II SA/GO 646/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wlkp.2022-11-29
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjneskładki ZUSprzedawnieniedoręczenie zastępcze WSAubezpieczenia społecznenależności pieniężne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego, uznając, że należność z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne nie uległa przedawnieniu z uwagi na skuteczne doręczenie tytułu wykonawczego.

Skarżący W.C. domagał się umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za maj 2002 r. Organ egzekucyjny odmówił umorzenia, wskazując na zawieszenie biegu terminu przedawnienia od momentu doręczenia tytułu wykonawczego. Sąd administracyjny uznał, że doręczenie tytułu wykonawczego matce skarżącego w trybie doręczenia zastępczego było skuteczne, co przerwało bieg przedawnienia. W konsekwencji, skarga została oddalona, a sąd stwierdził, że należność nie uległa przedawnieniu.

Sprawa dotyczyła skargi W.C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący podnosił zarzut przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za maj 2002 r., objętych tytułem wykonawczym z lutego 2011 r. Organ egzekucyjny, a następnie sąd, uznali, że bieg terminu przedawnienia został zawieszony od dnia doręczenia tytułu wykonawczego. Kluczowym elementem rozstrzygnięcia było uznanie, że doręczenie tytułu wykonawczego matce skarżącego w dniu 30 marca 2011 r. w trybie doręczenia zastępczego (art. 43 k.p.a.) było skuteczne i przerwało bieg przedawnienia zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd podkreślił, że doręczenie to nastąpiło przed upływem 10-letniego terminu przedawnienia, a zatem należność nadal istniała i mogła być egzekwowana. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że nie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Argumentacja skarżącego dotycząca braku wskazania okresu zawieszenia przedawnienia oraz wcześniejszego umorzenia egzekucji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego została przez sąd odrzucona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie tytułu wykonawczego w trybie doręczenia zastępczego na podstawie art. 43 k.p.a. jest skuteczne i powoduje przerwanie biegu terminu przedawnienia zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że doręczenie tytułu wykonawczego matce zobowiązanego w dniu 30 marca 2011 r. było skuteczne w trybie doręczenia zastępczego, co przerwało bieg terminu przedawnienia. Skoro doręczenie nastąpiło przed upływem terminu przedawnienia, należność nadal istniała i mogła być egzekwowana.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.s.u.s. art. 24 § ust. 5b

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Bieg terminu przedawnienia należności z tytułu składek zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 26 § § 5 pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 61

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 39

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 43

Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczenie zastępcze pisma w postępowaniu administracyjnym, w tym tytułu wykonawczego, jest dopuszczalne w przypadku nieobecności adresata, gdy pismo doręcza się dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, pod warunkiem podjęcia przez nich zobowiązania do oddania pisma adresatowi. O doręczeniu należy zawiadomić adresata.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.u.s. art. 24 § ust. 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Ustawa z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 13 § ust. 1

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczne doręczenie tytułu wykonawczego w trybie doręczenia zastępczego przerywa bieg terminu przedawnienia. Należność z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne nie uległa przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia został zawieszony od momentu doręczenia tytułu wykonawczego.

Odrzucone argumenty

Zarzut przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Naruszenie przepisów postępowania poprzez niezastosowanie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i art. 7, 8, 80 k.p.a. Brak wskazania przez organ, do kiedy trwało zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Pominięcie faktu, że organ egzekucyjny odmówił prowadzenia postępowania egzekucyjnego w 2011 r.

Godne uwagi sformułowania

Skuteczne doręczenie tytułu wykonawczego nr [...] w trybie doręczenia zastępczego na podstawie art. 43 kpa nastąpiło w dniu 30 marca 2011 r. Z tą też datą, po myśli art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a., doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia.

Skład orzekający

Grażyna Staniszewska

sprawozdawca

Jarosław Piątek

członek

Krzysztof Rogalski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przerwania biegu przedawnienia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w kontekście skuteczności doręczenia zastępczego tytułu wykonawczego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia zastępczego i przedawnienia składek ZUS, ale zasady dotyczące przerwania biegu przedawnienia mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia przedawnienia należności publicznoprawnych i skuteczności doręczeń w postępowaniu egzekucyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i podatkowego.

Skuteczne doręczenie zastępcze kluczem do egzekucji należności ZUS po latach. Czy przedawnienie zawsze chroni dłużnika?

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 646/22 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2022-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Grażyna Staniszewska /sprawozdawca/
Jarosław Piątek
Krzysztof Rogalski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I GSK 172/23 - Wyrok NSA z 2024-02-28
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 18, art. 26 § 5, art. 59 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 listopada 2022 r. sprawy ze skargi W.C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735. ze zm., dalej jako kpa) w związku z art. 18 i art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm., dalej jako u.p.e.a.) w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 lipca 2020 r., po rozpatrzeniu zażalenia W.C. na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z [...] lipca 2022 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] lutego 2011 r. - utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zmierzając do zaspokojenia zaległości W.C. z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za maj 2002 r. objętych tytułem wykonawczym nr [...] z [...] lutego 2011 r., dokonał zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej Zobowiązanego. Odpis zawiadomienia o zajęciu nr [...] z [...] marca 2022 r., został doręczony Zobowiązanemu 4 kwietnia 2022 r. W dniu 13 kwietnia 2022 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział wpłynęło pismo z [...] kwietnia 2022 r. W.C., zatytułowane "Skarga na czynności egzekucyjne". W złożonym podaniu Zobowiązany zarzucił przedawnienie zaległości objętych przedmiotowym tytułem wykonawczym i wniósł o uchylenie zajęcia nr [...] z [...] marca 2022 r. Pismem z [...] kwietnia 2022 r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wezwał Zobowiązanego do sprecyzowania, czy pismo z [...] kwietnia 2022 r. stanowi:
1) zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...],
2) skargę na czynność egzekucyjną - zajęcie świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego nr [...],
3) wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego toczącego się w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...],
4) inny środek prawny.
Jednocześnie organ pouczył, iż w przypadku braku odpowiedzi na powyższe wezwanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia, pismo Zobowiązanego z [...] kwietnia 2022 r. zostanie zakwalifikowane przez organ jako zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Przedmiotowe wezwanie Zobowiązany odebrał 28 kwietnia 2022 r. Pismem z [...] maja 2022 r. W.C. sprecyzował podanie z [...] kwietnia 2022 r. jako zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, ponownie podnosząc przedawnienie należności objętych tytułem wykonawczym nr [...] z [...] lutego 2011 r.
Postanowieniem z [...] maja 2022 r. Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutu na postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...], z uwagi na uchybienie terminu do jego zgłoszenia. Od powyższego postanowienia W.C. wniósł zażalenie. W wyniku rozpatrzenia zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2022 r., uchylił powyższe postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] maja 2022 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując na błędną kwalifikację prawną podania. Organ egzekucyjny odmówił bowiem merytorycznego rozstrzygnięcia zarzutu przedawnienia obowiązku, z uwagi na jego wniesienie po upływie terminu ustawowego w sytuacji, w której Zobowiązany kwestionuje prowadzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia należności objętych przedmiotowym tytułem wykonawczym, co wskazuje na wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ww. ustawy.
Po ponownym rozpatrzeniu podania W.C. z [...] kwietnia 2022 r., Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, postanowieniem nr [...] z [...] lipca 2022 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] lutego 2022 r. Organ egzekucyjny wskazał, że odpis ww. tytułu wykonawczego został doręczony Zobowiązanemu 30 marca 2011 r., w związku z czym bieg terminu przedawnienia należności objętych ww. tytułem wykonawczym został zawieszony, stosownie do art. 24 ust. 5b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1009).
Nie godząc się z ww. rozstrzygnięciem W.C. wniósł zażalenie na ww. postanowienie, podtrzymując zarzut przedawnienia zaległości objętych tytułem wykonawczym nr [...]. Zobowiązany podniósł, iż wobec niego prowadzone było postępowanie egzekucyjne przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o numerach od [...] do [...] i należności te zostały spłacone, natomiast organ nie wykazał, jakie czynności były podejmowane w postępowaniu wszczętym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], tym samym należności te uległy przedawnieniu.
Dalej Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw {Dz. U. z 2019 r. poz. 2070) dokonano zmiany m, in. przepisu art. 59 ww. ustawy regulującego kwestię umorzenia postępowania egzekucyjnego. Nowelizacja w ww. zakresie weszła w życie od dnia 30 lipca 2020 r. W myśl art. 13 ust. 1 ww. nowelizacji, do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Wobec powyższego, w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 lipca 2020 r. Postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie zostało bowiem wszczęte przed ww. datą.
Organ wskazał, że tytuł wykonawczy nr [...] obejmuje należność z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za maj 2002 r. i wystawiony został przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] lutego 2011 r. Tego samego dnia Wierzyciel zawiadomieniem nr [...] dokonał zajęcia wynagrodzenia Zobowiązanego u pracodawcy - ZPU K M.C.. Przedmiotowy tytuł wykonawczy, wraz z tytułami wykonawczymi o numerach od [...] do [...], jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, został odebrany 31 marca 2011 r. przez H.C. - matkę Zobowiązanego. Pismem z [...] maja 2011 r. pracodawca Zobowiązanego poinformował organ egzekucyjny, iż W.C. otrzymuje miesięczne wynagrodzenie w kwocie 1.386 zł brutto.
Pismem z [...] czerwca 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział Inspektorat przekazał tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] do Naczelnika Urzędu Skarbowego, wskazując iż z uwagi na pobieranie przez Zobowiązanego minimalnego wynagrodzenia, postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Wierzyciela okazało się nieskuteczne. Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z [...] października 2011 r. zwrócił ww. tytuły wykonawcze, informując iż prowadził już postępowanie w celu wyegzekwowania zaległości objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi i postępowanie to zostało [...] czerwca 2005 r. umorzone na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężne] nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, że w takim przypadku, zgodnie z art. 61 ww. ustawy możliwość ponownego wszczęcia egzekucji istnieje tylko wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższającego kwotę wydatków egzekucyjnych, a takiego majątku w tym przypadku nie ujawniono.
Zawiadomieniem z [...] marca 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział dokonał zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej W.C.. Przedmiotowe zajęcie doręczono Zobowiązanemu 4 kwietnia 2022 r. Zajęcie realizowane jest od maja 2022 r.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że w rozważanej sprawie nie zaistniały przesłanki, które uzasadniałyby umorzenie postępowania egzekucyjnego. Organ podniósł, że tytuł wykonawczy nr [...] został wystawiony [...] lutego 2011 r. na zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za maj 2002 r. - zatem przed upływem 10 letniego terminu przedawnienia, który wynika z art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w brzmieniu obowiązującym w dniu wszczęcia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Ww. tytuł wykonawczy został doręczony Zobowiązanemu 30 marca 2011 r. Zgodnie z art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 września 2021 r., sygn. akt I GSK 288/21 podkreślił, iż za czynności zmierzające do wyegzekwowania należności z tytułu składek uznaje się takie czynności, z których treści lub uzasadnienia wynika bezpośrednio, iż zmierzają one do ściągnięcia należności. Nie ulega wątpliwości, że czynnością taką może być doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, zawiadomienia o zajęciu składnika majątkowego, czyli czynności sensu stricte egzekucyjne, podjęcie tych czynności wiąże się bowiem z wszczęciem postępowania egzekucyjnego, a zatem służy wyegzekwowaniu należnych składek. Zatem w przedmiotowej sprawie, bieg terminu przedawnienia należności objętych tytułem wykonawczym nr [...] uległ zawieszeniu z dniem doręczenia Zobowiązanemu odpisu przedmiotowego tytułu wykonawczego, co nastąpiło 30 marca 2011 r.
Organ zauważył, że w aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji skierowanej do W.C., zawierającej tytuły wykonawcze od nr [...] do [...], na którym widnieje data odbioru 30 marca 2011 r. oraz podpis H.C., z dopiskiem "matka". Tytuł wykonawczy nr [...] został wystawiony przed upływem 10 lat od daty wymagalności należności nim objętych, a z chwilą jego doręczenia bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu.
Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...].08.2022 r. znak [...] W.C., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną ich wykładnię mające istotny wpływ na wynik sprawy ti.:
- przepisu art. 24 ust. 5b ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez brak wskazania do kiedy nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia;
2) naruszenie przepisów postępowania, którym uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 59 §1 punkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niezastosowanie niniejszego przepisu, pomimo spełnienia przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego w tym trybie;
- art. 7 i 8 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez fakt, iż organy administracyjne naruszyły zasadę prawdy obiektywnej i zaufania do organów administracyjnych nie uwzględniając i nie wyjaśniając wszystkich okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza poprzez:
- nie wskazanie, do kiedy w ocenie organów trwało zawieszenie biegu terminu przedawnienia tytułu wykonawczego;
Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonego postanowienia
2. zasądzanie nie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych,
ewentualnie
2) uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ drugiej instancji wskazuje na zawieszenie biegu terminu przedawnienia powołując się wyłącznie na doręczenie tytułu wykonawczego, a pomijając fakt, że organ egzekucyjny odmówił wszczęcia egzekucji z uwagi na nie wskazanie nowych źródeł dochodu i majątku zobowiązanego. Nawet gdyby przyjąć, że miało miejsce zawieszenie terminu przedawnienia (co w ocenie skarżącego nie miało miejsca), to niewątpliwie to zawieszenie skończyło się w październiku 2011 r. (pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...].10.201 Ir. odmawiające wszczęcia egzekucji), a zatem ponad 10 lat od wszczęcia egzekucji w dniu [...].04.2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowania egzekucyjne w sprawie zaległych składek na ZUS w oparciu o tytuły wykonawcze o numerach od [...] do, [...] i należności te zostały spłacone. Nie była natomiast prowadzona egzekucja w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...]. Zobowiązany spłacił zobowiązania, w stosunku do których Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne. Wynika to z przedłożonego zestawienia rozliczenia z [...].04.2022r.
W zestawieniu tym nie ujęto tytułu wykonawczego [...], gdyż w oparciu o ten tytuł nie prowadzono egzekucji. Jak wskazano wyżej - gdyby było inaczej, to wpłaty zostałyby zaliczone na poczet należności objętej tym tytułem, jako należności starszej. Zdaniem skarżącego w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, którym uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 59 §1 punkt 2 u.p.e.a. poprzez niezastosowanie niniejszego przepisu, pomimo spełnienia przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego w tym trybie;
- art. 7 i 8 i art. 80 Kpa poprzez fakt, iż organy administracyjne naruszyły zasadę prawdy obiektywnej i zaufania do organów administracyjnych nie uwzględniając i nie wyjaśniając wszystkich okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza poprzez nie wskazanie, do kiedy w ocenie organów trwało zawieszenie biegu terminu przedawnienia tytułu wykonawczego oraz poprzez pominięcie faktu, iż organ egzekucyjny odmówił prowadzenia postępowania egzekucyjnego w 2011 r. z uwagi na brak wskazania przez ZUS nowych źródeł dochodu, czy tez majątku zobowiązanego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sprawa niniejsza rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2019 r. poz. 2325 zwana dalej p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Mając na uwadze tak zakreślone granice kognicji Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczyło się na skutek wniosku skarżącego o umorzenia prowadzonego z jego majątku postępowania egzekucyjnego w celu wyegzekwowania zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za maj 2002 r. objętych tytułem wykonawczym nr [...] z [...] lutego 2011 r. Jako przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego skarżący wskazał przedawnienie należności z tytułu składek.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy stanowią przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym sprzed zmiany dokonanej ustawą z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070). Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 ustawy nowelizującej do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Bezspornie postępowanie egzekucyjne wszczęte zostało przed 30 lipca 2020 r. i do tej daty nie zakończyło się. Odpowiednie zastosowanie znajdą także przepisy kpa na mocy odesłania zawartego w art. 18 u.p.e.a.
W przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy spełniona została przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., a zatem czy zachodzą podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za maj 2002 r., objętych tytułem wykonawczym nr [...] z [...] lutego 2011 r.
Stosownie do treści art. 24 ust. 4 u.s.u.s. (w wersji obowiązującej na datę wszczęcia postępowania egzekucyjnego w sprawie) należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. W myśl ust. 5b art. 24 bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
Czynnością powodującą przerwanie biegu terminu przedawnienia jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego zmierzającego do wyegzekwowania danej należności. Zgodnie z art. 26 § 5 u.p.e.a., wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą: 1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego; lub 2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Z przytoczonego przepisu art. 26 § 5 pkt 1 wynika, że dla skuteczności wszczęcia egzekucji administracyjnej wymagane jest doręczenie odpisu tytułu wykonawczego zobowiązanemu. Ustawodawca jednak w żaden sposób nie określił sposobu doręczenia, co oznacza, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a., do doręczeń tych stosuje się przepisy art. 39 - 49 k.p.a. Każdy z określonych tam sposobów doręczenia może być zastosowany w postępowaniu egzekucyjnym także do doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Doręczenie takie winno być dokonane bezpośrednio do rąk adresata, ale zarazem owa bezpośredniość nie wyklucza dokonania doręczenia zastępczego w rozumieniu 44 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 30 sierpnia 2016 r. II SA/Bk 405/16).
Art. 43 kpa reguluje instytucję tzw. doręczenia zastępczego pism w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z treścią tego przepisu w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.
Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że w dniu [...] lutego 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział Inspektorat wystawił wobec zobowiązanego W.C. tytuł wykonawczy nr [...]. Zgodnie z treścią w.w. tytułu dochodzona należność obejmuje kwotę 16289,80 zł i dotyczy składek na ubezpieczenie społeczne za maj 2002 r. Wskazany tytuł wykonawczy został doręczony H.C. - matce zobowiązanego - w dniu 30 marca 2011 r. Nie może zatem budzić wątpliwości, że skuteczne doręczenie tytułu wykonawczego nr [...], w trybie doręczenia zastępczego na podstawie art. 43 kpa, nastąpiło w dniu 30 marca 2011 r. Z tą też datą, po myśli art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a., doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia. W tych okolicznościach zajęcie świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego skarżącego, jakiego dokonał ZUS w dniu [...] marca 2022 r., dotyczyło należności istniejącej, bowiem nie nastąpiło przedawnienie jej dochodzenia.
Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie znajdował zatem zastosowania przepis art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r.). Zgodnie z jego treścią postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Z zebranego materiału dowodowego oraz ustalonego na jego podstawie stanu faktycznego i prawnego nie wynika, aby w sprawie ziściła się przesłanka nieistnienia obowiązku pieniężnego skarżącego określonego w tytule wykonawczym nr [...].
Trzeba ponadto zauważyć, że podnoszona w skardze okoliczność zwrotu wierzycielowi spornego tytułu wykonawczego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego nie ma wpływu na prawidłowość podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Jak wyżej wskazano zwrot tytułu nastąpił w związku z treścią art. 61 u.p.e.a., zgodnie z którym w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych. W badanej sprawie egzekucja należności przez ZUS na podstawie zajęcia z dnia [...] marca 2022 r. nastąpiła natomiast po uzyskaniu przez skarżącego świadczeń zaopatrzenia emerytalnego, ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej, co niewątpliwie miało miejsce przed upływem okresu przedawnienia dochodzenia przedmiotowej należności z tytułu składek. Również fakt wyegzekwowania należności wynikających z pozostałych tytułów wykonawczych o numerach [...] nie pozbawiał wierzyciela możliwości dochodzenia należności objętych tytułem nr [...], skoro nie uległy one przedawnieniu.
W tym stanie sprawy zarzuty skargi nie były zasadne. Stan faktyczny sprawy został wyjaśniony w stopniu pozwalającym na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI