II SA/Go 705/23

II SA/Go 705/23 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2024-01-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-12-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Grażyna Staniszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Jarosław Piątek
Michał Ruszyński
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Broń i materiały wybuchowe
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 4 pkt 22 lit I, art 87 ust 1 pkt 3 lit d, art 92 a ust 1, 3, 7, art 92 c
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1047
art. 2 pkt 35 a, art 61 ust 1, art 62 ust 4a pkt 1, art 140 aa
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art 189 a par 2, art 189 f par 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2016 poz 2022
par 2 ust 1 pkt 4, par 3 ust 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant referent Katarzyna Zarychta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi A.A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2023 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm. - zwanej dalej kpa), art. 4 pkt 15, art. 4 pkt 22, art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. d), art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7 pkt 2, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2201 ze zm. - zwana dalej - utd), Ip. 10.2.4. oraz Ip. 10.3.3. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1, 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm. - zwanej dalej - prd), § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (zwanego dalej - WITD) nr [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. o nałożeniu na A.A. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A.A. "PHU" kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł (dwanaście tysięcy złotych) Główny Inspektor Transportu Drogowego (zwany dalej - GITD) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji GITD wskazał, że decyzją I instancji na A.A. nałożono karę pieniężną w kwocie 12.000. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło: 1) dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona - co najmniej 20%; 2) dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona od 20%.
W dniu [...] października 2021 r. w miejscowości [...], na drodze krajowej nr [...], został zatrzymany do kontroli drogowej zespół pojazdów składający się z ciągnika , siodłowego oraz dwóch naczep (3 pojazdy) - samochód [...] o nr rej. [...], wraz z naczepą [...] o nr rej. [...] oraz drugą naczepą [...] o nr rej. [...], którym kierował T.M.M. - w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy transportowego A.A. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A.A. "PHU". Zespołem pojazdów wykonywany był międzynarodowy transport drogowy rzeczy - ładunku zgodnie z okazanymi listami przewozowymi. Ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole kontroli drogowej nr [...] oraz protokole z przesłuchania świadka z dnia [...] października 2021 r. Postępowanie zostało zakończone wydaniem przez WITD decyzji w dniu [...] grudnia 2021 r. nr [...]. Pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. strona zaskarżyła powyższą decyzję w całości zarzucając jej naruszenie przepisów: art. 74 ust. 2 utd, poprzez niepodpisanie protokołu przez kontrolującego w sposób wskazany w protokole, tj. podanie imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby dokonującej kontroli - pod protokołem który został wręczony stronie znajduje się jedynie parafa; art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 kpa i wyrażonych w tych przepisach zasad prawdy obiektywnej, zasady oficjalności, zasady ciężaru dowodu, bezpośredniości i zupełności zgormadzonego materiału, zgodnie z którymi obciążenie strony sankcją administracyjną musi być poprzedzone jednoznacznym, nie budzącym jakichkolwiek wątpliwości ustaleniem faktu, że istotnie strona naruszyła prawo, z którym to naruszeniem ustawa wiąże odpowiedzialność administracyjno-kamą, natomiast w niniejszej sprawie ustalenia faktów stanowiących podstawę nałożenia kary, nastąpiło przy użyciu wagi, której nazwa oraz typ nie zostały wskazane w protokole kontroli drogowej, a następnie w decyzji, co uniemożliwia stronie zweryfikowanie czy waga była legalizowana i użyta zgodnie z instrukcją obsługi; naruszenie zasady wynikającej z art. 2 Konstytucji RP, tj. zakazu podwójnego karania za ten sam czyn; brak zastosowania w sprawie przepisów art. 189 kpa, tj. nie miarkowania kary, jak również nie skorzystania z możliwości odstąpienia od niej; art. 107 §1 pkt 1 kpa poprzez niepełne oznaczenie organu administracji publicznej, co pozbawia dany akt charakteru decyzji administracyjnej.
Organ odwoławczy po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie stwierdził, co następuje. Zgodnie z art. 189a § 2 kpa w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. W rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 utd. Treść art. 92a ust. 1, 3 i ust. 7 pkt 1 i 2 utd, w związku z załącznikiem nr 3 do utd, określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do utd. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. W związku z powyższym regulacja wynikająca z art. 189d kpa, na mocy art. 189a § 2 pkt 1 kpa nie ma zastosowania, w niniejszej sprawie. Ponadto zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f kpa, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 kpa daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale lVa kpa. Zgodnie z treścią art. 189f § 1 pkt 1 i 2 (Dział IVa) kpa, organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. GITD zauważył, że art. 189a § 2 kpa, zawiera enumeratywną listę aspektów administracyjnych kar pieniężnych, których uregulowanie w przepisach odrębnych wyłącza zastosowanie przepisów Działu lVa kpa. Aspektami tymi są: 1) przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i udzielenie pouczenia, 3) terminy przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminy przedawnienia egzekucji takiej kary, 5) odsetki od zaległej administracyjnej kary pieniężnej oraz 6) udzielanie ulgi w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej. Przepis ten ma charakter superfluum ponieważ jasnym jest, że w przypadku relacji przepisów o charakterze lex generalis i lex specialis, pierwszeństwo mają te ostatnie (por. m.in. D. Szafrański, Standardy kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, SI 2011, Nr 53, s. 259-275). Tym samym uregulowanie w przepisach szczególnych danego zagadnienia, powinno skutkować wyłączeniem zastosowania przepisów Działu IVa kpa, bez względu na § 2 komentowanego artykułu. W tym zakresie ustawodawca zdecydował, że każde, nawet fragmentaryczne uregulowanie w przepisach szczególnych jednego z aspektów wymienionych w § 2 komentowanego artykułu skutkuje wyłączeniem zastosowania w zakresie tego aspektu przepisów zawartych w Dziale lVa kpa.
W związku z powyższym w niniejszej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 kpa. W rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie ustawy o transporcie drogowym. W odniesieniu do wysokości kary organ zauważyl, iż są one określone w sposób sztywny. Organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d kpa, na mocy art. 189a § 2 pkt 1 kpa, nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. W sprawie nie ma również zastosowania art. I89e oraz 189f kpa. Treść art. 189a § 2 pkt 2 kpa wprost wyłącza stosowanie całego działu IVa kpa, w sytuacji uregulowania w odrębnych przepisach przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia. Takie przesłanki zostały uregulowane zarówno w przepisach prd tj. w art. 140aa ust. 4 jak i w utd w art. 92b i 92c. Wskazane wyżej przepisy prd oraz utd dają możliwość umorzenia postępowania (czyli odstąpienia od wymierzenia kary) pomimo wystąpienia naruszeń jeśli wystąpiły okoliczności wymienione w tych przepisach (takie jak brak wpływu na postanie naruszenia, dochowanie należytej staranności, przekroczenie wyłącznie nacisków osi przy przewozie drewna lub ładunku sypkiego). W każdej decyzji wydawanej na podstawie przepisów prd oraz utd organy oceniają wskazane wyżej przesłanki odstąpienia od nałożenia kary, które są niezależne od faktu popełnienia naruszenia. Jak stanowi art. 87 ust. pkt 3 lit. d) utd, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując przewóz drogowy rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także zezwolenie na przejazd pojazdu, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach. Zgodnie z art. 92a ust. 1 utd, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Stosownie do treści art. 92a ust. 3 utd, suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych. Jak stanowi art. 92a ust. 7 pkt 2 utd, wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa Ip. 10.2.4 i 10.3.3 - załącznika nr 3 do ustawy. Zgodnie z art. 92c ust. 1 utd, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Definicja pojazdu nienormatywnego została zawarta w art. 2 pkt 35a prd, zgodnie z którą jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy prd ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem: 1) uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy; 2) przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1; 3) pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego na warunkach i w sposób określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 64i ust. 2, w tym przez wymaganą liczbę pojazdów wyposażonych i oznakowanych zgodnie z tymi przepisami; 4) zachowania szczególnej ostrożności przez kierującego pojazdem nienormatywnym. W myśl art. 64 ust. 2 ww. ustawy zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I.
Podczas kontroli stwierdzono, że ww. zespół pojazdów przekraczał dopuszczalną masę całkowitą oraz dopuszczalną długość. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia długość pojazdu nie może przekraczać w przypadku pojazdu członowego - 16,50 m. Zgodnie z Ip. 10.3.3 załącznika nr 3 do utd, dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona od 20%, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 5000 złotych. W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów, stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm: 1) długość pojazdu członowego - 25,70 m - przekroczenie dopuszczalnej długości o 9,20 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o ok. 55,75%); 2) przewoźnik drogowy nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Do pomiaru długości użyto przymiaru wstęgowego wytwórca: BMI, posiadającego świadectwo wzorcowania z dnia [...] czerwca 2016 r., znak wniosku [...] - wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar, z legalizacją ważną do dnia [...] grudnia 2021 r. Powyższy dokument został okazany kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach; po dokonaniu pomiaru nie kwestionował jego wyniku. Kara pieniężna z tytułu przedmiotowego naruszenia wynosi: 5000 złotych.
Jak stanowi § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2 - 20, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton, z wyjątkiem pojazdu członowego mającego 5 lub 6 osi składającego się z: a) ciągnika siodłowego o dwóch osiach i naczepy o trzech osiach, uczestniczących w operacjach transportu intermodalnego, przewożących jeden lub więcej kontenerów lub wymiennych nadwozi, o maksymalnej długości całkowitej wynoszącej do 45 stóp (13,72 m) - 42 tony, b) ciągnika siodłowego o trzech osiach i naczepy o dwóch lub trzech osiach, uczestniczących w operacjach transportu intermodalnego, przewożących jeden lub więcej kontenerów lub wymiennych nadwozi, o maksymalnej długości całkowitej wynoszącej do 45 stóp (13,72 m) - 44 tony, c) ciągnika siodłowego o dwóch osiach i naczepy o trzech osiach przystosowanej technicznie do operacji transportu intermodalnego, uczestniczących w operacjach transportu intermodalnego - 42 tony, d) ciągnika siodłowego o trzech osiach i naczepy o dwóch lub trzech osiach przystosowanej technicznie do operacji transportu intermodalnego, uczestniczących w operacjach transportu intermodalnego - 44 tony. Ponadto § 57 ust. 3 ww. rozporządzenia stanowi, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy, zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r. może wynosić 42 tony. W przedmiotowej sprawie - samochód ciężarowy marki [...] został po raz pierwszy zarejestrowany w 2019 r., naczepa marki [...] pierwszy raz została zarejestrowana w 2019 r., przyczepa marki [...] pierwszy raz została zarejestrowana w 2019 r. - co oznacza, że ww. wyjątek nie znajduje zastosowania. W związku z powyższym dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła do 40 t. W trakcie kontroli wykonano pomiar nacisków osi i rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów przy użyciu przenośnej wagi samochodowej do pomiarów statycznych typ SAW 10C III. Wagi w dniu kontroli drogowej legitymowały się Deklaracją zgodności CE wydaną w dniu [...] marca 2018 r. Jednostka notyfikowana METAS-Cert nr [...] przeprowadziła procedurę zatwierdzenia typu i w dniu [...] lutego 2017 r. wystawiła certyfikat zatwierdzenia typu WE. Jednostka notyfikowana nr [...] przy OUM przeprowadziła procedurę oceny zgodności i wydała certyfikat zgodności nr [...]. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia, a ich kopie zostały dołączone do protokołu kontroli. Miejsce ważenia legitymuje się Protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] stycznia 2017 r. Uprawniony geodeta wykonał pomiary pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z których wynika, że pomierzony spadek podłużny na ww. punkcie kontrolnym nie przekracza dopuszczalnego określonego na poziomie 1% (maksymalnie 0,30%), a pomierzony spadek poprzeczny nie przekracza dopuszczalnego określonego na poziomie 2% (maksymalnie 1,16%). Skoro ww. wagi legitymowały się Deklaracją zgodności CE, to podczas procedury kontroli, musiały spełniać wymagania dla wag nieautomatycznych. W dniu kontroli ww. zespołem pojazdów strona wykonywała międzynarodowy przewóz drogowy zgodnie z okazanymi listami przewozowymi, który stanowił ładunek podzielny. Stosownie do art. 2 pkt 35 lit. b) prd, ładunek niepodzielny, to taki ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Zgodnie z Ip. 10.2.4 załącznika nr 3 do utd, dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona - co najmniej 20%, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 10.000 (dziesięć tysięcy złotych). W wyniku pomiarów kontrolowanego zespołu pojazdów, stwierdzono naruszenie dopuszczalnej normy: • rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów - 85 t - przekroczenie o 45 t - przekroczenie dopuszczalnej wartości o 212,5%, • przewoźnik drogowy nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Pomiary przeprowadzono zgodnie z procedurą opisaną w instrukcji producenta urządzeń wagowych. Jednocześnie kierowca – T.M.M., został zapoznany przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego z dokonanym pomiarem i nie wnosił uwag w zakresie jego wyników, co potwierdził własnoręcznym podpisem w protokole nr [...] z dnia [...] października 2021 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że procedura ważenia kontrolowanego pojazdu przebiegała prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych urządzeń i w miejscu do tego przeznaczonym, a wyniki uzyskane w trakcie ważenia nie budzą wątpliwości. W rozpatrywanej sprawie z uwagi na podejrzenie przekroczenia parametrów zewnętrznych dokonano ważenia i mierzenia kontrolowanego zespołu pojazdów. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż w trakcie kontroli drogowej weryfikowana jest rzeczywista masa całkowita, która zgodnie z brzmieniem art. 2 pkt. 55 prd to masa pojazdu łącznie z masą znajdujących się na nim rzeczy i osób. A więc nie jest to tylko waga ładunku oraz waga pojazdu, ale również waga wyposażenia pojazdu np. urządzenia do mocowania ładunku (paleta), waga osób oraz wag paliwa, czy innych płynów. Wszystkie te elementy mają wpływ na rzeczywistą masę całkowitą, która jest mierzona podczas kontroli drogowej. Zgodnie z art. art. 92c ust. 1 utd, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. 10.
W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego organ I instancji poinformował stronę o treści art. 92c ust. 1 utd i wezwał do przedstawienia dowodów poświadczających, że podmiot wykonujący przewóz nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Strona w toku postępowania przed organem I instancji nie złożyła żadnych wyjaśnień, które stanowiłyby dowody wskazujące, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć. W niniejszej sprawie strona nie udowodniła okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Z zeznań kierowcy – T.M.M. - złożonych w dniu [...] października 2021 r. do protokołu przesłuchania świadka wynika, że cyt.: "Przewożony ładunek zbierany jest z kilku dni na bazę przedsiębiorstwa i przy udziale pracowników przedsiębiorstwa dokonany jest warstwowy załadunek. Mam świadomość, że prowadzony pojazd jest niezgodny z obowiązującymi przepisami, wraz z ładunkiem otrzymujemy dokumentację przewozową świadczącą o wielkości tonażowej ładunku. Okazaną dokumentację przewozową otrzymałem w dniu 15.10.2021 r. od przedsiębiorcy Pana A.A.. Od ok. 3 łat wykonuję przewozy dla kontrolowanego przedsiębiorstwa w podobnej konfiguracji i podobnych parametrach." Zdaniem organu powyższe okoliczności świadczą o wpływie strony na powstanie naruszenia (strona po załadunku nie sprawdziła rzeczywistej masy całkowitej zespołu pojazdu), jak również o tym, że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które podmiot mógł przewidzieć. Ponadto przewoźnik drogowy nie ma wpływu na powstanie naruszenia w sytuacji, gdy niezależnie od jego zachowania i tak doszłoby do powstania naruszenia. W szczególności sytuacja taka może mieć miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków łub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu działania siły wyższej łub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń łub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. Przewoźnik drogowy wykonując transport drogowy, posiadając wiedzę na temat ładunku, który podjął się przetransportować powinien był przedsięwziąć kroki, aby pojazd był normatywny na drodze, po której wykonuje przejazd, mając na względzie podzielność przewożonego ładunku. Odnosząc się do argumentacji strony podniesionej w odwołaniu - w szczególności dotyczącej podwójnego karania za to samo naruszenie organ zauważył, że podstawą do wszczęcia postępowania, a następnie nałożenia kary pieniężnej były przepisy ustawy o transporcie drogowym, a nie ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przepisy Prawo o ruchu drogowym, tj. art. 140aa i 140ab stanowią, że za przejazd pojazdów nienormatywnych po drogach publicznych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia, organy Policji, Inspekcji Transportu Drogowego, Straży Granicznej, naczelnik urzędu celno-skarbowego lub zarządca drogi, nakładają m.in. na podmiot wykonujący przejazd karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej i znajdują się w porządku prawnym od dnia 19 października 2012 r. Natomiast ustawa o transporcie drogowym tj. art. 92a ust. 7 pkt 2, stanowi, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji 11 (UE) 2016/403, popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa Ip. 10 - załącznika nr 3 do ustawy. Stosownie do treści art. 92a ust. 1 utd, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Zgodnie z przepisami prawa następuje niezależne sankcjonowanie naruszeń dotyczących przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów, ich długości i szerokości, popełnionych przez przewoźników drogowych wykonujących transport drogowy, od sankcjonowania naruszeń przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym w zakresie przejazdu po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami dla tego zezwolenia. Wprowadzenie tej regulacji wynika z konieczności dostosowania przepisów krajowych do wymogów rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniającego załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 74 z 19.3.2016, str. 8) i ma to związek z koniecznością kwalifikowania i ewidencjonowania naruszeń określonych w załączniku I do ww. rozporządzenia, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego. Należy zatem wskazać, że w przypadku stwierdzenia przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym oraz z przekroczeniami w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej, długości lub szerokości, wykonywanego przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego, wszczyna się dwa, niezależne postępowania administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym oraz przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Obie sankcje nie są ze sobą tożsame zarówno ze strony przedmiotowej jak i podmiotowej. Przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym sankcjonują poruszanie się pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia. Odpowiedzialność z tytułu tego naruszenia ponoszą podmioty określone w art. 140aa ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Natomiast przepisy ustawy o transporcie drogowym sankcjonują naruszenia określone w załączniku I do rozporządzenia 2016/403, za które odpowiadają wyłącznie przewoźnicy drogowi wykonujący przejazd w związku z wykonywaniem transportu drogowego na mocy art. 92a ust. 7 pkt 2 utd. W ocenie organu odwoławczego zebrany materiał dowodowy świadczy o tym, że strona miała wpływ na powstanie naruszenia, w związku z czym w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c utd. W toku postępowania administracyjnego strona nie przedstawiła dowodów wyłączających jej odpowiedzialność. Postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności. co oznacza, że organ administracji jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy, czyli ustalić, jakie dowody są niezbędne do prawidłowego załatwienia sprawy. Zasada ta oznacza, że organ poprzez włączenie określonego źródła dowodowego do postępowania wyjaśniającego ma na celu uzyskanie określonego środka dowodowego, czyli dowodu istnienia lub nieistnienia określonego faktu, albo prawdziwości lub nieprawdziwości określonego twierdzenia o tym fakcie. Z kolei strona winna współprzyczyniać się do wvczerpującego zebrania materiału dowodowego zwłaszcza, jeśli ma on potwierdzać podnoszone przez nią twierdzenia i chce z tego wywodzić korzystne dla siebie skutki prawne. Organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa, podejmując czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Analizując całość materiału dowodowego organ nie stwierdził istnienia okoliczności pozwalających na zastosowanie art. 92b oraz art. 92c utd. To strona powinna wykazać, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mgła przewidzieć, a obowiązkiem organu jest pouczenie strony o treści art. 92c ust. 1 ww. ustawy i wezwanie do przedstawienia dowodów wyłączających jej odpowiedzialność, co też organ uczynił. Odnosząc się do kolejnej kwestii podniesionej przez stronę, tj. zarzutu braku właściwego podpisu osoby/osób prowadzących kontrolę drogową w protokole kontroli drogowej - organ odwoławczy wyjaśnił, że ww. protokole kontroli drogowej sporządzonym w dniu [...] października 2021 r. na stronie 1-szej zostały wskazane następujące dane osobowe kotrolujących - imię i nazwisko osób przeprowadzających kontrolę drogową - tj. M.P., który pełni funkcję inspektora transportu drogowego z Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego oraz T.C. - inspektora transportu drogowego. Należy zauważyć, iż Protokół z przesłuchania świadka jest integralną częścią Protokołu kontroli drogowej, obie części stanowią jeden dokument - tym samym zarzut strony w ww. zakresie, tj. braku właściwego podpisu pod protokołem, należy uznać za niezasadny. Jednocześnie organ odwoławczy wskazuje, że nie zgadza się z zarzutem strony w zakresie braku pełnego oznaczenia organu administracji publicznej. W nagłówku w sposób prawidłowy został wskazany organ wydający decyzję, tj. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego. Jednocześnie w korespondencji poprzedzającej wydanie skarżonej decyzji organ I instancji wskazywał stronie adres do korespondencji. Adres do korespondencji zawierała koperta, w której decyzja została wysłana, jak również dokument zwrotnego potwierdzenia odbioru. Tym samym zarzut powyższy należy uznać za niezasadny. GITD podkreslił, że organ I instancji zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i tym samym nie naruszył art. 7 i art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa. Organ odwoławczy wskazał, że materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy w pełni potwierdza fakt naruszenia przepisów przez stronę. Kary pieniężne za naruszenia powstałe na gruncie ustawy o transporcie drogowym są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Ustalone kary nie podlegają obniżeniu nawet w przypadku incydentalnego charakteru wykonywanego przewozu. Nakładane są w przypadku stwierdzenia naruszenia w wysokości ściśle określonej w załączniku nr 3 do utd. Podkreślić przy tym trzeba, że ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej od możliwości finansowych, zdarzeń losowych czy rodzaju wykonywanego zawodu lub prowadzonej działalności przez stronę. Strona może wystąpić z wnioskiem o umorzenie kary w całości lub w części, rozłożenie kary pieniężnej na raty lub odroczenie terminu jej płatności do Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.
Od powyższej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2023 r. nr [...] A.A., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1.1. art. 8 § 1 k.p.a., art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP, art. 4 ust, 1 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonego 22 listopada 1984 r. w Strasburgu (Dz.U.2003.42.364), art. 14 ust. 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku 19 grudnia 1966 r. (Dz.U.1977.38.167), art. 50 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej i wynikającej z tych przepisów zasady ne bis in idem poprzez wszczęcie wobec przewoźnika dwóch postępowań prowadzących do nałożenia dwóch kar za to samo zarzucone zachowanie (tożsamość czynu), tj. kary na podstawie art. 92a ust. 1, 7 pkt 2 u.t.d. w zw. z Ip. 10.2.4 oraz Ip. 10.3,3 zał. nr 3 do utd oraz kary na podstawie art. 62 ust. 4, arr. 64 ust. 1 i 2 i 4b, art. 64c, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) i ust. 2 prd; w sytuacji gdy podmiot nie powinien być karany dwukrotnie za to samo zarzucone zachowanie, która to reguła ma zastosowanie również do sankcji administracyjnych o charakterze prewencyjnym lub represyjnym będących karami pieniężnymi, bowiem postępowanie karne na gruncie konwencyjnym i konstytucyjnym rozumiane jest szerzej niż na gruncie krajowym (patrz wyrok ETPCz w sprawie Engel, skarga nr 5100/71), a tożsamość zachowania należy rozumieć jako jedność czynu (idem), a nie tożsamość ocen prawnych dokonywanych z perspektywy dóbr prawnie chronionych, 1.2. art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez nieumorzenie postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy za to samo naruszenie Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył równocześnie w drodze innej decyzji administracyjnej karę pieniężną, albowiem na podstawie protokołu kontroli drogowej z dnia [...] października 2021 r. nr [...] wydał decyzję administracyjną nr [...] z dnia [...].12.2021 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, która była konsekwencją zarzuconego przekroczenia dopuszczalnych wymiarów pojazdu, a więc stanowiła karę za to samo naruszenie,
1.3. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 2 utd i wyrażonych w tych przepisach zasad prawdy obiektywnej, zasady oficjalności, zasady ciężaru dowodu, bezpośredniości i zupełności zgromadzonego materiału zgodnie z którymi to zasadami obciążenie strony sankcją administracyjną musi być poprzedzone jednoznacznym, nie budzącym jakichkolwiek wątpliwości ustaleniem faktu, iż istotnie naruszyła ona prawo, z którym to naruszeniem ustawa wiąże odpowiedzialność administracyjno-karną, natomiast w niniejszej sprawie ustalenie faktów stanowiących podstawę nałożenia kary nastąpiło na podstawie protokołu kontroli drogowej, który nie został prawidłowo podpisany przez kontrolującego, tj. z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby dokonującej kontroli - a pod protokołem który został wręczony stronie znajduje się jedynie parafa, bez wskazania danych funkcjonariusza przeprowadzającego kontrolę, co uniemożliwia stwierdzenie, czy była to osoba prawidłowo upoważniona do przeprowadzania kontroli drogowych;
1.4. art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 81a § 1 i art. 107 § 1 k.p.a. i wyrażonych w tych przepisach zasad prawdy obiektywnej, zasady oficjalności, zasady ciężaru dowodu, bezpośredniości i zupełności zgromadzonego materiału oraz zasady rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść strony, zgodnie z którymi to zasadami obciążenie strony sankcją administracyjną musi być poprzedzone jednoznacznym, nie budzącym jakichkolwiek wątpliwości ustaleniem faktu, iż istotnie naruszyła ona prawo, z którym to naruszeniem ustawa wiąże odpowiedzialność administracyjno-karną, natomiast w niniejszej sprawie ustalenie faktów stanowiących podstawę nałożenia kary (masy całkowitej oraz nacisku osi), nastąpiło przy użyciu jednej pary wag typu SAW 10C/III, niezgodnie z ich instrukcją obsługi, tj.: 1.4.1. pkt 6.3.1 instrukcji obsługi opisującego i ilustrującego procedurę ważenia zgodnie z którą 1 para wag SAW służy do pomiaru obciążenia dla osi (jednej), natomiast do pomiaru masy całkowitej powinny zostać użyte w tym przypadku 4 pary wag SAW połączone ze sobą przy użyciu multipleksera w celu stworzenia mobilnej stacji pomiaru ciężaru całkowitego,
1.4.2. pkt 6.3.3.1 instrukcji obsługi opisującej procedurę ważenia zgodnie z którą podczas stosowania wagi SAW III w zagłębieniu, w celu zachowania odchylenia od głębokości zagłębienia na poziomie maksymalnie 10 % wymagany jest wymiar zagłębienie 39mm +/-4 mm, natomiast z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy nie wynika by wagi były umieszczone w zagłębieniu spełniającym takie wymagania, a jednocześnie nie eliminują tego braku oświadczenie kierowcy, który ogólnie odnosi się do tego jak wyglądało miejsce ważenia, i nie wynika z niego by miejsce spełniało wymagania odnośnie głębokości zagłębień wskazane w instrukcji,
1.5. art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a, i wyrażonych w tych przepisach zasad legalizmu, prawdy obiektywnej oraz zaufania do władzy publicznej w zw. z art. 189a § 1 k.p.a., art. 189a § 2 pkt 1-3 k.p.a. a contrario oraz art. 189f k.p.a. poprzez nierozważenie zastosowania do kary pieniężnej przewidzianej w p.r.d. przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych (dział IVa), które regulują zasady nakładania kar (w tym odstąpienie od ukarania) nakładanych na podstawie ustawy p.r.d., a zostały przez organy pominięte, pomimo że kary pieniężne w ustawie p.r.d. zostały uregulowane w sposób częściowy, nieuwzględniający jednak wszystkich kwestii wymienionych w pkt 1-6 art. 189a § 2 k.p.a., przez co koniecznym jest odwołanie się do uregulowań działu IVa k.p.a. (por. m. in. wyrok VI SA/Wa 3023/23, VI SA/Wa 198/23, VI SA/Wa 2230/22, III SA/Po 145/22). Ocena, czy w sprawie nie występują przesłanki do odstąpienia od ukarania stanowi obligatoryjny element postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, którego pominięcie wywołuje konieczność uchylenia tak podjętej decyzji,
1.6. art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nieodstąpienie od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu w sytuacji, w której waga zarzucanego naruszenia jest znikoma, strona zaprzestała naruszania prawa, a kara w wysokości 12.000 zł za zarzucone naruszenie w okolicznościach w jakich do niego miało dojść i jego wagi jawi się jako nieproporcjonalna;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. tj.: art. 62 ust. 4, art. 64 ust. 1 i 2 i 4b, art. 64c, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, ust. 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c prd, art. 92a ust. 1, 7 pkt 2 u.t.d. w zw. z Ip. 10.2.4 i 10.3.3 zał. nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz art. 4 ust. 3 i art. 10e Dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym w zw. z art. 1 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz załącznika nr I pkt. 4 do tego rozporządzenia dotyczącego grupy naruszeń przepisów dyrektywy Rady 96/53/WE (przepisy dotyczące masy i wymiarów) poprzez nałożenie na przewoźnika kary za delikt dotyczący przekroczenia dopuszczalnej masy i wymiarów pojazdów na podstawie ustawy prd, w sytuacji gdy wobec przewoźnika zostało wszczęte drugie postępowanie za to samo naruszenie sklasyfikowane w ustawie o transporcie drogowym (UTD), w sytuacji gdy naruszenia stypizowane w dwóch ustawach (PRD i UTD) dotyczą tego samego zachowania ("idem") i ich wspólnym źródłem jest Dyrektywa Rady 96/53/WE, którą wdraża PRD i do której odwołuje się Rozporządzenie Komisji (UE) 2016/403 stanowiące podstawę wprowadzenia w polskim porządku prawnym (w ustawie o transporcie drogowym) deliktów dotyczących mas i wymiarów pojazdów, a jednocześnie przedmiot ochrony obydwóch aktów prawa unijnego jest tożsamy i stanowi go ochrona konkurencji w zakresie działalności transportowej oraz bezpieczeństwo w ruchu drogowym, co naruszyło zasadę ne bis in idem,
2.2. art. 92c ust. 1 pkt 2 utd poprzez nie umorzenie postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy za to samo naruszenie Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył równocześnie w drodze innej decyzji administracyjnej karę pieniężną, albowiem na podstawie protokołu kontroli drogowej z dnia [...] października 2021 r. nr [...] wydał decyzję administracyjną nr [...] z dnia [...].12.2021 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, która była konsekwencją zarzuconego przekroczenia dopuszczalnych wymiarów pojazdu, a więc stanowiła karę za to samo naruszenie,
2.3. art. 92a ust. 1, 3 i 7 u.t.d. w zw. z Ip. 10.2.4 i 10.3.3 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez nałożenie na stronę jednej kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za kilka różnych naruszeń, a nie odrębnych kar za te naruszenia, czyli wymierzenie kary nieprzewidzianej przez ustawę o transporcie drogowym, która wymaga dokonania odrębnych w sensie materialnoprawnym rozstrzygnięć odnoszących się do każdego ze stwierdzonych naruszeń z osobna.
Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji w całości i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący złożył wniosek o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu - decyzji WITD z dnia [...] grudnia 2021 r., numer [...] - na okoliczność nałożenia na stronę dwóch kar pieniężnych za to samo naruszenie oraz o zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym następującej treści: a. czy art. 1 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w zakresie grupy naruszeń przepisów dyrektywy Rady 96/53/WE dotyczących masy i wymiarów pojazdów którymi wykonywane są przewozy oraz załącznika nr I pkt. 4 do tego rozporządzenia dotyczącego grupy naruszeń przepisów dyrektywy Rady 96/53/WE (przepisy dotyczące masy i wymiarów) oraz art. 4 ust. 3 I art. 10e Dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym należy interpretować w ten sposób, że art. 50 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz oczywista dla TSUE niego uznawana zasada ne bis in idem sprzeciwia się temu by Państwa Członkowskie stosowały wobec jednego podmiotu za jeden przewóz dwie sankcje administracyjne - kary pieniężne, jedną za przejazd pojazdu nienormatywnego (przekraczającego dopuszczalne wymiary lub masę) z ładunkiem lub bez ładunku bez zezwolenia takie jak te nakładane na podstawie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym i drugą za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej lub wymiarach które zostały przekroczone (są nienormatywne) - takie jak te nakładane na podstawie ustawy o transporcie drogowym, w sytuacji gdy jedno naruszenie (przejazd) zawiera się w drugim (przewóz - którego częścią jest przejazd).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga podlega oddaleniu.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym. Stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie. Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazanych w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 – załącznik nr 3 do u.t.d.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. d u.t.d. podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a ponadto: wykonując przewóz drogowy rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także: zezwolenie na przejazd pojazdu, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach.
Zgodnie z Lp.10.2.4. załącznika nr 3 do u.t.d. - kara za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20% - wynosi 10 000 zł.
Na podstawie Lp. 10.3.3 załącznika nr 3 do u.t.d. kara pieniężna za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona od 20% - wynosi 5.000 zł.
W rozpatrywanej sprawie stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów o 45 t, co stanowi przekroczenie dopuszczalnej wartości o 212,5 % oraz przekroczenie dopuszczalnej długości pojazdu członowego o 9,20 m co stanowi przekroczenie dopuszczalnej długości pojazdu o 55,75%. Przy czym, zgodnie z art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenie podczas jednej kontroli, nie może przekraczać kwoty 12 000 zł. Organ do tej regulacji się zastosował.
W świetle art. 4 pkt 22 lit. l u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Dopuszczalne wymiary, masa całkowita i naciski osi pojazdów określone zostały w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 66 ust. 5 p.r.d.
Zgodnie z treścią § 3 ust. 1 pkt 2 powyższego rozporządzenia, dopuszczalna masa całkowita dla zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy, określona została na 40 ton (z wyjątkiem pojazdów wskazanych w punktach a, b, c i d, które nie dotyczą kontrolowanego pojazdu). W wyniku przeprowadzonego pomiaru masy całkowitej pojazdu poddanego kontroli stwierdzono masę całkowitą pojazdu - 85, oznacza to przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 45 t. Na podstawie § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dopuszczalna długość pojazdu członowego wynosi 16,50 m. W wyniku przeprowadzonego pomiaru stwierdzono, że długość pojazdu członowego wynosi 25, 70 m, oznacza to przekroczenie dopuszczalnej długości pojazdu o 9, 20 m.
Dopuszczalne wymiary pojazdu wraz z ładunkiem określone zostały również w art. 61 p.r.d. Zgodnie z art. 61 ust. 1 p.r.d. ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. W świetle z kolei art. 62 ust. 4a pkt 1 p.r.d. długość zespołu dwóch pojazdów nie może przekraczać 18,75 m, (...) z wyjątkiem zespołu pojazdów złożonego z pojazdu samochodowego i naczepy, których długość nie może przekraczać 16,5 m. Nie budzi wątpliwości, iż kontrolowany pojazd stanowił zespół pojazdów składający się z pojazdu silnikowego złączonego z naczepą. Bez wątpienia też wymiary kontrolowanego pojazdu nie są zgodne z przywołanymi przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych oraz p.r.d.
Zgodnie z art. 2 pkt 35a p.r.d. pojazd lub zespół pojazdów, (...) którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach cyt. ustawy - jest pojazdem nienormatywnym.
Dodać w tym miejscu należy, że w ocenie Sądu, brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości przeprowadzonych pomiarów oraz uzyskanych wyników pomiarów, które należy uznać za wiarygodne. Wykorzystany przez organ sprzęt posiadał wymagane świadectwo legalizacji ponownej oraz świadectwo wzorcowania i co istotne kierowca nie wniósł żadnych uwag do protokołu kontroli, w szczególności na temat sposobu i warunków jej wykonania, użytych do ważenia i pomiarów zewnętrznych urządzeń oraz ich wyników. Z akt sprawy wynika, że ważenie pojazdu przeprowadzono za pomocą wag SAW 10C III o numerach seryjnych: [...], natomiast długość pojazdu ustalono za pomocą przymiaru wstęgowego CT1/16/4. Dane te wynikają z załącznika do protokołu - Ważenie pojazdów. Zgodność wag o w.w. numerach seryjnych z wymaganiami Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/31/OE została potwierdzona Deklaracją zgodności z dnia 21 marca 2018 r. W aktach sprawy znajdują się również świadectwa legalizacji ponownej dotyczące wag SAW 10C III o w.w. numerach seryjnych, które wystawione zostały w dniu [...] sierpnia 2021 r. oraz świadectwo legalizacji pierwotnej przymiaru wstęgowego CT1/16/4 wystawione w dniu [...] czerwca 2016 r. z datą ważności do [...] grudnia 2021 r. Uprawnione jest zatem stanowisko, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na identyfikację urządzeń za pomocą których ustalono parametry techniczne przedmiotowego pojazdu. Wbrew stanowisku skarżącego z instrukcji obsługi wag SAW Seria III wynika, że wagi tego tupu mogą być stosowane oddzielnie, w parach i/lub w grupach w celu pomiaru obciążenia, nacisku koła, nacisku osi, nacisku zespołu osi, lub całkowitej masy wieloosiowej samochodów ciężarowych podczas jednej procedury ważenia. Sumując wyniki ważenia poszczególnych pojedynczych) osi można obliczyć masę całkowitą pojazdu (masa brutto) (por. pkt 6.3.1 Instrukcji obsługi). Z załącznika do protokołu - Ważenie pojazdu - w którym zawarto opis ważenia przedmiotowego zespołu pojazdów, nie wynika, aby w stanie faktycznym sprawy zachodziła sytuacja opisana w pkt 6.3.2 instrukcji obsługi wag SAW Seria III.
Nie jest sporne, że kierujący pojazdem w dniu kontroli nie posiadał ważnego na dzień przejazdu zezwolenia kategorii V uprawniającego do przejazdu pojazdem nienormatywnym. Tymczasem z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit.d u.t.d. - wprost wynika, że podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli zezwolenie na przejazd pojazdu, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach. Treść tej normy prawnej nie budzi wątpliwości interpretacyjnych i nie wymaga wykładni innej niż wykładnia językowa. Powołany przepis nakłada na przedsiębiorcę obowiązek wyposażenia kierowcy w wymagane dokumenty. Wyposażenie kierowcy w odpowiednie dokumenty nie może przy tym ograniczać się wyłącznie do samego przekazania dokumentów kierowcy, ale również obejmuje dopilnowanie ich posiadania przez kierowcę w czasie wykonywania przewozu i ich okazanie organom uprawnionym do przeprowadzenia kontroli (zob. wyrok w sprawie sygn. akt II GSK 2107/15, LEX nr 2316327).
Podzielić również należy stanowisko organu, że w sprawie nie wykazano iż zachodzą okoliczności przewidziane w art. 92c u.t.d. Zgodnie z treścią tego przepisu nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Skarżący w toku postępowania nie powołał się na okoliczności z art. 92a ust. 1 oraz nie wykazał ich istnienia, przy czym to na stronie postępowania ciążył obowiązek wykazania istnienia okoliczności egzoneracyjnych, o których mowa w tym przepisie ustawy.
Ustosunkowując się do zarzutu dwukrotnego ukarania poprzez wszczęcie dwóch postępowań administracyjnych i wymierzenia dwóch kar administracyjnych w sytuacji, gdy w obu przypadkach u podstaw stwierdzonego naruszenia była ta sama okoliczność faktyczna, a mianowicie przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej i długości pojazdu, które z jednej strony stanowi naruszenie norm dotyczących dopuszczenia do wykonywania przewozu drogowego zespołem pojazdów z przekroczeniem prawnie dozwolonych wielkości co do masy i wymiaru pojazdu w świetle unormowań u.t.d., a z drugiej zaś strony, doprowadziło do ruchu pojazdem, którego masa i wymiary spowodowały, że pojazd ten stał się pojazdem nienormatywnym i przejazd nim wymagał uzyskania zezwolenia, którego brak podlegał sankcji przewidzianej w p.r.d., to uznać należy, że zarzut ten nie jest uzasadniony.
Przede wszystkim wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie nałożono na skarżącego karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Naruszenie przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków określonych w u.t.d. podlega karze na podstawie art. 92a tej ustawy. Natomiast naruszenie warunków ruchu pojazdu nienormatywnego po drodze publicznej podlegało normo zawartym w ustawie p.r.d. i podlega karze na podstawie art. 140aa p.r.d. W przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia i naruszenia przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków wynikających z przepisów o transporcie drogowym, właściwy organ ma prawo wszcząć dwa niezależne postępowania administracyjne i wydać dwie decyzje. Wprawdzie jest to jedno zdarzenie - przejazd pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia - ale zastosowanie mają różne normy prawne, przewidujące niezależne od siebie ujemne konsekwencje dla przewoźnika. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 15 września 2022 r. sygn. akt II GSK 689/21, z dnia 28 września 2021 r. sygn. akt II GSK 248/21, z dnia 23 listopada 2021 r. sygn. akt 1667/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyrokach z 13 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Lu 449/19, z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Lu 467/19 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach z 2 grudnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1779/08 oraz z dnia 27 czerwca 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 299/19, czy Wojewódzki Sąd Administracyjny Gdańsku w wyroku z 24 września 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 160/20.
W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia zakazu podwójnego karania, która to zasada stanowi element demokratycznego państwa prawnego i ma zastosowanie zarówno w przypadku zbiegu odpowiedzialności karnej i administracyjnej, jak i zbiegu dwóch podstaw odpowiedzialności administracyjnej.
W doktrynie i orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, który wielokrotnie zajmował się dopuszczalnością zastosowania dwóch sankcji za ten sam czyn, zwraca się uwagę, że fakt pociągnięcia jednostki do odpowiedzialności za ten sam czyn, ale w różnych postępowaniach o charakterze represyjnym, nie przesądza automatycznie o naruszeniu zakazu podwójnego karania. Także Europejski Trybunał Praw Człowieka dopuszcza stosowanie różnych procedur i sankcji, uznając prawo danego państwa do wyboru stosowanych środków represyjnych, o ile stanowią one proporcjonalną reakcję na różne aspekty naruszenia prawa. Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej aprobuje pogląd, że do naruszenia zakazu podwójnego karania dochodzi wtedy, gdy kumulatywnie spełnione są trzy warunki: tożsamość zdarzeń, tożsamość podmiotu popełniającego czyn i tożsamość chronionego interesu prawnego. Rozważenia wymaga, czy nastąpiła ochrona tego samego dobra na podstawie dwóch różnych regulacji oraz czy orzekane środki realizują identyczny cel, czy też cele przyjęte przez oba środki są odmienne.
Kara za przejazd pojazdu nienormatywnego nałożona na podstawie p.r.d. ma na celu zapobieżenie przejazdom pojazdów, które na skutek przekroczenia dopuszczalnych wymiarów, masy lub nacisków osi powodują uszkodzenia dróg i stanowią zagrożenie w ruchu drogowym. Zgodnie z art. 140ae ust. 1 p.r.d., kary pieniężne, o których mowa w art. 140aa ust. 1 i 1a, są przekazywane do budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub na wyodrębniony rachunek bankowy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Celem tych kar jest zapobieżenie niszczeniu sieci drogowej i niebezpieczeństwu w ruchu drogowym.
Natomiast kary wymierzane na podstawie u.t.d. za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego mają na celu zapobieganie naruszaniu przez podmioty wykonujące przewozy drogowe obowiązków nałożonych tą ustawą. Na podstawie tych przepisów ochronie podlega inny interes prawny. Kara wymierzana jest co do zasady profesjonalnemu podmiotowi gospodarczemu. Jej celem jest wymierzenie sankcji przewoźnikowi, który przy wykonywaniu działalności nie stosuje się do wymogów wynikających z przepisów prawa, co może, jak wskazano w uzasadnieniu projektu ustawy wprowadzającej zmianę do u.t.d., prowadzić, zgodnie z unormowaniami unijnymi, do utraty przez przewoźnika drogowego dobrej reputacji. Dobrem chronionym jest w tym przypadku prawidłowość prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie transportu. Ochrona prawidłowości prowadzenia działalności transportowej wiąże się również bezpośrednio z ochroną uczciwej konkurencji (zob. też wyrok WSA w Lublinie z 5 listopada 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 121/20).
W tym zaś kontekście trzeba podnieść, że jakkolwiek faktem jest, iż wprowadzone ustawą nowelizująca z dnia 5 lipca 2018 r. zmiany ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym wynikały z konieczności wypełnienia przez Polskę zobowiązań nałożonych przez rozporządzenie Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady - w zakresie unormowań dotyczących kwalifikacji naruszeń dotyczących przewozu drogowego, a zmiana - aktualnej do czasu uchwalenia wymienionej ustawy - treści załączników do ustawy o transporcie drogowym była konieczna do prawidłowej transpozycji rozporządzenia (UE) 2016/403 do polskiego ustawodawstwa, to jednak nie można jednocześnie tracić z pola widzenia następującej okoliczności. Mianowicie, z uzasadnienia projektu przywołanej ustawy nowelizującej wynika również, że "(...) w ust. 7 art. 92a przewiduje się rozgraniczenie wymienionych w wykazie załącznika nr 3 do utd naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i wysokości kar pieniężnych za te naruszenia, przewidzianych dla podmiotu wykonującego przewóz drogowy - lp. 1-9 wykazu oraz dla przewoźnika drogowego - lp. 10 wykazu", a co więcej, że "(...) Kierunkowe zmiany zaproponowane w załącznikach do utd polegają na dostosowaniu brzmienia poszczególnych naruszeń do postanowień załącznika nr I do rozporządzenia (UE) 2016/403, określeniu kwalifikacji poszczególnych naruszeń (tj. poważne naruszenie - PN, bardzo poważne naruszenie - BPN, najpoważniejsze naruszenie - NN) zgodnie z postanowieniami załącznika nr I do rozporządzenia (UE) 2016/403 oraz dostosowaniu wysokości kary do wagi naruszenia, przy uwzględnieniu m.in. wpływu na wzrost bezpieczeństwa ruchu drogowego, bezpieczeństwo publiczne, ochronę interesów pasażerów, zwalczanie nieuczciwej konkurencji."
W rekapitulacji przedstawionych uwag trzeba stwierdzić, że odrębne, a co za tym idzie różne zakresy normowania przywołanych powyżej ustaw, a mianowicie ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy - Prawo o ruchu drogowym - co jasno i wyraźnie wynika z zestawienia ich przepisów - nie mogą pozostawać bez wpływu na wniosek, że ustawy te realizują odrębne cele oraz chronią inne dobra i interesy prawne.
W świetle powyższego za uzasadniony trzeba więc uznać wniosek, że delikt administracyjny przypisany stronie skarżącej w rozpatrywanej sprawie nie był tożsamy deliktowi przypisanemu jej na podstawie ustawy - Prawo o ruchu drogowym, a co za tym idzie, że nie były również tożsame zachowania, z powodu których każdy z tych deliktów został stronie skarżącej przypisany. Były to bowiem, zachowania zasadniczo różne, a tezy przeciwnej nie uzasadnia to, że podlegające ustaleniu w odrębnie prowadzonych postępowaniach w sprawach nałożenia kar pieniężnych odrębne zbiory faktów posiadały również pewną część wspólną odnoszącą się do przekroczenia tego samego parametru kontrolowanego pojazdu. W świetle przedstawionych argumentów nie ma to jednak znaczenia, albowiem na tej tylko podstawie - a więc z pominięciem konsekwencji wynikających z przywołanej powyżej regulacji prawnej - nie sposób jest zasadnie wnioskować o zaistnieniu sytuacji mającej dowodzić naruszenia zasady ne bis in idem, a w konsekwencji - jak podnosi skarżący - o naruszeniu zasady proporcjonalności wywodzonej z art. 2 Konstytucji RP, czy też z art. 8 k.p.a., na gruncie którego ma ona wymiar obowiązku proceduralnego (zob. A. Wróbel, art. 8 k.p.a., t. 11, w: Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el. 2021). W obu wymienionych wyżej przypadkach nie zachodzi zatem tożsamość chronionego interesu prawnego. Nałożone na skarżącego kary zostały wymierzone za różne naruszenia, mimo że dotyczą tych samych okoliczności faktycznych.
W tych okolicznościach wbrew zarzutom skargi, zaskarżona decyzja nie narusza normy art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d., ani innych przepisów tej ustawy, nie narusza także przepisów p.r.d. Jak już wskazano w razie stwierdzenia określonych nieprawidłowości i naruszenia przepisów wymienionych w obu powyższych ustawach, wydawane są dwie odrębne decyzje, jedna - na podstawie ustawy o transporcie drogowym, druga - na podstawie Prawa o ruchu drogowym.
W okolicznościach sprawy nie zachodzą zatem podstawy do przyjęcia naruszenia zakazu podwójnego karania i zasady proporcjonalności.
Nie był zasadny zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego polegający na pominięciu w sprawie przepisów działu IVa kpa dotyczących administracyjnych kar pieniężnych. Zauważyć należy, że zakres stosowania przepisów tego działu kpa wyznacza jej art. 189a stanowiąc w § 1, że w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu, w § 2 stanowi on jednocześnie, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:
1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,
2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,
3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,
4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,
5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,
6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów wymienionego działu w tym zakresie nie stosuje się.
Z przywołanej regulacji - i abstrahując od 3 art. 198a k.p.a., który wyłącza stosowanie przepisów wymienionego działu ustawy z określonych nim powodów, innych jeszcze, niż wymienione powyżej - jednoznacznie wynika, że uregulowanie w przepisach odrębnych zagadnień wymienionych § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy tego działu nie mają zastosowania, a nie jest przy tym konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach działu IVa, to jest, aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach wymienionego działu, co oznacza, że jeżeli zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, to dany przepis działu IVa nie ma zastosowania (zob. A. Wróbel, art. 189a k.p.a., t. 7, w: Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego LEX/el. 2021).
Uwzględniając powyższe trzeba stwierdzić, że oczekiwanie strony skarżącej odnośnie zasadności zastosowania art. 189f §1 k.p.a. w rozpatrywanej sprawie nie może być uznane za usprawiedliwione, podobnie, jak zarzut naruszenia tego przepisu prawa przez jego niezastosowanie. W rozpatrywanej sprawie nie zaktualizowały się bowiem określone art. 189a § 2 k.p.a. przesłanki zastosowania instytucji, o której mowa w art. 189f k.p.a.
Z przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 189a § 2 k.p.a. in fine, a mianowicie z art. 92c ustawy o transporcie drogowym wynika bowiem, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa wart. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.
Jeżeli z przywołanego przepisu prawa wynika, że w warunkach nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów Działu IVa k.p.a. reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się.
Stosowanie art. 92c u.t.d. w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f k.p.a., albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana, a - jak podkreślono na wstępie - dla przyjęcia, że przepisy działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a k.p.a. zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne to, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny.
Z przedstawionych powodów zarzut naruszenia art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a. należało uznać za nieusprawiedliwiony.
W ocenie składu orzekającego organ nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu skutkującym uchylenie zaskarżonej decyzji. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Organy zbadały istotne okoliczności stanu faktycznego sprawy, a dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zostały przeprowadzone zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7, art. 75 i art. 77 § 1 k.p.a.), nadto ocena materiału dowodowego spełnia wymogi wynikające z zasady wyrażonej w art. 80 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej oraz wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów, które zdecydowały o treści decyzji. Tak zredagowane uzasadnienie decyzji nie narusza zasady przekonywania (art. 11 k.p.a), jak również zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a) - realizowanych na podstawie art. 107 § 3 k.p.a. W zaskarżonej decyzji organ przedstawił okoliczności faktyczne sprawy oraz prawidłowo przywołał znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy prawa materialnego. W uzasadnieniach decyzji opisano stwierdzone naruszenia przepisów u.t.d oraz przypisano im karę w wysokości wynikającej z załącznika nr 3 do u.t.d. W rezultacie, kierując się treścią art. 92a ust. 3 u.t.d., na przewoźnika nałożona została kara w łącznej wysokości 12 tys. zł.
Nie podlegał uwzględnieniu zarzut zmierzający do podważenia mocy dowodowej protokołu kontroli drogowej. Protokół kontroli, tak jak wymaga tego przepis art. 74 ust. 2 utd, został podpisany przez inspektora przeprowadzającego kontrolę oraz przez kontrolowanego, czyli przez kierowcę pojazdu. Dane personalne inspektorów transportu drogowego przeprowadzających przedmiotową kontrolę wynikają z załączników, które łącznie z protokołem kontroli stanowią materiał dowodowy sprawy.
Argumentacja skargi nie podważa, zdaniem Sądu, istotnych dla końcowego rozstrzygnięcia ustaleń i ocen organu. W świetle motywów zaskarżonej decyzji skarga ma charakter polemiczny i jest wyrazem odmiennych, niż przyjął to organ, zapatrywań na kwestie objęte rozstrzygnięciem organu. Jednak wobec stwierdzenia, że organ nie naruszył wymienionych w skardze przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, stanowisko skargi nie mogło odnieść skutku.
Odnośnie pozostałych wniosków zawartych w skardze zauważyć należy, że w badanej sprawie nie była kwestionowana okoliczność nałożenia na skarżącego odrębnej kary pieniężnej na podstawie przepisów p.r.d., wobec czego przeprowadzenie zawnioskowanego dowodu z decyzji WITD z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] nie było konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy.
W ocenie Sądu stan faktyczny i prawny sprawy nie wymagał zwrócenia się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym o treści sformułowanej w skardze.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona.