II SA/Go 728/23

II SA/Go 728/23 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2024-04-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Grażyna Staniszewska /sprawozdawca/
Krzysztof Dziedzic /przewodniczący/
Michał Ruszyński
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art.51  ust.1 pkt 3, art.51 ust.5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art.153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, zezwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynków oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako - PINB), działając na podstawie art. 51 ust. 4, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (DZ.U. z 2020 r. poz. 1333 - dalej jako u.p.b. ) oraz art. 104 i 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (DZ.U. 2023 r. poz. 775, dalej jako - kpa) zatwierdził inwestorowi – D Sp. z o.o. - projekt budowlany zamienny zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych nr 7 w zabudowie szeregowej na działkach o nr ewid. [...] i zezwolił na wznowienie robót budowlanych oraz nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wskazanego wyżej zespołu budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej po zakończeniu budowy, nadając tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Decyzja wydana została w następujących okolicznościach sprawy.
PINB decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 u.p.b. nałożył na inwestora – D Sp. z o.o. - obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego wprowadzone zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w zakresie niezbędnym dla doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, wskazując że projekt budowlany zamienny powinien uwzględnić: zmiany istotne w zakresie podniesienia poziomu posadowienia parteru budynku "ppp" względem projektowanego i istniejącego terenu, zawierać rozwiązania przedstawiające odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych zabezpieczających sąsiednie nieruchomości przed działaniem wód opadowych; zmiany nieistotne polegające na zamianie materiału przegród budowlanych (gazobeton na silikat), zmianie materiału schodów (drewniane na żelbetowe) oraz rozwiązania głębokości posadowienia fundamentów budynku w gruntach spoistych (wysadzinowych).
Ponadto decyzją tą PINB nałożył na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, tj.:
1. sprawdzenia i zbadania wykonania instalacji zewnętrznych i wewnętrznych: kanalizacyjnej, odgromowej oraz odwodnienia dachu przy udziale kierowników robót instalacyjnych sanitarnych i elektrycznych oraz załączenia protokołów badań i sprawdzeń tych instalacji do dokumentacji budowy;
2. sprawdzenia rodzaju i stanu gruntu w poziomie posadowienia budynku, porównania z wynikami wierceń i sondowań oraz uzupełnienia dokumentacji budowy w tym zakresie o wpisy do dziennika budowy, a w razie potrzeby zmianę kategorii geotechnicznej budynku;
3. zbadania i uzupełnienia parametrów geotechnicznych podłoża gruntowego o parametry niezbędne dla rozwiązań odprowadzenia wód opadowych na własny teren nieutwardzony i odnotowanie ich w dokumentacji budowy;
4. uzupełnienia dokumentacji budowy o rysunki i opisy służące do realizacji obiektu budowlanego (fragmenty monolityczne stropów, schodów żelbetowych);
5. sprawdzenia zagłębienia fundamentów budynku i odnotowania tej okoliczności w dzienniku budowy, a w razie naruszenia zasad wiedzy technicznej wykonanie odpowiednich rozwiązań technicznych i ujęcia ich w projekcie budowlanym zamiennym;
6. zebrania i usunięcia nawiezionego gruntu budowlanego z odpadami nie będącego urobkiem z wykopu pod obiekt budowlany do poziomu istniejącego terenu.
W uzasadnieniu decyzji PINB stwierdził prowadzenie robót budowlanych z istotnym odstępstwem od warunków wydanego pozwolenia na budowę i projektu budowlanego (art. 36a ust. 5 pkt 1 u.p.b.) polegało na różnicy wyniesienia poziomu posadowienia parteru zespołu budynków jednorodzinnych nr 7 w stosunku do projektu zagospodarowania terenu, które wynosi + 0,54 m (według geodety różnica ta wynosi + 0,54 m). W związku z tym w sprawie zastosowano art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b. nakładając na inwestora określone obowiązki. W decyzji wskazano, że projekt budowlany zamienny powinien rozwiązywać w szczególności zagadnienie odprowadzania wód opadowych w zakresie zgodności z prawem budowlanym, tj. § 28 ust. 2 i § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej jako rozporządzenie z 12 kwietnia 2002 r.). Obecne ukształtowanie terenu przy obiekcie naruszyło bowiem kierunek spływu wód opadowych na inne działki budowlane, co w praktyce spowodowało naruszenie obszaru oddziaływania obiektu budowlanego poza teren działki, na której obiekt jest realizowany. Ponadto PINB wskazał, że przy realizacji inwestycji stwierdzono brak ustanowienia przez inwestora kierowników robót budowlanych dla wykonania fragmentów instalacji (brak zapisów w dzienniku budowy). PINB stwierdził również zbyt płytkie zgłębienie projektowanych fundamentów określone w projekcie budowlanym, co jest niezgodne z zasadą wiedzy technicznej i zapisami Polskiej Normy PN-B-03020, która przewiduje dla gruntów wysadzinowych (spoistych) zgłębienie wynoszące co najmniej 0,80 m, a w odniesieniu do budynków objętych przedmiotowym postępowaniem wartość ta wynosi 0,60 m.
Następnie decyzją z dnia [...] r., nr [...] PINB zatwierdził projekt budowlany zamienny przedmiotowej inwestycji i zezwolił na wznowienie robót budowlanych oraz nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynków po zakończeniu budowy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako WINB) decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchylił decyzję PINB z dnia [...] r. w całości i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Rozpatrując ponownie sprawę PINB postanowieniem z dnia [...] r., działając na podstawie art. 81c ust. 1 pkt 2 u.p.b., nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia oceny technicznej zgodności wykonywanych robót budowlanych przy budynkach mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej w zakresie art. 3 ust. 2a u.p.b., tj. definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego z uwagi na wykonane połączenia monolityczne balkonów, trzpieni żelbetowych ścian murowanych podłużnych poddasza budynków, połączenia pokrycia dachu z dachówki, połączenia ocieplenia w elewacji oraz wprowadzenia filara murowanego pojedynczego w linii dylatacji rozdzielającej budynki. Dalej, pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r., PINB wezwał inwestora do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości występujących w projekcie budowlanym zamiennym. W dniu [...] września 2021 r. PINB przeprowadził oględziny w zakresie kontroli wykonania punktu 6 decyzji z dnia [...] lipca 2020 r. Inwestor złożył do protokołu fotografie potwierdzającą zebranie nawiezionego gruntu z odpadami i wskazał, że obecnie grunt jest porośnięty z uwagi na przerwaną budowę, przy czym znajdujące się na terenie kontrolowanych działek odpady zostaną usunięte po wznowieniu robót.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] PINB zatwierdził projekt budowlany zamienny i zezwolił na wznowienie robót budowlanych. W jej uzasadnieniu organ wskazał, że przed wydaniem decyzji sprawdził zgodność projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami techniczno-budowlanymi, kompletność projektu budowlanego zamiennego, uzgodnienia, uprawnienia projektantów i zaświadczenia, o których mowa w art. 12 ust. 7 u.p.b. Wobec spełnienia obowiązków przez inwestora wynikających z decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b. w sprawie nie ma zastosowania art. 51 ust. 5 u.p.b., nakazujący wydanie decyzji o zaniechaniu dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, a ma zastosowanie art. 51 ust. 4. Dalej PINB wskazał, iż projekt zamienny rozstrzygnął rozwiązania odprowadzania wód opadowych w zakresie zgodności z prawem, tj. przewiduje odprowadzanie tych wód na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych i dodatkowe zabezpieczenie w postaci monolitycznego cokołu ogrodzenia stanowiącego urządzenie budowlane zabezpieczające tereny sąsiednich nieruchomości przed zalewaniem wodami opadowymi co spełnia wymogi art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b. i § 28 i 29 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. Przy czym organ zauważył, iż za projekt budowlany zamienny odpowiada projektant i zmuszony jest dać mu wiarę szczególnie, że strony mimo podnoszonych zarzutów nie przedłożyły do akt dowodów tym np. opinii biegłego, które uzasadniałyby ich wnioski i zastrzeżenia odnośnie zalewania nieruchomości. Następnie organ odniósł się do zarzutów dotyczących nawiezienia gruntu na teren budowy, wyjaśniając, iż w świetle zebranych dowodów, są one nieuzasadnione. Dodatkowo PINB wyjaśnił, iż projektowany cokół ogrodzenia nie stanowi muru oporowego.
WINB decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że kwestie nałożenia obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oraz wykonania czynności naprawczych, rozstrzygnięte zostały ostateczną decyzją PINB z dnia [...] r. i brak jest możliwości prawnych dla ponownego odnoszenia się do tej materii. Jednocześnie WINB stwierdził, że nawet gdyby przyjąć, iż w omawianym przypadku zastosowanie znajdują przepisy u.p.b. dotyczące istotnych odstąpień od warunków pozwolenia na budowę oraz zatwierdzonego projektu budowlanego w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 17 lit. c ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (zgodnie z art. 28 pkt 1 litera "a" tej nowelizacji do spraw uregulowanych ustawą zmienianą wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy art. 36a ust. 5 ustawy zmienianej w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą), to i tak należałoby ocenić, że dokonana w ramach omawianego przedsięwzięcia zmiana w zakresie rzędnej poziomu "zero" realizowanego obiektu, poprzez jego podwyższenie w stosunku do poziomu projektowanego, wypełnia dyspozycję 36a ust. 5 pkt 1 u.p.b. w nowym brzmieniu, jako istotne odstąpienie. Bez wątpienia zaś w omawianym przypadku zmiana w zakresie rzędnej poziomu "zero" realizowanego obiektu, poprzez jego podwyższenie w stosunku do poziomu projektowanego, spowodować mogła sytuację, iż teren działek sąsiednich, położonych niżej od terenu inwestycji w porównaniu do stanu określonego w pozwoleniu na budowę, poddany może być dodatkowym oddziaływaniom spowodowanym spływem wód opadowych z terenu wyżej położonego. Dalej, mając na uwadze wymogi określone w art. 35 ust. 1 u.p.b., organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji i stwierdził, że przedłożony przez inwestora projekt zamienny zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych nr 7 w zabudowie szeregowej, spełnia wymagania u.p.b., w szczególności nie narusza on ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zawartych w uchwale Rady Gminy z dnia 30 stycznia 2017 r., nr XXIX/213/17 (publ. Dz. Urz. Województwa z 2 lutego 2017 r., poz. 291); został sporządzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, należące do właściwej izby samorządu zawodowego; przyjęte w nim rozwiązania nie naruszają obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych. Projekt budowlany zamienny nie wymagał sprawdzenia, gdyż w świetle art. 20 ust. 3 pkt 2 u.p.b. budynek stanowiący przedmiot projektu, należy zaliczyć do obiektów o prostej konstrukcji - budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Projekt zamienny zawiera wymagane w art. 20 ust. 4 u.p.b. oświadczenie osób, które sporządziły to opracowanie, iż projekt budowlany zamienny został wykonany zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Ponadto przedłożony projekt zamienny, w zakresie jego zawartości i formy, spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, bowiem dotyczy całego zamierzenia budowlanego, w ramach którego wykonywane są roboty budowlane objęte zaskarżoną decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, zawiera szczegółowe rozwiązania w zakresie odprowadzania wód opadowych z terenu inwestycji (§ 28 ust. 2 i § 29 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.). WINB zauważył ponadto, że nie jest rzeczą organów nadzoru budowlanego merytoryczno-techniczna weryfikacja szczegółowych rozwiązań zastosowanych w przedłożonych projektach lub innych opracowaniach technicznych sporządzonych przez osoby posiadające stosowne uprawnienia w tym zakresie. Organ nie może kwestionować posiadanych przez autora projektu budowlanego uprawnień. Osoba sporządzająca ocenę lub ekspertyzę techniczną ponosi odpowiedzialność zawodową i cywilną za ewentualne skutki wynikające ze swojego opracowania. Zdaniem organu odwoławczego w omawianym przypadku brak jest jakichkolwiek okoliczności mogących nasuwać przypuszczenie nierzetelności bądź niekompletności rozwiązań przewidzianych w projekcie budowlanym zamiennym przedłożonym przez inwestora. Natomiast dopóki moc dowodowa danego dokumentu nie została obalona, organ administracyjny ma obowiązek uwzględnienia jego treści przy rozstrzyganiu danej sprawy.
Wyrokiem z dnia 23 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Go 183/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchyli decyzję WINB z dnia [...] r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję PINB z dnia [...] r. nr [...]
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w decyzjach organów obu instancji błędnie określono przedmiot rozstrzygnięcia, gdyż z akt administracyjnych wynika, iż sprawa zatwierdzenia projektu budowlanego i wznowienia robót budowlanych dotyczy działek o numerach [...] (są to numery działek po dokonaniu podziału działki nr[...], której dotyczyła prawomocnie uchylona decyzja Starosty z dnia [...] lipca 2018 r. o pozwoleniu na budowę), a numerom poszczególnych działek przypisano numery budynków (7a, 7b, 7c, 7d). Sąd zauważył, że w decyzjach organów obydwu instancji błędnie określono numery działek oraz błędnie przypisano im numery poszczególnych budynków (6a, 6b,6c,6d). Wobec powyższego Sąd stwierdził istotną rozbieżność pomiędzy treścią zaskarżonych decyzji, a treścią akt administracyjnych na podstawie których zostały one wydane. Rozbieżności tej organy nie wyjaśniły w uzasadnieniu decyzji, a jednocześnie przyczyny takie nie wynikają też z akt administracyjnych sprawy.
Ponadto, w ocenie Sądu, dokonując sprawdzenia wymogów w zakresie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, organy nie dokonały pożądanej z uwagi na okoliczności niniejszej sprawy, analizy kwestii dotyczącej stosunków wodnych w związku z pracami budowlanymi prowadzonymi przez inwestora i zaproponowanych w tym zakresie rozwiązań w projekcie zamiennym. Sąd wskazał, że kwestia zmiany w obrębie stosunków wodnych związanych z pracami budowlanymi prowadzonymi przez inwestora, w tym przede wszystkim w wyniku podniesienia poziomu parteru budynku (niezgodnie z projektem budowlanym), była od początku w przedmiotowej sprawie sporna i na tyle istotna, że z uwagi m.in. na powyższe nałożone zostały na inwestora obowiązki w decyzji z [...] r. Argumenty dotyczące zalewania nieruchomości sąsiednich, podnoszone były również w toku postępowania naprawczego (stąd m.in. żądanie w odwołaniu przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego geodety i hydrologa na okoliczność zbadania prawidłowości zaproponowanego w projekcie budowlanym rozwiązania). Dodatkowo trudności w zakresie stosunków wodnych na nieruchomościach sąsiadujących z terenem objętym inwestycją potwierdza toczące się postępowanie w sprawie nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom (decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r.). Z powyższych względów Sąd uznał, iż powyższy aspekt sprawy wymagał od organów dokonania pogłębionej analizy i oceny. Sąd wskazał, że w postępowaniu naprawczym organ nadzoru nie jest pozbawiony kompetencji do badania kwestii stosunków wodnych. Ocena w zakresie stosunków wodnych nie jest kompetencją zastrzeżoną wyłącznie dla wójta, burmistrza, prezydenta miasta na podstawie przepisów Prawo wodne, ale kompetencje w tym zakresie przysługują także organom nadzoru, w przypadku, gdy zmiany w zakresie stosunków wodnych wystąpiły w związku z realizacją obiektów budowlanych. W ocenie Sądu z punktu widzenia art. 5 ust. 1 pkt 9 u.p.b. w związku przede wszystkim z § 28 i § 29 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., dotyczącymi odprowadzania wód opadowych i zakazu zmiany naturalnego spływu wód w sprawie nie zostały w sposób niebudzący wątpliwości wyjaśnione kwestie ewentualnej zmiany naturalnego spływu wód w związku z pracami budowlanymi i prawidłowości rozwiązań przewidzianych w projekcie. W kontekście zaś stanowiska strony skarżącej i okoliczności sprawy związanych z zalewaniem nieruchomości sąsiednich inwestycji, które nie mają charakteru potencjalnego, lecz jak potwierdza analiza akt sprawy - realny, wskazana jest niewątpliwie ocena w powyższym aspekcie i analiza skuteczności rozwiązania przewidzianego w projekcie, które powinno gwarantować zabezpieczenie interesów właścicieli nieruchomości sąsiedniej. W ocenie Sądu, takiej analizy w zaskarżonej decyzji sytuacji zabrakło. Sąd zauważył, że projekt zamienny, z jakim mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, ma zmierzać do minimalizowania negatywnych skutków istotnych odstępstw od projektu budowlanego pierwotnego i stąd za uzasadnione uznał Sąd uzupełnienie przez organ oceny w powyższym zakresie, przy czym Sąd nie przesądził o zasadności przeprowadzenia przez organy dowodu z opinii biegłych, gdyż oceny w tym zakresie dokonać powinny organy adekwatnie do wyników przeprowadzonej przez nie analizy i oceny konieczności na tym tle pozyskania wiedzy specjalistycznej.
Sąd zwrócił uwagę, że w wyrokach tutejszego Sądu wydanych w sprawach o sygn. akt II SA/Go 626/20 i II SA/Go 630/20, które nie są wiążące w przedmiotowej sprawie, ale zostały wydane w podobnym stanie faktycznym i prawnym (dotyczą inwestycji inwestora na sąsiednich nieruchomościach), Sąd prawomocnie oddalił skargi na decyzje o nałożeniu obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, wskazując w uzasadnieniu wyroków, iż projekt zamienny powinien zawierać wyjaśnienie kwestii wpływu istotnego odstępstwa na stosunki wodne.
Wskazaną na wstępie decyzją z dnia z dnia [...] r. nr [...], PINB zatwierdził inwestorowi – D Sp. z o.o.- projekt budowlany zamienny zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych nr 7 w zabudowie szeregowej na działkach o nr ewid. [...] i zezwolił na wznowienie robót budowlanych oraz nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wskazanego wyżej zespołu budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej po zakończeniu budowy, nadając tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, utrzymuję w mocy zaskarżoną decyzję.
Od powyższej decyzji A.S. wniosła odwołanie zarzucając naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.b. poprzez ich niezastosowanie, art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz art. 36a ust. 5 u.p.b., a także art. 234 ust. 1, 2 i 3 ustawy Prawo wodne poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji zobowiązanie inwestora do sporządzenia i przedstawienia projektów budowlanych zamiennych w sytuacji, gdy czynności te, w związku z istotnym podniesieniem poziomu przedmiotowych działek, nie są wystarczające do zaistnienia stanu zgodnego z prawem. W odwołaniu zarzucono również naruszenie art. 74 ust. 1 oraz art. 75 ust. 1 - 4 ustawy Prawo ochrony środowiska podnosząc, że w trakcie przygotowania i realizacji inwestycji należy zapewnić oszczędne korzystanie z terenu, a inwestor realizujący przedsięwzięcie jest zobowiązany uwzględnić ochronę środowiska na obszarze prowadzenia prac, w szczególności ochronę gleby, zieleni, naturalnego ukształtowania terenu i stosunków wodnych. W rezultacie zdaniem Skarżącej organ I instancji naruszył przepisy prawa administracyjnego (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa) poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego i w konsekwencji zupełne pominięcie i brak odniesienia się do podnoszonych przez strony postępowania istotnych okoliczności, dotyczących poziomu terenu działek objętych terenem inwestycji i działek sąsiednich. W związku z tym w odwołaniu podniesiono między innymi, że niezbędne jest wydanie ekspertyzy hydrologicznej przez uprawnionego biegłego hydrologa celem stwierdzenia, czy prace budowlane zrealizowane przez inwestora spowodowały zmiany stanu wody na gruncie w sposób szkodliwie wpływający na działki sąsiednie. Ponadto w odwołaniu podniesiono, że z uzasadnienia decyzji powinno wynikać jakimi przesłankami kierował się organ nadzoru budowlanego wydając decyzję zatwierdzającą projekt naprawczy, w trybie natychmiastowej decyzji, z pominięciem opinii poszkodowanych. W odwołaniu wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i dokonanie jej zmiany poprzez nakazanie rozbiórki i wybudowanie zgodnie ze sztuką budowlaną zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych nr 7 w zabudowie szeregowej na działkach o nr ewid. [...], a także wniesiono o wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji organu I instancji na podstawie art. 135 Kpa.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną za podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji PINB z dnia [...] r. nr [...], WINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił przebieg postępowania, a następnie wskazał, że stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przy orzekaniu w danej sprawie związany był oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 23.11.2022r. sygn. akt II SA/Go 183/22.
WINB podniósł, że przesłanką wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 4 u.p.b. (albo ust. 51 ust. 5) jest wyłącznie ocena, czy podmiot zobowiązany do wykonania obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, wykonał uprzednio nałożony obowiązek. Postępowanie PINB w sprawie doprowadzenia do zgodności z prawem omawianego przedsięwzięcia budowlanego realizowanego z istotnym odstąpieniem od warunków udzielonego pozwolenia na budowę, w części dotyczącej nałożenia obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oraz wykonania czynności naprawczych, rozstrzygnięte zostało wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b. decyzją PINB z dnia [...] r. nr [...]. Decyzja ta stała się ostateczna. Organ administracji publicznej, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia (art. 110 kpa). Przy czym WINB wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. prawomocnym wyrokiem z dnia 28.04.2021 r. sygn. akt II SA/Go 630/20 oddalił skargę jednej ze stron postępowania naprawczego na decyzję WINB z dnia [...] r. znak: [...], którą utrzymana została w mocy decyzja PINB w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego dla budowy zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych nr 6 w zabudowie szeregowej na działkach o nr ewid. gruntu [...], który jest przedsięwzięciem zbieżnym co do formy technicznej oraz dokonanych odstępstwem z rozpatrywaną inwestycją. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd podkreślił, że PINB nie był upoważniony do zastosowania innych przepisów niż powołany art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b. Zdaniem WSA z uwagi na wskazaną w hipotezie normy okoliczność istotnego odstąpienia od projektu budowlanego, przepis ten ma charakter regulacji wyjątkowej (lex specialis), a zatem podlegał zastosowaniu z wyłączeniem innych przepisów p.b. dotyczących legalności wykonywanych robót budowlanych, w tym przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 u.p.b. Tożsame stanowisko zawarte zostało również w prawomocnym wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 25.03.2021 r. sygn. akt II SA/Go 626/20. W rezultacie, zdaniem WINB za bezprzedmiotowe na obecnym etapie postępowania legalizacyjnego należy ocenić zarzuty zawarte w odwołaniu odnośnie naruszenia przepisów art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.b. poprzez ich niezastosowanie oraz art. 51 ust. 1 pkt 3 tej ustawy poprzez jego błędne zastosowanie. Dopuszczalność legalizacji omawianej budowy została bowiem przesądzona na etapie postępowania naprawczego, w wyniku którego wydana została przez PINB decyzja w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b., od której nie wniesiono odwołania. Jednocześnie WINB stwierdził, że nawet gdyby przyjąć, iż w omawianym przypadku zastosowanie znajdują przepisy ustawy Prawo budowlane dotyczące istotnych odstąpień od warunków pozwolenia na budowę oraz zatwierdzonego projektu budowlanego w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 17 lit. c ustawy z dnia 13 lutego 2020r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw - Dziennik Ustaw 2020 poz. 471 (zgodnie bowiem z art. 28 pkt 1 litera "a" tej nowelizacji do spraw uregulowanych ustawą zmienianą wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy art. 36a ust. 5 ustawy zmienianej w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą), to i tak należałoby ocenić, że dokonana w ramach omawianego przedsięwzięcia zmiana w zakresie rzędnej poziomu "zero" realizowanego obiektu poprzez jego podwyższenie w stosunku do poziomu projektowanego wypełnia dyspozycję 36a ust. 5 pkt 1 u.p.b., w nowym brzmieniu jako istotne odstąpienie. Stosownie bowiem do art. 36a ust. 5 pkt 1 u.p.b. w nowym brzmieniu istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany. Bez wątpienia zaś w omawianym przypadku zmiana w zakresie rzędnej poziomu "zero" realizowanego obiektu poprzez jego podwyższenie w stosunku do poziomu projektowanego spowodować mogła sytuację, iż teren działek sąsiednich, położonych niżej od terenu inwestycji w porównaniu do stanu określonego w pozwoleniu na budowę, poddany może być dodatkowym oddziaływaniom spowodowanym spływem wód opadowych z terenu wyżej położonego.
Przed wydaniem decyzji na podstawie art. 51 ust. 4 u.p.b. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego zgodnie z odpowiednio stosowanymi przepisami art. 35 ust. 1 p.b. winien sprawdzić: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, 9 jeżeli zmiany dotyczą tego zakresu, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, jeżeli dokonane zmiany tego wymagają, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 (to jest zaświadczenia o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego osoby, która w>'konała projekt, z określonym w nim terminem ważności zaświadczenia). Dopiero w razie spełnienia wymagań określonych powyżej oraz dochowania wymogów formalnych wniosku właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji zatwierdzającej projekt zamienny. Natomiast ewentualne uchybienia przedłożonego projektu zamiennego w powyższym zakresie powodują sytuację, iż organ powiatowy, który taki projekt zatwierdził w drodze decyzji w trybie art. 51 ust. 4 u.p.b. uchybił przepisom procesowym nakazującym wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ wskazał, że projekt budowlany zamienny jest dokumentem odrębnym od projektu zatwierdzonego pozwoleniem na budowę, sporządzanym po wydaniu tego pozwolenia i stwierdzeniu odstępstw od zatwierdzonego nim projektu. Są to projekty budowlane co najwyżej w części takie same, ale nie te same. W obrocie prawnym nie mogą zaś istnieć równolegle dwa projekty dotyczące tej samej inwestycji: pierwotny i zamienny, toteż projekt zamienny nie jest uzupełnieniem projektu pierwotnego, lecz wchodzi w miejsce dotychczasowego projektu pierwotnego. W efekcie projekt budowlany zamienny, który musi być opracowaniem kompleksowym, obejmującym całość zamierzenia budowlanego, podlega także w całości sprawdzeniu przez organ nadzoru budowlanego, a zatwierdzenie tego projektu jest możliwe po stwierdzeniu jego zgodności z wszystkimi powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Mając na względzie powyższe WINB podzielił stanowisko organu I instancji, że przedłożony przez inwestora projekt zamienny spełnia wymagania przepisów Prawa budowlanego. I tak, w ocenie WINB przedłożony przez inwestora projekt zamienny, składający się z projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, nie narusza ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zawartych w uchwale Rady Gminy Nr XXIX/213/17 z dnia 30.01.2017r. (publikacja w Dzienniku Urzędowym Województwa poz. 291 z drua 02.02.2017r.). Projekt ten został sporządzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane, należące do właściwej izby samorządu zawodowego, zaś przyjęte w projekcie zamiennym rozwiązania nie naruszają obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych. Projekt budowlany zamienny nie wymagał sprawdzenia bowiem w świetle art. 20 ust. 3 pkt 2 p.b. budynek, stanowiący przedmiot projektu, należy zaliczyć do obiektów o prostej konstrukcji - budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Natomiast projekt zamienny zawiera wymagane w art. 20 ust. 4 p.b. oświadczenie osób, które sporządziły to opracowanie, iż projekt budowlany zamienny został wykonany zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Z akt sprawy wynika również, że przedłożony projekt zamienny, w zakresie jego zawartości i formy, spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2018r. poz. 1935). Organ wskazał, że przedłożony przez inwestora projekt zagospodarowania terenu dotyczy całego zamierzenia budowlanego, w ramach którego wykonywane są roboty budowlane objęte zaskarżoną decyzją o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. Przy czym z treści tego projektu (opisowej i rysunkowej) wynika, że obejmuje on działki o numerach ewidencyjnych gruntu [...], na których realizowane są budynki o numerach - odpowiednio: 7d, 7c, 7b i 7a. Ponadto przedłożony projekt zagospodarowania terenu oraz projekt budowlany zawiera szczegółowe rozwiązania w zakresie między innymi - spornej kwestii odprowadzania wód opadowych z terenu inwestycji, związane ze spełnieniem wymagań wynikających z przepisów § 28 ust. 2 i § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 23.11.2022r. sygn. akt II SA/Go 183/22 WSA stwierdził, że projekt zamienny, z jakim mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, winien zmierzać do minimalizowania negatywnych skutków istotnych odstępstw od projektu budowlanego pierwotnego, co związane jest w szczególności z oceną w powyższym aspekcie i analizą skuteczności rozwiązania przewidzianego w tym projekcie, które zagwarantuje zabezpieczenie interesów właścicieli nieruchomości sąsiedniej. Organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB wynikające z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że przyjęte w projekcie zamiennym rozwiązania spełniają cel zaleceń Sądu I instancji. Przede wszystkim z akt administracyjnych wynika, że inwestor przedłożył (jako załącznik nr I do projektu budowlanego zamiennego) Opinię Geotechniczną z dokumentacją podłoża gruntowego dla budowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną i zagospodarowaniem terenu na działkach od nr [...] (data sporządzenia: [...].04.2023 r.). Opracowanie to zawiera między innymi charakterystykę warunków gruntowych i warunków wodnych oraz ocenę ich skomplikowania, a także warunki i parametry geotechniczne podłoża gruntowego oraz wnioski i zalecenia. Jak wynika z treści tego opracowania zakres badań geotechnicznych wykonano w lipcu 2020r. i zostały uwzględnione w zamiennym projekcie zagospodarowania terenu w częściach dotyczących projektów rozsączania wód opadowych dla poszczególnych działek. Uwzględniono również w projekcie zamiennym zapis z przedłożonej opinii geotechnicznej, że należy się liczyć z możliwością wystąpienia zwierciadła wody zawieszonej szczególnie na stropach gruntów spoistych zwłaszcza w okresie intensywnych opadów atmosferycznych lub wiosennych, poprzez wprowadzenie monolitycznego cokołu betonowego, który przy jednoczesnym zastosowaniu urządzeń zabezpieczających w postaci zbiorników rozsączających zapewni zabezpieczenie interesów właścicieli nieruchomości sąsiedniej w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji. Nie bez znaczenia dla tej kwestii jest również okoliczność, iż w wyniku czynności kontrolnych (przeprowadzonych w dniu [...].09.2022 r.) PINB ustalił, że wykonane urządzenie budowlane w postaci cokołu betonowego spełnia swój cel w sytuacji intensywnych opadów atmosferycznych. Organ wyjaśnił, że w postępowaniu naprawczym dotyczącym istotnego odstąpienia od warunków udzielonego pozwolenia organ nie jest uprawniony do wskazywania, kto ma wykonać projekt budowlany. Jedynym wymogiem ze strony organu żądającego takiej oceny jest posiadanie przez osobę ją sporządzającą stosownych uprawnień. Organ nie może też kwestionować posiadanych przez autora projektu budowlanego uprawnień. Przy czym oczywistym jest, że osoba sporządzająca ocenę lub ekspertyzę techniczną ponosi odpowiedzialność zawodową i cywilną za ewentualne skutki wynikające ze swojego opracowania. W związku z tym to na projektancie, jako autorze projektu budowalnego i jednocześnie osobie legitymującej się odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi, ciążą wszelkie obowiązki związane z jego opracowaniem, a także odpowiedzialność za ewentualne błędy, jakie zostaną ujawnione w toku budowy realizowanej na podstawie zatwierdzonego projektu. Zdaniem organu odwoławczego w omawianym przypadku brak jest okoliczności mogących nasuwać przypuszczenie nierzetelności bądź niekompletności rozwiązań przewidzianych w projekcie budowlanym zamiennym przedłożonym przez inwestora. Natomiast dopóki moc dowodowa danego dokumentu nie została obalona, organ administracyjny ma obowiązek uwzględnienia jego treści przy rozstrzyganiu danej sprawy. WINB wskazał, że dla skuteczności zarzutu odnośnie meritum sprawy z zakresu prawa budowlanego niezbędne jest podważenie prawidłowości dokonanych przez organ administracji ustaleń w sposób wykraczający ponad czysto polemiczne zgłoszenie zastrzeżeń opierających się na subiektywnym postrzeganiu spornej materii. Materia ta wchodzi w zakres wiadomości specjalnych, wobec czego ze względu na profesjonalny charakter dokumentu, wymagane jest postawienie ocenie technicznej zarzutów w sposób merytoryczny. WINB zauważył, że odmienne stanowisko skarżącej odnośnie dopuszczalności legalizacji omawianej budowy nie zostało poparte żadnym dowodem o charakterze techniczno-merytorycznym. Dalej organ wskazał, że inwestor dopełnił obowiązku wykonania określonych czynności i robót budowlanych wynikających z uprzedniej decyzji PINB wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. Przy czym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji odniósł się w sposób wyczerpujący do uwag i żądań zgłaszanych przez strony na etapie postępowania dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Organ wskazał, że z ustaleń organu powiatowego nie wynika, aby inwestor utracił prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie objętym pierwotnym pozwoleniem na budowę (uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę nastąpiło na mocy decyzji Starosty z dnia [...] r. znak: [...] wydanej na podstawie art. 36a ust. 2 p.b.). Jednocześnie jako zgodne z prawem organ odwoławczy ocenił nadanie zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jak wskazał PINB w tym zakresie inwestor złożył wniosek (pismo z dnia [...].04.2023r. - data wpływu do PINB: 27.04.2023 r.) argumentując nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności między innymi koniecznością ochrony zalewania wodami opadowymi sąsiednich nieruchomości, ochroną majątku ich właścicieli oraz w skrajnym przypadku zdrowia i życia ludzkiego poprzez pilne przeprowadzenie prac ostatecznie zagospodarowujących wody opadowe. Bez wątpienia zaś wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie budowy umożliwia podjęcie w/w robót w celu szybkiego osiągnięcia celu, jaki został wskazany przez inwestora. W związku z zawartym w odwołaniu żądaniem zastosowania w omawianym przypadku art. 135 Kpa w stosunku do zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że w omawianym przypadku brak było podstaw do spełnienia tego żądania.
Na powyższą decyzję WINB z dnia [...] r. nr [...] A.S., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., domagając się jej uchylenia. W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2024 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego, w sposób mający istotny wpływ na treść orzeczenia, to jest: a) Art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w ten sposób, że Organ I oraz II instancji nie uwzględniły zaleceń wynikających z wyroku Sądu z dnia 23.11.2022 r. (sygn. akt II SA/Go 183/22), albowiem Sąd nakazał wyjaśnienie i szczegółowe odniesienie się do kwestii wpływu inwestycji na stosunki wodne sąsiednich nieruchomości w aspekcie oceny zmiany naturalnego spływu wód i przyjętych w związku z tym rozwiązań w projekcie budowlanym zamiennym i w tym zakresie dokonania wnikliwej analizy, która powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia. Tymczasem Organ I i II instancji nie wykonały powyższego. Organy ograniczyły się wyłącznie do tego, że stwierdziły, iż w dokumentacji zamiennej są ujęte zagadnienia dotyczące ograniczenia możliwości spływu wody z terenu inwestycji na nieruchomości sąsiednie. Tymczasem - zgodnie z zaleceniem Sądu - Organy zobowiązane były do dokonania własnej analizy, powinny wyjaśnić bowiem te okoliczności. Organy I i II instancji nie wyjaśniły zagadnień związanych ze zmianą stosunków wodnych, a ograniczyły się wyłącznie do sprawdzenia, czy w dokumentacji zamiennej znajdują się na ten temat odpowiednie zapisy. Organy I i II instancji nie mogły zweryfikować poprawności rozwiązań projektowych, skoro wcześniej nie wyjaśniły czy i w jakim zakresie inwestycja doprowadziła do zmiany stosunków wodnych. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji (jak i decyzji organu I instancji) nie zawiera nakazanej przez Sąd - wnikliwej analizy "w aspekcie oceny zmiany naturalnego spływu wód i przyjętych w związku z tym rozwiązań w projekcie budowlanym zamiennym"; b) Art. 7, 8, 77 i 80 k.p.a. - na skutek dokonania dowolnych i co najmniej przedwczesnych ustaleń faktycznych w sprawie, albowiem:
- jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, zakres badań geotechnicznych (także nakazanych przez Sąd i stanowiących podstawę kluczowych dla sprawy ustaleń) – wykonano w lipcu 2020 r. Są to więc badania całkowicie nieaktualne. Po tej dacie nastąpiła zmiana stosunków gruntowych, która dezaktualizowała wyniki badań. Zmiana ta wynikała chociażby z wykonania pkt 6 decyzji z dnia [...] r. ([...] - której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Nadto badania geotechniczne stały się nieaktualne wobec wykonania przez inwestora cokołu betonowego, które to prace mogły się wiązać ze zmianą stosunków gruntowych; c) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., albowiem:
- uzasadnienie decyzji Organu I i II instancji nie zawiera elementów, które powinny zawierać zgodnie z zaleceniem Sądu, wyrażonym w wyroku z dnia 23.11.2022r. (o czym szczegółowo napisano wyżej w lit a) ); a nadto
- w uzasadnieniu decyzji wskazano z jednej strony, iż odwołanie Skarżącego zostało pozostawione bez rozpoznania (jako wniesione po terminie), a równocześnie w tym samym uzasadnieniu (na stronie 8 wers 5 od góry) Organ stwierdza że zarzuty A.S. są niezasadne. W efekcie całkowicie niejasne jest czy Organ rozpoznawał odwołanie Skarżącego czy też nie i w jakim ewentualnie zakresie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. 2023 poz. 1634, dalej jako - p.p.s.a.) sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie wskazać należy, że uwzględnienie przez sąd skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja WINB z dnia [...] r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję PINB z dnia z dnia [...] r. nr [...], którą organ zatwierdził inwestorowi – D Sp. z o.o. - projekt budowlany zamienny zespołu budynków mieszkalnych jednorodzinnych nr 7 w zabudowie szeregowej na działkach o nr ewid. [...], zezwolił na wznowienie robót budowlanych oraz nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie zespołu budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej po zakończeniu budowy oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd związany był oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp z dnia 23 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Go 183/22. Jak bowiem wyżej wskazano powyższym wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. uchylił decyzje organów obydwu instancji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i zezwolenia na wznowienie robót budowanych dotyczących przedmiotowej inwestycji. Wyrok ten stał się prawomocny, dlatego zgodnie art. 153 p.p.s.a przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny były związane wyrażoną w nim wskazaniami i oceną prawną. Wymaga podkreślenia, że ani organ, ani sąd nie mogą inaczej i na nowo sformułować oceny prawnej, która już raz została sformułowana w sprawie i są zobowiązane podporządkować się jej w pełnym zakresie. Co więcej, sąd ponownie orzekający jest zobowiązany zbadać czy organ do tej oceny się zastosował, co jest warunkiem legalności zachowania organu w sprawie. Jak to bowiem trafnie wskazał NSA w wyroku z dnia 5 października 2023 r. III FSK 676/23 LEX nr 3654174: "W przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięcia zapadłego w wyniku uprzedniego wydania przez sąd wyroku kasacyjnego i wyrażenia w nim wiążącej oceny prawnej, ponownie rozpoznając sprawę sąd administracyjny obowiązany jest do dokonania kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku. Podporządkowanie się wytycznym sądu i wyrażonej przezeń ocenie prawnej jest bowiem głównym kryterium poprawności nowo wydanego rozstrzygnięcia".
Zaskarżona decyzja wydana została w wyniku postępowania legalizacyjnego prowadzonego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. Stosownie do treści wskazanego przepisu przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił natomiast art. 51 ust. 4 p.b., zgodnie z którym po upływie terminu lub na wniosek inwestora organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję o: 1) zatwierdzeniu projektów, o których mowa w ust. 1 pkt 3, oraz 2) pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - jeżeli roboty budowlane nie zostały zakończone.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że na obecnym etapie postępowania legalizacyjnego przedmiotem rozstrzygnięcia organu jest kwestia prawidłowości wykonania obowiązków nałożonych na inwestora na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. W badanej sprawie obowiązki o których mowa we wskazanym przepisie nałożone zostały na inwestora wskazaną powyżej decyzją PINB z dnia [...] r. Należy mieć na uwadze, że w decyzji tej rozstrzygnięte zostało zagadnienie kwalifikacji robót budowlanych prowadzonych przy zespole budynków nr 7, jako prowadzonych z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu zagospodarowania terenu, które to odstępstwo polegało na różnicy poziomu posadowienia parteru - "ppp"- zespołu budynków nr 7 względem zatwierdzonego projektu zagospodarowania terenu. W konsekwencji organ stwierdził dopuszczalność legalizacji robót budowlanych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b. Decyzja ta stała się ostateczna co oznacza, że jest wiążąca w obrocie prawnym. W tym stanie sprawy, na obecnym etapie postępowania, nie jest dopuszczalne ponownie badanie okoliczności dotyczących prawidłowości przyjętego w sprawie trybu legalizacyjnego, w szczególności jako bezzasadne należy ocenić zarzuty i argumentację odnoszące się do konieczności zastosowania w sprawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. (nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego). Na okoliczność tę słusznie zwracano uwagę w toku postępowania administracyjnego. Wobec powyższego zarzuty zmierzające do wykazania zasadności zastosowania w sprawie art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b., a nie - jak przyjęto - art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., ocenić należy jako bezzasadne, gdyż nie dotyczą rozpatrywanego etapu postepowania legalizacyjnego.
Jak wyżej podniesiono kluczową kwestią, która podlegała rozpoznaniu przez Sąd w niniejszej sprawie była ocena wykonania obowiązków nałożonych na inwestora na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. Z okoliczności sprawy wynika, że prowadzenie prac budowlanych z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu zagospodarowania terenu spowodowało konieczność analizy stosunków wodnych na omawianym terenie i wprowadzenia tym zakresie rozwiązań, które będą chronić właścicieli nieruchomości sąsiednich przed zalewaniem wodami opadowymi pochodzącymi z nieruchomości, na których prowadzone są przedmiotowe roboty budowlane. W powyższej decyzji z [...] r. nałożono na inwestora obowiązek zawarcia w projekcie zamiennym rozwiązań przedstawiających odprowadzenie wód opadowych na własny teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub do zbiorników retencyjnych zabezpieczających sąsiednie nieruchomości przed działaniem wód opadowych - zgodnie z § 28 ust. 2 i § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 28 czerwca 2023 r. inwestor przedłożył projekt zamienny składający się z projektu architektoniczno-budowlanego oraz projektu zagospodarowania terenu. Projekt zamienny zagospodarowania terenu dotyczy całego zamierzenia budowlanego zlokalizowanego na działkach nr [...]. W projekcie zawarto rozwiązania spełniające wymagania przewidziane w § 28 ust. 2 i § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w zakresie odprowadzania wód opadowych z terenu inwestycji. Projekt budowlany zamienny przewiduje zabezpieczenia przed spływem wód opadowych na nieruchomości sąsiednie w postaci złóż chłonnych oraz betonowego monolitycznego cokołu ogrodzenia. Opracowania w zakresie rozwiązań chroniących przed spływem wód opadowych na nieruchomości sąsiednie oparte zostały na danych zawartych w Opinii Geotechnicznej z [...] kwietnia 2023 r. opracowanej dla terenu obejmującego działki nr [...] (zał. nr 1 do projektu zamiennego). W opinii tej określono warunki geotechniczne występujące w podłożu badanego terenu w oparciu o analizę badań gruntowo - wodnych. Badania geotechniczne przeprowadzono w lipcu 2020 r., co wbrew zarzutom skargi nie powoduje, że stały się one nieaktualne. Ze względu na przedmiot badań, którym jest podłoże gruntowe danego terenu, zasadne jest twierdzenie, że sam upływ powyższego terminu nie miał wpływu na ustalenia wynikające z wyników badań geotechnicznych, nadto w skardze nie wykazano okoliczności szczególnych, które mogły mieć wpływ na zmiany w obrębie struktury podłoża gruntowego.
W ocenie Sądu, wbrew treści skargi, na stan podłoża gruntowego nie mogły mieć wpływu takie okoliczności jak wybudowanie betonowego cokołu, czy też usunięcie gruntu budowlanego z nieruchomości. Jak bowiem wynika z Opinii Geotechnicznej badanie gruntu prowadzone było na głębokości 3,0 m p.p.t., przy czym otrzymane wyniki badań gleby dotyczą 14 miejsc, w których wykonano otwory w glebie w celu zbadania warunków geotechnicznych. Tym samym wskazane w skardze okoliczności faktyczne nie mogły mieć związku z przeprowadzonymi badaniami, na podstawie których ustalono stan gleby.
Opinia Geotechniczna i wyniki badań geotechnicznych zostały wykorzystane w projekcie zagospodarowania terenu w części dotyczącej projektów rozsączania wód opadowych opracowanych dla poszczególnych działek. Zgodnie z projektem w celu rozsączania wód opadowych zaprojektowano łożysko żwirowe na terenie działki. Wskazano, że rury spustowe należy podłączyć do łożyska za pomocą rur PVC o średnicy 160, zawarto również opis techniczny dotyczący rurociągów, uzbrojenia terenu oraz prac ziemnych przy budowie urządzeń służących do rozsączania wód opadowych. W projekcie zamiennym jako szczególne zabezpieczenie działek sąsiednich przed zalewaniem wodami opadowymi przewidziano cokół pod ogrodzenie. Według autora projektu przy zastosowaniu urządzeń zabezpieczających w postaci zbiorników rozsączających i jednoczesnym wykonaniu cokołu pod ogrodzenie interesy osób trzecich zostaną poszanowane. W tym stanie sprawy stwierdzić należy, że kwestie dotyczące zmiany naturalnego spływu wód opadowych w związku z prowadzonymi pracami budowanymi zostały w sprawie wyjaśnione. Dla zabezpieczenia właścicieli sąsiednich nieruchomości przed zalewaniem ich nieruchomości wodami opadowymi przewidziano w projekcie zamiennym odpowiednie rozwiązania techniczne, które - jak wynika z akt sprawy - powinny zapewnić spodziewaną ochronę.
Analiza akt sprawy, w tym w dokumentacja budowy dowodzi, że w toku postępowania inwestor wykonał również pozostałe obowiązki nałożone w.w. decyzją PINB z [...] r. Stwierdzenie to prowadzi do wniosku, że w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 51 ust 5 u.p.b. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ przeprowadził wymaganą ocenę projektu budowlanego zamiennego zgodnie z wytycznymi wynikającymi z art. 35 ust. 1 p.b. Ocena ta obejmowała sprawdzenie projektu zamiennego zagospodarowania terenu oraz projektu zamiennego architektoniczno-budowlanego pod kątem merytorycznym oraz pod kątem kompletności dokumentów. Badanie kompletności dotyczyło przede wszystkim weryfikacji, czy zostały dołączone wszystkie wymagane przez przepisy prawa opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia.
Zgromadzony materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że stan faktyczny sprawy został wyjaśniony w stopniu wystarczającym do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia. Istotne kwestie dotyczące skutecznego zabezpieczenia interesów osób trzecich przed naruszeniem ich praw w postaci zalewania nieruchomości wodami opadowymi zostały w sprawie wyjaśnione, rozwiązane i udokumentowane w projekcie zamiennym zagospodarowania terenu. W konsekwencji stwierdzić trzeba, że organ zastosował się do wskazań i wytycznych zawartych w wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 23 listopada 2022 r. sygn.. akt II SA/Go 183/22.
W toku postępowania skarżący polemizując z przyjętymi w projekcie rozwiązaniami technicznymi nie zdołał podważyć ich zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Wyjaśnić należy, że odpowiedzialność za merytoryczną zawartość projektu budowlanego ponoszą wyłącznie projektant (oraz osoba sprawdzająca projekt, jeżeli z okoliczności sprawy wynika obowiązek sprawdzenia projektu budowlanego, art. 20 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 4 p.b.). Organ nie ma zaś uprawnień do merytorycznego badania projektu budowlanego, w tym oceny konkretnych rozwiązań projektowych w zakresie ich zgodności z zasadami wiedzy technicznej (por. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2021 r. sygn.. akt II OSK 2993/18).
W ocenie Sądu nie były zasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa procesowego, które dla swojej skuteczności wymagają wykazania ich choćby potencjalnie istotnego wpływu na wynik sprawy. Zgromadzony materiał dowodowy jest kompletny, a jego ocena przeprowadzona przez organ orzekający w sprawie spełnia wymogi określone w art. 80 kpa.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a, skarga została oddalona.