II SA/Go 718/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WielkopolskimGorzów Wielkopolski2024-03-07
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie na budowęwstrzymanie wykonania decyzjiwznowienie postępowaniawarunki technicznenasłonecznienieprzesłanianieautokontrolapostępowanie administracyjnesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewody wstrzymujące wykonanie pozwolenia na budowę, uznając je za przedwczesne i niepoparte wystarczającymi dowodami.

Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Wojewody, które uchyliło postanowienie Starosty o wstrzymaniu wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewoda uznał, że Starosta nieprawidłowo uchylił postanowienie o wstrzymaniu wykonania w trybie autokontroli, ale sam orzekł o wstrzymaniu wykonania decyzji. WSA uchylił postanowienie Wojewody, uznając je za przedwczesne i niepoparte wystarczającymi dowodami na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozpoznał skargę inwestora D.S. na postanowienie Wojewody, które uchyliło postanowienie Starosty o wstrzymaniu wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę. Starosta pierwotnie wstrzymał wykonanie decyzji na wniosek A.B., która domagała się wznowienia postępowania administracyjnego, zarzucając wadliwość projektu budowlanego w zakresie nasłonecznienia i przesłaniania. Następnie Starosta uchylił własne postanowienie o wstrzymaniu, uznając je za przedwczesne. Wojewoda uchylił postanowienie Starosty, uznając je za wydane z naruszeniem przepisów o autokontroIi, i sam orzekł o wstrzymaniu wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewoda uznał, że istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji ze względu na prawdopodobieństwo uchylenia jej w wyniku wznowienia postępowania. WSA uchylił jednak postanowienie Wojewody, stwierdzając, że organ odwoławczy nie wykazał w sposób przekonujący prawdopodobieństwa uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Sąd uznał, że ocena prawdopodobieństwa uchylenia decyzji była zbyt ogólna i nie została poparta wystarczającą analizą materiału dowodowego, a zbyt pochopne wstrzymanie wykonania decyzji narusza zasadę trwałości decyzji ostatecznych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie Wojewody było wadliwe, ponieważ organ odwoławczy nie wykazał w sposób przekonujący prawdopodobieństwa uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w wyniku wznowienia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Wojewoda nie przedstawił wystarczających dowodów i analizy, aby uzasadnić wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ocena prawdopodobieństwa uchylenia decyzji była zbyt ogólna i nie uwzględniała w pełni stanowiska inwestora oraz złożoności podniesionych zarzutów dotyczących warunków technicznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

k.p.a. art. 152 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 152 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 132 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 146 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

r.t.w. art. 13

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

r.t.w. art. 40 § ust. 2 i ust. 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

r.t.w. art. 57 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

r.t.w. art. 60 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi § § 2 ust. 1 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych § § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wojewoda nie wykazał w sposób przekonujący prawdopodobieństwa uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w wyniku wznowienia postępowania. Ocena prawdopodobieństwa uchylenia decyzji była zbyt ogólna i niepoparta wystarczającą analizą. Zbyt pochopne wstrzymanie wykonania decyzji narusza zasadę trwałości decyzji ostatecznych.

Odrzucone argumenty

Argumentacja inwestora o naruszeniu przepisów dotyczących warunków technicznych (nasłonecznienie, przesłanianie) była niewystarczająca do uzasadnienia wstrzymania wykonania decyzji. Przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (brak udziału strony bez winy) nie przesądza o uchyleniu decyzji, zwłaszcza gdy mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w istocie dotychczasowej.

Godne uwagi sformułowania

Ocena prawdopodobieństwa uchylenia decyzji niewątpliwie dokonywana jest z uwzględnieniem zarzutów podniesionych we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 152 § 1 k.p.a. powinno być traktowane jako środek ostateczny, oparty na udokumentowanych i wiarygodnych materiałach dowodowych. Instytucja wstrzymania wykonania decyzji nie może być wykorzystywana jako narzędzie 'wyprzedzającego', w ramach postępowania wpadkowego, merytorycznego badania sprawy wznowieniowej.

Skład orzekający

Krzysztof Dziedzic

przewodniczący

Adam Jutrzenka-Trzebiatowski

członek

Jarosław Piątek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wstrzymania wykonania decyzji w postępowaniu wznowieniowym (art. 152 k.p.a.), wymogi formalne uzasadnienia postanowienia o wstrzymaniu, zasada trwałości decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z wznowieniem postępowania i wstrzymaniem wykonania decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność procedur administracyjnych związanych z pozwoleniem na budowę i możliwością jego wstrzymania, co jest istotne dla branży budowlanej i prawników.

Budowa wstrzymana? Sąd wyjaśnia, kiedy można skutecznie zablokować pozwolenie na budowę.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 718/23 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2024-03-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Jarosław Piątek /sprawozdawca/
Krzysztof Dziedzic /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 152
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Jarosław Piątek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 marca 2024 r. sprawy ze skargi D.S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od organu na rzecz strony skarżącej D. S. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Starosta [...] zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił pozwolenia na budowę Inwestorowi: D.Sz., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą C D. Sz., ul. [...], obejmującego budowę trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą w [...], przy ul. [...], na działkach nr ewid. [...] obręb ewid. [...], jednostka ewid. [...]; w zakresie budowy dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych, oznaczonych na ww. projekcie zagospodarowania terenu jako: nr 1 (etap I) i nr 2 (etap II) wraz z infrastrukturą towarzyszącą w [...], przy ul. [...], na działkach nr ewid. [...], obręb ewid. [...], jednostka ewid. [...]. W terminie ustawowym żadna ze stron nie złożyła odwołania od przedmiotowej decyzji, która stała się ostateczna w dniu [...] r.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 152 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) Starosta [...] uchylił postanowienie Starosty [...] z dnia [...] r. w przedmiocie wstrzymania na żądanie strony – A.B., wykonania w/w decyzji oraz odmówił wstrzymania na żądanie strony wykonania ww. decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 18 lipca 2023 r. wpłynął wniosek strony postępowania zakończonego ww. decyzją, tj. A.B. w przedmiocie: wznowienia, na podst. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją Starosty [...], a także uchylenia, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., oraz wstrzymania wykonania ww. decyzji (art. 152 § 1 k.p.a.). Strona wniosła jednocześnie o wydanie nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy odmawiającej zatwierdzenia projektu inwestycji i udzielenia pozwolenia na budowę na podstawie dowodów zgromadzonych dotychczas w aktach sprawy oraz powołanych we wniosku. Dalej organ wskazał, że postanowieniem z dnia [...] r. wznowił przedmiotowe postępowanie, na podst. art. 149 § 1 k.p.a. z uwagi na fakt. że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Wnioskodawczyni podważyła zgodność zatwierdzonego ww. decyzją o pozwoleniu na budowę, projektu zagospodarowania terenu z przepisami technicznymi, wynikającymi z § 13, § 40 ust. 2 i ust. 3, § 57 ust. 1 i § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U.2022.1225). W opinii wnioskodawczyni przedstawiona w zatwierdzonym projekcie analiza przesłaniania i nasłonecznienia (plansze PZT13 i P2T13a) jest wadliwa i nie wykazuje spełnienia wymogów określonych ww. przepisami. W wyniku realizacji inwestycji planowane budynki mieszkalne wielorodzinne ograniczą dostęp do naturalnego oświetlenia istniejącego miejsca rekreacyjnego i placu zabaw dla dzieci, na działce nr ewid. [...], której właścicielem jest wnioskodawca, wymaganego zgodnie z ww. rozporządzeniem. Ponadto realizacja ww. budynków ograniczy wymagany czas nasłonecznienia pomieszczenia na parterze istniejącego budynku oświaty, zlokalizowanego na ww. nieruchomości. W konsekwencji planowana inwestycja uniemożliwi korzystanie z miejsca rekreacyjnego dla dzieci i placu zabaw dla dzieci na terenie szkoły z oddziałem przedszkolnym. W odniesieniu do powyższego Starosta [...] wydał w dniu [...] r. postanowienie o wstrzymaniu na żądanie strony wykonania ostatecznej decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] r., zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę Inwestorowi: D.Sz., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą C D. Sz., ul. [...], obejmującego budowę trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą w [...], przy ul. [...], na działkach nr ewid. [...] obręb ewid. [...], jednostka ewid. [...]; w zakresie budowy dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych, oznaczonych na ww. projekcie zagospodarowania terenu jako: nr 1 (etap I) i nr 2 (etap II) wraz z infrastrukturą towarzyszącą w [...], przy ul. [...], na działkach nr ewid. [...], obręb ewid. [...], jednostka ewid. [...]. Organ administracji architektoniczno-budowlanej po ponownym przeanalizowaniu zakresu wniosku, w tym zebranych dowodów w sprawie stwierdził, że wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót, na tym etapie postępowania wznowieniowego było przedwczesne, ponieważ organ nie był w stanie zebrać i przeanalizować w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego sprawy.
Następnie organ podał, że stosownie do zapisu art. 152 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wstrzymuje z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Dalej, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, podkreślił, że określenie "prawdopodobieństwa", o jakim stanowi przepis art 152 §1 k.p.a., powinno polegać na podaniu tej przesłanki wznowieniowej, która w ocenie organu ma w danej sprawie zastosowanie, z jednoczesnym przytoczeniem okoliczności, które wskazują na tę konkretną przesłankę oraz omówieniu względów dla jakich, zdaniem organu, możliwe jest uchylenie konkretnej decyzji.
Zażalenie od powyższego postanowienia złożyła A.B. zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie:
1. art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 7 Konstytucji poprzez uchybienie przez organ I instancji - Starostę [...] zasadzie legalności i praworządności działania organów administracji publicznej wynikające z naruszania prawa materialnego i procesowego przy rozstrzyganiu sprawy oraz poprzez brak podjęcia przez organ I instancji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego jej wyjaśnienia, a ponadto załatwienie sprawy wbrew słusznemu interesowi skarżącej i interesowi społecznemu;
2. art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie przez organ I instancji postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej;
3. art. 9 k.p.a. poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania skarżącej przez organ I instancji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4. art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie przez organ I instancji wszystkich przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy;
5. art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nienależyte przeprowadzenie przez organ I instancji postępowania dowodowego, niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego lub rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób dowolny i niezrozumiały oraz wewnętrznie sprzeczny;
6. art. 124 § 1 k.p.a. poprzez wadliwe powołanie podstawy prawnej wobec wskazania na nieistniejący "art. 152 § 1 pkt 2 Kpa" oraz brak podania art. 132 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. jako właściwych dla trybu samokontroli postanowienia o wstrzymaniu wykonania: art. 124 § 2 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a., co skutkowało wydaniem postanowienia w sposób dowolny, poprzez:
a. brak szczegółowego wskazania w uzasadnieniu faktycznym postanowienia faktów, które organ I instancji uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;
b. brak szczegółowego wyjaśnienia przez organ I instancji w uzasadnieniu prawnym postanowienia podstawy prawnej postanowienia, z przytoczeniem przepisów prawa; c. brak wskazania przez organ I instancji w uzasadnieniu faktycznym i prawnym postanowienia szczegółowych powodów, którymi kierował się uchylając postanowienie o wstrzymaniu wykonania oraz odmawiając wstrzymania wykonania decyzji na żądanie skarżącej;
d. brak wyjaśnienia przez organ I instancji w uzasadnieniu faktycznym i prawnym postanowienia z jakich względów uznał, że zażalenie pełnomocnika inwestora D.Sz. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą C D.Sz. z [...] r. na postanowienie o wstrzymaniu wykonania zasługiwało w całości na uwzględnienie;
7. art. 110 § 1 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez bezprawne uchylenie postanowienia o wstrzymaniu wykonania i wydanie postanowienia w sytuacji, gdy organ I instancji był związany postanowieniem o wstrzymaniu wykonania, a nie miał podstaw prawnych do wydania postanowienia na podstawie art. 132 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a.;
8. art. 132 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia uchylającego postanowienie o wstrzymaniu wykonania i odmawiającego wstrzymania wykonania decyzji na żądanie skarżącej po wniesieniu przez pełnomocnika inwestora zażalenia z [...] r. na postanowienie o wstrzymaniu wykonania w sytuacji, gdy zażalenia na postanowienie o wstrzymaniu wykonania nie wniosły wszystkie strony postępowania a wobec wniesienia zażalenia tylko przez inwestora (jedną ze stron postępowania) pozostałe strony postępowania nie wyraziły zgody na uchylenie postanowienia o wstrzymaniu wykonania i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wydanie postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania decyzji zgodnie z żądaniem zażalenia pełnomocnika inwestora z [...];
9. art. 152 § 1 k.p.a. poprzez odmowę wstrzymania wykonania decyzji na żądanie skarżącej w sytuacji, gdy okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania;
10. art. 2 Konstytucji oraz art. 140 Ustawy Kodeks cywilny, art. 21 ust. 1 Konstytucji i art. 64 ust. 1-3 Konstytucji poprzez:
a. naruszenie przez postanowienie zasady zaufania skarżącej do Państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasady bezpieczeństwa prawnego;
b. nieuwzględnienie przez organ I instancji przy rozstrzyganiu sprawy przysługującego skarżącej prawa własności do działki nr [...], obręb [...], dla której Sąd Rejonowy w [...] V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] (dalej jako: Nieruchomość Skarżącej) i jego ochrony.
Na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 152 § 1 k.p.a. pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie przez Wojewodę [...] zaskarżonego postanowienia w całości i wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego co do istoty sprawy poprzez wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji w całości, albowiem podane przez skarżącą we wniosku z [...] r. o wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji oraz w niniejszym zażaleniu okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Pełnomocnik wniósł też o przeprowadzenie przez organ II instancji dowodów z niżej wymienionych dokumentów na okoliczności mające znaczenie dla sprawy:
- Opinii z [...] r. architekta P.J. wraz z 4 rysunkami - załączonej do wniosku skarżącej z [...] r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji (dalej jako: Wniosek z [...] r.) i do pisma pełnomocnika skarżącej do organu I Instancji z [...] r.;
- Opinii z [...] r. architekta P.J. stanowiącej uzupełnienie opinii z [...] r. wraz z uprawnieniami budowlanymi architekta P.J., aktualnym zaświadczeniem o przynależności do izby architektów i 24 rysunkami - załączonej do pisma pełnomocnika skarżącej do organu I instancji z [...] r.:
- sześciu animacji przesłaniania i nasłonecznienia dla [...] i [...] zawartych w plikach na płycie CD załączonej do pisma pełnomocnika skarżącej do organu I instancji z [...] r. na okoliczności podniesione we Wniosku z [...] r. i w zażaleniu, a w szczególności niezgodności projektowanej inwestycji polegającej na budowie trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działkach nr [...], obręb [...] z § 13, § 40 ust. 2, § 40 ust. 3, § 57 ust. 1 i § 60 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225); prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania;
- dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania prowadzonego przez organ I instancji w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę o znaku [...] na okoliczności podniesione we Wniosku z [...] r. i w zażaleniu, a w szczególności: przeznaczenia, zabudowy i zagospodarowania nieruchomości skarżącej sąsiadującej z inwestycją oraz funkcjonowania na niej szkoły podstawowej z oddziałem przedszkolnym; niezgodności projektowanej inwestycji z § 13 rwt, § 40 ust. 2 rwt, § 40 ust. 3 rwt, § 57 ust. 1 rwt I § 60 ust. 1 rwt: prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] uchylił w całości postanowienie Starosty [...] z [...] r. i orzekł o wstrzymaniu wykonania decyzji Starosty [...] nr [...] z [...] r. o zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą w [...] na działkach nr [...]. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy zaznaczył, że w postępowaniu odwoławczym obowiązany jest ocenić prawidłowość działania organu obejmującego uchylenie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji. Analiza dokumentów zgromadzonych w sprawie wskazuje, że organ I instancji uchylił postanowienie z [...] r. w związku z uwzględnieniem zażalenia złożonego przez inwestora. Ani w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia o uchyleniu postanowienia z [...] r., ani w podstawie prawnej tego rozstrzygnięcia organ nie wskazał jednak prawidłowej podstawy prawnej swojego działania. Przepisy prawa dopuszczają dokonanie przez organ I instancji tzw. autokontroli wydanego rozstrzygnięcia poprzez uwzględnienie w całości złożonego środka zaskarżenia. Takie działanie organ może podjąć na podstawie art. 132 k.p.a. W przedmiotowej sprawie z uwagi na treść art. 144 k.p.a. przepis ten stosuje się odpowiednio. Na nowe rozstrzygnięcie wydane w trybie autokontroli przysługuje taki sam środek zaskarżenia jak wobec zmienionego lub uchylonego rozstrzygnięcia. Dalej Wojewoda wskazał, że zgodnie z treścią art. 132 § 1 i 2 odczytywanym w związku z art. 144 k.p.a., jeżeli zażalenie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał postanowienie, uzna, że to zażalenie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nowe postanowienie, w którym uchyli lub zmieni zaskarżone postanowienie. Przepis § 1 stosuje się także w przypadku, gdy zażalenie wniosła jedna ze stron, a pozostałe strony wyraziły zgodę na uchylenie lub zmianę postanowienia zgodnie z żądaniem zażalenia.
Wojewoda stwierdził że w analizowanej sprawie przepis ten nie miał jednak zastosowania, a Starosta [...] nie mógł uchylić postanowienia z [...] r. w trybie autokontroli. Przede wszystkim, zażalenia na to postanowienie nie złożyły wszystkie strony postępowania. Złożył je wyłącznie inwestor. Pozostałe strony nie wyraziły również zgody na uchylenie postanowienia zgodnie z żądaniem zawartym w zażaleniu. W związku z tym Starosta [...] winien przesłać to zażalenie organowi odwoławczemu do rozpatrzenia, nie zaś samodzielnie je uwzględniać.
Wojewoda zauważył, że zarówno postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji, jak i postanowienie uchylające to postanowienie i odmawiające wstrzymania jej wykonania organ nie wydał w stosunku do całej decyzji. A.B. wnioskowała o wstrzymanie wykonania decyzji Nr [...] obejmującej pozwolenie na budowę trzech budynków. Organ I instancji orzekł jednak w stosunku do jej części dotyczącej dwóch budynku mieszkalnych wielorodzinnych. Z treści przepisów regulujących kwestie wznowienia postępowania wynika, że wznowienie postępowania może prowadzić do uchylenia decyzji dotychczasowej i wydania nowego rozstrzygnięcia w sprawie. Natomiast wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej jest wprost powiązane z prawdopodobieństwem uchylenia decyzji (w całości). Dopiero po jej uchyleniu organ może wydać nowe rozstrzygnięcie w sposób odmienny orzekając w sprawie. Nie jest zatem dopuszczalne wstrzymanie wykonania w postępowaniu nadzwyczajnym, jakim jest wznowienie postępowania, wyłącznie części decyzji.
W dalszej części uzasadnienia postanowienia organ II instancji podniósł, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu zakończenia wznowionego postępowania, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom powstałym w wyniku wydania decyzji. Wobec czego wstrzymanie wykonania decyzji powinno nastąpić przed wydaniem przez organ decyzji kończącej wznowione postępowanie. Aby dokonać oceny w tym zakresie organ winien oprzeć się na udokumentowanych i wiarygodnych materiałach dowodowych. Zbyt pochopna, niepoparta niczym ocena, może prowadzić do błędnych wniosków z bardzo istotnymi skutkami dla inwestora, dla osób trzecich, na sytuację prawną których wpływa, jak i dla zasady ogólnej trwałości decyzji - mimo tego, że postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie przesądza o wyniku merytorycznym postępowania w sprawie wznowienia postępowania.
O ewentualnym uchyleniu decyzji w wyniku wznowienia postępowania zadecyduje dopiero dalszy etap postępowania. Stąd też, wbrew temu co stwierdził organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wstrzymania wykonania decyzji nie jest niezbędne uzupełnianie materiału dowodowego.
Analizując materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy Wojewoda [...] uznał, że okoliczności, do których odwołał się wnioskodawca we wniosku o wznowienie postępowania są wystarczające do przyjęcia prawdopodobieństwa, że decyzja o pozwoleniu na budowę zostanie w wyniku tego postępowania uchylona. We wniosku o wznowienie postępowania A.B. wskazała, że bez swojej winy nie brała udziału postępowaniu zakończonym kwestionowaną przez nią decyzją o pozwoleniu na budowę. Wyjaśniła, że przesłana jej przez organ decyzja nie została prawidłowo doręczona. Pomimo prawidłowo wskazanego adresu decyzję doręczono w jej miejscu pracy jednemu z jej pracowników. Pracownik ten natomiast nie był upoważniony do odbioru w jej imieniu korespondencji. Na przesyłce natomiast wskazano jej adres domowy, a mimo to korespondencję listonosz doręczył ją w jej miejscu pracy osobie nieupoważnionej do jej odbioru. Korespondencja ta nigdy nie trafiła do adresata, gdyż nie została przez pracownika przekazana. Jednocześnie w swoim wniosku o wznowienie postępowania podniosła zarzuty względem materiału dowodowego i jego oceny przez organ. Przedstawiła dowody na podważenie stanowiska organu I instancji wyrażonego w decyzji.
D. Sz., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na postanowienie Wojewody zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. art. 144 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na uchyleniu przez Wojewodę [...] postanowienia Starosty [...] z dnia [...] r., w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, pomimo iż postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] r. wydano rozstrzygnięcie w tym samym przedmiocie co zaskarżone postanowienie;
2) art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka wznowienia postępowania wskutek błędnego przyjęcia, iż strona postępowania A.B. nie brała bez swojej winy udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę;
3) art. 152 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu, że w niniejszej sprawie występuje prawdopodobieństwo uchylenia decyzji, pomimo braku dostatecznego udokumentowania tego faktu oraz braku uzasadnienia okoliczności, które na to wskazują;
4) art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego.
Wobec powyższego strona skarżąca wniosła o:
1) na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. - stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości;
2) na podstawie art. 119 pkt 1 i 3 p.p.s.a. - rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym;
3) na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. - zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych, ewentualnie, w przypadku uznania przez Sąd, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, wniosła o:
1) na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 lit c p.p.s.a. - uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości;
2) na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. - rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym;
3) na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. - zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Nadto, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu załączonego do skargi, tj. z postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] r. (znak [...]), wstrzymującego wykonanie ostatecznej decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] r., o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno- budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, obejmującego, budowę trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą w [...], przy ul. [...], na działkach nr ewid. [...]
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że pismem z dnia
[...] Wojewoda [...] zawiadomił strony postępowania, iż na wniosek A.B. wszczęte zostało postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Tego samego dnia, tj. [...] r. Wojewoda [...] wstrzymał na żądanie strony – A.B. wykonanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę w zakresie budowy trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą w [...], przy ul. [...], na działkach nr ewid. [...], obręb ewid. [...], jednostka ewid. [...]. Postanowienie, o którym mowa w pkt 7 powyżej, zaskarżył skarżący, podnosząc, iż narusza ono przepis art. 159 § 1 k.p.a. bowiem w niniejszej sprawie nie zachodzi prawdopodobieństwo, że decyzja o pozwoleniu na budowę jest dotknięta wadą nieważności wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a. i wniósł o jego uchylenie w całości. Pomimo wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę postanowieniem z dnia [...] r., wydanym w toku toczącego się postępowania o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, Wojewoda [...], wskutek uwzględnienia złożonego przez A.B. zażalenia na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] r., postanowieniem z dnia
[...] r., uchylił w całości postanowienie Starosty [...] z dnia [...] r. oraz orzekł o wstrzymaniu wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę w całości. Drugi raz zatem wstrzymał Wojewoda [...] wykonanie decyzji, której wykonanie było już wstrzymane na mocy postanowienia z dnia [...] r.
Zdaniem Skarżącego, zaskarżone postanowienie narusza art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., a to przede wszystkim z uwagi na to, iż przedmiotowa sprawa wstrzymania wykonania decyzji została już wcześniej rozstrzygnięta postanowieniem tego organu z dnia [...] r. Postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r., wydane zostało w tym samym przedmiocie co postanowienie tego organu z dnia [...] r. Zarówno bowiem pierwsze z ww. rozstrzygnięć, wydane w toku postępowania wznowieniowego, jak i drugie podjęte w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, dotyczy rozstrzygnięcia w zakresie wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej, oba postanowienia wydane zostały w tym samym przedmiocie, w stosunku do tych samych podmiotów i [...]. Funkcjonowanie w obrocie prawnym dwóch postanowień wydanych w tym samym przedmiocie pozwala na przyjęcie, iż później wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa. W obrocie prawnym nie mogą funkcjonować dwa wykonalne rozstrzygnięcia, wydane w tej samej sprawie. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. tego typu sytuacja stanowi o przesłance nieważności drugiego (w kolejności) z wydanych postanowień. Tym samym Wojewoda [...] wydając drugie - obok postanowienia z dnia [...] r. - merytoryczne rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, spowodował, iż postanowienie podjęte później, tj. postanowienie z dnia [...] r. dotknięte jest wadą nieważności.
Dalej strona skarżąca podkreśliła, że wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 152 § 1 k.p.a. powinno być traktowane jako środek wyjątkowy, stosowany, gdy zgromadzone dokumenty wskazują na wysokie prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia. Dla zastosowania art. 152 § 1 k.p.a. nie wystarcza samo stwierdzenie, że w odniesieniu do konkretnej decyzji możliwe jest wystąpienie jednej z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Na zaistnienie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania mają wskazywać okoliczności sprawy. Prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w rozumieniu art. 152 § 1 k.p.a. powinno być dostatecznie duże, to znaczy umożliwiające stwierdzenie takiego stanu sprawy, bez konieczności przeprowadzenia szczegółowej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w aktach oraz dowodów i argumentów przedstawionych przez stronę postępowania, jak również bez konieczności dokonywania szczegółowej analizy przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie. Powyższe oznacza, że rozpoznając wniosek o wstrzymaniu wykonania decyzji w postępowaniu wznowieniowym organ administracji powinien mieć wyraźne powody, aby uznać prawdopodobieństwo uchylenia decyzji na podstawie art. 152 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ II instancji zaniechał przedstawienia okoliczności sprawy uprawdopodabniających uchylenie decyzji w wyniku wznowienia postępowania, ograniczając się jedynie do przedstawienia wskazanych przez A.B. okoliczności uzasadniających w jej ocenie wznowienie postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę (brak udziału strony bez swojej winy w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę) oraz podania że w swoim wniosku o wznowienie postępowania A.B. podnosi zarzuty względem materiału dowodowego i jego oceny przez organ. Pełnomocnik skarżącego uznał za bezzasadne podnoszone przez A.B. zarzuty dotyczące niezapewnienia jej przez Starostę [...] należytego udziału w postępowaniu o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Wskazał, że zawiadomienie organu I instancji o zakończeniu postępowania administracyjnego z dnia [...] r. oraz o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jak wprost wskazano we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, doręczone zostało osobiście A.B. w dniu [...] r., a zatem strona miała możliwość wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji. Ponadto, zdaniem pełnomocnika, na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty dotyczące wadliwego doręczenia wnioskodawczyni zawiadomienia z [...] r. do rąk M.P. (pracownicy szkoły podstawowej z oddziałem przedszkolnym), jak również decyzji o pozwoleniu na budowę do rąk J.K. (pracownicy szkoły podstawowej z oddziałem przedszkolnym), które to pisma doręczone zostały na adres szkoły, w której A.B. prowadzi swoją działalność gospodarczą i był adresem, pod którym odbierała korespondencję. Wskazał na pogląd, zgodnie z którym, jeżeli pismo jest adresowane do właściciela przedsiębiorstwa, to prawnie skuteczne jest doręczenie tego pisma osobie uprawnionej do odbioru pism.
Abstrahując od zasadności wznowienia postępowania, w ocenie pełnomocnika skarżącego okoliczności, które w ocenie A.B. stanowiły podstawę do jego wznowienia nie pozwalały przyjąć, że zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. we wznowionym postępowaniu. W postępowaniu o wstrzymanie wykonania decyzji nawet ustalenie istnienia przesłanki wznowieniowej nie przesądza o wstrzymaniu wykonania decyzji, ale dopiero uprawdopodobnienie, że przesłanka wznowieniowa doprowadzi do uchylenia decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., obliguje organ do wstrzymania wykonania decyzji w trybie art. 152 § 1 k.p.a. Wobec tego obowiązkiem organu jest dokonanie oceny, czy w sprawie zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku postępowania wznowieniowego. Tymczasem organ II instancji w niniejszym przypadku oparł swe rozstrzygnięcie wyłącznie na twierdzeniach zawartych we wniosku A.B., inne znane mu na tym etapie postępowania okoliczności faktyczne i prawne, przede wszystkim materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy zakończonej dotychczasową decyzją o pozwoleniu na budowę, jak również materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania wznowieniowego. Strona skarżąca zakwestionowała twierdzenia A.B. zawarte we wniosku o wznowienie postępowania, jak i w opinii przedłożonej przez architekta P.J. W ocenie strony skarżącej projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami technicznymi, wyrażonymi w analizie przesłonienia i nasłonecznienia w odniesieniu do istniejącego budynku szkolono-przedszkolnego znajdującego się w [...] przy ul. [...], na działce nr ewid. [...], obręb [...], jednostka ewid. [...]. Z analizy nasłonecznienia wynika, że w istniejącym budynku szkoły pomieszczenie na parterze spełnia wymagany przepisami r.t.w. czas nasłonecznienia 1,5 godziny dla budynków zlokalizowanych w zabudowie śródmiejskiej.
Zdaniem strony skarżącej, wstrzymanie decyzji w trybie art. 152 § 1 k.p.a. winno być traktowane jako środek ostateczny, oparty na udokumentowanych i wiarygodnych materiałach dowodowych. Zbyt szybkie wstrzymanie decyzji, niepoparte dostatecznie udokumentowanymi dowodami na istnienie przesłanek, wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji, może stanowić naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej. Wojewoda [...], przed wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji winien był zatem ocenić, czy zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, czego w ocenie skarżącego organ II instancji nie uczynił. W okolicznościach niniejszej sprawy wydanie postanowienia wstrzymującego wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę uznać należy zatem za przedwczesne, niepoparte dostatecznie udokumentowanymi dowodami na istnienie przesłanek, wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy skarg na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej, i który nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Z uwagi na przedmiot zaskarżenia (postanowienie) sprawa, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] na mocy którego ww. organ uchylił w całości postanowienie Starosty [...] z [...] r. i orzekł o wstrzymaniu wykonania decyzji Starosty [...] nr [...] z [...] r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą w [...] na działkach nr [...]
W pierwszej kolejności należy wskazać, że wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie tego przepisu może nastąpić zarówno przed wydaniem postanowienia o wznowieniu, w fazie wszczęcia, jak i w fazie postępowania rozpoznawczego. Przepisy nie wymagają bowiem, aby czynność ta poprzedzona była postanowieniem o wznowieniu postępowania (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 5 sierpnia 2011 r., II SA/Łd 619/11, wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 października 2016 r., II SA/Kr 973/16 - orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA).
W ocenie Sądu nie jest zasadne stanowisko strony skarżącej odnośnie zaistnienia przesłanki uzasadniającej stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] r. w przedmiocie wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji o Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...] opisanej powyżej, z uwagi na fakt, że postanowieniem z dnia [...] r. Wojewoda [...] wstrzymał na żądanie strony – A.B. w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji - wykonanie ww. decyzji Starosty [...], co narusza art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Należy w tym miejscu wskazać, że ustawodawca w art. 126 k.p.a. ograniczył w odniesieniu do postanowień możliwość prowadzenia postępowania administracyjnego na podstawie przepisów art.156-159 k.p.a. wyłącznie do kategorii postanowień, od których przysługuje zażalenie oraz do postanowień wydawanych na podstawie art. 134 k.p.a. Zatem, tylko tego rodzaju postanowienia - zaskarżalne w drodze zażalenia lub wydane w oparciu o art. 134 k.p.a. - mogą zostać poddane kontroli w trybie postępowania nieważnościowego. Stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. w przedmiocie wstrzymania nie jest postanowieniem od którego przysługuje zażalenie. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dlatego też w niniejszej sprawie, nie zachodziły podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia.
Wojewoda zasadnie stwierdził, że Starosta [...] naruszył przepisy prawa uchylając postanowienie z [...] r. w trybie autokontroli, gdyż nie zostały spełnione przesłanki wskazane w art. 132 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. Sąd nie podziela jednak stanowiska organu odwoławczego w zakresie rozstrzygnięcia merytorycznego, tj. w zakresie wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji Starosty [...] nr [...] z [...] r. o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą w [...] na działkach nr [...].
Zgodnie z art. 152 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania wszczyna z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.
Obowiązkiem organu jest zatem dokonanie oceny, czy w sprawie zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku postępowania wznowieniowego, przy czym dla wstrzymania wykonania decyzji wystarczające jest wykazanie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji. Wydając postanowienie na podstawie art. 152 § 1 k.p.a., organ winien wziąć pod uwagę wszystkie dostępne na tym etapie postępowania okoliczności faktyczne i prawne, przede wszystkim materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy zakończonej dotychczasową decyzją i na tej podstawie wstępnie ocenić, czy istnieją podstawy do przyjęcia, że decyzja zostanie uchylona (por. wyroki NSA: z dnia 10 lutego 2011 r., II OSK 295/10, z dnia 23 lutego 2012 r., II OSK 2353/10, CBOSA). W orzecznictwie podkreśla się, że owo "prawdopodobieństwo" powinno polegać na podaniu tej przesłanki wznowieniowej, która w ocenie organu ma w danej sprawie zastosowanie, z jednoczesnym przytoczeniem okoliczności, które wskazują na tę konkretną przesłankę oraz omówieniu względów, dla jakich zdaniem organu możliwe jest uchylenie decyzji (wyrok NSA z 19 stycznia 2021 r. II OSK 1834/18, LEX nr 3173280).
Przede wszystkim podkreślić należy, że nawet przyjęcie stanowiska, iż uczestniczka niniejszego postępowania A.B. nie uczestniczyła bez swojej winy w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), w którym wydana została decyzja o pozwoleniu na budowę nie przesądza o tym, że decyzja ta zostanie uchylona. Z art. 146 § 2 k.p.a. wynika bowiem, że nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Z kolei w uzasadnieniu postanowienia wstrzymującego wykonanie decyzji muszą zostać przedstawione okoliczności sprawy uprawdopodabniające uchylenie decyzji w wyniku wznowienia postępowania, a więc organ musi być wstępnie przekonany o tym, że nastąpi skuteczne wznowienie postępowania, a w jego wyniku dojść może do uchylenia decyzji. Norma wynikająca z art. 152 § 1 k.p.a. powinna być oceniana w zestawieniu z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., ale także z art. 146 k.p.a., bowiem nie będzie podstaw dla wydania postanowienia w oparciu o art. 152 § 1 k.p.a. w przypadku zaistnienia sytuacji uniemożliwiającej wznowienie postępowania czy uchylenie decyzji stanowiącej przedmiot postępowania wznowieniowego (vide: wyrok NSA z dnia 15 lutego 2018 r., II OSK 1000/16, wyrok NSA z dnia 20 listopada 2020 r., II OSK 1966/20, CBOSA). W konsekwencji nawet ustalenie istnienia przesłanki wznowieniowej nie przesądza o wstrzymaniu wykonania decyzji, ale dopiero uprawdopodobnienie, że przesłanka wznowieniowa doprowadzi do uchylenia decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Samo wszczęcie postępowania wznowieniowego nie jest tożsame z prawdopodobieństwem uchylenia decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania (wyrok NSA z dnia 15 września 2016 r., II OSK 3060/14, wyrok NSA z dnia 2 lutego 2022 r., II OSK 278/19, CBOSA). Zważyć trzeba, że w przypadku przesłanki wznowienia postępowania w postaci braku zawinionego udziału w nim strony, wada tkwi w samym postępowaniu, nie zaś w jego merytorycznym rozstrzygnięciu, jakim jest decyzja Starosty [...] nr [...] z dnia [...] r. (zob. wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2023 r., II OSK 2725/20, CBOSA).
Ocena prawdopodobieństwa uchylenia decyzji niewątpliwie dokonywana jest z uwzględnieniem zarzutów podniesionych we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. W orzecznictwie wskazuje się, że wstrzymanie wykonania decyzji w tym trybie powinno być traktowane jako środek ostateczny, oparty na udokumentowanych i wiarygodnych materiałach dowodowych, bowiem korzystanie z instytucji wstrzymania wykonania decyzji może stanowić naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych (por. wyrok NSA z dnia 11 lipca 2018 r., II OSK 1987/16, CBOSA). Jednocześnie należy podkreślić, że organ oceniając zaistnienie, bądź nie, przesłanek z art. 152 § 1 k.p.a. nie musi w tym celu prowadzić postępowania wyjaśniającego na zasadach określonych w art. 7 i art. 77 k.p.a., a więc nie musi podejmować wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wystarczy, że w wyniku dokonania wstępnej oceny uzna, że nie zachodzą okoliczności obligujące go do zastosowania ww. przepisu. O dużym prawdopodobieństwie uchylenia decyzji w rozumieniu art. 152 § 1 k.p.a. można mówić bowiem wówczas, gdy bez konieczności przeprowadzania szczegółowej analizy materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy oraz dowodów i argumentów przedstawionych przez stronę postępowania, jak również bez konieczności dokonywania szczegółowej analizy przepisów prawa, mających zastosowanie w sprawie, możliwe jest stwierdzenie, że decyzja zostanie uchylona (wyrok NSA z dnia 18 maja 2016 r., II OSK 2178/14, CBOSA). A.B. wskazywała, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę, narusza § 13, § 40 ust. 2 i ust. 3, § 57 ust. 1 i § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie Wojewoda [...] nie wyjaśnił z jakich powodów uznał, że twierdzenia A.B. i przedłożone na ich poparcie dowody pozwalają stwierdzić bez szczegółowej analizy stanu faktycznego oraz przepisów prawa, iż doszłoby w wyniku wznowienia do uchylenia kwestionowanej decyzji. Organ odwoławczy stwierdził jedynie, że A.B. podnosi zarzuty względem materiału dowodowego i jego oceny oraz przedstawia dowody na podważenie stanowiska organu I instancji, co narusza art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. W rozważanym aspekcie oceny "prawdopodobieństwa uchylenia decyzji" nie można pominąć również faktu, że strona skarżąca zakwestionowała twierdzenia A.B. dotyczące naruszenia ww. przepisów i odwołała się w tym zakresie m.in. do analiz architektów inwestora dotyczących przesłaniania i nasłonecznienia. Podniesione przez A.B. zarzuty naruszenia przepisów ww. rozporządzenia niewątpliwie wymagają dalszej wnikliwej, pogłębionej analizy. W orzecznictwie wskazuje się, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji w trybie art. 152 § 1 k.p.a. nie może być wykorzystywana jako narzędzie "wyprzedzającego", w ramach postępowania wpadkowego, merytorycznego badania sprawy wznowieniowej. Strona żądająca wstrzymania wykonania decyzji objętej wznowieniem postępowania nie może oczekiwać, że w ramach badania "prawdopodobieństwa uchylenia" decyzji na potrzeby wydania postanowienia wstrzymującego właściwy organ będzie prowadził postępowanie wyjaśniające w takim samym zakresie i tak samo pogłębione, jak postępowanie wznowieniowe główne. Wymaga podkreślenia, że instytucja wstrzymania służyć może zatem uprawnionym tylko wówczas, gdy już w oparciu o czytelne i znane okoliczności sprawy, bez potrzeby dalszych wyjaśnień i analiz, wynik postępowania wznowieniowego jawi się jako przesądzony (zob. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2023 r., II OSK 2229/20, CBOSA).
Zdaniem Sądu ocena organu odwoławczego, że podane przez wnioskodawczynię okoliczności wskazują, że dojdzie do uchylenia decyzji objętej wznowieniem jest bardzo ogólna, nie zostały bowiem przedstawione konkretne okoliczności uzasadniające taki wniosek. Wojewoda [...] nie wyjaśnił z jakich względów uznał, że twierdzenia A.B. nie wymagają szczegółowej analizy stanu faktycznego oraz przepisów prawa i tym samym wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. W świetle okoliczności sprawy, charakteru podniesionych zarzutów, jak i stanowiska inwestora, taka ocena jest nieuzasadniona. Jak już bowiem wskazywano podniesione przez A.B. zarzuty naruszenia przepisów ww. rozporządzenia niewątpliwie wymagają dalszej wnikliwej, pogłębionej analizy. Nie można również tracić z pola widzenia, że zbyt szybkie wstrzymanie decyzji dotychczasowej, nie poparte jednoznacznymi i przekonywującymi argumentami oraz materiałami wskazującymi na prawdopodobieństwo uchylenia tej decyzji, a więc na istnienie przesłanki wstrzymania wykonania decyzji, może stanowić naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych.
Z uwagi na powyższe w ocenie Sądu stanowisko Wojewody [...], że została spełniona przesłanka wstrzymania decyzji na podstawie art. 152 k.p.a., tj. okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji Starosty [...] z dnia nr [...] z dnia [...] r. o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno - budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, nie zostało poparte przekonywującą argumentacją. Należy stwierdzić, że organ odwoławczy naruszył art. 152 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie.
Z przytoczonych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Rozpoznając ponownie sprawę organ będzie związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w niniejszym uzasadnieniu (art. 153 p.p.s.a.).
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 535 ze zm.) oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na zasądzoną kwotę objętych zwrotem kosztów postępowania składają się zatem wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika procesowego (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI