II OZ 888/17

II OZ 888/17 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2018-03-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-07-31
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Marzenna Linska - Wawrzon /przewodniczący sprawozdawca/
Roman Ciąglewicz
Tomasz Świstak
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
IV SA/Wa 1414/16 - Wyrok WSA w Warszawie z 2016-10-21
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 58 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Dnia 8 marca 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędziowie sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia del. WSA Tomasz Świstak Protokolant sekretarz sądowy Anna Dziosa-Płudowska po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy zażalenia B. C. od postanowienia zawartego w punkcie 1 wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 1414/16 w sprawie ze skargi B. C. na uchwałę Rady Gminy Warszawa Wawer z dnia 28 grudnia 2001 r. nr 557/XLIX/2001 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 października 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 1414/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi B. C. na uchwałę Rady Gminy Warszawa Wawer z dnia 28 grudnia 2001 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru oznaczonego w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego m.st. Warszawy symbolem UM4 oraz południową i północną stronę ul. [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...] (Dz.Urz. Województwa Mazowieckiego z 2002 r. Nr 27, poz. 6210), w zakresie, w jakim plan ustala linie rozgraniczające dróg/ulic wewnętrznych, w szczególności w odniesieniu do ulic [...] oraz [...] w W. w pkt 1 odrzucił skargę w zakresie działek nr ewid. [...]z obrębu [...], położonych w W. w pkt 2 oddalił skargę w pozostałej części.
W uzasadnieniu orzeczenia o odrzuceniu skargi Sąd wskazał, że przeszkodę dla merytorycznego rozpatrzenia skargi w stosunku do wszystkich działek stanowiących współwłasność skarżącego, stanowi funkcjonowanie w obrocie prawnym wyroku WSA w Warszawie odnoszącego się do części z wyszczególnionych przez skarżącego w skardze działek w aspekcie prawidłowości tej samej uchwały nr 557/XLIX/2001 Rady Gminy Warszawa Wawer z 28 grudnia 2001 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru oznaczonego w miejscowym planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego m.st. Warszawy symbolem UM4 oraz południową i północną stronę ul. [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...] (Dz.Urz. Województwa Mazowieckiego z 2002 r. Nr 27, poz. 6210).
Sąd zaznaczył, że wyrokiem z 22 września 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1543/15 WSA w Warszawie oddalił skargę I. M., która wywodziła, że wymieniona uchwała narusza jej prawo współwłasności nieruchomości gruntowej położonej w W., obejmującej teren pod ulicą [...] (działka o nr ewidencyjnym [...] z obrębu geodezyjnego [...]), teren pod ulicą [...] (działka o nr ewidencyjnym [...] z obrębu [...]). Tym samym prawidłowość postanowień planu dotyczących przebiegu i charakteru ul. [...] i [...] została przesądzona prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie sygn. akt IV SA/Wa 1543/15, z 22 września 2015 r., co stanowi negatywną przesłankę do wydania ponowie orzeczenia w stosunku do tych samych działek. Złożenie nowej skargi przez innego skarżącego nie znosi tej przeszkody, ponieważ Sąd już wypowiedział się co do meritum, a zastosowanie kryterium podmiotowego do badania dopuszczalności skargi nie zmienia tej okoliczności. Istotne jest brzmienie wyroku, tj. oddalenie skargi co świadczy o rozstrzygnięciu merytorycznym, niezależnie od tego czy zawarta w uzasadnieniu tego wyroku argumentacja odnosi się do wszystkich tez skarżącego poruszanych w kolejnej skardze, wniesionej w niniejszej sprawie. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. O istnieniu stanu sprawy w toku (lis pendens), bądź powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) przesądza tożsamość elementów podmiotowych oraz tożsamość elementów przedmiotowych sprawy. Tożsamość podmiotowa dotyczy podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków. Tożsamość przedmiotowa ma natomiast miejsce, gdy identyczna jest treść tych praw i obowiązków oraz ich podstawa prawna i faktyczna.
W ocenie Sądu istnienie w obrocie prawnym prawomocnego wyroku z 22 września 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 1543/15 WSA w Warszawie, odnoszącego się w części do tych samych działek, co wymienione w skardze z 6 maja 2015 r. tworzy stan powagi rzeczy osądzonej, co uzasadniało odrzucenie skargi B. C. w tej części.
Zażalenie na postanowienie zawarte w punkcie 1 wyroku wniósł B. C. zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1. art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie – tj. przyjęcie w okolicznościach sprawy, że w odniesieniu do skarżącego zaistniała powaga rzeczy osądzonej oraz przyjęcie, że jest dopuszczalne odrzucenie części skargi;
2. art. 197 § 2 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na istotnej rozbieżności pomiędzy sentencją postanowienia zawartego w wyroku z którego wynika odrzucenie skargi we wskazanym zakresie, a wskazaniem na wstępie uzasadnienia wyroku, że "Skarga jest zasadna".
W zażaleniu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że B. C. nie był stroną (uczestnikiem) postępowania zakończonego wyrokiem IV SA/Wa 1543/15 ze skargi I. M., zachodzi więc brak tożsamości elementów podmiotowych sprawy. Nie zachodzi także tożsamość elementów przedmiotowych sprawy, wszak B. C. potraktował skargę bardzo szeroko, zaskarżając przedmiotową uchwałę w części, w jakiej Plan ustala linie rozgraniczające wszystkich dróg i ulic wewnętrznych, w szczególności ulic [...], przy czym zaskarżył wiele elementów Planu, które nie pokrywają się z przedmiotem skargi I. M. Ponadto wskazano, że przepis art. 58 § 1 p.p.s.a. nie przewiduje odrzucenia części skargi, zwłaszcza jeśli przedmiot skargi ma charakter jednolity.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Wbrew twierdzeniom skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie odrzucił jego skargę w części dotyczącej działek ewidencyjnych nr [...] i [...] w sytuacji, gdy uchwała Rady Gminy Warszawa Wawer z 28 grudnia 2001 r. dotycząca miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie tych samych działek gruntowych była przedmiotem kontroli sądowej zakończonej prawomocnym wyrokiem z 22 września 2015 r. IV SA/Wa 1543/15, orzekającym o oddaleniu skargi I. M.
Z akt obu spraw wynika, że zarówno B. C., jak też I. M., zaskarżyli wymienioną uchwałę jako współwłaściciele działek [...] i [...], kwestionując ich przeznaczenie w planie miejscowym pod ulicę Kolarską i Krupniczą, które zostały oznaczone symbolami 12 KUD i 16 KUD.
Z uzasadnienia wyroku z 22 września 2015 r. wynika, że oddalenie skargi było następstwem oceny Sądu Wojewódzkiego, według której: "Rada Gminy Warszawa Wawer ustalając przebieg dróg dojazdowych 12 KUD i 16 KUD (...) nie naruszyła obowiązującego porządku prawnego". W konkluzji rozważań Sąd wskazał, że ograniczenie przysługującego skarżącej prawa współwłasności przedmiotowych działek gruntowych, objętych uchwalonym planem "nastąpiło w zgodzie z przepisami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 7 lipca 1994 r."
W takim stanie faktycznym i prawnym prawidłowe było wnioskowanie przyjęte przez Sąd Wojewódzki w zaskarżonym orzeczeniu, że prawidłowość postanowień spornego planu w zakresie przebiegu i charakteru ul. [...] i [...] przesądzona została prawomocnie wcześniejszym wyrokiem z 22 września 2015 r., co stanowiło przeszkodę do rozpoznania skargi B. C. w przedmiocie działek nr [...] i [...].
Niewątpliwie w rozważanym przypadku zaistniała przesłanka do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a.
Uzupełniając argumentację Sądu Wojewódzkiego trzeba jednak wskazać dodatkowo na regulację szczególną art. 101 ust. 1 i 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym mającą zastosowanie w niniejszej sprawie. Mianowicie według brzmienia art. 101 u.s.g.: Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego (ust. 1); Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił (ust. 2).
Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 28 kwietnia 2015 r., II OSK 826/15 wskazał, że odrzucenie skargi nie jest zależne od tego czy kolejny skarżący jest tą samą czy też inną osobą aniżeli pierwotny przedmiot, z inicjatywy którego zostało wszczęte pierwsze postępowanie zakończone wydaniem prawomocnego wyroku.
W tym właśnie należy upatrywać pominięcia w art. 101 ust. 1 u.s.g. elementu podmiotowego rei iudicatae, który wszakże występuje w samym pojęciu sprawy administracyjnej. Jednocześnie zaznaczył, że dla dopuszczalności powtórnej kontroli sądowej tego samego aktu prawa miejscowego decydujące znaczenie odgrywa rzeczywisty przedmiot zapadłego rozstrzygnięcia, który wraz z uprawomocnieniem się wyroku uzyskuje cechę powagi rzeczy osądzonej.
W rozpatrywanej sprawie Sąd Wojewódzki trafnie przyjął tożsamość elementów przedmiotowych obu skarg i prawomocnego wyroku z 22 września 2015 r., którym orzeczono merytorycznie o zgodności z prawem planu miejscowego w zakresie postanowień dotyczących ul. [...] i [...], obejmujących m.in. działki nr [...] i [...], do których udziały we współwłasności przysługują kolejnym skarżącym. Dla oceny niedopuszczalności skargi wniesionej przez B. C. istotne znaczenie miało takie samo jak w pierwszej skardze określenie naruszenia interesu prawnego oraz żądania związanego z zakwestionowaniem przyjętego w planie przeznaczenia działek nr [...] i [...].
Zaakcentować należy, że zarówno w poprzedniej sprawie, jak też w niniejszej, skarżący wywiedli legitymację do zaskarżenia przedmiotowej uchwały z przysługującego im prawa współwłasności do tych samych nieruchomości.
Przy badaniu wystąpienia stanu rzeczy osądzonej (res iudicata) istotne było zatem to, że granice rozpoznania skargi na plan miejscowy wyznaczone są interesem prawnym skarżących, który w obu sprawach określony został prawem własności do tych samych działek gruntowych. W takiej sytuacji wyczerpanie przysługującego prawa zaskarżenia przedmiotowej Uchwały przez jednego ze współwłaścicieli co do oznaczonych nieruchomości skutkować musiało niedopuszczalnością ponownej kontroli tej samej regulacji planu miejscowego. Dla stwierdzenia niedopuszczalności skargi B. C. decydujące znaczenie miało bowiem to, że w obu omawianych sprawach zakwestionowanie postanowień planu wiązało się z prawem własności do tych samych nieruchomości.
Z tych wszystkich względów zarzuty zawarte w zażaleniu okazały się niezasadne.
Dla porządku trzeba dodać, że nie doszło do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy.
Podniesioną przez skarżącego wadliwość uzasadnienia polegającą na zapoczątkowaniu rozważań prawnych Sądu stwierdzeniem, że "Skarga jest zasadna" niewątpliwie należało potraktować jako efekt omyłkowego zapisu.
Całokształt argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia jest spójny z rozstrzygnięciem zawartym w sentencji i nie budzi wątpliwości co do zamierzonego oraz podjętego postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi w oznaczonej części.
Oczywiście Sąd Wojewódzki był uprawniony do odrzucenia skargi w tej części, co do której stwierdził jej niedopuszczalność, a więc w zakresie działek gruntowych objętych wcześniejszym prawomocnym wyrokiem z 22 września 2015 r., IV SA/Wa 1543/15. W konsekwencji oddalenie skargi dotyczyło "pozostałej części", o czym Sąd Wojewódzki orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Wobec powyższego zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.