II SA/Go 636/24

II SA/Go 636/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2025-02-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Grażyna Staniszewska /przewodniczący/
Jacek Jaśkiewicz /sprawozdawca/
Krzysztof Rogalski
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 6, 7,8, 11, art 77 par 1, art 80, art 107 par 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 lutego 2025 r. sprawy ze skargi R. H. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
1. Dnia [...] stycznia 2023 r. na autostradzie - zjazd na MOP [...] funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili kontrolę zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy o nr rej. [...], prowadzonego przez R. L. W toku kontroli ustalono, że zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony realizowano międzynarodowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy z Polski do Francji.
Kierowca okazał do kontroli m.in. dowody rejestracyjne pojazdów, wypis z licencji nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, wydanej dla przewoźnika R. H. ("I." w [...]).
Podczas kontroli drogowej stwierdzono, że kierowca prowadzący pojazd nie rejestrował na swojej karcie kierowcy czasu prowadzenia zatrzymanego pojazdu, lecz używał innej karty należącej do swojego ojca M. L. Nadto stwierdzono, że - w dniu [...] stycznia 2023 r. kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 minuty. Kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 32 minuty tj. od godz. 00:29 do godz. 5:05. W okresie tym kierowca nie odebrał wymaganej przerwy w jeździe;
– w dniu [...] stycznia 2023 r. kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 7 minut. Kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 33 minuty tj. od godz. 22:18 do godz. 2:55. W okresie tym kierowca nie odebrał wymaganej przerwy w jeździe;
– w dniu [...] stycznia 2023 r. ww. kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 3 minuty. Kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 47 minut tj. od godz. 19:25 do godz. 23:58. W okresie tym kierowca nie odebrał wymaganej przerwy w jeździe.
1.2. W toku kontroli R. L. przyznał, że użył karty kierowcy swojego ojca M. L., którą "pożyczył" 2-3 tygodnie wcześniej. Wskazał, że jego ojciec jest byłym pracownikiem tej samej firmy transportowej. Podał, że powodem korzystania z cudzej karty kierowcy było to, że przez ponad 8 godzin "stał samochodem na serwisie". Kierowca potwierdził też naruszenia dotyczące przekroczenia czasu jazdy i wskazał, że "wykonał wydruki z tachograf u cyfrowego, opisał je, ale na tą chwilę nie może ich znaleźć w swoich dokumentach oraz w kabinie".
Protokół kontroli wraz z załącznikami został przekazany do [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...], celem wszczęcia i przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2023 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzonych podczas kontroli drogowej naruszeń. W jego toku wezwał R. H. do dostarczenia stosownych dokumentów, mogących uzasadnić zwolnienie przewoźnika z ciążącej na nim odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie przepisów. Postanowienie zostało doręczone stronie [...] kwietnia 2023 r.
1.3. W piśmie z [...] maja 2023 r. R. H. złożyła wyjaśnienia wskazując, że treść przesłuchania kierowcy R. L. jest niezgodna ze stanem faktycznym, podnosząc przede wszystkim kwestię tego, że kierowca nie zarabia [...] brutto, gdyż jego wynagrodzenie oscyluje w wysokości około [...] zł miesięcznie netto oraz nie ma płacone za przejechane kilometry. Ponadto podała, że nie wiedziała, że R. L. posługuje się cudzą kartą. Natomiast kierowca wiedział, że nie powinien tego robić, co potwierdza treść jego zeznań. Wskazała, że jako pracodawca regularnie przeprowadza szkolenia, które edukują zatrudnionych kierowców. Ponadto zawnioskowała o przeprowadzenie dowodów z załączonych do pisma dokumentów oraz przesłuchanie jej w charakterze strony.
W dniu [...] czerwca 2023 r. do organu I instancji wpłynęło pismo R. L., w którym ustosunkował się do swoich wcześniejszych zeznań w sprawie i przedstawił dodatkowe wyjaśnienia odnośnie okoliczności zdarzenia. W toku postępowania organ podjął próbę przeprowadzenia dowodu z zeznań strony, jednakże Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego odmówił realizacji pomocy prawnej ze względu na jej "ekonomiczne nieuzasadnienie i możliwość skorzystania z innych środków dowodowych".
1.4. Po wymianie kolejnych pism, dokonaniu zawiadomienia i wstąpieniu do sprawy pełnomocnika strony decyzją z dnia marca 2024 r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Celno- Skarbowego w [...] nałożył na R. H., jako przewoźnika, karę pieniężną w łącznej kwocie [...] zł, za:
– wykonywanie w dniu [...] stycznia 2023 r. transportu drogowego pojazdem marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą nr rej. [...], wyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrujące, do którego kierowca włożył cudzą kartę kierowcy - [...] zł;
– przekroczenie w dniu [...] stycznia 2023 r. przez kierowcę maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 minuty - [...] zł;
– przekroczenie w dniu [...] stycznia 2023 r. przez kierowcę maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 7 minut -[...] zł;
– przekroczenie w dniu [...] stycznia 2023 r. przez kierowcę maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 3 minuty -[...] zł.
1.5. W podstawie prawnej tej decyzji wskazano art. 104 § 1, art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775) - dalej jako k.p.a.; art. 92a ust. 1 i 1, art. 93 ust. 1 oraz Załącznik nr 3 Lp. 5.11.1) i 6.3.3. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 673) – dalej jako u.t.d.; art. 27 ust. 2, art. 32 ust. 1, art. 33 ust. 3 i art. 34 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.Urz. UE L 2014 nr 60), art. 7 i art. 10 ust. 2-3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EWG) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. WE L 102 z 11.04.2006 s. 1.
2. Decyzję tę doręczono pełnomocnikowi skarżącej [...] kwietnia 2023 r. Pismem nadanym dnia [...] kwietnia 2024 r.pełnomocnik złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na skarżącą, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
2.1. Decyzją z dnia z [...] października 2024 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno- Skarbowego w [...].
W podstawie prawnej tej decyzji wskazano art. 104 § 1, art. 107 § 1k.p.a.; art. 92a ust. 1 i 7, art. 93 ust. 1 oraz Załącznik nr 3 L.p. 5.11.1) i 6.3.3. u.t.d.; art. 27 ust. 2, art. 32 ust. 1, art. 33 ust. 3 i art. 34 ust. 1 ww. Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 oraz art. 7 i art. 10 ust. 2-3 ww. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EWG) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r.
2.2. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił przebieg sprawy oraz stan faktyczny zawarty w decyzji organu I instancji, podzielając jego stanowisko. Wskazał, że zasady podejmowania oraz wykonywania przewozu drogowego, krajowego transportu drogowego i międzynarodowego transportu drogowego określa ustawa o transporcie drogowym. Podstawową regulację prawną ustanawiającą przepisy dotyczące użytkowania i kontroli urządzenia rejestrującego, jego konstrukcji oraz instalacji w dniu kontroli drogowej stanowiło rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 165/2014 w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących w stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U. UE L 60/1 z dnia 28 lutego 2014 r.).
2.3. W odniesieniu zaś do czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku kierowców wykonujących przewóz drogowy rzeczy i osób czasu pracy kierowców zastosowanie znajdują przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EWG) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego - zwanego dalej rozporządzeniem (WE) 561/06 oraz ustawa o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92 poz. 879 ze zm.).
Dalej podał treść przepisów z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym oraz art. 2 ust. 2 lit. f, art. 26 ust. 1, art. 27 ust. 1 i 2 i 33 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 165/2014. Wskazał, że nieprzestrzeganie norm i warunków ustanowionych przepisami niniejszego rozporządzenia z mocy art. 92a ust. 1 w związku z art. 4 pkt 22 lit. h u.t.d. sankcjonowane jest karami pieniężnymi. Zgodnie bowiem z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wynikających z przepisów wymienionych w art. 4 pkt 22 cytowanej ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12000 zł za każde naruszenie, określonej w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (ust. 7).
2.4. Opierając się na faktach ustalonych bezpośrednio podczas kontroli, zawartych w protokole z kontroli, jak również w oparciu o protokół przesłuchania kierowcy w charakterze świadka z [...] stycznia 2023 r., protokół zatrzymania rzeczy, wydruk dzienny z tachografu oraz dane sczytane i zawarte na karcie kierowcy i w pamięci masowej tachografu cyfrowego organ odwoławczy stwierdził, że nierejestrowanie [...] stycznia 2023 r. przez kierowcę własnej aktywności na swojej imiennej karcie kierowcy i posłużenie się cudzą kartą stanowi naruszenie zasad wykonywania przewozu drogowego określonych w rozporządzeniu 165/2014 z 4 lutego 2014 r. sankcjonowane karą pieniężną w kwocie 3000,00 zł przewidzianą w pkt 6.3.3. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Pozostałe trzy naruszenia polegały na tym, że kierowca naruszył przepis art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, przekraczając maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy w trzech przypadkach, które ustalono w czasie kontroli. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. oraz l.p. 5.11.1 załącznika nr 3 do tej ustawy, za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut ustawodawca przewidział karę pieniężną w wysokości 100 zł. W niniejszej sprawie kara łączna za stwierdzone naruszenia z zakresu czasu pracy kierowcy wynosi [...] zł.
2.5. Odnosząc się do spornej kwestii przepisach czyli przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika od nałożenia kary pieniężnej, określonych w art. 92b ust. 1 i art. 92c ust.1 u.t.d organ wskazał, że to przedsiębiorca powinien udowodnić okoliczności wskazane w tych przepisach. Powołał też szeroko orzecznictwo dotyczące tej kwestii.
Odnosząc się do stanowiska strony oraz jej wniosków dowodowych podkreślił, że dla uznania braku odpowiedzialności przedsiębiorcy nie wystarczy samo odesłanie do treści stosunków prawnych łączących przewoźnika (przedsiębiorcę) z jego pracownikami (współpracownikami), które spełniać miałyby funkcję motywującą i dyscyplinującą, ale również niezbędna jest ocena organizacji pracy, w tym także logistycznych rozwiązań, czasu oznaczonego na realizację danego przedsięwzięcia (przewozu), które faktycznie wymuszają ale i umożliwiają zachowanie określonych w przepisach zasad bezpieczeństwa drogowego.
Organ, na podstawie znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, złożonych przez kierowcę zeznań oraz przez skarżącą pisemnych wyjaśnień stwierdził, że zawarty w art. 92b ust. 1 pkt 1 u.t.d. (właściwej organizacji i dyscypliny pracy) nie został spełniony. Skarżąca, zdaniem organu, nie dostarczyła dowodów wyłączających jej odpowiedzialność, a jej wyjaśnienia nie dowodziły właściwej dyscypliny i organizacji pracy, którą ma zapewnić na podstawie art. 10 rozporządzenia 561/2006 i za której brak ponosi odpowiedzialność. Fakt przeniesienia na kierowcę decyzji w sprawie planowania trasy przejazdu, dziennych okresów prowadzenia pojazdu i planowania przerw w jeździe świadczą o nieprawidłowościach w organizacji pracy w przedsiębiorstwie.
2.6. Rozważając zastosowanie art. 92c ust. 1 u.t.d. w sprawie organ II instancji przyjął, że przepis ten ma charakter wyjątkowy i podlega interpretacji ścieśniającej. Powołując się na ugruntowane poglądy wyjaśnił, że chodzi w nim o sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Sam zaś fakt, że winę za naruszenia ponosi kierowca, nie stanowi zaś przesłanki zwalniającej przedsiębiorcę od odpowiedzialności. Podkreślił, że przedsiębiorca, który właściwie nadzoruje pracę zatrudnianych kierowców oraz planuje ich zadania przewozowe z poszanowaniem przepisów dotyczących transportu drogowego, bez najmniejszych trudności ujawniłby, że zadanie przewozowe według zapisów tachografu cyfrowego było wykonywane przez innego niż zleconego kierowcę, tym bardziej, że rejestracja prowadzenia pojazdu dokonywana była na karcie kierowcy należącej do innego kierowcy. Zatem w dniu kontroli w dniu [...] stycznia 2023 r. takiego nadzoru nad pracą kierowcy R. L. nie było, co świadczy, zdaniem organu, o braku sprawowania należytej kontroli czasu pracy zatrudnionych kierowców.
2.7. Odnosząc się do zarzutu nieprzeprowadzenia wnioskowanych dowodów organ wskazał, że przeprowadzenie kolejnych dowodów na bliżej niesprecyzowaną okoliczność faktyczną zmierzałoby jedynie do przedłużenia postępowania. Tym bardziej, że R. H. w pismach z [...] maja 2023 r. i [...] stycznia 2024 r. udzieliła szczegółowych wyjaśnień, w jakim jej zdaniem, zakresie zeznania kierowcy R. L., zawarte w protokole przesłuchania świadka z [...] stycznia 2023 r. są niezgodne ze stanem faktycznym oraz wskazała okoliczności dla zastosowania w sprawie art. 93c u.t.d.
Zdaniem organu protokół kontroli drogowej nr [...] i dołączona doń dokumentacja, przy uwzględnieniu przepisów o czasie pracy kierowców i przepisów dotyczących użytkowania i kontroli urządzenia rejestrującego, jego konstrukcji oraz instalacji oraz obowiązkach w tym zakresie przewoźników, były wystarczające do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego.
3. W skardze wniesionej z zachowaniem terminu przeciwko decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] października 2024 r. nr [...] pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie:
1) przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a, polegających na uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób uniemożliwiający kontrolę jej poprawności oraz pominięcie zarzutów strony odnoszących się do naruszenia określonego w lp.6.3.3. załącznika nr 3 do u.t.d.;
2) zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynikających z przepisów art. 7,8,9,10 i 11 k.p.a.oraz przepisów art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonanie błędnych ustaleń faktycznych;
3) art. 9 k.p.a. polegające na zaniechaniu przez organy administracji publicznej obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, a przez to niewezwanie skarżącego do przedłożenia innych dowodów, które miałby potwierdzić wystąpienie okoliczności wyłączających odpowiedzialność skarżącego - co niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik postępowania;
4) art. 92a ust. 1 pkt 1 u.t.d. w związku z lp.6.3.3. załącznika 3 do u.t.d. przez zastosowanie bez wyjaśnienia wszelkich okoliczności faktycznych mających znaczenie dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, w tym przede wszystkim pominięcie przesłuchania R. H. oraz wzięcia pod uwagę sprostowania zeznań przez R. L.;
5) art. 92c u.t.d. przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszenia, którego dopuścił się kierowca, a naruszenie to nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć: zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów;
6) art. 10 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006 z przez pominięcie i niezastosowanie w sytuacji, gdy przedsiębiorstwo nie miało wpływu na naruszenie.
W oparciu o te zarzuty wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości, a nadto uchylenie orzeczenia poprzedzającego zaskarżoną decyzję, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz orzeczenia ją poprzedzającego, a nadto zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały rozwinięte.
4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5. Zgodnie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących
6. Zgodnie z wnioskiem sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnymw składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a.
7. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d., art. 93 ust. 1 u.t.d. w zw. z lp. 5.11.1. oraz lp. 6.3.3. załącznika nr 3 do tej ustawy, a także art. 7 i art. 10 ust. 2-3 powoływanego wyżej rozporządzenia nr 561/2006. Na tym etapie sporny jest tylko jeden z łącznie czterech deliktów, a mianowicie posłużenie się przez kierowcę pojazdu, którym wykonywany był przewóz drogowy kartą kierowcy, która nie jest jego własną kartą (lp. 6.3.3.). Pozostałe trzy delikty, sprowadzając się do przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy i konsekwencji nałożona za nie kara administracyjna w łącznej kwocie [...] zł (lp. 5.11.1.), nie były kwestionowane. Stan faktyczny dotyczący tych deliktów jest jasny a podstawa prawna sankcji i jej wielkość są też prawidłowe.
8. Odnosząc się do spornych kwestii należy wskazać, że posłużenie się cudzą kartą należy do najpoważniejszych naruszeń wskazanych w załączniku 1 do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.Urz.UE.L 74 z 19.03.2016, str. 8).
Zgodnie z rozporządzeniem nr 165/2014:
– kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu; wykresówki ani karty kierowcy nie wyjmuje się z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów lub jest konieczne do wprowadzenia symbolu państwa po przekroczeniu granicy (art. 34 ust. 1);
– kierowca może posiadać nie więcej niż jedną ważną kartę kierowcy i jest uprawniony do posługiwania się jedynie jego własną imienną kartą kierowcy (art. 27 ust. 2 zd. 2);
– przedsiębiorstwa transportowe oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie
i właściwe użytkowanie tachografów i kart kierowcy (art. 32 ust. 1 zd. 1 ).
– przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za zapewnienie, by ich kierowcy byli właściwie wyszkoleni i poinstruowani w zakresie prawidłowego działania tachografów, zarówno cyfrowych, jak i analogowych, przeprowadzają regularne kontrole, by zapewnić właściwe użytkowanie tachografów przez swoich kierowców i nie udzielają kierowcom żadnych bezpośrednich ani pośrednich zachęt, które mogłyby skłaniać ich do niewłaściwego używania tachografów (art. 33 ust. 1 akapit pierwszy).
– przedsiębiorstwa transportowe są odpowiedzialne za naruszenia niniejszego rozporządzenia popełnione przez swoich kierowców lub kierowców będących w ich dyspozycji ( art. 33 ust. 3).
9. W sprawie nie budzi wątpliwości, że delikt wskazany w lp. 6.3.3. załącznika do u.t.d. miał miejsce. Powyższe okoliczności ustalono przede wszystkim na podstawie protokołu z kontroli drogowej przeprowadzonej przez funkcjonariuszy służby celno-skarbowej oraz zeznań przesłuchanego w charakterze świadka kierowcy, który przyznał się do korzystania z cudzej karty (karty swojego ojca).
Zgodnie z obowiązującymi przepisami (art. 92 ust. 1 u.t.d., art. 92a ust. 1 u.t.d. oraz art. 92a ust. 2 u.t.d.) odpowiedzialność za naruszanie obowiązków lub warunków przewozu drogowego ponoszą niezależnie odpowiednio kierowca, przedsiębiorca oraz zarządzający transportem. Administracyjne kary pieniężne określone w załączniku nr 3 do u.t.d. (w tym w lp. 6.3.3.) zostały ustalone w sposób sztywny. Oznacza to, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ - co do zasady - zobowiązany jest do nałożenia kary pieniężnej i wymierzenia jej w wysokości określonej w załączniku oraz w wysokości nie wyższej, niż wynikająca z art. 92a ust. 3 u.t.d.
10. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz przewoźnikaz odpowiedzialności możliwe jest jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c u.t.d. W związku z tym możliwość uniknięcia odpowiedzialności przez skarżącą było możliwe jedynie w przypadku spełnienia przesłanek z art. 92c u.t.d. i do odmowy zastosowania tego przepisu w sprawie sprowadza się spór i argumentacja zawarta w skardze.
Stosownie do przepisu art. 92c u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub
3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat ( ust. 1).
11. W kontrolowanej sprawie nie upłynął dwuletni okres od dnia ujawnienia naruszenia, a za stwierdzone naruszenie na skarżącą nie została nałożona kara przez inny uprawniony organ (pkt 2 i 3 tego przepisu). Zdaniem sądu zasadnie również organy uznały, że w sprawie nie zachodziły okoliczności wskazane w pkt 1 tego przepisu.Regulacja zawarta w art. 92c ust.1 pkt 1 u.t.d. ma charakter wyjątkowy i dotyczy sytuacji ponadprzeciętnych, odbiegających od standardowych stanów faktycznych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć.
12. W sytuacji, w której każdy przewoźnik działa w oparciu o tożsame przepisy i związane z nimi obowiązki, nie może skutecznie uwolnić się od odpowiedzialności w przypadku, gdy pracownik przedsiębiorcy, działający w ramach powierzonych mu zadań dopuszcza się działań, za które ustawa przewiduje nałożenie kary. Gdyby przyjąć stanowisko skarżącej przedstawiana zarówno w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze za trafne, przepis kreujący odpowiedzialność przewoźnika praktycznie nie miałby zastosowania, ponieważ kierowcy wykonują przewóz samodzielnie i to w następstwie ich bezpośrednich działań lub zaniechań dochodzi do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, za którą ponoszą odrębną odpowiedzialność.
Przypomnieć należy, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt SK 75/06 podkreślił, że regulacje zawarte w u.t.d. zmierzają do wymuszenia takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, ażeby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem, czy to na zasadzie stosunku pracy, czy nawet na zasadzie samozatrudnienia . Niezależnie od formy zatrudnienia (stosunek pracy, umowa zlecenie, czy samozatrudnienie), kierowca wykonuje tylko jedną z czynności składowych ogółu działań stanowiących transport drogowy, natomiast przedsiębiorca (a także osoba w jego imieniu zarządzająca transportem) odpowiada za całość tych działań. Na przedsiębiorcę spada więc odpowiedzialność za skutki działań osób, którymi przy wykonywaniu swej działalności się posługuje, niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego go z taką osobą.
13. Przedsiębiorca ma możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywaniu transportu drogowego m.in. poprzez bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowanie w przypadku stwierdzonych naruszeń właściwych środków dyscyplinujących (por. wyrok NSA z dnia 27 maja 2021 r., II GSK 734/18). Dla uwolnienia się podmiotu wykonującego przewóz drogowy od odpowiedzialności wymagane jest kumulatywne spełnienie dwóch przesłanek: braku wpływu tego podmiotu na powstałe naruszenie oraz niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, które do powstania naruszenia doprowadziły. Niezbędne jest spełnienie tych dwóch przesłanek, by postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej nie zostało wszczęte, a wszczęte umorzone (por. wyrok NSA z dnia 23 września 2021 r., II GSK 611/21).
Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą okolicznościami, o których mowa w przywołanym przepisie mogą być wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych. Odpowiedzialność podmiotu prowadzącego działalność transportową jest bowiem w normujących tę sferę przepisach ujęta w sposób rygorystyczny, mający na uwadze dążenie do zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego (por. wyroki NSA z 20 lipca 2016 r., II GSK 399/15 oraz 16 czerwca 2016 r., II GSK 133/15).
14. Zdaniem Sądu, skoro kierowca – jak wynika z analizy zgromadzonej dokumentacji – świadomie wykorzystał kartę innego kierowcy uprawnione jest twierdzenie, że brak było właściwej organizacji pracy kierowców przez przedsiębiorcę oraz brak właściwego nadzoru nad ich pracą. Nie był to bowiem pierwszy przypadek posługiwania się przez kierowców skarżącej cudzymi kartami, co potwierdza stan sprawy rozstrzyganej przez tutejszy sąd pod sygnaturą II SA/Go 630/17. Nadto, jak zeznał kierowca używał on karty swojego ojca już w formie niepracującego od kilku tygodni, co dowodzi, że nadzór nad wydanymi kartami nie był właściwy.
Wskazać też należy, że akceptacja poglądu przedstawionego w skardze prowadziłaby do trudnych do zaakceptowania skutków, tj. przerzucenie odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej w jej najbardziej ryzykownym wymiarze z przedsiębiorcy na jego kierowców, a tym samym, uniemożliwiłaby realizacje celów u.t.d. W konsekwencji więc wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy, w sytuacji gdy naruszenie wynika z zawinionego działania kierowcy, którym on się posługuje przy wykonywaniu transportu drogowego, a nie jest działaniem nadzwyczajnym, niemożliwych do przewidzenia okoliczności i na które nie ma on wpływu, nie może mieć miejsca, albowiem prowadziłoby to w istocie do możliwości każdorazowego uniknięcia sankcji przez ten podmiot za błędy w szkoleniu, nadzorze i doborze pracowników. Z tych względów niezasadne są zarzuty skarżącej spółki dotyczące naruszenia przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 zawierającego przesłanki egzoneracyjne. Za taką okoliczność nie może być uznany fakt umieszczenia w slocie tachografu karty kierowcy wystawionej na osobę trzecią bez wiedzy skarżącej.
15. W odniesieniu downiosków dowodowych składanych przez skarżącą w toku postępowania dotyczących wykonywania właściwego nadzoru nad pracą kierowców, a także zarzutów skargi dotyczących ich nieuwzględnienia i naruszenia zasad ogólnych k.p.a. przez organy, zauważyć należy, że postępowanie dowodowe nie jest celem samym w sobie, a przyjęta w postępowaniu administracyjnym zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 5 września 2023 r., II GSK 667/20). Wobec ustalenia przez organ, przede wszystkim na podstawie treści protokołu kontroli, wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, mając na uwadze charakter odpowiedzialności administracyjnej, organ nie miał podstaw ani potrzeby do dalszego prowadzenia czynności dowodowych. Tym bardziej, że dla niniejszej sprawy nie mają znaczenia spory płacowe między skarżącą i jej pracownikami (treść zeznań kierowcy głównie tego dotyczy).
Również nieprzesłuchanie skarżącej nie ma istotnego znaczenia dla sprawy, gdyż jej pisemne twierdzenia (jako stanowisko strony) zostały przedstawione i ocenione przez organy – trafnie, jako nieprowadzące do uwolnienia się od odpowiedzialności za stwierdzone delikty. Będące powtórzeniem tego stanowiska zeznania nic by istotnego nie zmieniły.
16. Podsumowując należy stwierdzić, że ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Organy poczyniły w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne, wywiodły z nich prawidłowe wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego, omówiły ich treść oraz prawidłowo je zastosowały, czemu dały wyraz w zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
W szczególności nie było podstaw do przyjęcia, aby organy gromadziły i rozpatrywały materiał dowodowy w sposób wybiórczy czy nieobiektywny, zaś dokonana ocena dowodów nie nosi znamion dowolności. Nie doszło zatem do naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. W sprawie zostały zastosowane właściwe przepisy prawa materialnego, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę jako bezzasadną (art. 151 p.p.s.a.).