II SA/Go 669/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, uznając, że wakat na stanowisku dyrektora szkoły istniał, co uprawniało Wójta do przeprowadzenia konkursu.
Gmina zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, które stwierdziło nieważność zarządzeń Wójta dotyczących konkursu na stanowisko dyrektora szkoły i powierzenia tego stanowiska. Wojewoda argumentował, że wakat nie istniał, powołując się na wcześniejsze orzeczenia NSA. Sąd uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze, uznając, że wcześniejsze rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody unieważniające zarządzenia o powierzeniu stanowiska dyrektora W.T. skutkowało powstaniem wakatu ex tunc, co uprawniało Wójta do wszczęcia procedury konkursowej.
Gmina wniosła skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody, które stwierdziło nieważność zarządzeń Wójta Gminy dotyczących zatwierdzenia konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej oraz powierzenia tego stanowiska. Organ nadzoru uznał, że zarządzenia te zostały wydane z istotnym naruszeniem prawa, ponieważ na stanowisku dyrektora nie było wakatu, co wynikało z wyroku NSA z 15 listopada 2017 r. (sygn. akt I OSK 1870/17), który uchylił wyrok WSA w sprawie odwołania W.T. ze stanowiska dyrektora. Wojewoda twierdził, że W.T. nadal zajmowała stanowisko dyrektora do 31 sierpnia 2021 r. Gmina argumentowała, że wcześniejsze rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z 13 stycznia 2017 r. unieważniające zarządzenia o powierzeniu stanowiska dyrektora W.T. miało skutek ex tunc, co oznaczało, że W.T. utraciła podstawę do wykonywania funkcji dyrektora z chwilą wydania tego rozstrzygnięcia, a tym samym powstał wakat. Dodatkowo, Gmina powołała się na ugodę sądową z 2018 r., która potwierdziła ustanie stosunku pracy W.T. ze szkoły z przyczyn organizacyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, podzielając argumentację Gminy. Sąd uznał, że wcześniejsze rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z 13 stycznia 2017 r. skutkowało powstaniem wakatu na stanowisku dyrektora, co uprawniało Wójta do ogłoszenia konkursu i powierzenia stanowiska. Sąd podkreślił, że wyrok NSA z 15 listopada 2017 r. dotyczył jedynie przesłanek odwołania w szczególnym trybie, a nie generalnych skutków rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność zarządzeń konkursowych. Sąd oddalił wniosek dowodowy Gminy o dopuszczenie dowodu z ugody sądowej, uznając, że kwestia istnienia wakatu została rozstrzygnięta na podstawie analizy przepisów prawa i wcześniejszych orzeczeń. Sąd zasądził od Wojewody na rzecz Gminy zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody jest niezgodne z prawem, ponieważ na stanowisku dyrektora szkoły istniał wakat, co uprawniało Wójta do przeprowadzenia konkursu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wcześniejsze rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z 13 stycznia 2017 r. unieważniające zarządzenia o powierzeniu stanowiska dyrektora W.T. miało skutek ex tunc, co oznaczało powstanie wakatu. Wyrok NSA z 15 listopada 2017 r. nie przesądzał o braku wakatu w kontekście procedury konkursowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
u.s.g. art. 91 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.p.o. art. 63 § 10
Ustawa Prawo oświatowe
u.p.o. art. 63 § 21
Ustawa Prawo oświatowe
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 148
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 7
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.o. art. 38 § 1 pkt 2
Ustawa o systemie oświaty
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wcześniejsze rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z 13 stycznia 2017 r. unieważniające zarządzenia o powierzeniu stanowiska dyrektora W.T. miało skutek ex tunc, co spowodowało powstanie wakatu na stanowisku dyrektora. Ugoda sądowa z 2018 r. potwierdziła ustanie stosunku pracy W.T. ze szkoły z przyczyn organizacyjnych, co oznaczało, że nie mogła ona zajmować stanowiska dyrektora w okresie wydawania zarządzeń Wójta. Powierzenie stanowiska dyrektora na okres od czerwca 2018 r. do 31 sierpnia 2023 r. nie stanowiło istotnego naruszenia prawa w okolicznościach sprawy.
