II SA/Go 644/24

II SA/Go 644/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2025-03-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski /sprawozdawca/
Grażyna Staniszewska /przewodniczący/
Krzysztof Rogalski
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono orzeczenie i umorzono postępowanie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 97 par 1 pkt 4, art 101 par 3, art 105 par 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 marca 2025 r. sprawy ze skargi M. Ś. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia o zawieszeniu postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i umarza postępowanie zażaleniowe, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego M. Ś. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] marca 2023 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 101 § 1 i art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm., dalej jako k.p.a.), Starosta [...] zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne, wszczęte na wniosek M. Ś., w sprawie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, dwóch budynków inwentarskich oraz rekreacyjnego zbiornika wodnego w zabudowie zagrodowej na działce nr [...] obręb [...], gmina [...]. Organ w uzasadnieniu wskazał, że w sprawie występuje zagadnienie wstępne, bowiem Wójt Gminy [...] wznowił postępowanie w sprawie wydania warunków zabudowy dla tego przedsięwzięcia.
M. Ś. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, w którym wskazano, że organ nie miał podstaw do zawieszenia postępowania, gdyż w sprawie nie występuje zagadnienie wstępne. W obrocie prawnym znajduje się decyzja o warunkach zabudowy. Jest ona ostateczna i prawomocna. Wznowienie postępowania w sprawie jej wydania nie oznacza, że zaistniało zagadnienie wstępne w sprawie pozwolenia na budowę.
Postanowieniem z [...] lipca 2023 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Wskutek wniesienia przez M. Ś. skargi, wyrokiem z dnia 26 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Go 238/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił powyższe postanowienie w całości.
W uzasadnieniu wyroku podkreślono, że zagadnieniem wstępnym
w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powyższego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Zdaniem Sądu, z omawianego przepisu wynika ponadto, że zagadnienie to nie było jeszcze przedmiotem postępowania przed właściwymi organami albo w toczącym się postępowaniu nie zapadło prawomocne (ostateczne) rozstrzygnięcie w tej kwestii. Zagadnienie wstępne musi wpływać na rozpatrzenie sprawy głównej. Zatem chodzi tu o bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w sprawie głównej od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej
w ogóle, nie zaś wydanie pozytywnej lub negatywnej dla wnioskodawcy decyzji. Sama możliwość stwierdzenia nieważności decyzji, czy też wznowienia postępowania nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 4 k.p.a., niezależnie od tego na jakim etapie znajduje się postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, a także postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją. Organ administracji publicznej oceniając wystąpienie przesłanek skutkujących zawieszeniem postępowania nie może
się kierować przewidywaniami jaki będzie wynik merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych
i obowiązującego prawa, jest możliwe rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji administracyjnej .
Sąd zwrócił również uwagę na zasadę trwałości decyzji ostatecznych (art. 16
§ 1 k.p.a.), którą objęta jest decyzja Wójta Gminy [...] ustalająca warunki zabudowy z [...] sierpnia 2020 r. nr [...], zmieniona w zakresie pkt 5 decyzją ww. organu z [...] marca 2021 r. nr [...]. Wskazana decyzja o warunkach zabudowy z [...] sierpnia 2020 r. zmieniona decyzją Wójta Gminy [...] z [...] czerwca 2023 r. nr [...] w zakresie zapisu (pkt 5) nie została - w dacie rozpatrywania zażalenia przez SKO - w tym zakresie w sposób ostateczny zmieniona. Nadto znany jest Sądowi z urzędu fakt, że decyzja z [...] czerwca 2023 r. Wójta Gminy [...] została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] sierpnia 2023 r., a sprzeciw skarżącego od ww. decyzji został oddalony wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z 22 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Go 607/23.
Sąd zaznaczył też, że organ administracji architektoniczno - budowlanej nie może uzależniać prowadzenia postępowania i wydania pozwolenia na budowę od spełnienia innych wymogów, niż określone w przepisach ustawy z dnia 7 lipca
1994 r. Prawo budowlane, w tym tak jak w niniejszej sprawie, od zakończenia postępowania nadzwyczajnego dotyczącego decyzji o warunkach zabudowy.
W sytuacji jednak, gdyby faktycznie po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę doszło do wyeliminowania decyzji ustalającej warunki zabudowy z obrotu prawnego, ryzyko i następstwa ewentualnego wcześniejszego rozpoczęcia prowadzenia robót budowlanych obciążają inwestora.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy postanowieniem z [...] października 2024 r. nr [...] Wojewoda [...] uchylił w całości opisane na wstępie postanowienie Starosty [...] z [...] marca 2023 r.
W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności podał, że na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Następnie wskazał, że przepis
art. 97 § 1 k.p.a. zawiera enumeratywnie wymienione okoliczności, których wystąpienie zobowiązuje organ prowadzący postępowanie administracyjne do jego zawieszenia z urzędu. Stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ zawiesza postępowanie (obligatoryjnie), gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przy czym dyspozycja art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wyczerpuje sytuację, w której bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Musi więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. Oznacza to, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego warunkuje możliwość rozstrzygnięcia sprawy głównej. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Zatem dopuszczalność zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uzależniona jest od spełnienia łącznie dwóch przesłanek: istnienia zagadnienia prejudycjalnego, bez rozstrzygnięcia którego wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe, zagadnienie to podlega rozstrzygnięciu przez inny organ lub sąd.
Dalej Wojewoda wskazał, że w niniejszej sprawie organ I instancji jako podstawę prawną zawieszenia postępowania podał art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Tym samym wolą organu było zawieszenie postępowania z uwagi na wystąpienie zagadnienia wstępnego w sprawie, a zagadnieniem tym jest wznowienie postępowania w sprawie wydania warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
Wojewoda nie podzielił stanowiska organu I instancji. Zauważył, że organy administracji architektoniczno-budowlanej, zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji, związane są rozstrzygnięciami podjętymi przez Wójta Gminy [...] w zakresie ustalenia warunków zabudowy. Oznacza to zatem, że dopóki w obrocie prawnym znajduje się rozstrzygnięcie tego organu, które podlega wykonaniu, organ administracji architektoniczno-budowlanej obowiązany jest wydać rozstrzygnięcie na jego podstawie.
Skargę na powyższe postanowienie Wojewody wniósł do Sądu M. Ś., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając naruszenie art. 6 w zw.
z art. 8 § 1 w zw. z art. 15 k.p.a. przez równoczesne prowadzenie postępowań
w sprawie przez Starostę [...], jak i Wojewodę [...], czego potwierdzeniem jest fakt, iż organ I instancji prowadził w tym samym czasie postępowanie w przedmiocie wniosku o zatwierdzenie projektu zagospodarowania terenu, projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jak i sprawy zażaleniowej przez organ II instancji, gdzie rozpatrywało zażalenie na postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego, czym na skutek równoczesnego działania organów doszło do wydania rozstrzygnięć z rażącym naruszeniem prawa.
Na podstawie powyższych zarzutów pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz na zasadzie art. 135 p.p.s.a. o uchylenie w całości decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2024 r. znak: [...], zgodnie z którą odmówiono zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto pełnomocnik wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że Starosta [...] jeszcze przed rozpatrzeniem sprawy ze skargi M. Ś. przez sąd administracyjny wydał postanowienie nr [...] z [...] maja 2024 r., na podstawie którego zdecydował
o podjęciu postępowania administracyjnego dotychczas zawieszonego. W dalszej kolejności w ramach podjętego postępowania Starosta [...] wydał postanowienie nr [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. zmierzające do uzupełnienia braków projektu budowlanego. Przedmiotowe braki zostały usunięte przez inwestora, a pomimo powyższego Starosta [...] wydał w dniu [...] września 2024 r. decyzję, zgodnie z którą odmówiono zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę dla zamierzenia budowlanego, które obejmowało: "Budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, dwóch budynków inwentarskich oraz rekreacyjnego zbiornika wodnego w zabudowie zagrodowej na dz. o nr ewid. gr. [...] obręb [...], gmina [...]". Powyższe jest, zdaniem strony, o tyle istotne, gdyż ww. decyzja została wydana w przypadku, w którym postępowanie w związku ze złożonym zażaleniem od postanowienia Starosty [...] nie zostało prawomocnie zakończone, a więc mamy do czynienia z sytuacją, gdzie równocześnie w toku były dwa postępowania administracyjne, a mianowicie sprawa prowadzona przed Wojewodą [...] na skutek prawomocnego wyroku wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, jak również równocześnie prowadzona sprawa przez Starostę [...], który rozpatrywał wniosek o zatwierdzenie projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego oraz wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo organ zauważył, że skarżący żąda jednoczesnego uchylenia zaskarżonego postanowienia Wojewody [...], jak i decyzji Starosty [...], która kończyła postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę. Decyzja ta jest odrębnym aktem administracyjnym, który kończy postępowanie w danej instancji. Postanowienie w sprawie zawieszenie postępowania jest postanowieniem samodzielnie zaskarżalnym. Jest to postępowanie wpadkowe w postępowaniu głównym, tj. w sprawie pozwolenia na budowę. Zaskarżenie postanowienia wydanego w postępowaniu wpadkowym, w wyniku rozpatrzenia środka zaskarżenia jakim jest zażalenie, nie stanowi podstawy do uchylenia aktu administracyjnego jakim jest decyzja w sprawie głównej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli sądowoadminstracyjnej pod względem legalności przeprowadzonej w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie
z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. było postanowienie Wojewody [...]
