II SA/Go 733/22

II SA/Go 733/22 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2023-03-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Grażyna Staniszewska /sprawozdawca/
Jacek Jaśkiewicz
Sławomir Pauter /przewodniczący/
Symbol z opisem
6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne
Gospodarka gruntami
Sygn. powiązane
I OSK 1519/23 - Wyrok NSA z 2025-03-19
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1990
art.20-24
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Dyka-Tarnowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2023 r. sprawy ze skargi A.R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zmianę lasu na grunty zadrzewione i zakrzewione oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] października 2022 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej jako -WINGiK), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania A.R. od decyzji Prezydenta Miasta znak [...] z dnia [...] sierpnia 2022 r. o odmowie wyrażenia zgody na zmianę lasu oznaczonego symbolem Ls o powierzchni 0,0771 ha na grunty zadrzewione i zakrzewione oznaczone symbolem Lz, na działce oznaczonej nr [...] o powierzchni działki 0,1808 ha, będącej własnością A.R., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia WINGiK wskazał, że wnioskiem z [...] kwietnia 2022 r. A.R. zwróciła się o zmianę sposobu użytkowania części działki ewidencyjnej nr [...], na której występuję użytek Ls (las) na użytek Lz (grunty zadrzewione i zakrzewione). Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 7d pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (dalej jako - Pgik), do zadań starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu), jako organu administracji geodezyjnej i kartograficznej, należy prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym ewidencji gruntów i budynków, dlatego należy uznać, że Prezydent Miasta był organem właściwym rzeczowo i miejscowo do załatwienia przedmiotowej sprawy. Zgodnie z zapisem art. 7b ust. 2 pkt 2 Pgik, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego jest organem wyższego stopnia w stosunku do organów administracji geodezyjnej i kartograficznej, dlatego jest właściwym organem do rozpatrzenia przedmiotowego odwołania od decyzji Prezydenta Miasta.
Dalej WINGiK podał, że w dniu 27.06.2022 r. wpłynęło do Urzędu Miasta pismo, w którym strona wyjaśnia, iż działka oznaczona nr [...] powstała w wyniku podziału zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...].03.2021 r., nadto w ramach podziału działki [...] na działki budowlane i drogę wewnętrzną (działka nr [...]) fragment terenu o powierzchni 0,0777 ha, na mapie ewidencyjnej gruntów nieprawidłowo oznaczono symbolem Ls-las, po podziale został ewidencyjnie przypisany do działki nr [...] oraz działki nr [...] (droga wewnętrzna - o pow. 0,0006 ha) oraz że "z pomiarów uprawnionego geodety, przedstawionych w wykazie zmian gruntowych obręb nr [...], jednoznacznie wynika, że powierzchnia tego kompleksu zarówno przed podziałem jak i po, nie spełnia podstawowego kryterium miana Ls gdyż zajmuje powierzchnię poniżej 0,10 ha".
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2022 r. znak [...], Prezydent Miasta odmówił wyrażenia zgody na zmianę lasu oznaczonego symbolem Ls o powierzchni 0,0771 ha na grunty zadrzewione i zakrzewione oznaczone symbolem Lz, na działce oznaczonej nr [...]. Jako podstawę prawną wydania powyższej decyzji Prezydent Miasta wskazał § 9 ust. 2 i § 10 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków w związku z art. 3 pkt 1 ustawy o lasach oraz art. 104 Kpa. W uzasadnieniu tej decyzji Prezydent Miasta wskazał m.in., że "działka oznaczona nr [...] graniczy bezpośrednio z działką oznaczoną nr [...] o powierzchni 2,7236 ha, która w całości stanowi las", a zatem las na działce oznaczonej nr [...] wchodzi w skład dużego kompleksu leśnego, o kilkuhektarowej powierzchni, co oznacza że mimo, iż na działce oznaczonej nr [...] jest lasu tylko 0,0771 ha, to nie znaczy, że las na działce [...] przestał wchodzić w zwarty kompleks leśny o powierzchni powyżej wymaganej 0,10 ha".
W odwołaniu od powyższej decyzji Prezydenta Miasta A.R. wyjaśniła, że teren o pow. 0,0771 ha wydzielony w wyniku podziału działki [...] zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta nr [...] z dnia [...].03.2021 r. "nie mógł być i nie może być uznawany za las w świetle ustawy o lasach". Strona podała ,że "część działki [...] przyłączono do lasu nadleśnictwa działka [...]". Zdaniem strony przytoczony w uzasadnieniu decyzji wywód przeprowadzony został "w oparciu o niezgodne z ustawą o lasach uznanie za las terenu o poniżej limitu 0,10 ha, potoczną nazwę kompleksu leśnego i nieuprawnione "przyłączenie" jej terenu do sąsiedniej działki", nadto nie uwzględniono w odmowie zapisu art.71 art. 11 i 12 K.p.a.
Dalej w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2022 r. nr [...] WINGiK wskazał, że w ramach postępowania wyjaśniającego dokonano wglądu do systemu elektronicznych ksiąg wieczystych KW nr [...], w wyniku którego stwierdzono, że A.R. (córka J. i K.) jest właścicielem m.in. działki o numerze ewidencyjnym [...], położonej w obrębie nr [...]. Ponadto pobrano z powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego bazę ewidencji gruntów i budynków zawierającą granice działek ewidencyjnych oraz kontury użytków gruntowych.
WINGiK przytoczył art. 3 ustawy o lasach, zgodnie z którym lasem w rozumieniu ustawy jest grunt:
1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem ieśnym -lub przejściowo jej pozbawiony:
a) przeznaczony do produkcji leśnej lub
b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo
c) wpisany do rejestru zabytków;
2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne".
Z treści powyższego artykułu wynika, iż głównym kryterium uznania za las jest kryterium powierzchni, a więc zwarta powierzchnia co najmniej 0,10 ha (a zatem minimum 1000 m2) w pierwszej kolejności, a następnie występowanie roślinności leśnej (upraw leśnych) - drzew i krzewów oraz runa leśnego lub przejściowo jej pozbawionego - są elementami definicji lasu.
Na podstawie wglądu w pozyskaną przez organ bazę ewidencji gruntów i budynków obejmującą przedmiotową działkę oraz tereny przyległe WINGiK stwierdził, że działka oznaczona nr [...] graniczy bezpośrednio z działką oznaczoną nr [...] o powierzchni 2,7236 ha, która w całości stanowi las. W związku z powyższym należy stwierdzić, że użytek wykazany na działce oznaczonej nr [...] jako Ls (las) wchodzi w skład dużego kompleksu leśnego. Pomimo, że pojęcie kompleksu leśnego nie posiada swojej ustawowej definicji to należy je definiować jako zwarta powierzchnia lasu otoczona gruntami inaczej sklasyfikowanymi w ewidencji gruntów i budynków. Natomiast kwalifikacji, czy dany grunt stanowi las, o którym mowa w art. 3 pkt 1 ustawy o lasach, tj. grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, nie dokonuje się w oparciu o jego powierzchnię w odniesieniu do powierzchni działki ewidencyjnej, na której się znajduje. Powyższą kwalifikację przeprowadza się dokonując oceny, czy las na danej działce ewidencyjnej przylega bezpośrednio do lasów znajdujących się na sąsiadujących działkach ewidencyjnych tworząc wraz z nimi zwarty kompleks leśny, a następnie należy dokonać sprawdzenia czy kompleks leśny spełnia kryterium powierzchni, o którym mowa w art. 3 pkt 1 ustawie o lasach. Jeśli kryterium to zostało spełnione, wówczas fragmenty tego kompleksu leśnego na poszczególnych działkach ewidencyjnych należy sklasyfikować jako lasy w ewidencji gruntów i budynków pomimo, iż samodzielnie na poszczególnych działkach nie spełniają one kryterium powierzchniowego.
Organ odwoławczy wskazał, że rozpatrując granice użytku gruntowego (np. Ls) należy zauważyć, iż w "Specyfikacji, pojęciowego modelu danych ewidencji gruntów i budynków" (załącznik nr 6 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków4), w Diagramie nr 3: Dane przedmiotowe, obiekt pn. kontur użytku gruntowego jest ściśle powiązany tylko z obiektem pn. obręb ewidencyjny. Brakuje wprost powiązania z obiektem działka ewidencyjna. Analogiczna sytuacja ma miejsce w odniesieniu do identyfikatora konturu użytku gruntowego. W załączniku nr 5 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków4, w punkcie 16 i 17 wskazano, że "Identyfikator konturu użytku gruntowego przyjmuje postać: [...] Sekwencja liter "[...]"', we wzorze identyfikatora określonego w ust. 16, jest oznaczeniem konturu użytku gruntowego, w którym "Nr" oznacza numer porządkowy tego konturu w obrębie. Tutaj również brakuje powiązania identyfikatora konturu użytku gruntowego z nr działki ewidencyjnej. Stąd rodzi się wniosek, że granice konturu użytku gruntowego nie muszą być tożsame z granicami działki ewidencyjnej, tym samym kontur użytku gruntowego jest samodzielnym obiektem w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. I właśnie ten obiekt powinien być brany pod uwagę przy ocenie powierzchni gruntów przy stosowaniu kryterium powierzchniowego zaliczania użytku gruntowego do lasu w myśl art. 3 ustawy o lasach. Na poparcie tego stanowiska organ przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 07.02.2019 r., II SA/Po 808/18, w którym zostało wskazane: "działka sama w sobie - po podziale gruntu leśnego - ma powierzchnię mniejszą niż 0,10 ha, nie pozbawia jej statusu gruntu leśnego w sytuacji graniczenia z innymi gruntami leśnymi, tworzącymi łącznie zwartą powierzchnię ponad 0,10 ha".
Od powyższej decyzji Wojewódzkiego Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2022 r., nr [...] A.R., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., w której wniosła o:
1.uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o
2. zmianę zaskarżonej decyzję i uwzględnienie odwołania,
3. obciążenie strony przeciwnej kosztami postępowania w zakresie przewidzianym
przepisami w tym kosztami zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła: naruszenie prawa materialnego tj. art. 3 ustawy o lasach (Dz.U. 1991 Nr 101, poz. 444, t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 788), poprzez przyjęcie, iż w/w grunt stanowi część większego kompleksu leśnego stąd nie może być uznany za jako "grunt zadrzewiony i zakrzewiony", a dodatkowo:
1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 140 i nast. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny poprzez ograniczenie prawa własności do przedmiotowej nieruchomości, które zgodnie z konstytucyjną zasadą podlega ochronie poprzez uniemożliwienia realizacji ew. inwestycji przez skarżącą, co miało wpływ na wynik sprawy;
2. art. 8 kpa (zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej) poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem podstawowych zasad,
3. art. 9 kpa (zasada udzielania informacji) poprzez uniemożliwienie stronie ustosunkowania się do zebranego w sprawie materiału dowodowego bezpośrednio przed wydaniem decyzji,
4. art. 10 kpa (zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym) poprzez uniemożliwienie stronie ustosunkowania się do zebranego w sprawie materiału dowodowego bezpośrednio przed wydaniem decyzji;
5. art. 11 kpa (zasada wyjaśniania zasadności przesłanek) poprzez zbyt lakoniczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji bez odniesienia do materiału dowodowego;
6. art. 7 kpa (zasada prawdy obiektywnej) w zw. z art. 77 kpa i art. 80 kpa poprzez wydanie decyzji na podstawie niekompletnego, powierzchownego i w swobodny sposób ocenionego materiału dowodowego, a także poprzez naruszenie szeregu podstawowych przepisów procedury administracyjnej bez przeprowadzenia dowodów koniecznych dla ustalenia stanu faktycznego, chociażby dowodu z przesłuchania strony, a także poprzez przerzucenie ciężaru dowodzenia na stronę podczas gdy dowody te są interpretowane jednostronnie bez uwzględnienia aktualnego stanu faktycznego;
7. naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez jego niezastosowanie i zbyt lakoniczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że główny zarzut skargi dotyczy nieprawidłowej wykładni przepisów oraz ustalonego stanu faktycznego. Meritum sporu oscyluje wokół ustalenia, czy grunt zalesiony na działce skarżącej należy analizować w oderwaniu od aktualnego stanu sąsiednich działek. Aktualnie skarżąca nie prowadzi inwestycji na nieruchomości jednakże w najbliższej przyszłości taka inwestycja może być podjęta tj. najpewniej w zakresie budownictwa jednorodzinnego - jak to ma miejsce na nieruchomościach sąsiednich. Nie oznacza to jednak, że organ może w swojej decyzji niejako rozszerzać zakres swojej kognicji na działki sąsiednie skoro nie są one przedmiotem tego postępowania. Błędna interpretacja przepisów przez organ nie może zatem stać na przeszkodzie jakimkolwiek zamierzeniom związanym z nieruchomością, skoro do takiej nie daje żadnej podstawy treść przepisów i powszechnie stosowana wykładnia.
Skarżąca wskazała na występującą w orzecznictwie sądowym rozbieżność w kwestii definicji lasu przyjętą na potrzeby ustawy o lasach. Cześć sądów wskazuje, że świetle art. 3 pkt 1 ustawy o lasach za las należy uznać grunt o zwartej powierzchni, co najmniej 0,10 ha pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi), drzewami i krzewami oraz runem leśnym, który nie spełnia żadnego dodatkowego kryterium opisanego w art. 3 pkt 1 lit. a, b, c, natomiast dodatkowe kryteria dotyczą gruntów o powierzchni co najmniej 0,10 ha przejściowo pozbawionych roślinności leśnej, które za las będą uznane, o ile spełniają dodatkowe kryteria wymienione w lit. a, b lub c art. 3 pkt 1. Inne sądy natomiast stoją na stanowisku, że konieczne jest łączne spełnianie wszystkich kryteriów określonych w art. 3 pkt 1 lit. a, b, i c - przyrodniczego, tj. pokrycie roślinnością leśną, przestrzennego (zwarta powierzchnia co najmniej 0,10 ha), i przeznaczenia, tj. grunt przeznaczony jest do produkcji leśnej (art. 3 pkt 1 lit. a), grunt stanowi rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego (art. 3 pkt 1 lit. b) lub grunt jest wpisany do rejestru zabytków (art. 3 pkt 1 lit. c). Rozważania te mają na celu uwypuklenie, że w żadnym dominującym poglądzie nie ma mowy o "pozostawaniu częścią większego kompleksu leśnego" jak wskazuje się w zaskarżonej decyzji i to na sąsiednich działkach nieobjętych wnioskiem w danej sprawie ( por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/GI 706/08). Organ nieprawidłowo i zupełnie bez jakiejkolwiek podstawy prawnej posługuje się jakimiś niejasnymi kryteriami i odniesieniami dot. konturów w danym obrębie. Dodatkowo błędne było powołanie się przez organ na wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 lutego 2019 roku, sygn. akt II SA/Po 808/18, bowiem w sprawie będącej podstawą tego wyroku chodziło o podział gruntu leśnego, co w niniejszej sprawie przecież nie miało miejsca.
Następnie skarżąca dowodziła, że w sprawie doszło do naruszenia wskazanych na wstępie przepisów prawa proceduralnego, które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2023 r., stanowiącym replikę na twierdzenia zawarte w odpowiedzi na skargę, skarżąca podtrzymała zarzuty i argumentację zwarte w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm. - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja WINGiK z dnia [...] października 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2022 r. w sprawie odmowy wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia lasu na grunty zadrzewione i zakrzewione na części działki nr [...] o powierzchni 0,0777 ha.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji zasadniczo stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (DZ.U. z 2021 r. poz. 1990, dalej jako - pgik). Na wstępie niezbędnych w sprawie rozważań należy pokrótce wyjaśnić charakter prawny ewidencji gruntów i budynków regulowanej przepisami pgik. Zgodnie z treścią art. 2 pkt 8 tej ustawy przez ewidencję gruntów i budynków (kataser nieruchomości) rozumie się system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Służbę Geodezyjną i Kartograficzną stanowią: 1) organy nadzoru geodezyjnego i kartograficznego:
a) Główny Geodeta Kraju,
b) wojewoda wykonujący zadania przy pomocy wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego jako kierownika inspekcji geodezyjnej i kartograficznej, wchodzącej w skład zespolonej administracji rządowej w województwie;
2) organy administracji geodezyjnej i kartograficznej:
a) marszałek województwa wykonujący zadania przy pomocy geodety województwa wchodzącego w skład urzędu marszałkowskiego,
b) starosta wykonujący zadania przy pomocy geodety powiatowego wchodzącego w skład starostwa powiatowego (art. 6a ust. 1).
W przepisach art. 20 - 24 pgik uregulowano m.in. zagadnienia dotyczące informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków (art. 20), wykorzystania danych z ewidencji gruntów i budynków (art. 21), obowiązku aktualizacji danych objętych ewidencją gruntów i budynków (art. 22), obowiązku przekazywania dokumentów w celu aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków (art. 23) oraz procedurę aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków - operat ewidencyjny (art. 24).
Wskazać trzeba, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że z przepisów art. 20, 22 i 24 gik wynika, że ewidencja gruntów jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który to zbiór, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. Przepisy ustawy nie dają podstaw prawnych do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków (por.m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2007 r. I OSK 1716/06). Obowiązkiem organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków jest utrzymywanie jej w stanie aktualności. Służą temu instytucje aktualizacji i modernizacji ewidencji, mające na celu uwzględnienie w niej wszelkich aktualnych danych wynikających z dokumentów urzędowych i przepisów prawa oraz dostosowanie wpisów ewidencyjnych do warunków wynikających z aktualnych przepisów prawa. Stwierdzenie nieprawidłowego wpisu w ewidencji nakłada na organ ewidencyjny obowiązek wprowadzenia stosownej zmiany w wymaganym przepisami trybie.
W rozpatrywanej sprawie skarżąca zwróciła się do organu ewidencyjnego o zmianę wpisu w ewidencji gruntów i budynków dotyczącego działki oznaczonej nr [...] o powierzchni działki 0,1808 ha, poprzez zmianę opisu użytku z widniejącego w ewidencji jako - las (Ls), na wpis - grunty zadrzewione i zakrzewione (Lz). W toku postępowania skarżąca dowodziła konsekwentnie, że przedmiotowa działka porośnięta jest lasem w części obejmującej jedynie 0,0771 ha, wobec czego nie spełnia ona wymogów powierzchniowych warunkujących uznaniem gruntów za las, w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach.
Treść wniosku wskazuje zatem, że w istocie skarżąca domagała się aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie opisu użytku dotyczącego działki nr [...].
Zauważyć w tym miejscu trzeba, że w myśl art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (DZ.U. z 2022 r. poz. 672) lasem w rozumieniu ustawy jest grunt:
1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony:
a) przeznaczony do produkcji leśnej lub
b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo
c) wpisany do rejestru zabytków;
2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.
Jak wyżej zaznaczono, zagadnienie aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków regulują przepisy art. 22 - 24 pgik. Z treści tychże przepisów wynika jednoznacznie, że aktualizacja wpisu w ewidencji może nastąpić w określonym trybie oraz na podstawie określonych dokumentów przedłożonych przez legitymowane do tego podmioty. I tak w myśl art. 22 ust. 2 pgik podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej. Natomiast stosownie do treści art. 20 ust. 2 pkt 1 w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także:
1) właścicieli nieruchomości, a w przypadku:
a)nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości,
b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
Wskazać również należy na treść art. 24 ust. 2b, zgodnie z którym aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:
1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:
a) przepisów prawa,
b) wpisów w księgach wieczystych,
c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,
d) ostatecznych decyzji administracyjnych,
e) aktów notarialnych,
ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,
f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,
g) wpisów w innych rejestrach publicznych,
h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b;
2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.
Z przytoczonych powyżej przepisów ustawy pgik, na potrzeby rozpatrywanej sprawy należy zatem wywieźć wniosek, że o ile skarżąca jako właścicielka przedmiotowej nieruchomości (działki nr [...]) była legitymowana do złożenia wniosku o aktualizację wpisu w ewidencji gruntów, to jednak składając wniosek w tym przedmiocie nie przedstawiła żadnego z dokumentów który, w świetle przepisów pgik, mógł stanowić podstawę aktualizacji danych w ewidencji oraz wskazywałby na zmianę stanu faktycznego i prawnego danej nieruchomości, ponadto wnosząc o aktualizację wpisu skarżąca nie powołała się na zdarzenie prawne, które uzasadniałoby dokonanie w ewidencji wpisu o żądanej treści. Podkreślić ponownie należy, że w świetle przepisów ustawy pgik organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest właściwy do ustalania stanu faktycznego istniejącego na nieruchomości, której dotyczy wniosek o aktualizację. Jak wyżej zaznaczono podstawą zmiany wpisu w ewidencji gruntów i budynków w zakresie charakteru użytku z lasu (Ls) na grunt zadrzewiony i zadrzewiony (Lz) stanowić będzie orzeczenie wydane w odrębnym postępowaniu, w którym właściwy organ dokona niezbędnych ustaleń w tym przedmiocie. Postępowanie takie przewiduje art. 7 ust. 2 pkt 5 i art. 11 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (DZ.U. 2022 r. poz. 2409).
Powyższe stanowisko w kwestii charakteru prawnego wpisów w ewidencji gruntów i budynków znajduje oparcie w pozostałych przepisach pgik. Wskazać tu trzeba na art. 21 ust. 1 u.p.b.k. który stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Na tle przytoczonego przepisu orzecznictwo sądowe wypracowało stanowisko, zgodnie z którym regulacja ta, mimo, że została zawarta poza zakresem ustaw podatkowych ma zastosowanie do wymiaru podatku od nieruchomości, stanowiąc jednocześnie podstawę do zastosowania ewidencji gruntów i budynków. Jednoznaczne wskazanie na zastosowanie ewidencji gruntów i budynków przy wymiarze także podatku od nieruchomości powoduje określone konsekwencje w zakresie związania tymi danymi. Organ podatkowy jest zatem nimi związany i nie może w trybie postępowania podatkowego zmieniać tych danych, gdyż ich zmiana powinna nastąpić w trybie właściwego postępowania, co jednoznacznie podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 sierpnia 2022 r., sygn. I SA/Gl 490/22).
Dalej należy zwrócić uwagę na regulację zawartą w art. 20 ust. 3a pgik, w myśl którego ewidencję gruntów i budynków, w części dotyczącej lasów, prowadzi się z uwzględnieniem przepisów o lasach. Natomiast zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy o lasach w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu.
W wyroku z dnia 10 grudnia 2021 r. sygn. akt I OSK 11/20 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który Sąd rozpoznający daną sprawę podziela, zgodnie z którym nie można przyjąć inaczej, niż to wynika z treści art. 20 ust. 2 ustawy o lasach w związku z art. 20 ust. 3a Prawa geodezyjnego i kartograficznego, że ograniczenie w postaci uwzględniania przy dokonywaniu wpisów w ewidencji gruntów planu urządzenia lasu, odnosi się do takich zmian w ewidencji gruntów, które dotyczą granic i powierzchni lasów. Chodzi tu o dotyczące granic i powierzchni lasów wpisy danych objętych aktualnie obowiązującym dla danego obszaru gruntów leśnych planem urządzenia lasu albo uproszczonym planem urządzenia lasu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle przytoczonych regulacji prawnych nie może budzić wątpliwości, że dopóki dany teren ujęty jest w planie urządzenia lasu lub uproszczonym planie urządzenia lasu jako las, dopóty nie jest dopuszczalna zmiana w innym postępowaniu ewidencyjnym określenia rodzaju użytku gruntowego na inny niż las (Ls) - por. wyrok NSA z 22 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 355/11. Inaczej ujmując wynikająca z planu urządzenia lasu jego powierzchnia i granice są wiążące dla organów ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że dopóki w planie urządzenia lasu nie zostanie dokonana zmiana, o której mowa w art. 23 ust. 1 ustawy z 1991 r. o lasach, dopóty organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie są uprawnione do dokonywania w prowadzonej przez siebie ewidencji zmian powierzchni i granic lasu, które nie odpowiadałyby ustaleniom planu urządzenia lasu (wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 846/07). Natomiast wynikające z planu urządzenia lasu: obowiązki, zadania, określone czynności które mają być wykonane w związku z prawidłową gospodarką leśną adresowane są do właściciela lasu, a nie do organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków. Tożsame stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 maja 2022 r. sygn. akt I OSK 1369/21 stwierdzając, że dopóki dany teren ujęty jest w planie urządzenia lasu lub uproszczonym planie urządzenia lasu jako las, dopóty nie jest dopuszczalna zmiana w innym postępowaniu ewidencyjnym określenia rodzaju użytku gruntowego na inny, niż las.
W konsekwencji należy zatem stwierdzić, że organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest władny dokonywać samodzielnych ustaleń w zakresie powierzchni i granic lasu, co tym samym oznacza, że kwestionowanie przez stronę przed organem ewidencyjnym rzeczywistej powierzchni lasu, bez zmiany w odrębnej procedurze charakteru kwestionowanego użytku, nie może doprowadzić do skutku w postaci wnioskowanej przez stronę skarżącą aktualizacji wpisu w ewidencji gruntów i budynków. W tych okolicznościach rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, w ocenie Sądu, należy ocenić jako zgodne z przepisami prawa materialnego.
Nie były zasadne podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego. W szczególności wskazać należy, że analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego dowiodła, iż stan sprawy został wyjaśniony w stopniu wystarczającym do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia, w toku postępowania stronie zapewniono prawo czynnego w nim udziału, nadto spełniony został ciążący na organie obowiązek informowania stronę o stanie sprawy oraz wyjaśniania zasadności przesłanek podjętego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze, skarga jako niezasadna, podlegała oddaleniu.