II SA/GO 739/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi H.W. i W.W. na postanowienia organów sanitarnej inspekcji, które odmawiały uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Powodem odmowy była bliskość działki inwestycyjnej do istniejącej, dużej fermy drobiu, która mogła stanowić źródło uciążliwości odorowych i zdrowotnych. Organy sanitarne powoływały się na ekspertyzy i wytyczne dotyczące bezpiecznych odległości od tego typu przedsięwzięć, wskazując na potencjalne negatywne oddziaływanie na zdrowie ludzi. Skarżący zarzucali organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i błędne zastosowanie przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że choć organy sanitarne dysponują wiedzą specjalistyczną i wskazują na potencjalne problemy, to w polskim systemie prawnym brak jest przepisów powszechnie obowiązujących, które regulowałyby zakazy lub nakazy związane z uciążliwościami zapachowymi w kontekście uzgodnień warunków zabudowy. Sąd wskazał, że prawo do zabudowy jest emanacją prawa własności, chronionego konstytucyjnie, i nie może być ograniczane na podstawie niejasnych lub niejednoznacznych sformułowań, ani opinii ekspertów, jeśli nie znajdują one oparcia w przepisach prawa. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżone postanowienia, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy uzgodnienia warunków zabudowy przez organy sanitarne w sytuacji braku przepisów prawa powszechnie obowiązującego regulujących dane uciążliwości.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku regulacji prawnych dotyczących uciążliwości zapachowych. Może być mniej istotne w przypadkach, gdzie takie regulacje istnieją lub są w trakcie wprowadzania.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organy inspekcji sanitarnej mogą odmówić uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budynku mieszkalnego ze względu na potencjalne uciążliwości odorowe z pobliskiej fermy drobiu, jeśli brak jest przepisów prawa powszechnie obowiązującego regulujących takie uciążliwości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy inspekcji sanitarnej nie mogą odmówić uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy wyłącznie na podstawie potencjalnych uciążliwości odorowych z pobliskiej fermy drobiu, jeśli brak jest przepisów prawa powszechnie obowiązującego, które zakazywałyby takiej lokalizacji lub nakładałyby konkretne ograniczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawo do zabudowy jest chronione konstytucyjnie i nie może być ograniczane na podstawie niejasnych przesłanek lub opinii ekspertów, jeśli nie znajdują one oparcia w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Brak przepisów regulujących uciążliwości zapachowe uniemożliwia organom sanitarnej inspekcji odmowę uzgodnienia w oparciu o te przesłanki.
Czy odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy przez organ inspekcji sanitarnej, oparta na analizie specjalistycznej i wytycznych dotyczących bezpiecznych odległości, jest zgodna z prawem, jeśli nie znajduje bezpośredniego oparcia w przepisach powszechnie obowiązujących?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka odmowa jest niezgodna z prawem, ponieważ ogranicza prawo do zabudowy, które jest chronione konstytucyjnie, a które nie może być ograniczane na podstawie przepisów niebędących prawem powszechnie obowiązującym.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że prawo własności i prawo do zabudowy są chronione konstytucyjnie. Ograniczenia tych praw muszą mieć oparcie w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. W sytuacji braku takich przepisów, odmowa uzgodnienia przez organ inspekcji sanitarnej, nawet oparta na specjalistycznych analizach, jest nielegalna.
Przepisy (26)
Główne
u.p.z.p. art. 60 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wymaga uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy z właściwymi organami, w tym pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych.
u.P.I.S. art. 3 § 1a
Ustawa o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
Do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej należy uzgadnianie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych.
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej art. 3 § 1a
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 61 § 1 do 7
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 6 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wolność zagospodarowania terenu, w tym zabudowy, jest elementem prawa własności.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 a i c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia postanowienia organu w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
k.p.a. art. 106 § 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Postanowienie wydane w trybie uzgodnienia może być zaskarżone zażaleniem.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania.
u.p.o. art. 222 § 5
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Delegacja ustawowa dla ministra do określenia wartości odniesienia substancji zapachowych.
u.p.z.p. art. 53 § 4 pkt 2a
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Obowiązek uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy z Państwową Inspekcją Sanitarną.
u.p.z.p. art. 64 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
k.p.a. art. 106 § 1 i 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji.
p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie postanowienia organu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek uwzględnienia oceny prawnej sądu przez organy w ponownym postępowaniu.
u.p.o. art. 222 § 5
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska
u.P.I.S. art. 12 § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej
u.p.z.p. art. 53 § 4 pkt 2a
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 64 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak przepisów prawa powszechnie obowiązującego regulujących uciążliwości zapachowe jako podstawę odmowy uzgodnienia. • Prawo do zabudowy jest chronione konstytucyjnie i nie może być ograniczane na podstawie niejasnych przesłanek. • Organy inspekcji sanitarnej nie przeprowadziły wszechstronnego postępowania dowodowego i nie wykazały naruszenia przepisów prawa.
Odrzucone argumenty
Argumenty organów inspekcji sanitarnej oparte na potencjalnych uciążliwościach odorowych i zdrowotnych z fermy drobiu, mimo braku przepisów prawnych. • Utrzymanie w mocy postanowień organów obu instancji przez PWIS bez własnej, pogłębionej analizy.
Godne uwagi sformułowania
brak przepisów prawa powszechnie obowiązującego, które regulowałyby jakieś zakazy, albo nakazy związane z uciążliwościami czy negatywnymi oddziaływaniami odorowymi • prawo do zabudowy gruntu czyli realizacji inwestycji (...) jest emanacją prawa własności – prawa chronionego Konstytucją RP • niejasne, niejednoznaczne sformułowania należy interpretować na korzyść uprawnień właścicielskich
Skład orzekający
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
przewodniczący sprawozdawca
Grażyna Staniszewska
członek
Jacek Jaśkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy uzgodnienia warunków zabudowy przez organy sanitarne w sytuacji braku przepisów prawa powszechnie obowiązującego regulujących dane uciążliwości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku regulacji prawnych dotyczących uciążliwości zapachowych. Może być mniej istotne w przypadkach, gdzie takie regulacje istnieją lub są w trakcie wprowadzania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między prawem do zabudowy a potencjalnymi uciążliwościami środowiskowymi, podkreślając znaczenie jasnych przepisów prawnych. Jest to ciekawy przykład interpretacji prawa przez sąd w kontekście braku regulacji.
“Farma drobiu kontra dom jednorodzinny: Sąd wyjaśnia, kiedy zapach może zablokować budowę.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.