z [...] października 2024 r. uchylające w całości opisane na wstępie postanowienie Starosty [...] z [...] marca 2023 r. o zawieszeniu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, dwóch budynków inwentarskich oraz rekreacyjnego zbiornika wodnego w zabudowie zagrodowej na działce nr [...] obręb [...], gmina [...].
Na wstępie należy zaznaczyć, że przepis art. 101 § 3 k.p.a., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (która weszła w życie z dniem 11 kwietnia 2011 r.), nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. Wykładnia art. 101 § 3 k.p.a. wymaga bowiem uwzględnienia celu zmian jakie zostały dokonane powołaną ustawą nowelizującą. Ratio legis tych zmian było pozostawienie środka zaskarżenia na postanowienia tamujące postępowanie administracyjne, przy jednoczesnym wyłączeniu możliwości zaskarżania postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania administracyjnego, a więc postanowienia o odmowie zawieszenia oraz o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 18 czerwca 2013 r., II OSK 2296/12, wyrok NSA z 22 października 2013 r., II OSK 1188/12). Powyższe powoduje, że takie postanowienia nie są zaskarżalne do sądu administracyjnego stosownie do art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie mieliśmy do czynienia z postanowieniem organu odwoławczego uchylającym wydane na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. postanowienie Starosty [...] o zawieszeniu postępowania administracyjnego, które nie jest tożsame z postanowieniem o odmowie zawieszenia postępowania. Wprawdzie skutkiem procesowym zaskarżonego postanowienia jest brak przeszkód do prowadzenia postępowania i funkcjonalnie wywołuje ono taki sam efekt, jak postanowienie o podjęciu postępowania, na które skarga nie jest dopuszczalna, jednak kwestia dopuszczalności skargi na zaskarżone postanowienie nie może być rozstrzygana przez pryzmat procesowych skutków rozstrzygnięcia organu II instancji. Istotny jest bowiem przedmiot rozstrzygnięcia, jakim jest zawieszenie postępowania (por. postanowienie NSA z 23 marca 2016 r., II OSK 608/16, postanowienie NSA z 28 czerwca 2017 r., I OSK 1392/17). W związku z tym objęte skargą w niniejszej sprawie postanowienie Wojewody [...] podlegało kognicji sądu administracyjnego.
Powyższe postanowienie zapadło w następstwie wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z 26 czerwca 2024 r., II SA/Go 238/24, który uchylił postanowienie Wojewody [...] z [...] lipca 2023 r. utrzymujące postanowienie Starosty [...] z [...] marca 2023 r. o zawieszeniu postępowania. Sąd uznał bowiem, iż nie zachodziły przesłanki do zawieszenia postępowania wskazane przez organy na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego traci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny. Podobny skutek, tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny, może spowodować zmiana istotnych okoliczności faktycznych. Zważyć przy tym należy, że sąd administracyjny dokonuje oceny zaskarżonego aktu wg stanu faktycznego
i prawnego na dzień jego wydania (por. T. Woś Tadeusz (red.), P.p.s.a. Komentarz, wyd. VI, WK 2016, 6-10 do art. 133, wyrok NSA z 3 czerwca 2009 r., II FSK 258/08, wyrok NSA z 24 sierpnia 2010 r., II FSK 586/09 ). Oznacza to, że WSA w Gorzowie Wlkp. w powołanej powyżej sprawie dokonał oceny zaskarżonego postanowienia wg stanu prawnego i faktycznego na dzień [...] lipca 2023 r.
W związku z tym organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę powinien był uwzględnić zmiany stanu faktycznego, jakie nastąpiły po powyższej dacie,
a mianowicie, iż Starosta [...] – jak wynika z akt administracyjnych – postanowieniem z [...] maja 2024 r. nr [...] podjął zawieszone postępowanie administracyjne, które zakończył decyzją z [...] września 2024 r. nr [...].
Zdaniem Sądu taka zmiana okoliczności na etapie postępowania zażaleniowego skutkuje bezprzedmiotowością dalszego procedowania przez organ
II instancji i koniecznością umorzenia postępowania zażaleniowego.
Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Przepis ten ma zastosowanie w niniejszej sprawie w związku z art. 144 k.p.a., zgodnie z którym w postępowaniu zażaleniowym stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania. K.p.a. nie wskazuje przesłanek umorzenia postępowania odwoławczego. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że podstawę umorzenia postępowania odwoławczego stanowi przepis art. 105 § 1 k.p.a. (por. M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2025, t. V.1. do art. 138 i powołane tamże orzecznictwo). Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo
w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
W przedmiotowej sprawie przyczyną bezprzedmiotowości postępowania okazało się podjęcie zawieszonego postępowania przez organ I instancji. Wobec podjęcia zawieszonego postępowania przed rozpoznaniem zażalenia przestał istnieć przedmiot zażalenia. Dzieje się tak, ponieważ byt prawny postanowienia
o zawieszeniu postępowania trwa dopóty, dopóki postępowanie to jest zawieszone. W momencie podjęcia zawieszonego postępowania rozstrzygnięcie w przedmiocie jego zawieszenia traci swój byt prawny, a rozstrzyganie w tym zakresie staje
się bezprzedmiotowe. Innymi słowy wydanie na podstawie art. 97 § 2 k.p.a. postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania niesie za sobą tego rodzaju konsekwencje, iż wraz z podjęciem postępowania ustają skutki prawne, wynikające
z postanowienia o zawieszeniu postępowania i to bez konieczności wydawania formalnego rozstrzygnięcia o uchyleniu tego ostatniego postanowienia. Zatem
z chwilą wydania przez organ I instancji postanowienia z [...] maja 2024 r. o podjęciu zawieszonego postępowania ustał jednocześnie byt prawny postanowienia o jego zawieszeniu i to bez względu na to, czy rozstrzygnięcie to zostało wydane
z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem postanowienie o zawieszeniu postępowania przestało wywierać skutki procesowe w nim określone. Zatem rozpoznanie zażalenia na to postanowienie stało się zbędne, albowiem zaskarżone postanowienie, wobec podjęcia zawieszonego postępowania przez Starostę, nie mogłoby wywołać skutków istotnych dla prowadzonego postępowania administracyjnego.
Powyższe stanowisko jest ugruntowane w orzecznictwie i piśmiennictwie
(por. wyrok NSA z 21 lutego 2017 r., II GSK 1510/15, wyrok WSA w Krakowie
z 15 listopada 2023 r., III SA/Kr 893/23, wyrok WSA we Wrocławiu z 18 listopada 2010 r., II SA/Wr 421/10, wyrok WSA w Warszawie z 8 lutego 2006 r.,
III SA/Wa 3034/05, wyrok WSA w Kielcach z 11 kwietnia 2018 r., II SA/Ke 42/18, wyrok WSA w Białymstoku z 19 stycznia 2021 r., II SA/Bk 819/20, wyrok WSA
w Łodzi z 14 listopada 2012 r., II SA/Łd 408/12, wyrok WSA w Poznaniu
z 18 czerwca 2020 r., IV SA/Po 454/20, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 23 lipca 2007 r., II SA/Go 436/07, wyrok WSA w Gdańsku z 29 września 2022 r., III SA/Gd 1160/21, G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, K.p.a., Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-103, wyd. III, LEX 2010, t. 8 do art. 97). Bezprzedmiotowość może dotyczyć zarówno sprawy "głównej", jak i "kwestii wpadkowych", wynikających w toku postępowania. W tym zakresie organ nie może działać w ramach tzw. uznania administracyjnego. Bezprzedmiotowość jest kategorią obiektywną, a jej wystąpienie wiąże organ i obliguje go do umorzenia postępowania (por. wyrok WSA w Gliwicach z 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt III SA/Gl 124/14).
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż organ odwoławczy dopuścił
się naruszenia art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. i art. 144 k.p.a., co uzasadniało uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Jednocześnie Sąd umorzył postępowanie zażaleniowe na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2
(tj. uchylenie decyzji, stwierdzenie jej nieważności), sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Powyższy przepis jest przeniesieniem na grunt postępowania sądowoadministracyjnego instytucji obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 105 § 1 k.p.a. Sąd, wstępując w rolę organu administracji publicznej, wykonuje przypisany organowi obowiązek. Wydane orzeczenie sądu zastępuje więc rozstrzygnięcie organu administracji publicznej
i pełni funkcję decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w całości lub
w części, kończąc postępowanie bez rozstrzygania sprawy co do jej istoty
(por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), P.p.s.a. Komentarz, Wyd. 5, Warszawa 2017, t. do art. 145). W ten sposób, kierując się zasadami ekonomiki procesowej, ustawodawca umożliwił, aby wyrok sądu administracyjnego w takiej sytuacji definitywnie załatwiał sprawę administracyjną bez potrzeby ponownego angażowania organu administracji publicznej tylko po to, żeby wydał decyzję o umorzeniu postępowania (por. P. Szustakiewicz. A. Skoczylas (red.), P.p.s.a. Komentarz, Warszawa 2016, t. do art. 145.). Umorzenie postępowania nie zależy więc od woli sądu, lecz od stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie wobec stwierdzenia, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania wywołanego zażaleniem na postanowienie o zawieszeniu postępowania.
Abstrahując od bezprzedmiotowości postępowania zażaleniowego, należy wskazać końcowo, odnosząc się do zarzutów skargi, że nie było rolą organu odwoławczego w postępowaniu zażaleniowym na postanowienie o zawieszeniu postępowania badanie merytoryczne decyzji kończącej postępowanie. Podkreślenia bowiem wymaga wpadkowość postanowień w przedmiocie zawieszenia postępowania w relacji do toku postępowania głównego. Rozstrzygnięcie to nie uzyskuje charakteru samoistnego, ponieważ samo w sobie nie kształtuje obowiązków strony i powiązane jest z toczącym się postępowaniem administracyjnym. Pełną kontrolą zarówno aspektów formalnych, jak i materialnych objęta jest decyzja, wydana w pierwszej instancji przez organ administracyjny. Od niej to przysługuje stronie odwołanie do organu wyższego stopnia, a od jego decyzji - skarga do sądu. Aspekt badania merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy związany jest zatem
z tokiem postępowania głównego, które to poddane jest pełnej kontroli legalności przez sądy administracyjne, co w konsekwencji gwarantuje zachowanie prawa obywatela do dwuinstancyjnego postępowania (art. 16 k.p.a.). W związku z tym, rozpoznając skargę na kontrolowane w niniejszej sprawie postanowienie, Sąd nie był również uprawniony w trybie art. 135 p.p.s.a. do dokonywania oceny decyzji Starosty [...] z [...] września 2024 r., kończącej postępowanie, bez wyczerpania toku instancji, jak oczekiwał tego skarżący.
Jako, że skarga została uwzględniona Sąd – na podstawie art. 200 i art. 205
§ 2 p.p.s.a. - zasądził od organu na rzecz skarżącego poniesione przez niego koszty postępowania, które sprowadzają się do: - wpisu od skargi uiszczonego w wysokości [...] zł, wynikającej z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnym (tekst jedn. Dz. U nr 2021, poz. 535.); - wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie [...] zł, ustalonego zgodnie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.
w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.), - opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.