II SA/Go 661/24

II SA/Go 661/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2025-09-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
Grażyna Staniszewska /przewodniczący/
Kamila Karwatowicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GZ 221/25 - Postanowienie NSA z 2025-05-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 145 par 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
dz. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Asesor WSA Kamila Karwatowicz (spr.) Protokolant St. sekr. sądowy Katarzyna Zarychta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2025 r. sprawy ze skargi L. sp. z o.o. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu po wznowieniu postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez L.sp. z o.o. z siedzibą w [...] jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2024 roku [...]utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2021 r. znak [...], orzekającej o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta [...]. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...]w sprawie rejestracji pojazdu marki [...] oznaczonego numerem rejestracyjnym [...] oraz o numerze identyfikacyjnym [...] i odmawiająca rejestracji pojazdu, o którym mowa wyżej oraz nakazaniu zwrotu wydanego dowodu rejestracyjnego numer [...]oraz wydanej tablicy rejestracyjnej numer [...]w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się decyzji. Podstawę prawną tej decyzji stanowiły przepisy: art. 138 § 1 pkt 1 i art. 145 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.) oraz art. 71 ust. 1, art. 72 ust. 1 i art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm. – dalej także jako p.r.d.).
Powyższa decyzja została wydana oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:
W dniu [...] października 2017 r. pełnomocnik firmy L.Sp. z o.o. w [...]złożył w Urzędzie Miasta [...]. wniosek o rejestrację pojazdu marki [...]oznaczonego numerem rejestracyjnym [...] oraz o numerem identyfikacyjnym [...]. Do wniosku dołączono wymagane dokumenty tj.: zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z dnia [...] października numer [...]. wraz z opisem zmian dokonanych w pojeździe, oświadczenie o zmianach konstrukcyjnych pojazdu z [...] października 2017 r., francuski dowód rejestracyjny wraz z tłumaczeniem, umowę kupna - sprzedaży z dnia [...] października 2017 r., oświadczenie dotyczące warunkowej rejestracji z dnia [...] października 2017 r. Na podstawie przedłożonych dokumentów oraz po dostarczeniu dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju od nabytego wewnątrzwspólnotowo samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju numer [...]z dnia [...] października 2017 r. ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. numer [...] organ zarejestrował przedmiotowy pojazd.
W dniu [...] lipca 2021 r. do Prezydenta Miasta [...]. wpłynął sprzeciw Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...]. nr [...]w stosunku do wymienionej powyżej ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...]. o rejestracji przedmiotowego pojazdu na rzecz skarżącej spółki. Działając na podstawie art. 184 § 1 i 2 oraz art. 145 § 1 pkt 1 oraz § 2 k.p.a. i 149 § 1 k.p.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Prokurator wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego kwestionowaną decyzją, uchylenie ostatecznej decyzji z dnia [...] listopada 2017 r. w przedmiocie rejestracji spornego pojazdu. na rzecz skarżącej spółki i odmowę ponownej rejestracji tego pojazdu. W uzasadnieniu Prokurator wskazał, że w toku prowadzonego postępowania przygotowawczego pod nadzorem Wydziału I Śledczego Prokuratury Okręgowej w sprawie sygn. akt [...], przez organy ścigania zabezpieczony został wyżej opisany pojazd marki [...], który poddany został oględzinom przez biegłego z dziedziny mechanoskopii w zakresie ustalenia autentyczności naniesionych oznaczeń i numerów identyfikacyjnych. Prokurator przytoczył wnioski biegłego, zawarte w opinii sporządzonej w dniu [...] marca 2020 r. i podniósł, iż istotą rejestracji pojazdu jest ustalenie jego tożsamości i przyporządkowanie określonego indywidualnie oznaczonego przez producenta auta- danemu numerowi rejestracyjnemu, nadto potwierdzenie posiadania przez określoną osobę ustalonego co do tożsamości auta. Po dokonaniu rejestracji i uzyskaniu przez decyzję w tej sprawie przymiotu ostateczności okazało się, że numer nadwozia pojazdu nie jest numerem oryginalnym nadanym przez producenta. Konsekwencją bezprawnego przerobienia numeru identyfikacyjnego spornego pojazdu jest wadliwość dokumentów wymienionych we wniosku z [...] października 2017 r., stanowiących podstawę jego rejestracji, bowiem nie odzwierciedlają one rzeczywistych cech pojazdu, przedstawiając jego fałszywy obraz, niezgodny z fabryczną numeracją istotnej części zarejestrowanego pojazdu. Nie ulega wątpliwości, że dokumenty przedłożone wraz z wnioskiem o rejestrację nie zawierały autentycznego, nadanego przez producenta numeru identyfikacyjnego, nie stanowiły podstawy przeniesienia prawa własności pojazdu co powoduje, że decyzja administracyjna rejestrująca pojazd na podstawie takich dowodów nie może pozostać w obrocie prawnym. Art. 145 § 2 k.p.a. dopuszcza możliwość wznowienia postępowania, jeżeli fałszowanie dowodu jest oczywiste i jednocześnie wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia poważnej szkody dla interesu społecznego. Przesłanka oczywistości sfałszowania dowodu jest spełniona, gdy fałszerstwo dowodu jest bezsporne, nie budzące wątpliwości, a do stwierdzenia tego faktu nie trzeba dysponować wiedzą specjalistyczną z danego zakresu i prowadzić postępowania wyjaśniającego w tej sprawie. Opinia biegłego, w szczególności zamieszczone w niej zdjęcia pozwalają stwierdzić bez dysponowania specjalistyczną wiedzą, że doszło do modyfikacji w zakresie numeru identyfikacyjnego pojazdu. Pozostawienie w obrocie prawnym decyzji o rejestracji pojazdu wydanej na podstawie fałszywych dowodów zagraża pewności obrotu takimi pojazdami i podważa zaufanie do dokumentów urzędowych. Decyzja o rejestracji pojazdu sankcjonuje fałsz dokumentu, przyznaje właścicielowi uprawnienia do legalnego posługiwania się dowodem rejestracyjnym i pozwala uchodzić za prawowitego właściciela. Zdaniem Prokuratora, konieczne jest wyeliminowanie decyzji o rejestracji pojazdu, gdyż przyczyni się to do ograniczenia negatywnych skutków wobec ewentualnych dalszych nabywców tego pojazdu, a zatem do uniknięcia poważnej szkody dla interesu społecznego.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r. organ I instancji wznowił z urzędu postępowanie w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu. Przy piśmie z dnia [...] lipca 2021 r. skarżący przedłożył opinię techniczną, sporządzoną w dniu [...] sierpnia 2017 r. nr [...]przez rzeczoznawcę samochodowego, na podstawie oględzin i badań organoleptycznych pola numerowego. Do oględzin przedstawiony został samochód osobowy [...]- w trakcie naprawy po zdarzeniu drogowym. W podsumowaniu rzeczoznawca wskazał, że ze względu na udział pojazdu w zdarzeniu drogowym uszkodzeniu uległ element, na którym producent wybił numer identyfikacyjny VIN - element podlega wymianie lub naprawie w zależności od przyjętej technologii przez warsztat naprawczy; nie stwierdzono śladów świadczących o ingerencji w pole numerowe w celu usunięcia bądź zafałszowania pierwotnego numeru identyfikacyjnego VIN. Zdaniem rzeczoznawcy, wyniki i wnioski z przeprowadzonego badania wskazują, że przedstawiony do oględzin pojazd jest pojazdem o numerze identyfikacyjnym VIN: [...]. Rzeczoznawca wskazał w uwagach końcowych, iż nie bierze odpowiedzialności za wady ukryte przedmiotu oceny. Pod opracowaniem, jego autor inż. P. P. nie złożył podpisu. Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...]. zgłosił swój udział we wznowionym postępowaniu.
Decyzją z dnia [...] października 2021 r. znak: [...]Prezydent Miasta [...], działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 i art. 104 k.p.a. w związku z art. 71 ust. 1, 72 i art. 73 ust. 1 p.r.d. uchylił swoją ostateczną decyzję z dnia [...] listopada 2017 r. numer [...]i równocześnie: odmówił rejestracji przedmiotowego pojazdu oraz nakazał zwrot wydanego dowodu rejestracyjnego i wydanej tablicy rejestracyjnej numer [...] w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ opisał przeprowadzone postępowanie administracyjne oraz przytoczył obowiązujące w sprawie przepisy prawa administracyjnego i materialnego. Powołując się na wskazane przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w [...]. argumenty zawarte w sprzeciwie organ uznał, przywołując treść art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., że spełniona została przesłanka wznowienia postępowania tj. na podstawie fałszywych dokumentów. Dalej organ I instancji przytoczył treść rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia II grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2355 ze zm.) oraz powołując się na art. 72 ust. 1 p.r.d. wskazał, iż niespełnienie wymogu wskazanego w pkt 1 tego przepisu tj. złożenia prawdziwego pod względem formalnym i materialnym dowodu własności, stanowi bezwzględną przeszkodę do zarejestrowania pojazdu. Organ wskazał też, że z treści sprzeciwu Prokuratora wynika, iż przedmiotowy pojazd posiada przerobione numery identyfikacyjne, a załączone do wniosku o rejestrację przedmiotowego pojazdu dokumenty nie zawierały autentycznego, nadanego przez producenta numeru identyfikacyjnego co w konsekwencji spowodowało, że dokumenty te nie mogły stanowić podstawy przeniesienia prawa własności do przedmiotowego pojazdu na rzecz strony. Dokumenty, które nie odzwierciedlają stanu prawnego pojazdu, nie mogą stanowić podstawy do jego zarejestrowania, wobec niespełnienia warunków prawnych, ujętych w art. 72 ust. 1 pkt 1 p.r.d. co oznacza, że organ właściwy w sprawie rejestracji nie może wydać pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji, kiedy przedstawione przez niego dokumenty nie spełniają warunków wymaganych przy złożeniu wniosku o rejestrację. Dodatkowo organ wyjaśnił, iż dopuszczenie do ruchu pojazdu posiadającego przerobione cechy identyfikacyjne byłoby sprzeczne z art. 66 ust. 3a pkt 1 p.r.d. który stanowi, że pojazd uczestniczący w ruchu powinien posiadać nadane przez producenta cechy identyfikacyjne. Organ odniósł się też do przedłożonej przez stronę kserokopii oceny technicznej wskazując, że treść i wnioski przedłożonej przez stronę opinii nie podważają opinii Laboratorium Kryminalistycznego numer [...].
Decyzją z dnia [...]sierpnia 2023 r. znak: [...]tut. Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Od powyższej decyzji Prokurator Okręgowy w [...]. wniósł sprzeciw, zarzucając decyzji zarzucając istotne naruszenia prawa tj.: naruszenie przepisu postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez zastosowanie go w niniejszej sprawie i niezasadne uchylenie decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, pomimo braku przesłanek do jego zastosowania. Powołując się na powyższe w oparciu o dyspozycję art. 64b § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1634 ze zm.) wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Wyrokiem z dnia 22 listopada 2023 r. , sygn. akt II SA/Go 595/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że zakres ponownego postępowania dowodowego nie uprawnia do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Prezydent Miasta przeprowadził bowiem analizę opinii biegłego z zakresu mechanoskopii, sporządzonej na potrzeby prokuratury. Dokonanie ponownej oceny dowodów oraz ewentualne zwrócenie się o informację dotyczącą rezultatów prowadzonego w trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego postępowania przygotowawczego nie wykracza poza zakres czynności dozwolonych w postępowaniu przeprowadzanym przez organ drugiej instancji. Braki w postępowaniu dowodowym nie mogą stanowić podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., w sytuacji, gdy organ odwoławczy ma możliwość skorzystania z art. 136 § 1 k.p.a. Nie ulega wątpliwości, że zarówno w okolicznościach opisanych w art. 136 k.p.a., jak i w art. 138 § 2 k.p.a. dochodzi do uzupełnienia postępowania dowodowego z tym, że w sytuacji przewidzianej w art. 136 k.p.a. uzupełniające postępowanie dowodowe przeprowadza organ odwoławczy (albo organ, który wydał decyzję, jednak działając na zlecenie organu odwoławczego), zaś w przypadku określonym w art. 138 § 2 k.p.a. - organ pierwszej instancji. Dokonanie ponownej oceny dowodów nie wykracza w żaden sposób poza uprawnienia organu drugiej instancji oraz nie zaprzecza idei dwuinstancyjności postępowania. Organ odwoławczy ma bowiem obowiązek ponownego merytorycznego rozpatrzenia całości sprawy i jest uprawniony także do dokonania odmiennej od organu pierwszej instancji oceny dowodów.
Dalej Sąd wskazał, że z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wynika obowiązek organu odwoławczego ponownego rozpoznania sprawy, co oznacza, że organ ten nie może ograniczać się jedynie do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej, lecz obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę, dążąc do merytorycznego jej załatwienia. Skuteczne złożenie odwołania powoduje przeniesienie całej sprawy przed organ drugiej instancji. Organ odwoławczy musi więc wnikać w całość sprawy i brać na siebie odpowiedzialność za ponowne jej rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy ma przy tym obowiązki nie mniejsze niż organ pierwszej instancji. W efekcie jak każdy organ powinien dążyć przede wszystkim do rozpatrzenia sprawy pod względem merytorycznym, przez co należy rozumieć wydanie decyzji co do istoty sprawy. Wydanie decyzji merytorycznej kończącej postępowanie, nakazuje bowiem zasada szybkości i sprawności postępowania oraz ekonomii procesowej (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2013 r., I OSK 2123/11).
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]. po zwrocie akt sprawy administracyjnej przez Sąd, zapoznaniu się z zawartymi w uzasadnieniu wyroku wytycznymi dotyczącymi ponownego rozpoznania sprawy decyzją z dnia [...] grudnia 2024 roku utrzymało decyzję organu I instancji w mocy.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie, w którym zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową wyliczoną w przepisach prawa procesowego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 k.p.a. jedną z przesłanek, których zaistnienie obliguje organ do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną jest ujawnienie, że dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Przy czym w myśl art. 145 § 2 k.p.a. postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że wznowienie postępowania na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. ograniczone jest łącznym wystąpieniem następujących warunków: po pierwsze, w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej wystąpił fałszywy dowód, po drugie, sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, po trzecie, fałszywy dowód by! podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz, wyd. 12, Warszawa 2012, s. 551-553, wyrok NSA z dnia 2 czerwca 1999 r., sygn. akt 1 SA 989/99). Sfałszowanie dowodu może polegać na oparciu rozstrzygnięcia na fałszywych dokumentach, zeznaniach świadków czy też opiniach biegłych. Fałszywy jest dokument podrobiony, przerobiony, ewentualnie dokument, którego treść została sfałszowana, przy czym fałszywość dowodu dla swej prawnej wiarygodności powinna być uprzednio stwierdzona orzeczeniem sądu lub innego organu, chyba że zachodzą przesłanki z art. 145 § 2 k.p.a. (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel; Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005, str. 798 i nast.) Wznowienie nie może nastąpić jeżeli ani sąd, ani inny właściwy organ nie stwierdził prawomocnie sfałszowania dowodu, ani popełnienia przestępstwa przy wydawaniu określonej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 1991 r., II SA 640/91, publ. ONSA 1992/3-4/66).
W myśl art. 145 § 2 k.p.a. z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. W dalszej części uzasadnia zaskarżonej decyzji Kolegium stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji oparł rozstrzygnięcie o przesłankę wznowienia postępowania - fałszywość dowodu. Dalej Kolegium między innymi stwierdziło, że zgodnie z art. 145 § 2 k.p.a. istnieje możliwość wznowienia postępowania, jeszcze przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu, jeżeli jest ono oczywiste, a wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Do zastosowania tego przepisu konieczne jest łączne wystąpienie obu przesłanek tj. oczywistość fałszu oraz niebezpieczeństwo dla życia łub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Fałszerstwo dowodu musi być bezsporne, pewne, nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości (wyrok NSA z 26 listopada 2018 r., II OSK 348/18, LEX nr 2611657).
Wnioski opinii kryminalistycznej Nr [...] z dnia [...] marca 2020r. wskazują, że pojazd marki [...]nr rej. [...]posiada numer identyfikacyjny [...], który został wspawany do podłogi komory bagażnika badanego pojazdu w miejsce fabrycznego numeru identyfikacyjnego. Wspawany numer wykazuje cechy fabrycznego wykonania i pochodzi z pojazdu [...], który został wyprodukowany w lipcu 2015r. Tabliczka znamionowa pojazdu z numerem [...] została wykonana i zamontowana niefabrycznie. Oryginalna tabliczka znamionowa została z pojazdu usunięta.
Ponadto Prokurator Okręgowy w piśmie z dnia [...] lutego 2024r. wyjaśniał, że kierując sprzeciw w przedmiotowej sprawie powołał się na opinię mechanoskopijną, która została załączona jako dowód w sprawie. Dołączona do sprzeciwu Prokuratora Okręgowego w [...]. opinia z zakresu badań mechanoskopijnych wykazuje bowiem fakt przerobienia numerów identyfikacyjnych przedmiotowego pojazdu. Co też powoduje zmianę stanu faktycznego i prawnego stanowiącego podstawę wydania decyzji Prezydenta Miasta [...]. w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu. Nadto też Prokurator Okręgowy w [...]., powołując się na treść art. 145 § 2 k.p.a. wskazał w swoim piśmie na konieczność ochrony i usunięcie poważnej przeszkody dla interesu społecznego, polegającej na swego rodzaju legalizacji procederu fałszerstwa. Uwzględniając zapisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym – Kolegium podkreśliło, że dowód rejestracyjny jest jednym z dokumentów, na podstawie których dokonuje się rejestracji samochodu. Z opinii mechanoskopijnej jednoznacznie wynika nieoryginalność, a więc sfałszowanie numeru nadwozia, co powoduje, że dokumenty, w oparciu o które pojazd został uprzednio zarejestrowany, nie stanowiły podstawy do przeniesienia własności pojazdu, za to były podstawą do odmowy rejestracji pojazdu. Należy jednoznacznie stwierdzić, że ujawnienie faktu przerobienia numeru identyfikacyjnego pojazdu niewątpliwie wpływa na zmianę ustaleń faktycznych, które pierwotnie stanowiły podstawę rejestracji pojazdu, zaś przywoływana opinia mechanoskopijna potwierdza ten fakt, który nie był znany organowi I instancji w dacie rejestracji. Przedłożona do akt sprawy ekspertyza nie pozwala na inną ocenę sprawy. W związku z tym, zdaniem Kolegium przedmiotem rejestracji był pojazd o innych numerach znamionowych niż te które zostały wykazane w decyzji o rejestracji [...], dokonanej na podstawie dokumentów przedłożonych przez wnioskodawcę o rejestrację, w tym umowy kupna-sprzedaży, dowodu rejestracyjnego, zawierających min dane nadwozia. Dokumenty stanowiące podstawę rejestracji nie odpowiadały prawdziwemu stanowi rzeczy. Nie winno budzić wątpliwości, że dokumenty te muszą być nie tylko prawdziwe w znaczeniu formalnym, lecz także zgodne ze stanem faktycznym. Zauważył, że rejestrowanie pojazdów o podrobionych numerach identyfikacyjnych, niejednokrotnie pochodzących z kradzieży, przy oczywistości tej okoliczności, wywołuje poważną szkodę dla interesu społecznego. A wiarygodnym dowodem na wskazaną okoliczność jest w tej sprawie opinia mechanoskopijna, z której wynika, że numer nadwozia VIN nie jest oznaczeniem pierwotnym (oryginalny). Należało zatem przyjąć, że zachodziły podstawy do przyjęcia oczywistości sfałszowania dowodu. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że przedmiotem rejestracji dokonanej decyzją z [...] listopada 2017 r. był w rzeczywistości inny pojazd niż to wynika z jego numerów znamionowych, a więc zachodziły podstawy do przyjęcia oczywistości sfałszowania dowodu. Niniejsze potwierdzono załączoną do akt sprawy opinią biegłego z zakresu badań mechanoskopijnych. Dalej Kolegium podniosło, że nie można terminu oczywistości wykładać w sposób czysto literalny, sugerujący, że tylko i wyłącznie fałszywość dokumentów widoczna na pierwszy rzut oka i to przez laika, stanowi o oczywistości fałszerstwa. Uznanie, że fałszerstwo jest oczywiste, a więc jednoznaczne, ewidentne, co do którego brak jakichkolwiek wątpliwości, może wymagać wiedzy fachowej, może też stanowić efekt posłużenia się odpowiednim aparatem bądź metodą, dającymi nie pozostawiający wątpliwości wynik (wyrok NSA z 20 kwietnia 2012 r., I OSK 1963/11, wyrok WSA w Gliwicach z: 8 lipca 2013 r., II SA/Gl 271/13, nr 1345468).
Tym samym w celu uniknięcia poważnej szkody dla interesu społecznego (art. 145 § 2 in fine k.p.a.), organ był nie tylko uprawniony, a wręcz obowiązany do wznowienie postępowania, jeszcze przed prawomocnym stwierdzeniem przez sąd sfałszowania dowodu. Organy Rzeczypospolitej Polskiej tworzą system rejestracji pojazdów i współpracują z organami innych państw - w tym Unii Europejskiej - by zapobiec wprowadzaniu do obrotu pojazdów kradzionych bądź z innych względów nie dopuszczonych do obrotu. Wszelkie działania naruszające wymogi prawne w tej materii, a zwłaszcza rejestrowanie pojazdów na podstawie fałszywych dokumentów, wywołują poważną szkodę dla interesu społecznego (wyrok NSA z 24 listopada 2010 r., I OSK 134/10, Lex nr 744979; odpowiednio - A. Szpunar, Dobra wiara jako przesłanka nabycia własności ruchomości od nieuprawnionego, PiP 1997/7/3-14). Organ wskazał, że decyzja o rejestracji takiego pojazdu w praktyce sankcjonuje fałsz dowodu, nadaje właścicielom pewne uprawnienia (np. prawo legalnego posługiwania się dowodem rejestracyjnym, czyli dokumentem, który potwierdza dane nieprawdziwe). Natomiast osoby posługujące się takim dowodem uchodzą za prawowitych właścicieli pojazdu, a więc konieczna jest stu procentowa pewność, że osoby legitymujące się takim dokumentem są rzeczywiście do tego upoważnione i są prawowitym właścicielem pojazdu. Naruszenie tej zasady może godzić w interesy osób trzecich (wyrok NSA z 2 lutego 2007 r., I OSK 418/06), a ich ochronie służy system rejestracji pojazdów.
Odnosząc się do zarzutów odwołania jak i przedłożonej prywatnej opinii biegłego Kolegium stwierdziło, że opinia prywatna sporządzona została [...] sierpnia 2017r., zaś opinia biegłego sądowego z zakresu mechanoskopii [...] marca 2020r., zatem opinia prywatna w żadnej mierze nie odnosi się do ustaleń biegłego. Poza tym opinia prywatna jednoznacznie wskazuje, że rzeczoznawca samochodowy stwierdzenia oparł na przeprowadzonych oględzinach i badaniach organoleptycznych pola numerowego, czyli w określonym zakresie. Natomiast biegły sądowy opinię wydał na podstawie szczegółowych badań pola numerowego nadwozia, badań pola numerowego silnika, badań podzespołów i elementów wyposażenia. Zatem opinia biegłego sądowego jest rozleglejsza i bardziej szczegółowa niż opinia rzeczoznawcy samochodowego.
Skargę od powyższej decyzji złożyła L. sp. z o.o. z siedzibą w [...]. wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzję SKO można uznać w całości za chybioną jak i niezgodną z prawdą. W niniejszej sprawie nie miało miejsce sfałszowanie dokumentów w oparciu o które dokonano rejestracji spornego pojazdu. Świadczy o tym między innymi opinia przedłożona przez spółkę, wykonana na jej zlecenie przez rzeczoznawcę, dokumentująca przeprowadzoną naprawę spornego samochodu. W ramach dokonanej naprawy numer VIN musiano zdemontować, a następnie go ponownie "zamontować" do tego samego samochodu. W niniejszej sprawie nadto nie została spełniona przesłanka określona w art. 145 § 2 k.p.a. tj. oczywistość sfałszowania dokumentów, osoba, której taki zarzut się stawia w toczącej sprawie karnej do przypisywanego jej czynu nie przyznaje się. Nadto na korzyść skarżącej spółki przemawia sporządzona na jej zlecenie opinia, o której wyżej już wspominała.
W złożonej odpowiedzi na skargę SKO wnosiło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. 935 ze zm. dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do orzekania w kwestiach, które wykraczają poza zakres sprawy sądowoadministracyjnej. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b i c p.p.s.a., decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w myśl art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. sąd jest obowiązany stwierdzić nieważność decyzji, jeżeli ustali zaistnienie wady powodującej jej nieważność.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia w powyżej określonych granicach, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa uzasadniającego wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. z dnia [...] grudnia 2024 r. utrzymująca w mocy, wydaną w wyniku wznowienia postępowania, decyzję Prezydenta Miasta [...]. z dnia [...] października 2021 roku uchylającą własną decyzję ostateczną z dnia [...] listopada 2017 r. w sprawie rejestracji pojazdu [...] oznaczonego numerem rejestracyjnym [...]oraz o numerze identyfikacyjnym [...] i odmawiającą rejestracji tego pojazdu na rzecz skarżącego.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że postępowanie prowadzone w wyniku wznowienia administracyjnego jest samodzielnym postępowaniem nadzwyczajnym, którego istotą jest ustalenie, czy zachodzi jedna z przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Postępowanie takie, jako stanowiące wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, toczy się w zawężonych ramach. Instytucja wznowienia postępowania ma bowiem na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli postępowanie przed organami administracyjnymi było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 145 § 1 (także art. 145a § 1 i 145b § 1) k.p.a.
W niniejszej sprawie Prezydent Miasta [...]. postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2017 roku w przedmiocie rejestracji pojazdu marki [...]na rzecz firmy L. sp. z o.o. w [...]. Jako podstawę prawną wznowienia postępowania w sprawie organ wskazał art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadniczo wznowienie postępowania ze względu na fałszerstwo dowodów jest możliwe dopiero po stwierdzeniu tego faktu orzeczeniem sądu lub innego właściwego organu, z wyjątkiem sytuacji z art. 145 § 2-3 k.p.a. Przyjmuje się zatem, że warunkiem skutecznego żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jest przedłożenie przez stronę dowodu w postaci orzeczenia sądowego lub innego właściwego organu stwierdzającego fałszerstwo dowodu. Dzieje się tak, gdyż konstrukcja prawna przesłanek wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. jest w znacznej części identyczna. Przestępstwo co do zasady powinno być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu i w tym zakresie jest to wymóg analogiczny jak w przypadku stwierdzenia fałszu dowodu (dokumentu). Zatem strona, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie, że dowód okazał się fałszywy lub że decyzję wydano w wyniku przestępstwa, musi przedłożyć organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego tę okoliczność (por. np. wyrok NSA z 16 lutego 2023 r., II OSK 2858/21, LEX nr 3568734). Od powyższej zasady ustawodawca przewiduje jednak wyjątki. Zgodnie bowiem z art. 145 § 2 k.p.a. istnieje możliwość wznowienia postępowania, jeszcze przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu, jeżeli jest ono oczywiste, a wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Do zastosowania tego przepisu konieczne jest łączne wystąpienie obu przesłanek tj. oczywistość fałszu oraz niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Fałszerstwo dowodu musi być bezsporne, pewne, nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości (wyroki NSA z 24 listopada 2022 r., II OSK 4024/19, LEX nr 3506085; z 26 listopada 2018 r., II OSK 348/18, LEX nr 2611657).
Dopuszczalność wznowienia przez organ postępowania bez czekania np. na wyrok potwierdzający sfałszowanie dokumentów, możliwa jest zatem jedynie pod warunkiem kumulatywnego zaistnienia dwóch przesłanek: oczywistości dokonania fałszerstwa istotnego dla sprawy dowodu albo niebezpieczeństwa dla życia, zdrowia ludzkiego lub zagrożenia powstaniem poważnej szkody dla interesu społecznego, których to zagrożeń w inny sposób nie da się uniknąć. Oczywistość powinna dotyczyć cech zewnętrznych fałszu. Przesłanka niebezpieczeństwa lub szkody dla interesu społecznego musi zaś być wynikiem przeprowadzonej oceny stopnia zagrożenia tych wartości. Zarówno oczywistość fałszerstwa, jak i wystąpienie określonego niebezpieczeństwa powinny być przytoczone i wykazane w uzasadnieniu decyzji (wyrok NSA z 7 listopada 2013 r., II OSK 1214/12, LEX nr 1559343).
Z powyższych rozważań wynika zatem, że w sytuacjach określonych w
art. 145 § 2 k.p.a. organ może wszcząć postępowanie wznowieniowe bez konieczności oczekiwania na orzeczenie uprawnionego organu potwierdzającego sfałszowanie dokumentu (np. wyroku wydanego w sprawie karnej). Z brzmienia powyższego przepisu wynika wręcz obowiązek organu do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego w przypadku spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie, a podyktowane jest to ochroną wymienionych dóbr, a zagrożeń tych w inny sposób nie da się uniknąć. Nie jest uprawnione stanowisko, zgodnie z którym przepis art. 145 § 2 k.p.a. ma zastosowanie tylko w sytuacji, gdy nie jest możliwe uzyskanie orzeczenia stwierdzającego fałszerstwo dokumentu, stanowiącego podstawę wydania ostatecznej decyzji w postępowaniu zwykłym. Przesłankę taką nie może także stanowić toczące się w tym przedmiocie postępowanie karne przed sądem powszechnym. Takiemu poglądowi przeczy między innymi literalne brzmienia powołanego przepisu, w którym nie mówi się o braku możliwości uzyskania takowego orzeczenia.
Z regulacji art. 73 ust. 1 i art. 72 ust. 1 p.r.d. wynika, że postępowanie rejestracyjne cechuje formalizm, a możliwość prowadzenia postępowania dowodowego przez organ rejestracyjny została ograniczona do obowiązku sprawdzenia, czy wnioskodawca przedłożył wszystkie wymagane dla rejestracji pojazdu dokumenty, w szczególności dowód własności pojazdu. Wszelkie wątpliwości odnośnie tego, czy z materiału dowodowego wynika prawo własności pojazdu przysługujące wnioskodawcy - uprawniają organ do odmowy rejestracji pojazdu. Należy też dodać, że w myśl § 4 rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów:
1) umowa sprzedaży;
2) umowa zamiany;
3) umowa darowizny;
4) umowa o dział spadku;
5) umowa o zniesienie współwłasności;
6) faktura potwierdzająca nabycie pojazdu;
7) prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności;
8) prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia.
Jest to zdaniem Sądu katalog zamknięty. Zaznaczyć trzeba, że organy administracji publicznej nie mogą domniemywać istnienia czy nieistnienia określonego prawa lub stosunku prawnego, gdyż kwestie te należą wyłącznie do kompetencji sądu powszechnego (organ rejestrujący nie jest władny do dokonywania oceny i weryfikacji przedłożonych mu dokumentów i dokonywania ustaleń istnienia bądź nieistnienia określonego prawa lub stosunku prawnego w sferze stosunków cywilnoprawnych).
W razie niespełnienia przewidzianych prawem warunków, to jest nieprzedłożenia wymaganych, lub przedłożenia niewiarygodnych dokumentów, nie może nastąpić rejestracja pojazdu. Wspomniane dowody muszą być prawdziwe nie tylko w znaczeniu formalnym, czyli sporządzone przez powołane do tego organy lub osoby, lecz także zgodne ze stanem faktycznym – prawdziwe (zob. wyroki NSA z: 12 marca 1998 r., II SA 32/98, 25 stycznia 2000 r., II SA 2506/99, CBOSA).
Należy wskazać, że z dokumentem fałszywym mamy bowiem do czynienia w sytuacji, gdy nie posiada co najmniej jednej z następujących cech: 1/ wystawiony został rzeczywiście przez osobę lub instytucję, która powinna była go wystawić; 2/ treść dokumentu odpowiada rzeczywistości; 3/ dokument posiada niezmienioną treść, tj. tę, która nadał mu wystawca. Rozróżnia się przy tym fałsz materialny, który polega na przerobieniu lub podrobieniu dokumentu z zachowaniem pozorów, że pochodzi on od wystawcy oraz fałsz intelektualny, który sprowadza się do poświadczenia nieprawdy w jej części istotnej, chociaż sam dokument co do formy jest autentyczny (zob. LEX/el – pkt 2.1 komentarza do art. 145 k.p.a. [w:] W. Chróścielewski (red.), Z. Kmieciak (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, WKP 2019).
W niniejszej sprawie analiza materiału dowodowego zgromadzonego przez organy pozwala przyjąć, że mamy do czynienia z fałszem intelektualnym tj. rejestrację pojazdu marki [...] o nr rej. [...] dokonano w oparciu o dokument zawierający nieprawdziwą treść, chociaż sam dokument co do formy może być autentyczny i nie budzić zastrzeżeń. Odnieść to należy do przedłożonej przez podmiot na rzecz którego dokonano rejestracji spornego pojazdu tj. L.sp. z o.o. z siedzibą w [...]. umowy jego kupna- sprzedaży.
W niniejszej sprawie spółka składając wniosek o dokonanie rejestracji pojazdu do wniosku dołączyła umowę kupna- sprzedaży noszącą datę [...] października 2017 roku, oświadczenie o zmianach konstrukcyjnych pojazdu z [...]października 2017 r., (z pojazdu do przewozu 2 osób na pojazd do przewozu 5 osób; dokonano demontażu kraty dzielącej część ładunkową od części pasażerskiej), zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym z [...] października 2017 r. z opisem dokonanych zmian (wskazano na demontaż kraty dzielącej część ładunkową od pasażerskiej), dowód rejestracyjny wydany we Francji wraz z tłumaczeniem. Z treści zaświadczenia o dopuszczeniu do ruchu wynika, że numer VIN pojazdu to [...]. Taki sam numer podano w przedłożonej umowie kupna- sprzedaży. W umowie sprzedaży jako datę pierwszej rejestracji podano [...] maja 2015 roku. Natomiast ze wspomnianego zaświadczenia dopuszczenia do ruchu pojazdu jako datę pierwszej rejestracji wskazano datę [...] lipca 2015 roku. Data [...] lipca 2015 r. widnieje też na oryginale dowodu rejestracyjnego.
Z przedłożonej przez Prokuratora Okręgowego w [...]. opinii
nr [...]wydanej na podstawie przeprowadzonych badań mechanoskopijnych wynika natomiast, że stwierdzony w spornym pojeździe - samochodzie osobowym [...] o nr rej. [...] numer [...] (czyli taki sam jaki wskazano w umowie kupna- sprzedaży jak i w zaświadczeniu o dopuszczeniu do ruchu) stwierdzono, że numer ten pochodzi od samochodu, który został wyprodukowany w lipcu 2015 roku. W opinii tej stwierdzono także, że pozostałe główne podzespoły (w tym silnik) oraz elementy wyposażenia wnętrza pojazdu pochodzą z pojazdu [...], który posiada numer [...]. Stwierdzono przy tym w badanym nadwoziu niefabryczne połączenia w postaci spoin spawalniczych przebiegających poprzecznie na słupkach przednich, u podstaw obu przednich nadkoli oraz wzdłuż obu progów przedziału osobowego, które łączą się spoiną biegnącą qw poprzek pojazdu u podstawy tylnich siedzisk. Fragmenty karoserii w postaci komory silnika z podłogą przedziału osobowego wyprodukowane zostały w lipcu 2013 r., a fragmenty karoserii w postaci komory bagażnika oraz dachu i obu progów zostały wyprodukowane w czerwca 2015 r. , co wskazuje na zespawanie części karoserii pochodzących z dwóch różnych pojazdów. Stwierdzono także, że tabliczka znamionowa pojazdu z numerem VIN na prawym tylnym słupku w postaci naklejki została wykonana i zamontowana niefabrycznie, a oryginalna została z pojazdu usunięta. Zestawienie powyższych informacji pozwala przyjąć, że istnieje oczywista sprzeczność między umową kupna- sprzedaży a zaświadczeniem o dopuszczeniu do ruchu pojazdu. W umowie kupna - sprzedaży podaje się, że przedmiotem umowy jest pojazd, którego pierwszej rejestracji dokonano w dniu [...]maja 2015 roku, podczas z wyżej wymienionych dokumentów, w tym z opinii wynika, że pojazd został wyprodukowany w lipcu 2015 roku, a więc później niż data pierwszej rejestracji. Nadto data pierwszej rejestracji pozostaje w sprzeczności z datą dopuszczenia do ruchu pojazdu wskazaną we wspomnianym już zaświadczeniu. Datę tą określono na [...] lipca 2015 roku.
Zdaniem Sądu Kolegium zasadnie stwierdziło, że przedmiotem rejestracji był pojazd o innych numerach znamionowych niż te które zostały wykazane w decyzji o rejestracji samochodu [...], dokonanej na podstawie dokumentów przedłożonych przez wnioskodawcę o rejestrację, w tym umowy kupna-sprzedaży, dowodu rejestracyjnego, zawierających m.in. dane nadwozia. Dokumenty stanowiące podstawę rejestracji nie odpowiadały bowiem prawdziwemu stanowi rzeczy. Z opinii mechanoskopijnej jednoznacznie bowiem wynika, że numer nadwozia VIN nie jest oznaczeniem pierwotnym (oryginalnym). Numer VIN został w sposób nieuprawniony przerobiony poprzez "wspawanie" do podłogi komory bagażnika badanego pojazdu w miejsce fabrycznego numeru identyfikacyjnego. Podłoga komory bagażnika (w którą wspawano numer VIN) została wtórnie wspawana do karoserii badanego pojazdu, a tabliczka znamionowa w postaci naklejki została wykonana i zamontowana niefabrycznie. Tego typu ingerencję, dotyczącą cech indentyfikacyjnych pojazdu, dokonaną wbrew przepisom prawa należy uznać za fałszerstwo (zob. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2007 r., I OSK 418/06, CBOSA). Należy mieć na uwadze treść przepisu art. 66 ust. 3a P.r.d., który stanowi, że pojazd uczestniczący w ruchu powinien posiadać nadane przez producenta, z zastrzeżeniem art. 66a, cechy identyfikacyjne: numer VIN albo numer nadwozia, podwozia lub ramy. Te cechy identyfikacyjne pojazdu nadaje i umieszcza producent (art. 66a ust. 1 P.r.d.) a wymiana nadwozia pojazdu posiadającego te dane identyfikacyjne jest zabroniona (art. 66 ust. 4 pkt 5 P.r.d.). Jedynie wyjątkowo, w przypadkach wyczerpująco określonych w tej ustawie cechy identyfikacyjne pojazdu nadaje starosta właściwy w sprawach rejestracji pojazdu, w formie decyzji administracyjnej (art. 66a ust. 2, zob. wyrok NSA z dnia 9 września 2025 r., II GSK 275/22, CBOSA). Okoliczności rozpoznawanej sprawy dowodzą, że umieszczone (wspawane) w pojeździe cechy identyfikacyjne nie pochodziły od producenta, nie zostały też nadane przez właściwego starostę. Jak już bowiem wyżej wskazano, numer nadwozia VIN nie jest oznaczeniem pierwotnym (oryginalnym). W tym stanie rzeczy brak podstaw do przyjęcia, że został spełniony warunek nadania przez producenta cech identyfikacyjnych pojazdu, o których mowa w art. 66 ust. 3a pkt 1 P.r.d. (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2021 r., VI SA/WA 1713/21, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 23 marca 2017 r., III SA/Gd 1101/16, CBOSA).
Zdaniem Sądu analiza zgromadzonego materiału dowodowego daje podstawy do przyjęcia, że zachodziły w niniejszej sprawie przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...]. z dnia [...] listopada 2017 roku w przedmiocie rejestracji pojazdu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 2 k.p.a. Zarówno z przedłożonej przez Prokuratora Okręgowego w [...]. opinii, jak i dokumentów przez skarżącego w postępowaniu o dokonanie rejestracji pojazdu wynika, że dokumenty nie były zgodne ze stanem faktycznym, zawierały dane nieautentyczne. Brak jest podstaw do przyjęcia, że przedmiotem umowy kupna – sprzedaży był ten sam pojazd, który był objęty wnioskiem o dokonanie rejestracji. Dotyczy to w szczególności rozbieżności dotyczących daty jego produkcji, a wątpliwości dotyczące numeru VIN te rozbieżności potwierdzają. Przedstawione do rejestracji pojazdu dokumenty muszą być prawdziwe nie tylko w znaczeniu formalnym, czyli sporządzone przez powołane do tego organy lub osoby, ale także zgodnie ze stanem faktycznym (por. wyrok NSA z 12 marca 1998 r., sygn. akt II SA 32/98). Dane w dowodzie rejestracyjnym, umowie sprzedaży – odnośnie numerów indentyfikacyjnych przedmiotowego pojazdu nie odzwierciedlały rzeczywistego stanu rzeczy, gdyż numer VIN nadwozia został sfałszowany (zob. wyrok NSA z dnia 9 września 2025 r., II GSK 275/22, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 23 marca 2017 r., III SA/Gd 1101/16, CBOSA). Z tego względu wskazane dokumenty nie mogły stanowić podstawy do rejestracji pojazdu. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, brak było dokumentów dających podstawy do przyjęcia, że pojazd stanowiący przedmiot umowy kupna- sprzedaży jest tożsamy z przedmiotem wniosku o rejestrację. W konsekwencji koniecznym stało się uchylenie decyzji o rejestracji pojazdu [...]oraz orzeczenie o odmowie jego rejestracji.
Sąd podziela stanowisko Kolegium, że w okolicznościach niniejszej sprawy zachodziły podstawy do stwierdzenia oczywistości sfałszowania dowodu (art. 145 § 2 k.p.a.), co jednoznacznie wynika z opinii biegłego. Organ odwoławczy zasadnie uznał opinię biegłego z zakresu z zakresu badań mechanoskopijnych za wiarygodny dowód w sprawie. Biegły sądowy opinię wydał na podstawie szczegółowych badań pola numerowego nadwozia, badań pola numerowego silnika, badań podzespołów i elementów wyposażenia. Organ trafnie zwrócił uwagę, że opinia prywatna w żadnej mierze nie odnosi się do ustaleń biegłego. Przy czym opinia rzeczoznawcy przedłożona przez skarżącą spółkę dotyczy w istocie tylko sposobu naprawy pojazdu, a w szczególności konieczności wymiany płyty podłogi – części tylnej, którą zamontowano z innego pojazdu tej samej marki z jednoczesnym "pozostawieniem" dotychczasowego nr VIN. Nie usuwa ona w żaden sposób wątpliwości dotyczących daty produkcji pojazdu i sprzeczności z tym związanych, dotyczących treści umowy kupna- sprzedaży oraz zaświadczenia o dopuszczeniu do ruchu.
Zdaniem Sądu została także spełniona w niniejszej sprawie druga z przesłanek określona w art. 145 § 2 k.p.a. Wznowienie postępowania w przedmiocie rejestracji spornego pojazdu jest bowiem niezbędne dla uniknięcia poważnej szkody dla interesu społecznego. Podkreślenia wymaga, że organy Rzeczypospolitej Polskiej tworzą system rejestracji pojazdów i współpracują z organami innych państw - w tym Unii Europejskiej - by zapobiec wprowadzaniu do obrotu pojazdów kradzionych bądź z innych względów nie dopuszczonych do obrotu. Wszelkie działania naruszające wymogi prawne w tej materii, a zwłaszcza rejestrowanie pojazdów na podstawie fałszywych dokumentów, wywołują poważną szkodę dla interesu społecznego (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2014 r., I OSK 2992/12, CBOSA). Zarejestrowanie pojazdu, wbrew jednoznacznym dowodom stwierdzającym nieautentyczność jego cech identyfikacyjnych (sfałszowany numer nadwozia), stoi w sprzeczności z poczuciem sprawiedliwości społecznej i pewności prawa. Decyzja o rejestracji takiego pojazdu w praktyce sankcjonuje fałsz dowodu, nadaje także jego właścicielom pewne uprawnienia, np. prawo legalnego posługiwania się dowodem rejestracyjnym, tj. dokumentem, który w sposób niewątpliwy potwierdza nieprawdziwe dane. W następstwie tego, osoby posługujące się takim dowodem, uchodzą za prawowitych właścicieli pojazdu, co przecież nie jest prawdą. Konieczne jest w takich przypadkach, aby istniała całkowita pewność, że osoby legitymujące się takim dokumentem są rzeczywiście do tego upoważnione i są prawowitymi właścicielami pojazdu (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2010 r., I OSK 134/10, CBOSA). W państwie prawa niedopuszczalne jest tolerowanie sytuacji, w którym po jednoznacznym stwierdzeniu, że nastąpiło fałszerstwo dokumentów, organy administracji tolerowałyby dalsze korzystanie i obrót pojazdem w ten sposób zarejestrowanym. Stan taki bowiem w rażący sposób naruszałby praworządność, przeczyłby pewności prawa, a nadto godziłby w interesy ewentualnych nabywców. Szkody natomiast jakie z tego tytułu mogą powstać trudno jest uniknąć w inny sposób niż przez uchylenie w trybie wznowieniowym wydanej w postępowaniu zwykłym ostatecznej decyzji dotyczącej rejestracji pojazdu.
Mając powyższe na uwadze uznając, że skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.