Odrzucone argumenty
Stanowisko Wojewody, że na stanowisku dyrektora szkoły nie było wakatu, co czyniło zarządzenia Wójta nieważnymi.
Godne uwagi sformułowania
akt, którego dotyczyło rozstrzygnięcie (powierzenie stanowiska dyrektora), został unieważniony ex tunc, tj. należy go traktować jako nieważny z chwilą jego podjęcia. akt ten uznawany jest za "niebyły" i nie wywołuje skutków prawnych, nie tylko od momentu stwierdzenia nieważności, ale od chwili jego wydania. Rezultatem wydania rozstrzygnięcia nadzorczego jest uchylenie wszelkich prawnych skutków takiego aktu, które powstały od chwili jego wejścia w życie do chwili stwierdzenia nieważności.
Skład orzekający
Grażyna Staniszewska
sędzia
Jacek Jaśkiewicz
przewodniczący
Michał Ruszyński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków prawnych rozstrzygnięć nadzorczych stwierdzających nieważność aktów organów samorządowych (ex tunc) oraz ustalanie istnienia wakatu na stanowisku dyrektora szkoły w kontekście procedury konkursowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej wynikającej z sekwencji rozstrzygnięć nadzorczych i orzeczeń sądowych dotyczących obsady stanowiska dyrektora szkoły.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonej batalii prawnej między organem nadzoru a samorządem lokalnym o interpretację skutków prawnych rozstrzygnięć nadzorczych i istnienia wakatu na stanowisku dyrektora szkoły, co może być interesujące dla prawników administracyjnych i samorządowców.
“Wakat na stanowisku dyrektora szkoły: jak rozstrzygnięcia nadzorcze i ugody sądowe kształtują prawo?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Go 669/18 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2019-02-14 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2018-09-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Grażyna Staniszewska Jacek Jaśkiewicz /przewodniczący/ Michał Ruszyński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6145 Sprawy dyrektorów szkół 6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane I OSK 1242/19 - Wyrok NSA z 2019-08-29 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżone rozstrzygnięcie Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 996 art. 63 ust. 10 i ust. 21 Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tekst jedn. Dz.U. 2018 poz 1302 art. 148 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności: 1. zarządzenia nr [...] Wójta Gminy z dnia [...] r. w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły; 2. zarządzenia nr [...] Wójta Gminy z dnia [...] r. w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora Szkoły Podstawowej I. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze, II. zasądza od Wojewody na rzecz Gminy kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Gmina wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z [...] lipca 2018 r., nr [...], stwierdzające nieważność następujących zarządzeń Wójta Gminy: – z [...] czerwca 2018 r., nr [...] w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej, – z [...] czerwca 2018 r., nr [...] w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora Szkoły Podstawowej. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: [...] lipca 2016 r. Wójt Gminy wydał zarządzenie nr [...] w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół. Kolejnymi zarządzeniami z [...] sierpnia 2016 r. o kolejnych numerach [...] oraz [...] Wójt Gminy zatwierdził konkurs na stanowisko dyrektora Zespołu Szkól, a następnie powierzył to stanowisko W.T.. Rozstrzygnięciem nadzorczym z [...] stycznia 2017 r., nr [...] Wojewoda stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy z [...] lipca 2016 r. Następnie rozstrzygnięciem nadzorczym z [...] stycznia 2017 r., nr [...] Wojewoda stwierdził nieważność zarządzeń Wójta Gminy z [...] sierpnia 2016 r. Opisane rozstrzygnięcia nadzorcze nie zostały zaskarżone do sądu administracyjnego albo wyeliminowane w innym trybie i pozostają w obrocie prawnym. Zarządzeniem z [...] stycznia 2017 r., nr [...] Wójt Gminy odwołał W.T. ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół z dniem [...] stycznia 2017 r. bez wypowiedzenia powołując się na wystąpienie "szczególnie uzasadnionego przypadku", o którym mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2016 r., poz. 1943 ze zm.; dalej u.s.o.). Kolejnym zarządzeniem z [...] stycznia 2017 r., nr [...] Wójt Gminy powierzył pełnienie obowiązków dyrektora Zespołu Szkół B.A.. Rozstrzygnięciem nadzorczym z [...] lutego 2017 r., nr [...] Wojewoda stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy z [...] stycznia 2017 r. nr [...] o odwołaniu W.T. ze stanowiska dyrektora wspomnianej wyżej placówki oświatowej. Kolejnym rozstrzygnięciem nadzorczym z [...] marca 2017 r., nr [...] Wojewoda stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy nr [...] w sprawie powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora B.A.. Na skutek skargi Gminy, wyrokiem z 26 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Go 185/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z [...] lutego 2017 r. Z kolei wyrokiem z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Go 330/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z [...] marca 2017r. Na skutek wniesionej przez Wojewodę skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 15 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1870/17 uchylił zaskarżony wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 26 maja 2017 r. w sprawie II SA/Go 185/17 i oddalił skargę gminy. Z kolei wyrokiem z 12 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2079/17 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wojewody wniesioną od wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z 14 czerwca 2017 r. w sprawie II SA/Go 330/17. Zarządzeniem z [...] grudnia 2017 r., nr [...] Wójt Gminy ogłosił konkurs na stanowisko dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej. Zarządzeniem z [...] lutego 2018 r., nr [...] Wójt zmienił swoje wcześniejsze zarządzenie z [...] grudnia 2017 r. wskazując, że konkurs dotyczy stanowiska dyrektora Szkoły Podstawowej. Kolejnym zarządzeniem z [...] maja 2018 r. nr [...] Wójt Gminy powołał komisję konkursową w celu wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora wspomnianej placówki oświatowej. Rozstrzygnięciem nadzorczym z [...] czerwca 2018 r. nr [...] Wojewoda, działając na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r., poz. 994; dalej u.s.g.) stwierdził nieważność opisanych wyżej zarządzeń Wójta Gminy z [...] grudnia 2017 r., [...] lutego 2018 r. oraz z [...] maja 2018 r. Powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gmina. Sąd wyrokiem z 7 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Go 559/18 uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze. Powołanym na wstępie uzasadnienia rozstrzygnięciem nadzorczym z [...] lipca 2018 r., nr [...], Wojewoda, działając na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r., poz. 994; dalej u.s.g.) stwierdził nieważność zarządzeń Wójta Gminy z [...] czerwca 2018 r., nr [...] w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej, oraz z [...] czerwca 2018 r., nr [...] w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora Szkoły Podstawowej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ nadzoru stwierdził, że zarządzenia Wójta zostały wydane z istotnym naruszeniem art. 63 ust. 10 zdanie pierwsze ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 996 ze zm.; dalej u.p.o.), zgodnie z którym kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. Ponadto § 1 zarządzenia nr [...] rażąco narusza również art. 63 ust. 21 zdanie pierwsze u.p.o. W ocenie organu nadzoru bezspornym jest, że konkurs na stanowisko dyrektora szkoły podstawowej ogłasza się tylko w sytuacji wolnego stanowiska, tymczasem zdaniem organu na stanowisku dyrektora szkoły podstawowej nie ma wakatu. Zatem podejmowanie przez Wójta czynności zmierzające do wyłonienia w drodze konkursu dyrektora tej szkoły jest niedopuszczalne. Zarządzeniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. stanowisko dyrektora Zespołu Szkół powierzono bowiem W.T. na okres od 1 września 2016 r. do 31 sierpnia 2021 r. W ocenie organu nadzoru dla ustalenia, czy na stanowisku dyrektora Szkoły Podstawowej jest wakat kluczowe znaczenie ma treść wyroku NSA z 15 listopada 2017 r. wydanego w sprawie I OSK 1870/17 na skutek skargi kasacyjnej organu nadzoru od wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z 26 maja 2017 r. w sprawie II SA/Go 185/17. Skutkiem tego orzeczenia jest to, że nie doszło do skutecznego odwołania W.T. ze stanowiska dyrektora Szkoły Podstawowej. Zatem to stanowisko pozostaje obsadzone do 31 sierpnia 2021 r., chyba że dojdzie do jej wcześniejszego odwołania na podstawie jednej z przesłanek, o których mowa w art. 66 u.p.o. W konsekwencji za wydane z istotnym naruszeniem prawa należy uznać dalsze zarządzenia Wójta Gminy, tj. nr [...] w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej, oraz z [...] czerwca 2018 r., nr [...] w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora Szkoły Podstawowej. Odnosząc się natomiast do zarzutu wydania zarządzenia nr [...] z rażącym naruszeniem art. 63 ust. 21 u.p.o. organ wskazał, że stosownie do ww. przepisu, stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza się na 5 lat szkolnych. W uzasadnionych przypadkach można powierzyć to stanowisko na krótszy okres, jednak nie krótszy niż 1 rok szkolny. Organ zaznaczył, że zgodnie z § 1 zarządzenia nr [...] Wójt Gminy powierzyła B.A. stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej od dnia [...] czerwca 2018 r. do 31 sierpnia 2023 r., tj. na okres dłuższy niż pięć lat szkolnych. W ocenie organu nadzoru powierzenie stanowiska na okres dłuższy, niż wynika to z przepisów rangi ustawowej, należy ocenić jako dokonane z rażącym naruszeniem prawa, a w konsekwencji skutkujące koniecznością stwierdzenia nieważności takiego zarządzenia. Na wskazane rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Gmina wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając mu naruszenie: 1. art. 91 ust.1 u.s.g. w zw. z art. 63 ust. 10 zdanie pierwsze u.p.o., przez zastosowanie naruszającego prawo środka w postaci stwierdzenia nieważności zarządzeń Wójta Gminy, na skutek błędnego przyjęcia, że na stanowisku dyrektora Szkoły Podstawowej nie było wakatu; 2. art. 91 ust.1 u.s.g. w zw. z art. 63 ust. 21 zdanie pierwsze u.p.o., przez zastosowanie naruszającego prawo środka w postaci stwierdzenia nieważności zarządzenia nr Wójta Gminy nr [...], na skutek błędnego przyjęcia, że powierzenie stanowiska dyrektora szkoły nastąpiło na okres od [...] czerwca 2018r. do 31 sierpnia 2023 r., stanowi powierzenie stanowiska na okres dłuższy niż 5 lat szkolnych. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, a także o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu w postaci kopii rozprawy przed Sądem Rejonowym z [...] lipca 2018 r. obejmującego treść ugody sądowej na okoliczność, że w chwili wydania zarządzenia Wójta Gminy będącego przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, na stanowisku dyrektora Szkoły Podstawowej istniał wakat, ponieważ W.T. nie była już wówczas pracownikiem tej placówki. Zdaniem skarżącej Gminy wyrok NSA z 15 listopada 2017 r., I OSK 1870/17 wcale nie przesądził, że na stanowisku dyrektora Szkoły Podstawowej nie było i nie ma wakatu. W późniejszym wyroku z 12 grudnia 2017 r., I OSK 2079/17 NSA stwierdził bowiem, że zarządzenie z dnia [...] stycznia 2017r. o powierzeniu pełnienia obowiązków dyrektora tej placówki oświatowej B.A. nie było niezgodne z prawem. Wakat na stanowisku dyrektora powstał na skutek rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody nr [...] z [...] stycznia 2017 r. o unieważnieniu zarządzeń: nr [...] w sprawie zatwierdzenia konkursu na dyrektora Zespołu Szkół oraz nr [...] w sprawie powierzenia tego stanowiska W.T.. Skoro przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało doręczone organowi gminy, to akt, którego dotyczyło rozstrzygnięcie (powierzenie stanowiska dyrektora), został unieważniony ex tunc, tj. należy go traktować jako nieważny z chwilą jego podjęcia. Akt ten uznawany jest za "niebyły" i nie wywołuje skutków prawnych, nie tylko od momentu stwierdzenia nieważności, ale od chwili jego wydania. W stosunku do aktu, którego nieważność stwierdzono, upada domniemanie legalności i prawidłowości. Tym samym akt jest nieważny od chwili jego podjęcia, a zatem jest prawnie bezskuteczny. Rezultatem wydania rozstrzygnięcia nadzorczego jest uchylenie wszelkich prawnych skutków, które powstały w okresie od wejścia uchwały w życie do chwili stwierdzenia jej nieważności. W związku z powyższym już w chwili doręczenia Wójtowi Gminy rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody z dnia [...] stycznia 2017 r. W.T. utraciła podstawę do wykonywania funkcji dyrektora, a w konsekwencji na stanowisku dyrektora zaistniał wakat. Zgodnie z przepisami u.p.o. wakat na stanowisku dyrektora szkoły może być usunięty tylko poprzez przeprowadzenie konkursu. Zatem dopiero po skutecznym przeprowadzeniu kolejnego konkursu możliwe było obsadzenie stanowiska dyrektora szkoły. Niezależnie od powyższego w chwili wydania przez Wójta Gminy zarządzeń będących przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, W.T. nie była już pracownikiem Szkoły Podstawowej. W toku postępowania przed sądem pracy, wywołanego wniesionym przez W.T. odwołaniem od wręczonego jej w dniu 29 marca 2017 r. oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia, strony zawarły w dniu [...] lipca 2018 r. ugodę sądową, na mocy której pozwana szkoła cofnęła oświadczenie o rozwiązaniu stosunku pracy z dnia, na co powódka wyraziła zgodę. Nadto strony zgodnie oświadczyły, że stosunek pracy ustał z dniem [...] maja 2017 r. z przyczyn organizacyjnych pracodawcy. Treść tej ugody potwierdza, że W.T. nie była pracownikiem Szkoły Podstawowej, a w konsekwencji nie mogła również zajmować stanowiska dyrektora tej szkoły w chwili, gdy wydawane były zarządzenia Wójta Gminy, będące przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia (a zatem w okresie od grudnia 2017 r. do maja 2018 r.). Błędne jest więc stanowisko organu nadzoru, iż na stanowisku dyrektora Szkoły Podstawowej nie było wakatu. Odnosząc się do stanowiska organu nadzoru w zakresie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły, skarżąca wskazała, że w omawianym przypadku powierzenie to nastąpiło zgodnie z zasadą ustawową na okres 5 pełnych lat szkolnych – do dnia 31 sierpnia 2023 r. Jednocześnie z uwagi na istnienie wakatu na stanowisku dyrektora szkoły i konieczność zapewnienia kierowania szkołą w okresie od czerwca do sierpnia 2018 r., powierzenie stanowiska nastąpiło od dnia w którym zatwierdzono konkurs, a nie od 1 września. Takie działanie nie naruszało jednak art. 63 ust. 21 u.p.o. Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym. Postanowieniem z 22 października 2018 r., Sąd zawiesił postępowanie sądowadministracyjne, uznając, że zbadanie zasadności skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z [...] czerwca 2018 r. ma wpływ na rozstrzygniecie niniejszej sprawy. Wobec uprawomocnienia się wyroku z 7 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Go 559/18, Sąd – postanowieniem z 15 stycznia 2019 r. – podjął zawieszone postepowanie. Wydanym na rozprawie 14 lutego 2019 r. postanowieniem, Sąd - na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.) - oddalił wniosek dowodowy zawarty w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 7 p.p.s.a, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7), do których to aktów zaliczają się bez wątpienia rozstrzygnięcia nadzorcze wojewody wydawane na podstawie art. 91 ustawy o samorządzie gminnym (u.s.g). Sąd uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru uchyla ten akt (art. 148 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90. Stwierdzenie nieważności aktu organu jednostki samorządu terytorialnego ma dalej idące skutki niż jego uchylenie przez organ, gdyż powoduje, że od samego początku zakwestionowane postanowienia nie mogły wywoływać skutków prawnych. W orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, w myśl którego stwierdzenie nieważności uchwały (przy czym pogląd ten można odnieść również do zarządzenia organu monokratycznego gminy) jest aktem deklaratoryjnym, a zatem rodzi skutki ex tunc – z mocą wsteczną od daty podjęcia uchwały. Tym samym akt taki jest nieważny od chwili podjęcia, a zatem jest prawnie bezskuteczny. Rezultatem wydania rozstrzygnięcia nadzorczego jest uchylenie wszelkich prawnych skutków takiego aktu, które powstały od chwili jego wejścia w życie do chwili stwierdzenia nieważności (por. wyrok TK z 9 grudnia 2003 r., P 9/02, OTK-A 2003/9/100; podobnie NSA w wyroku z 17 września 1992 r., SA/Ka 832/92, LEX nr 1688264). Wprawdzie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z 7 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Go 559/18 nie został wydany w tej samej sprawie, co sprawa aktualnie rozpatrywana (organ nadzoru stwierdził bowiem nieważność zarządzenia o zatwierdzeniu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły oraz zarządzenia powierzającego stanowisko dyrektora szkoły). Sąd nie jest zatem związany na mocy art. 153 p.p.s.a. stanowiskiem wyrażonym w tym orzeczeniu. Niemniej argumentacja zaprezentowana w tym orzeczeniu, z uwagi na etapowość procesu konkursowego, zachowuje aktualność także w kontekście obecnie rozważanej skargi. W orzeczeniu tym stwierdzono, że: "... w sytuacji, gdy rozstrzygnięciem nadzorczym z [...] stycznia 2017r., nr [...] Wojewoda stwierdził nieważność zarządzenia Wójta Gminy z [...] sierpnia 2016r., nr [...] w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora Zespołu Szkół W.T., przy czym opisane rozstrzygnięcie nadzorcze nie zostało, na skutek zaskarżenia do sądu administracyjnego albo w inny sposób wyeliminowane, uznać należy, że zarządzenie Wójta Gminy z [...] sierpnia 2016 r., nr [...] nie wywołało w ogóle skutków prawnych (skutek ex tunc). Prowadzi to do wniosku, że z uwagi na pozostawanie w obrocie prawnym wskazanego wyżej rozstrzygnięcia nadzorczego W.T. nie objęła skutecznie (z punktu widzenia prawa administracyjnego) stanowiska dyrektora wymienionej placówki oświatowej. Tym samym nie sposób zgodzić się z twierdzeniem Wojewody, stanowiącym główną podstawę faktyczną zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia nadzorczego z dnia [...] czerwca 2018 r., że na stanowisku dyrektora Szkoły Podstawowej (obecna nazwa placówki) nie ma wakatu". W orzeczeniu tym stwierdzono zarazem, że z wyroku NSA z 15 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1870/17, "wynika jedynie, że skutki te nie miały wpływu na przesłanki odwołania tej osoby ze stanowiska dyrektora w szczególnym, przewidzianym w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. trybie. Wskazuje na to treść uzasadnienia wyroku, w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że okoliczności powołane przez Wójta Gminy nie wypełniały przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającej na natychmiastowe zwolnienie W.T. z funkcji kierowniczej w czasie roku szkolnego. Jak konstatuje NSA "stwierdzenie przez Wojewodę nieważności zarządzeń o: ogłoszeniu konkursu na stanowisko dyrektora, zatwierdzeniu wyników konkursu oraz powierzeniu stanowiska dyrektora W.T. nie mogą stanowić podstawy do odwołania dyrektora w trybie przewidzianym w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o. Wadliwie przeprowadzona ocena konkursowa oraz błędy proceduralne w toku postępowania konkursowego nie mieszczą się w pojęciu szczególnie uzasadnionych przypadków w rozumieniu art. 38. i tym samym nie mogą stanowić przesłanki do odwołania dyrektora w trybie natychmiastowym. Wymienione rozstrzygnięcia nadzorcze zostały bowiem wydane na skutek istotnego naruszenia prawa przez organ prowadzący – Wójta Gminy, a nie przez kandydata na dyrektora i nie dotyczyły bezpośrednio ani jego osoby ani jego nieetycznych czy też niezgodnych z prawem działań. Ocena NSA była więc dokonywana z punktu widzenia spełnienia indywidualnych i konkretnych przesłanek wskazanych w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o., pejoratywnych dla odwołanej osoby w razie ich potwierdzenia, a nie generalnych skutków rozstrzygnięcia nadzorczego z dnia 13 stycznia 2017 r. Tych bowiem wyrok NSA nie dotyczył, tym bardziej że, w myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznawał sprawę w granicach skargi kasacyjnej (zatem rozpoznając sprawę I OSK 1870/17 był związany granicami skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. wydanego w sprawie II SA/Go 185/17). W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli nie jest kwestia odwołania w szczególnym trybie osoby pełniącej funkcję dyrektora szkoły lecz uruchomienie procedury konkursowej będącej bezpośrednim skutkiem prawomocnego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody z dnia [...] stycznia 2017 r. Nr [...]. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że na skutek wydania omawianego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody z dnia [...] stycznia 2017 r. Nr [...] na stanowisku dyrektora placówki oświatowej w [...] istniał wakat, przez co Wójt Gminy był uprawniony do ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora tej placówki, a następnie do podjęcia kolejnych czynności związanych z postepowaniem konkursowym. W tej sytuacji zaskarżone w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] należy uznać za wydane z naruszeniem art. 91 ust. 1 u.s.g., polegającym na pominięciu w toku badania sprawy skutków materialnoprawnych wcześniejszego rozstrzygnięcia nadzorczego z dnia [...] stycznia 2017 r. Nr [...]". Skoro zatem na stanowisku dyrektora placówki oświatowej w [...] istniał wakat, Wójt Gminy był także uprawniony do zatwierdzenia konkursu na stanowisko dyrektora szkoły oraz powierzenia stanowiska dyrektora osobie wyłonionej w drodze prawidłowo przeprowadzonego konkursu. Wójt Gminy w § 1 zarządzenia nr [...] powierzył B.A. stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej od dnia [...] czerwca 2018 r. do 31 sierpnia 2023 r. Zgodnie z art. 63 ust. 21 zdanie pierwsze u.p.o., stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza się na 5 lat szkolnych. Powierzenie stanowiska na 5 lat szkolnych, tj. od 1 września danego roku szkolnego jest zatem zasadą. W rozpoznawanej jednak sprawie Sąd uznał, że w jej okolicznościach (istnienie wakatu na stanowisku dyrektora szkoły), powierzenie stanowiska dyrektora szkoły w okresie od [...] czerwca 2018 r. a więc od dnia w którym zatwierdzono konkurs, nie stanowi istotnego naruszenia prawa. Odnosząc się do kwestii dowodowych i oddalenia wniosków dowodowych skarżącej trafnie organ nadzoru powołuje się na odrębność drogi administracyjnej i drogi powszechnej przed sądem pracy. Ta utrwalona konwencja, mimo oczywistych i od lat wytykanych wad, nadal jest honorowana i niniejsze orzeczenie nie zmierza do jej podważenia. Niemniej na tle wątpliwości, które dla Wojewody powstają na styku treści orzeczenia NSA w sprawie I OSK 1870/17 z rozstrzygnięciem nadzorczym z [...] stycznia 2017 r. Nr [...] sąd, mając na względzie aksjologię stanowiącą fundamenty wymiaru sprawiedliwości, nie widzi podstaw do tego, by akceptować wykładnię zawartą w treści rozstrzygnięcia nadzorczego. Prowadzi ona bowiem do konfliktu aksjologicznego pomiędzy wolą jednostki (droga przed sądem powszechnym), a interesem publicznym (droga administracyjna). Wykładnia akceptowana przez sąd ten konflikt usuwa. W związku z powyższym, na podstawie art. 148 p.p.s.a. zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze należało uchylić. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 p.p.s.a. Koszty te stanowi wynagrodzenie pełnomocnika strony będącego radcą prawnym w wysokości 480 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2015, poz. 1804).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI