II SA/GO 654/22

II SA/Go 654/22 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2022-12-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Jarosław Piątek
Krzysztof Dziedzic /przewodniczący sprawozdawca/
Michał Ruszyński
Symbol z opisem
6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne
Kombatanci
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 154
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Justyna Dyka-Tarnowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi R.R. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją Szefa Urzędu z dnia [...] stycznia 2020 r. [...] odmówiono R.R. potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych przewidzianego przepisami ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1255). Strona w ustawowym terminie złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim. Wyrokiem z dnia 30 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Go 147/20, Sąd oddalił skargę R.R. Strona nie złożyła skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, co spowodowało, że ww. decyzja stała się prawomocna.
W dniu 28 lipca 2022 r. do Urzędu wpłynął kolejny wniosek R.R. o przyznanie przedmiotowego statusu. W piśmie tym zawarto wniosek o zmianę decyzji ostatecznej z dnia [...] stycznia 2020 r. wskazując, że za zmianą przemawia słuszny interes prawny wnioskodawcy oraz interes społeczny. W uzasadnieniu wskazano na błędną ocenę w poprzednio prowadzonym postępowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego, o czym świadczyć miały stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] marca 2022 r. sygn. akt [...].
Organ zakwalifikował powyższe pismo jako wniosek o zmianę decyzji w trybie art. 154 k.p.a. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2022 r. Nr [...] Szef Urzędu odmówił zmiany własnej decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r. o odmowie potwierdzenia przedmiotowego statusu. Strona w ustawowym terminie wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...] września 2022 r. Nr [...] Szef Urzędu utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2022 r. W ocenie organu wnioskodawca nie wykazał, aby w przedmiotowej sprawie za uchyleniem decyzji ostatecznej przemawiał interes społeczny lub słuszny interes strony. Odnosząc się do twierdzeń strony dotyczących braku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych organ wskazał, iż okoliczności faktyczne sprawy zostały wyjaśnione w toku postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2020 r. W postępowaniu zwyczajnym ustalono, iż materiał dowodowy znajdujący się aktach sprawy nie potwierdza, ani okoliczności prowadzenia przez stronę działalności antykomunistycznej, ani okoliczności podlegania represjom, określonym w art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych. Organ podkreślił, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w wyroku w przedmiotowej sprawie uznał, że decyzja Szefa Urzędu o odmowie potwierdzenia stronie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych była zgodna z prawem, a zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, z tego też względu organ nie mógł zaprezentować odmiennej od wyrażonej przez Sąd oceny prawnej w aktualnym stanie faktycznym i prawnym. W ocenie organu brak było podstaw do uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich w oparciu o przepis art. 154 k.p.a.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. złożył R.R. wnosząc o:
- uchylenie decyzji Szefa Urzędu z dnia [...] września 2022 r. Nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] sierpnia 2022 r.,
- nakazanie Urzędowi do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wzruszenie decyzji własnej, z dnia [...] stycznia 2020 r. Nr [...], w zakresie zweryfikowania jej - zmiany lub uchylenie tej decyzji przez Sąd i uwzględnienie jego starania, określonego we wniosku o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W ocenie skarżącego za wzruszeniem tej decyzji przemawia słuszny interes strony, jak również interes społeczny.
Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów: uzasadnienia wyroku WSA w Poznaniu z dnia 18 października 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 1026/17, na okoliczność, że za zmianą decyzji odmawiającej mu potwierdzenia statusu, przemawia słuszny interes strony, a także interes społeczny oraz, że jego starania nie mają charakteru subiektywnego przekonania oraz uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] marca 2022 r. sygn. akt [...], na okoliczność, że za zmianą decyzji odmawiającej mu potwierdzenia statusu, przemawia słuszny interes strony, a także interes społeczny oraz, że starania strony nie mają charakteru subiektywnego przekonania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem zaskarżenia była decyzja Szefa Urzędu, który odmówił zmiany decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r. o odmowie przyznania skarżącemu statusu działacza opozycji antykomunistycznej bądź osoby represjonowanej z powodów politycznych. Skarżone rozstrzygnięcie zapadło w wyniku postępowania nadzwyczajnego przeprowadzonego w trybie art. 154 § 1 k.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Jak wynika z cytowanego przepisu organ administracji prowadząc postępowanie w tym trybie winien rozważyć czy za zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, nie jest natomiast uprawniony do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną (por. wyrok NSA z 23 marca 2002 r., IV SA 1515/1996). Badanie interesu społecznego lub słusznego interesu strony, jako przesłanek warunkujących zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej, nie może polegać na badaniu prawidłowości decyzji ostatecznej. Gdyby tak było, postępowanie prowadzone w trybie art. 154 k.p.a. stawałoby się konkurencyjne dla postępowania prowadzonego w trybie zwykłym (postępowania odwoławczego). Byłoby to niedopuszczalnym rozpoznaniem sprawy w trzeciej instancji, stanowiąc naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.). Zmiana decyzji w tym trybie może być przy tym dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy będącej przedmiotem postępowania zwyczajnego. Organ prowadzący postępowanie w trybie art. 154 k.p.a. nie jest więc uprawniony do ponownego ustalania stanu faktycznego sprawy i prowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego.
Odnosząc powyższe zasady do kontrolowanego postępowania stwierdzić należy, że jakkolwiek ewentualne uchylenie ostatecznej decyzji i przyznanie skarżącemu żądanych uprawnień byłoby dla niego korzystne, to jednak nie można uznać za słuszny interes strony dążenia do odmiennej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego sprawy, który był już przedmiotem rozpoznania przez ten organ w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r., przy czym decyzja ta była także przedmiotem kontroli sądu administracyjnego – wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 30 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Go 147/20. Ocena tego stanu faktycznego dokonana w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] marca 2022 r. sygn. akt [...], na które powołuje się skarżący, nie może uzasadniać dokonywania kolejnej oceny tego samego stanu faktycznego przez organ administracji. Jak to już wskazano wyżej, trybu z art. 154 k.p.a., nie można traktować jako służącego ponownemu rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną, a w związku z tym strona nie może - powołując się na interes społeczny lub własny interes - domagać się w tym trybie ponownej oceny merytorycznej wydanej decyzji. W związku z tym nie mogły być skuteczne, podnoszone przez skarżącego w tym postępowaniu zarzuty i wątpliwości natury merytorycznej, które powinny być podniesione w poprzednim postępowaniu, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 30 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Go 147/20. Obecnie Sąd z mocy art. 170 p.p.s.a. był związany oceną decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r. dokonaną w tym prawomocnym wyroku.
Mając na uwadze powyższe, Sąd podzielając stanowisko organu odnośnie do braku przesłanek zmiany decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r. w trybie art. 154 k.p.a., działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.