II SA/Go 644/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WielkopolskimGorzów Wielkopolski2022-11-29
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkawiatrołapnadzór budowlanypostępowanie administracyjnedowodyuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę wiatrołapu z powodu naruszeń proceduralnych i braków w materiale dowodowym.

Skarżący A.P. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz rozbiórki wiatrołapu dobudowanego do budynku mieszkalnego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. Głównym zarzutem było nieprawidłowe zebranie i ocena materiału dowodowego, w tym brak kluczowej dokumentacji fotograficznej oraz niejasności dotyczące pełnomocnictwa.

Sprawa dotyczyła skargi A.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą rozbiórkę wiatrołapu dobudowanego do budynku mieszkalnego. PINB wszczął postępowanie w sprawie samowoli budowlanej, stwierdzając, że inwestor dokonał rozbiórki istniejącego ganku i w jego miejsce dobudował wiatrołap o innych parametrach, co nie stanowiło remontu. Pomimo nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, inwestor nie spełnił tego wymogu, co skutkowało wydaniem nakazu rozbiórki. WINB utrzymał tę decyzję, uznając, że inwestor nie dołożył należytej staranności. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów k.p.a., w tym nierozpatrzenie materiału dowodowego i brak odniesienia się do kluczowych wyjaśnień. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. Sąd wskazał na brak w aktach sprawy kluczowej dokumentacji fotograficznej, która była podstawą ustaleń PINB, oraz na niejasności dotyczące pełnomocnictwa. Nakazał organowi ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem wskazanych uchybień.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji naruszył przepisy postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez brak wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego, w tym brak kluczowej dokumentacji fotograficznej w aktach sprawy.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że brak w aktach sprawy kluczowej dokumentacji fotograficznej, na którą powoływał się organ I instancji, oraz niejasności dotyczące jej pochodzenia, stanowi istotne uchybienie proceduralne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.b.

Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw

p.b. art. 49b § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 49b § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 49b § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.b. art. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 119

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji, w szczególności dotyczące zebrania i oceny materiału dowodowego. Brak w aktach sprawy kluczowej dokumentacji fotograficznej. Niejasności dotyczące pełnomocnictwa. Niewłaściwe uzasadnienie decyzji administracyjnych.

Godne uwagi sformułowania

brak wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego brak skonkretyzowania, z jakiego "innego postępowania administracyjnego" pochodzi dokumentacja zaskarżona decyzja nie poddaje się w istocie pełnej kontroli sądowej brak pełnomocnictwa udzielonego r.pr. K.S. do działania w imieniu inwestora

Skład orzekający

Krzysztof Rogalski

przewodniczący sprawozdawca

Jarosław Piątek

sędzia

Grażyna Staniszewska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenia proceduralne w postępowaniach nadzoru budowlanego, znaczenie materiału dowodowego, wymogi formalne decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji i niejasności proceduralnych w konkretnej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i kompletność materiału dowodowego, nawet w sprawach dotyczących budownictwa.

Błędy proceduralne uchylają nakaz rozbiórki: Sąd wskazuje na kluczowe braki w dowodach i dokumentacji.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 644/22 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2022-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Grażyna Staniszewska
Jarosław Piątek
Krzysztof Rogalski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 77 § 1, art. 80, 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 listopada 2022 r. sprawy ze skargi A.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiatrołapu I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A.P. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lipca 2022 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał A.P. – inwestorowi i właścicielowi nieruchomości w miejscowości [...], rozbiórkę wiatrołapu stanowiącego dobudowę do budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr [...], o wymiarach zewnętrznych 2,76 m na 2,39 m, wysokości w okapie 2,75 m i w kalenicy 4,35 m, konstrukcji murowanej, z dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej, pokrytym dachówką ceramiczną.
Jak wskazano w uzasadnieniu tej decyzji, po przeprowadzeniu czynności kontrolnych, zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. PINB wszczął postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej – rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr [...]. W dniu [...] czerwca 2020 r. przeprowadził czynności kontrolne, w wyniku których ustalił, że powierzchnia działki nr [...] wynosi 1151 m2. Na działce tej oprócz budynku mieszkalnego jednorodzinnego wybudowany jest wolnostojący, parterowy budynek gospodarczy oraz trwa budowa przydomowego ganku o powierzchni zabudowy 6,60 m2. W dniu [...] lipca 2018 r. A.P. zgłosił Staroście zamiar wykonania robót budowlanych polegających na remoncie ganku i wymianie pokrycia dachowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Według ustaleń PINB inwestor wykonuje – poza robotami objętymi zgłoszeniem z dnia [...] lipca 2018 r. – przebudowę otworów okiennych. Część z nich zamurował, a w części wykuł nowe otwory okienne. Ponadto inwestor dokonał rozbiórki istniejącego ganku z dachem drewnianym płaskim jednospadowym i w to miejsce dobudował do budynku mieszkalnego na nowym fundamencie wiatrołap o innych parametrach z dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej, który pokrył dachówką ceramiczną zakładkową. Pierwotny ganek miał lekką konstrukcję, na co wskazuje mapa ewidencyjna sporządzona w dniu [...] lipca 2018 r., dołączona do zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych z dnia [...] lipca 2018 r. oraz dokumentacja zdjęciowa będąca załącznikiem do pisma A.P. z dnia [...] maja 2018 r. w sprawie innego postępowania administracyjnego.
W dniu 16 lipca 2020 r. PINB uzyskał od Burmistrza informację, że działka nr [...], nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz że dla przedmiotowej działki nie wydano decyzji o warunkach zabudowy.
W ocenie organu roboty przeprowadzone przez inwestora nie mieszczą się w definicji remontu zawartej w art. 3 prawa budowlanego, gdyż inwestor dokonał rozbiórki istniejącego ganku z dachem płaskim jednospadowym i w to miejsce dobudował do budynku mieszkalnego na nowym fundamencie wiatrołap o innych parametrach z dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej. W związku z tym w dniu [...] października 2021 r. PINB wydał postanowienie nr [...], którym wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przebudowy z rozbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz nałożył obowiązek przedłożenia w terminie 60 dni od daty doręczenia postanowienia następujących dokumentów: zgłoszenia, w któiym należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych; oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami; projekt zagospodarowania działki lub terenu; zaświadczenie burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania terenu. Określony w w/w postanowieniu termin wskutek rozpatrzenia wniosku z dnia [...] grudnia 2021 r. oraz z dnia [...] marca 2022 r. został przedłużony do dnia 17 czerwca 2022 r. Pomimo przedłużonego terminu żądana dokumentacja nie wpłynęła w wyznaczonym terminie do PINB, w związku z czym organ rozstrzygnął w sprawie na podstawie art. 49b ust. 1 prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1 – obligujący organ do wydania, w drodze decyzji, nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części.
Od powyższej decyzji A.P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego przez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego i brak wnikliwego rozpatrzenia całości materiału dowodowego. W ocenie strony organ powiatowy nie ustalił, w jaki sposób sporny wiatrołap jest połączony z budynkiem mieszkalnym i czy jego rozbiórka jest możliwa bez szkody dla konstrukcji tegoż budynku. Ponadto organ nie odniósł się do przyczyn nieprzedłożenia przez stronę dokumentów, które zostały ustnie przedstawione przez uprawnioną do reprezentowania inwestora M.P. w siedzibie organu I instancji.
Decyzją z dnia [...] września 2022 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB z dnia [...] lipca 2022 r. znak [...].
Jak wynika z uzasadnienia powyższej decyzji, za datę wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie WINB przyjął dzień 12 kwietnia 2019 r., w którym wystosowano do inwestora pierwsze zawiadomienie. Za datę wszczęcia postępowania z urzędu można bowiem przyjąć pierwszą czynność wobec strony podjętą w sprawie przez organ administracji publicznej z urzędu. W rezultacie stan prawny w takim przypadku winien uwzględniać brzmienie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, obowiązujące przed wejściem w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471).
Podobnie jak w postanowieniu kasacyjnym z dnia [...] sierpnia 2021 r., znak: [...] organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB, iż przedmiotowy zakres robót budowlanych obejmujących budowę wiatrołapu dobudowanego do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, należało ocenić jako samowolę budowlaną pomimo zgłoszenia z dnia [...] lipca 2018 r. dokonanego przez inwestora organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Z treści tego zgłoszenia wynika, że jego przedmiotem był zamiar wykonywania robót budowlanych polegających na "remoncie ganku i wymiany pokrycia dachu" na działce nr [...]. Natomiast ustalony zakres robót budowlanych obejmował rozbiórkę istniejącego wcześniej ganku i budowę nowego.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2021 r., wydanym na podstawie art. 49b ust. 2 prawa budowlanego, PINB nałożył na inwestora, obowiązek przedłożenia w terminie 60 dni od daty doręczenia postanowienia dokumentów koniecznych do legalizacji przedmiotowego obiektu. Organ I instancji umożliwił inwestorowi dokonanie legalizacji spornego wiatrołapu, gdyż dwukrotnie, to jest postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2021 r., a następnie nr [...] z dnia [...] marca 2022 r. wyznaczył nowy termin sporządzenia i przedłożenia dokumentów, wyznaczając go odpowiednio na dzień 28 lutego 2022 r., a następnie przedłużono termin do dnia 17 czerwca 2022 r. Tym samym do dnia wydania kwestionowanej decyzji PINB inwestor miał prawie rok na skompletowanie żądanej dokumentacji. Tymczasem inwestor zarówno nie przedłożył wymaganej dokumentacji, jak i dowodów potwierdzających, że zmierza do wykonania obowiązku nałożonego postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2021 r.
Inwestor został w sposób zrozumiały poinformowany o rodzaju wymaganych dokumentów. Natomiast biorąc pod uwagę chronologię wydawanych w tej sprawie postanowień w trybie art. 49b ust. 2 prawa budowlanego i czynności strony – w tym składanych wniosków – nie wskazuje na podjęcie jakichkolwiek działań w celu pozyskania stosownej dokumentacji. Nie sposób bowiem inaczej ocenić sytuacji, gdy mimo upływu blisko 10 miesięcy (doręczenie postanowienia PINB nastąpiło w dniu 15 października 2021 r., kolejny wniosek o przedłużenie terminu wpłynął do organu powiatowego w dniu 3 marca 2022 r., organ powiatowy pozytywnie rozpatrzył niniejszy wniosek, przedłużając termin do 17 czerwca 2022 r. jednocześnie zaznaczając, że powyższy termin jest terminem ostatecznym) inwestor nie wykazał, że podjął próby wykonania obowiązku. Zarzuty strony, iż organ powiatowy nie odniósł się do wyjaśnień złożonych przez M.P. należało zatem ocenić jako gołosłowne. Nieprzedstawienie w wyznaczonym terminie wszystkich dokumentów wymienionych w art. 49b ust. 2 prawa budowlanego, żądanych w drodze postanowienia wydanego przez organ nadzoru budowlanego, stanowi przesłankę do wydania przez ten organ decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego – ust. 3. Strona traci bowiem wówczas przyznane jej prawo do legalizacji samowoli budowlanej i w konsekwencji sprawa winna zostać rozpatrzona w trybie zwykłym, tj. przez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki na podstawie ust. 1. Organy nadzoru budowlanego nie mają natomiast prawnego obowiązku przedłużania terminu do przedłożenia dokumentacji niezbędnej do legalizacji samowoli budowlanej. W konsekwencji, w przypadku gdy inwestor nie zastosuje się do warunków postępowania legalizacyjnego określonych w art. 49b ust. 2 prawa budowlanego, organ ma obowiązek stosownie do ust. 3, wydania decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Postępowanie legalizacyjne poprzedza wydanie nakazu rozbiórki, a skorzystanie z możliwości legalizacji obiektu jest prawem inwestora. Jeżeli inwestor nie wykona nałożonych na niego obowiązków w toku postępowania legalizacyjnego, przyjmuje się, że rezygnuje z możliwości legalizacji obiektu, co skutkuje wówczas wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki.
Inwestor nie dochował należytej staranności w toku postępowania legalizacyjnego, bowiem nie przedłożył organowi żadnego z dokumentów, o których mowa w postanowieniu nr [...] z dnia [...] października 2021 r. Obowiązku tego nie wykonał także do dnia wydania zaskarżonej decyzji. Konsekwencją takiego stanowiska inwestora był obowiązek organu orzeczenia rozbiórki, skoro nie przedstawiono mu żadnych dokumentów umożliwiających przeprowadzenie postępowania mającego na celu legalizację samowoli budowlanej.
Zdaniem WINB organ powiatowy prawidłowo określił zakres rozbiórki. Wykonane przez inwestora roboty budowlane nie są skomplikowane, a organy nadzoru budowlanego są organami specjalistycznymi posiadającymi kompetencje z zakresu prawa budowlanego, w tym sztuki budowlanej i norm technicznych do samodzielnej oceny ich prawidłowości. PINB prawidłowo uznał, iż w omawianej sprawie należało orzec o nałożeniu obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej. W rezultacie w omawianym przypadku o konieczności rozbiórki zadecydował konkretny przepis prawa, a nie uznanie organu nadzoru budowlanego. Natomiast ewentualne racje społeczne oraz skutki finansowe wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę, nie mogą być brane pod uwagę w toku postępowania administracyjnego, nie znającego odpowiednika art. 5 kodeksu cywilnego. Organ nie może w takim przypadku uwzględnić okoliczności, iż obiekt ze względów celowościowych winien istnieć. Jednocześnie nic nie stoi na przeszkodzie, aby po wykonaniu orzeczonego nakazu można było zrealizować od podstaw przedmiotową inwestycję w taki sposób, aby służyła ona założonemu celowi i spełniała wymagania obowiązujących przepisów, w tym w szczególności techniczno-budowlanych, jak również nie naruszała uzasadnionych praw osób trzecich. W porównaniu do stanu prawnego z okresu budowy przedmiotowego obiektu ustawa Prawo budowlane w aktualnym jej brzmieniu zawiera większy katalog zwolnień budowy określonych obiektów z obowiązku pozwolenia i zgłoszenia.
Na powyższą decyzję WINB A.P., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając naruszenie przepisów postępowania:
1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez pozostawienie w obrocie prawnym wadliwej decyzji administracyjnej I instancji,
2) art. 7 w związku z art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, a w konsekwencji brak należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, co miało istotny wpływ na jej wynik, polegający na wydaniu decyzji w oparciu o niedokładnie ustalony stan faktyczny,
3) art. 8 k.p.a. poprzez zajęcie przez organ odwoławczy stanowiska wewnętrznie sprzecznego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy polegający na uznaniu z jednej strony, że nakaz rozbiórki wiatrołapu znajduje uzasadnienie w przepisach prawa budowlanego obowiązujących w czasie realizacji przedmiotowej budowy, ale równocześnie nic nie stoi na przeszkodzie, żeby po zrealizowaniu nakazu, podjąć budowę rozebranego obiektu na nowo.
Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniósł m.in., iż WINB utrzymał w mocy wadliwe orzeczenie organu I instancji, nie odnosząc się do zarzutów w zakresie zbierania i oceny materiału dowodowego. Skupił się na opisie działań podjętych przez organ i przez inwestora, a wszelkie niedopatrzenia pozostają po stronie skarżącego.
Zarzuty dotyczące braku odniesienia się organu I instancji do wyjaśnień złożonych przez M.P. organ odwoławczy uznał za gołosłowne, przy czym w żaden sposób nie uzasadnił swojego stanowiska w tej sprawie. Nie wykazał chociażby, dlaczego zarzuty te są gołosłowne. Wyjaśnienia w/w osoby miały dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego znaczenie kluczowe, ponieważ wskazywały na istotne problemy w pozyskaniu dokumentów wymaganych przez organ. Doszło zatem do sytuacji, gdzie pominięto kluczowy dowód, a równocześnie uznano, że to skarżący nie dołożył należytych starań i nie podjął wszelkich czynności, aby zrealizować wezwanie organu do przedłożenia dokumentów. WINB nie zwrócił również uwagi na to, w jaki sposób sporny wiatrołap jest połączony z budynkiem mieszkalnym oraz czy jego rozbiórka nie jest możliwa bez szkody dla konstrukcji tegoż budynku.
Ponadto organ odwoławczy najpierw utrzymał w mocy decyzję rozbiórkową uznając, że ma ona umocowanie w przepisach, a następnie stwierdził, że po dokonaniu rozbiórki można postawić ten sam obiekt na nowo, gdyż obecnie obowiązujące przepisy są mniej restrykcyjne. Dodatkowo najpierw powołał się na to, że w postępowaniu administracyjnym nie mogą być brane pod uwagę racje społeczne i skutki finansowe, aby w kolejnym akapicie podkreślić, że właściwie jednak po uprzednim dokonaniu rozbiórki obiekt można zbudować ponownie w taki sposób, by służył on założonemu celowi. Stanowisko organu odwoławczego jest zatem nie tylko oparte na nie w pełni ocenionym materiale dowodowym, ale też wewnętrznie sprzeczne. W toku prowadzonego postępowania organy administracyjne powinny mieć na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie obywateli. Trudno uznać za działanie budzące zaufanie obywateli sytuację, gdy organ najpierw utrzymuje, że obiekt należy rozebrać, gdyż tak stanowią przepisy, by za chwilę stwierdzić, że w zasadzie po rozbiórce można ten obiekt budować od nowa. Stanowisko to, nie dość, że jest wewnętrznie sprzeczne, to jest też nielogiczne i absolutnie nie ma na względnie ani słusznego interesu obywatela, ani też interesu społecznego.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zakresie swej właściwości sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, aktualnych w dacie wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sprawa niniejsza na zgodny wniosek stron została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a.
Przedmiot kontroli sądowej w niniejszej sprawie stanowiła decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2022 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2022, r. znak [...], nakazującą A.P. rozbiórkę wiatrołapu stanowiącego dobudówkę do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, usytuowanego na działce nr [...].
Przechodząc do omówienia motywów wydanego w niniejszej sprawie wyroku należy zwrócić uwagę, iż w jak wskazał organ I instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2022 r., inwestor dokonał rozbiórki istniejącego ganku z dachem drewnianym płaskim jednospadowym i w to miejsce dobudował do budynku mieszkalnego na nowym fundamencie wiatrołap o innych parametrach z dachem dwuspadowym o konstrukcji drewnianej, powiązanym konstrukcyjnie z więźbą dachową na budynku mieszkalnym, który pokrył dachówką ceramiczną zakładkową, co zostało udokumentowane sporządzonym protokołem i fotograficznie. Pierwotny ganek był przy tym niższy o lekkiej konstrukcji, na co wskazuje mapa ewidencyjna dołączona do zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych z [...] lipca 2018 r. oraz dokumentacja zdjęciowa A.P. z dnia [...] maja 2018 r. w sprawie – jak wskazał organ – innego postępowania administracyjnego.
Powyższa dokumentacja zdjęciowa, jak również pismo inwestora z dnia [...] maja 2018 r., do którego miała ona stanowić załącznik, nie została załączona do akt administracyjnych niniejszej sprawy, przy czym jak wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji, stanowiła ona jeden z najbardziej istotnych dowodów (o ile nie najistotniejszy) na rozbiórkę przez inwestora istniejącego wcześniej ganku z dachem płaskim jednospadowym i dobudowanie w tym miejscu do budynku wiatrołapu na innym fundamencie, o innych parametrach, z dachem dwuspadowym – co w ocenie organów orzekających w sprawie stanowiło samowolę budowlaną. Co więcej, okoliczności tej dotyczył jeden z zarzutów odwołania od decyzji PINB. Strona wywiodła mianowicie, że organ I instancji odniósł się do dokumentacji zdjęciowej przedłożonej "w sprawie innego postępowania administracyjnego" nie wyjaśniając, dlaczego na tę dokumentację się powołuje, w jaki sposób ją pozyskał, a w szczególności, o jakie konkretnie postępowanie chodzi. Tymczasem WINB jako organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji całkowicie pominął ten zarzut, nie odnosząc się do niego w jakikolwiek sposób.
Powyższy brak w zakresie materiału dowodowego sprawy, przy opisanych wyżej poczynionych przez organy ustaleniach faktycznych, jest równoznaczny z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, a także art. 80 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na jej wynik, które to naruszenie polegało na braku wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego, a także na uznaniu za udowodnioną istotnej dla sprawy okoliczności pomimo, iż znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy tego nie potwierdza.
Nie chodzi przy tym jedynie o brak opisywanego wyżej materiału dowodowego w aktach sprawy (co samo w sobie stanowi oczywiście istotne uchybienie), ale również o brak skonkretyzowania, z jakiego "innego postępowania administracyjnego" pochodzi dokumentacja, na którą powołał się organ I instancji. W konsekwencji zaskarżona decyzja dotknięta jest również naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., polegającym na niewskazaniu w jej uzasadnieniu konkretnych dowodów, na których organ oparł się rozstrzygając sprawę. Opisany wyżej brak sprawia, że zaskarżona decyzja nie poddaje się w istocie pełnej kontroli sądowej według ustawowego wzorca.
Ponadto w aktach administracyjnych brak jest pełnomocnictwa udzielonego r.pr. K.S. do działania w imieniu inwestora w postępowaniu administracyjnym, z akt tych nie wynika, na którym etapie tego postępowania pełnomocnik została ustanowiona do reprezentacji strony.
W konsekwencji zaskarżoną decyzję jako wydaną z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80, oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I wyroku.
Mając na uwadze zakres przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania dowodowego, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję WINB, przy czym stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. organ ten w toku ponownego rozpoznania sprawy, na skutek odwołania strony, będzie obowiązany zwrócić się do PINB o akta postępowania administracyjnego, w którym znajdować się ma dokumentacja fotograficzna przywołana w decyzji organu I instancji, po czym dokonać oceny przydatności zgromadzonych w niej dowodów (w tym owej dokumentacji fotograficznej) dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Następnie, stosownie do tej oceny, skompletować i dołączyć do akt istotny dla niniejszej sprawy materiał dowodowy (bądź jego odpisy), załączyć do akt pełnomocnictwo r.pr. K.S. do działania w imieniu inwestora (o ile takowe zostało w niniejszej sprawie udzielone) i wydać decyzję merytoryczną, dochowując wymogów z art. 107 § 3 k.p.a., albo też ewentualnie – w razie istnienia przesłanek ku temu – wydać inną decyzję, o której mowa w art. 138 k.p.a.
Zawarte w pkt II wyroku rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania znajduje oparcie w treści art. 200, art. 205 § 1 p.p.s.a., § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 535 ze zm.) oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Na koszty te, poza równowartością uiszczonego wpisu od skargi (500 zł) oraz wynagrodzenia pełnomocnika strony skarżącej (480 zł), składa się również równowartość uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI