu, lecz wystarczająca jest sama możliwość zaistnienia takiego naruszenia. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
W tym kontekście twierdzenia organu o braku interesu prawnego skarżącej jawią się jako dowolne. Ponadto wskazać należy, że Kolegium nie odniosło się do argumentacji skarżącej, popartej dowodami w szczególności w postaci nagrań pomiaru hałasu dokonywanych na jej działce oraz pominęło okoliczność, iż była ona stroną postępowania zakończonego w I instancji decyzją Starosty z dnia [...] lipca 2021 r., znak: [...] o dopuszczalnym poziomie hałasu, co świadczy o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że w stanie faktycznym sprawy Kolegium niezasadnie przyjęło, że skarżącej nie przysługuje przymiot strony
w rozumieniu art. 28 k.p.a., tym samym nie może ona skutecznie domagać się stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowego - myjni samochodowej wraz z wolno stojącym odkurzaczem i infrastruktury technicznej.
Wobec tego zdaniem Sądu zaskarżona decyzja została wydana
z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 , art. 80, art. 105 § 1, art. 28 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., co miało wpływ na wynik sprawy. Dlatego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c ) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygając sprawę ponownie Kolegium zastosuje się do oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu niniejszego wyroku (art. 153 p.p.s.a.).
Jako, że skarga została uwzględniona Sąd – na podstawie art. 200 i art. 205
§ 1 p.p.s.a. - zasądził od organu na rzecz skarżącej poniesione przez nią koszty postępowania, które sprowadzają się do wpisu od skargi uiszczonego w wysokości 200 zł, wynikającej z § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu
w postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn. Dz. U nr 2021, poz. 535).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI