II SA/GO 619/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie WielkopolskimGorzów Wielkopolski2021-02-18
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
ochrona środowiskaoborahodowla bydłaocena oddziaływania na środowiskoraport środowiskowydobra materialnezdrowie ludzizagrożenie epidemiologiczneszkodnikiprawo administracyjne

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej dla budowy obory, uznając brak rażącego naruszenia prawa.

Sprawa dotyczyła skargi N S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy obory wolnostanowiskowej. Skarżąca zarzucała pominięcie w raporcie oceny wpływu inwestycji na dobra materialne i zdrowie ludzi. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zarzuty nie wskazują na rażące naruszenie prawa, a potencjalne negatywne skutki inwestycji są hipotetyczne i mieszczą się w granicach prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim rozpoznał skargę N S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej dla budowy obory wolnostanowiskowej. Skarżąca spółka zarzucała organom administracji rażące naruszenie prawa, w szczególności art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a i b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, poprzez pominięcie w raporcie oceny wpływu planowanej inwestycji na dobra materialne oraz zdrowie ludzi. Spółka argumentowała, że budowa obory w pobliżu jej zakładu produkcyjnego może prowadzić do wzrostu zagrożenia epidemiologicznego, namnażania się szkodników oraz zanieczyszczenia produktów. Sąd, analizując sprawę, podzielił stanowisko organu odwoławczego, że zarzuty skarżącej mają charakter hipotetyczny i nie potwierdzają rażącego naruszenia prawa. Sąd wskazał, że raport o oddziaływaniu na środowisko został sporządzony zgodnie z wymogami, a potencjalne negatywne skutki inwestycji, przy zastosowaniu określonych w decyzji środowiskowej środków zaradczych, mieszczą się w granicach prawa i nie wykraczają poza teren inwestycji. W związku z tym, skarga została oddalona.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, raport powinien analizować wpływ na dobra materialne i zdrowie ludzi zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a i b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć raport powinien analizować wpływ na dobra materialne i zdrowie ludzi, to w tym konkretnym przypadku, przy zastosowaniu środków zaradczych i ograniczeniu oddziaływania do terenu inwestycji, nie stwierdzono rażącego naruszenia prawa. Potencjalne negatywne skutki uznano za hipotetyczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.o.o.ś. art. 71 § 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania dla realizacji konkretnego przedsięwzięcia.

u.o.o.ś. art. 71 § 2 pkt 2

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagana dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

u.o.o.ś. art. 80 § 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko

Organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień, opinii, ustalenia raportu, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa oraz wyniki postępowania transgranicznego.

u.o.o.ś. art. 82 § 1 pkt 1

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia, warunki wykorzystania terenu oraz wymagania dotyczące ochrony środowiska.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.o.o.ś. art. 62 § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko

Raport o oddziaływaniu na środowisko powinien analizować bezpośredni i pośredni wpływ przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi.

u.o.o.ś. art. 62 § 1 pkt 1 lit. b

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko

Raport o oddziaływaniu na środowisko powinien analizować bezpośredni i pośredni wpływ przedsięwzięcia na dobra materialne.

u.o.o.ś. art. 66 § 1 pkt 3b

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko

Raport o oddziaływaniu na środowisko powinien uwzględniać kumulowane oddziaływanie z innymi przedsięwzięciami (wymóg wprowadzony od 01.01.2017 r.).

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja dotknięta rażącym naruszeniem prawa podlega stwierdzeniu nieważności.

k.p.a. art. 157 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § 1 pkt 103 lit. b

Chów lub hodowla zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP na obszarach objętych formami ochrony przyrody lub w ich otulinach, jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Rozporządzenie (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych

Rozporządzenie (WE) Nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Potencjalne negatywne skutki inwestycji dla dóbr materialnych i zdrowia ludzi są hipotetyczne i nie potwierdzone dowodami. Zastosowane środki zaradcze i warunki określone w decyzji środowiskowej minimalizują ryzyko negatywnego oddziaływania na środowisko i ludzi. Oddziaływanie inwestycji mieści się w granicach terenu inwestora i nie wykracza poza niego w sposób rażąco naruszający prawo.

Odrzucone argumenty

Raport o oddziaływaniu na środowisko nie uwzględnił wpływu inwestycji na dobra materialne sąsiedniego zakładu produkcyjnego. Raport o oddziaływaniu na środowisko nie ocenił wpływu inwestycji na zdrowie ludzi. Decyzja środowiskowa została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadnia jej nieważność.

Godne uwagi sformułowania

zarzuty skarżącej spółki w tym zakresie mają jedynie hipotetyczny charakter o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja.

Skład orzekający

Michał Ruszyński

przewodniczący

Jarosław Piątek

sprawozdawca

Jacek Jaśkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko, w szczególności analizy wpływu na dobra materialne i zdrowie ludzi, oraz kryteriów rażącego naruszenia prawa w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy obory i jej potencjalnego wpływu na sąsiedni zakład produkcyjny. Ocena hipotetyczności zagrożeń może być różnie interpretowana w zależności od konkretnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między inwestycją rolniczą a istniejącym zakładem produkcyjnym oraz analizę prawną wpływu na dobra materialne i zdrowie ludzi w kontekście oceny oddziaływania na środowisko.

Obora kontra fabryka: Sąd rozstrzyga o wpływie inwestycji rolniczej na sąsiedni biznes.

Sektor

rolnictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Go 619/20 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2021-02-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Jacek Jaśkiewicz
Jarosław Piątek /sprawozdawca/
Michał Ruszyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OSK 5372/21 - Wyrok NSA z 2025-02-12
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Jarosław Piątek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lutego 2021 r. sprawy ze skargi N S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Burmistrz decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], działając na podstawie art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1, art. 82, art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235, ze zm., aktualnie t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 247 ze zm., dalej: u.o.o.ś.). § 3 ust. 1 pkt 103 lit. b Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r., Nr 213, poz. 1397, ze zm., aktualnie: Dz. U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm., dalej: Rozporządzenie), po rozpatrzeniu wniosku N.B. z [...] lutego 2015 r. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa obory wolnostanowiskowej dla krów mlecznych wraz z niezbędną infrastruktura na działce nr ewid. gr. [...]".
Powyższa decyzja została wydana w oparciu o:
1. raport o oddziaływaniu na środowisko w/w przedsięwzięcia, sporządzonym w [...] w marcu 2015 r. przez zespół projektowy firmy A pod koordynacją B.J.,
2. uzupełnienie do raportu o oddziaływaniu na środowisko w/w przedsięwzięcia z [...] maja 2015 r.;
3. uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska - postanowienie z [...] czerwca 2015 r., nr [...]
4. opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z [...] kwietnia 2015 r., nr [...].
Ponadto w przedmiotowej decyzji organ I instancji określił, że planowane przedsięwzięcie obejmuje budowę obory wolnostanowiskowej dla krów mlecznych, w których prowadzona będzie produkcja mleka od stada krów mlecznych o obsadzie krów 115 sztuk i jałówek cielnych 26 sztuk (w przeliczeniu razem 141 DJP). Nadto w warunkach wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich Burmistrz ustalił, co następuje:
1) w celu ograniczenia uciążliwości hałasowej podczas realizacji przedsięwzięcia prace budowlane prowadzić wyłącznie w porze dziennej (między 6.00-22.00),
2) rodzaj i stan techniczny sprzętu wykorzystywanego podczas prac mających na celu budowę obory wolnostanowiskowej dla krów mlecznych wraz z niezbędną infrastrukturą musi zapewniać ochronę wód powierzchniowych i gruntowych oraz ochronę gruntu przed zanieczyszczeniami, ochronę powietrza przed emisją pyłów i gazów oraz ochronę przed emisją hałasu do środowiska,
3) w fazie realizacji oraz likwidacji przedsięwzięcia zaplecze budowy zlokalizować na terenie utwardzonym, a substancje mogące zanieczyścić środowisko gruntowowodne przechowywać w szczelnych pojemnikach,
4) w fazie likwidacji wszystkie zagłębienia po wykopach, fundamentach i przewodach podziemnych wypełnić gruntem i zagęścić,
5) prace związane z realizacją inwestycji należy przeprowadzić poza głównym okresem lęgowym ptaków, tj. poza miesiącami kwiecień, maj, czerwiec; w przypadku konieczności prowadzenia prac w tym czasie, należy je wykonywać pod ścisłym nadzorem specjalisty z zakresu zoologii, po uprzednim wykluczeniu możliwości lęgów (gniazd ptasich) na tym terenie,
6) prace budowlane i konserwacyjne należy prowadzić w porze dziennej w celu ograniczenia negatywnego oddziaływania na wrażliwe na hałas gatunki zwierząt,
7) w celu ochrony małych zwierząt; płazów, gadów i drobnych ssaków, w fazie budowy inwestycji:
a) zabezpieczyć wykop przed ich przypadkowym wpadaniem i uwięzieniem;
b) przed zasypaniem wykopu sprawdzić jego ściany i dno pod kątem obecności uwięzionych zwierząt;
c) w przypadkach znalezienia w wykopie ziemnym małych i średnich zwierząt należy je bezpiecznie przenieść poza plac budowy, w sposób niepowodujący ich uszkodzenia lub przypadkowego zabicia;
8) odpady wytwarzane w trakcie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia segregować, oddzielając odpady niebezpieczne od odpadów innych niż niebezpieczne i odpadów obojętnych. Posegregowane odpady gromadzić w przeznaczonych dla danego rodzaju odpadów pojemnikach, umieszczonych w odpowiednio oznaczonych miejscach i sukcesywnie przekazywać do odzysku lub unieszkodliwiania podmiotom posiadającym stosowne zezwolenia w zakresie gospodarowania odpadami,
9) wody opadowe i roztopowe z terenów utwardzonych i połaci dachowych odprowadzać bezpośrednio na tereny zielone do gruntu w granicach terenu będącego we władaniu inwestora,
10) przy najazdach do wrót obory oraz pomiędzy oborą, a płytą obornikową wykonać utwardzone i szczelne ciągi komunikacyjne,
11) zastosować szczelne posadzki i kanały gnojowe w budynku inwentarskim oraz w miejscach załadunku obornika,
12) bydło padłe i ubite z konieczności natychmiast usuwać z obory i przechowywać nie dłużej niż 24 godziny w zorganizowanej izolatce lub konfiskatorze do czasu przekazania do unieszkodliwienia specjalnej firmie posiadającej stosowne uprawnienia do utylizacji
13) hodowane bydło utrzymywać w systemie wolnostanowiskowym na płytkiej ściółce,
14) w pomieszczeniu produkcyjnym i w jego otoczeniu należy utrzymywać czystość oraz rygorystycznie przestrzegać wymogów higieniczno-sanitarnych.
Organ I instancji określił również następujące wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji umożliwiającej realizację przedsięwzięcia:
1) w planowanym budynku inwentarskim do chowu krów zastosować grawitacyjny system wentylacji z wylotem umieszczonym w kalenicy budynku (kalenicowy świetlik kominowy) o minimalnych wymiarach: szer. całkowita - 3 m, szer. szczeliny wylotowej - 0,27 m, wys. komina - minimum 0,39 m, długość świetlika kominowego - 0,52 m, minimalna szczelina otwarta na stałe w okresie zimy (bez siatki) 0,21 m/0,85 m,
2) w planowanym budynku inwentarskim do chowu krów zastosować kurtyny o minimalnych wymiarach wlotów; 1,9 m x 98 mb,
3) wykonać płytę obornikową o maksymalnej powierzchni 720 m2 wyposażoną w murek oporowy oraz kanalizację zbierającą odcieki z jej powierzchni,
4) wykonać szczelny zbiornik na gnojówkę o pojemności nie mniejszej niż 560 m3, umożliwiający gromadzenie co najmniej 4-miesięcznej produkcji tego nawozu. Zbiornik ten będzie zbiornikiem zamkniętym, w rozumieniu przepisów wydanych na podstawie ustawy Prawo budowlane dotyczących warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie,
5) na terenie fermy należy wykonać szczelny, zagłębiony i zakryty zbiornik bezodpływowy o pojemności 10 m3 na ścieki powstające podczas procesu mycia zbiornika na mleko, urządzeń udojowych, higienizacji pojemnika na mleko oraz hali udojowej,
6) konstrukcja silosu na kiszonki zapewni, że odcieki z zakiszonych roślin nie będą przedostawać się do gruntu,
7) ścieki technologiczne pochodzące z czyszczenia pomieszczeń i urządzeń do magazynowania mleka oraz ścieki bytowe zbierane będą w osobnych zbiornikach i następnie wywożone do oczyszczalni ścieków,
8) obory czyszczone będą z wykorzystaniem metody suchej i nie będą powstawać ścieki technologiczne z czyszczenia obór,
9) na terenie fermy należy wykonać szczelny zbiornik bezodpływowy na ścieki bytowe o pojemności 10 m3.
W uzasadnieniu decyzji Burmistrz podał, że wnioskodawca N.B. wnióśł o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla celów uzyskania decyzji wymienionej w art. 72 ust. 1 pkt 1 i 3 u.o.o.ś., tj. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz decyzji o pozwoleniu na budowę.
Następnie organ I instancji wskazał, że dla terenu przewidzianego pod wnioskowaną inwestycję nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Następnie organ podał że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał opinię z [...] marca 2015 r., nr [...], w której nie stwierdzono potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, natomiast Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wyraził opinię z [...] marca 2015 r., nr [...], iż dla przedmiotowego przedsięwzięcia istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, ustalając jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w pełnym zakresie (art. 66 u.o.o.ś).
Mając na uwadze powyższe postanowieniem z [...] marca 2015 r. Burmistrz nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz opracowania raportu o oddziaływaniu na środowisko w pełnym zakresie zgodnie z art. 66 u.o.o.ś. W dniu 3 kwietnia 2015 r. wnioskodawca przedłożył raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wraz z zapisem raportu w formie elektronicznej. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska pismem z [...] kwietnia 2015 r. wezwał wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień do raportu, natomiast Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pismem z [...] kwietnia 2015 r. zaopiniował pozytywnie przedmiotowe przedsięwzięcie. Biorąc pod uwagę raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz uzupełnienia wniesione przez inwestora, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...] czerwca 2015 r., nr [...], uzgodnił realizację przedsięwzięcia.
W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji Burmistrz wskazał, że przedłożony przez wnioskodawcę raport o oddziaływaniu na środowisko odpowiada art. 66 u.o.o.ś., a jego ustalenia, przy uwzględnieniu przedstawionych wyjaśnień i uzupełnień, są spójne, logiczne i przekonujące. Z powyższego raportu wynika, że przedsięwzięcie zlokalizowane będzie na działce nr ewid. [...]. Planowana inwestycja będzie się składała z budowy budynku obory w systemie wolnostanowiskowym z halą udojową i zapleczem socjalnym oraz urządzeniami niezbędnymi do prowadzenia produkcji mleka od stada krów mlecznych. Na podstawie dokonanej analizy posiadanych informacji w zakresie uwarunkowań przyrodniczych terenu planowanej inwestycji, w tym dokumentacji fotograficznej ustalono, iż teren planowanego przedsięwzięcia cechuje obecnie stosunkowo niska wartość przyrodnicza. Działka jest gruntem rolniczym o niskiej klasie bonitacji (RVI), dotychczas użytkowanym zgodnie z przeznaczeniem pod zasiewy zbóż, pozbawiona jest zadrzewień, zakrzewień i mokradeł. Otoczenie stanowią sosnowe bory w średnim wieku z domieszką brzozy. W odległości ok. 100 m od granicy działki znajdują się tereny przemysłowo-usługowe. Zgodnie ze schematem rozmieszczenia urządzeń przedsięwzięcia, całkowite przekształcenie gruntu nastąpi na prawie całej powierzchni działki (0,8497 ha). Najbliższa zabudowa mieszkaniowa położona jest natomiast w odległości ok. 160 m na zachód od planowanej inwestycji. W nowoprojektowanym budynku zwierzęta utrzymywane będą w systemie wolnostanowiskowym, na płytkiej ściółce z wydzielonymi legowiskami dla krów dojnych. Porodówka oraz sektor krów separowanych będą w kojcach na płytkiej ściółce bez wydzielonych stanowisk legowiskowych. Założenia projektowe budynku nie przewidują wypuszczania krów dojnych na okólniki. Jest to spowodowane zaprojektowaniem odpowiedniego systemu wentylacji i oświetlenia, które według informacji zawartych w przedłożonej dokumentacji, zagwarantuje odpowiednie warunki bytowe. Ze względu na zachowanie odpowiedniej czystości w poidle oraz przy poidle, planuje się poidła otwarte "korytowe" na uchylnym stelażu. W inwestycji planuje się wykonanie korytarzy gnojowych (ciągi komunikacyjne dla krów). Na terenie przedsięwzięcia funkcjonować będzie kanalizacja technologiczna odprowadzająca ścieki z mycia zbiornika na mleko, urządzeń udojowych i higienizacji pomieszczenia na mleko oraz hali udojowej. Ścieki przemysłowe odprowadzane będą do projektowanego zakrytego, szczelnego i zagłębionego zbiornika, a następnie wywożone będą przez uprawnionego odbiorcę do oczyszczalni ścieków. Obora czyszczona będzie z wykorzystaniem metody "suchej", nie będą powstawać ścieki technologiczne z czyszczenia obory. Padłe sztuki magazynowane będą w konfiskatorze usytuowanym przy płycie obornikowej, do czasu odbioru przez firmę zewnętrzną zajmującą się utylizacją padłych sztuk (nie dłużej niż 24 h). Woda dla celów produkcyjnych oraz socjalnych pobierana będzie z wodociągu komunalnego. Budynki inwentarskie nie wymagają ogrzewania. Na terenie przedsięwzięcia zlokalizowany będzie agregat prądotwórczy dla zapewnienia ciągłości pracy obory w warunkach przerw w dostawie energii.
W przedłożonym raporcie podano, że teren działki objętej planowaną inwestycją położony jest na obszarze Głównego Zbiornika Wód Podziemnych GZWP nr [...], na obszarze jednolitej części wód powierzchniowych rzecznych - [...] od [...] do ujścia z jeziora [...], nr europejski [...] (obszar dorzecza [...], region wodny Środkowej [...]). Teren ten charakteryzują wody niezagrożone nieosiągnięciem celów ze względu na zanieczyszczenia obszarowe, w tym azotanowe oraz niezagrożone ze względu na zanieczyszczenia punktowe i niezagrożone ze względu na pobory wód. Przedstawiony w raporcie sposób odprowadzania ścieków, jak również środki organizacyjno-techniczne, które zastosowane zostaną w celu ograniczenia negatywnego oddziaływania na wodę i środowisko gruntowo-wodne, gwarantują, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie będzie w jakikolwiek sposób przyczyniać się do obszarowego zanieczyszczenia wód. Zatem przedmiotowe przedsięwzięcie nie może spowodować nieosiągnięcia celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza ze względu na zanieczyszczenia punktowe i na pobory wód (nie następuje pobór z ujęć powierzchniowych).
Z omawianego przez organ I instancji raportu wynika także, że na etapie planowania przedmiotowej inwestycji przeanalizowano wariant alternatywny zakładający rezygnację z budowy silosów na kiszonki. Zamiast silosów inwestor zamierzał wykonywać kiszonki w foliowych rękawach ułożonych na gruncie. Pomimo rozwiązań technologicznych kiszenie w rękawach foliowych daje większe ryzyko przedostania się odcieków z kiszonek do gruntu, a także generuje więcej odpadów w postaci zużytej folii do kiszenia, która w tym przypadku jest jednorazowa. W przypadku folii stosowanej do przykrywania pryzm w tradycyjnych silosach, odpad taki powstaje w znacznie mniejszym zakresie, ponieważ folia ta jest wielokrotnego użycia. Wariant proponowany przez inwestora eliminuje w maksymalny sposób uciążliwości związane z pracą nowoprojektowanego obiektu, przy zachowaniu integralności ciągu technologicznego całej instalacji i wykorzystaniu istniejącej infrastruktury. Informacje o przedsięwzięciu przedstawione w raporcie są wystarczające do pełnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wykazują, że przy zastosowaniu odpowiednich rozwiązań technicznych, technologicznych i organizacyjnych, nie wystąpi negatywne oddziaływanie na środowisko.
W trakcie analizy rozwiązań technologicznych zidentyfikowano w raporcie najważniejsze problemy mogące wystąpić w związku z budową planowanego przedsięwzięcia. Uciążliwości wynikające z fazy realizacji inwestycji będą polegały głównie na: emisji zanieczyszczeń do powietrza i emisji hałasu pracujących maszyn i urządzeń sprzętu budowlanego, transportu dowożącego materiały na budowę obory, wykonującego wykopy i instalującego elementy poszczególnych instalacji. Mogą powstawać typowe odpady budowlane, których wytwórcą będzie wykonawca usług budowlanych. Uciążliwości te mają charakter czasowy i zostaną wyeliminowane po oddaniu obory i infrastruktury towarzyszącej do użytkowania. Zatem oddziaływanie to można określić jako nieznaczne, krótkotrwałe, lokalne i odwracalne, gdyż w pełni ustaną po ukończeniu prac budowlanych. Burmistrz w zaskarżonej decyzji określił warunki mające na celu zapewnienie ochrony gruntu, wód powierzchniowych i gruntowych przed zanieczyszczeniami, ochrony przed emisją pyłów i gazów do powietrza atmosferycznego oraz ochrony przed emisją hałasu do środowiska na etapie realizacji przedsięwzięcia (punkt I.2 ust. 1-4 oraz 8).
W przedłożonym organowi raporcie zidentyfikowano również najważniejsze problemy mogące wystąpić w związku z eksploatacją planowanego przedsięwzięcia. Eksploatacja projektowanej inwestycji może potencjalnie oddziaływać na takie elementy środowiska jak: powietrze, gleba i wody podziemne. Prowadzeniu instalacji do intensywnego chowu bydła towarzyszyć będą: 1. emisja do powietrza z następujących źródeł: a) chowu bydła, b) pojazdów obsługujących fermę, 2. hałas z następujących źródeł: a) środków transportu obsługujących inwestycję, b) budynku inwentarskiego, 3. wytwarzanie odpadów, 4. powstawanie ścieków, 5. powstawanie obornika i gnojówki.
Ponadto w raporcie uwzględniono oddziaływanie na stan powietrza budynku inwentarskiego w zakresie emisji zanieczyszczeń związanych bezpośrednio z chowem bydła. Na podstawie dokonanych obliczeń wykazano, że inwestycja nie będzie zagrażać w tym zakresie środowisku. Zanieczyszczenia emitowane do powietrza atmosferycznego przez planowane przedsięwzięcie takie jak: amoniak, siarkowodór, pył PM-10, pył PM-2,5 nie spowodują przekroczeń standardów jakości środowiska, określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r., Nr 16, poz. 87), poza terenem do którego inwestor posiada tytuł prawny. W obliczeniach pominięto emisję niezorganizowaną z uwagi m.in. na brak rozwiązań systemowych uwzględniających tego typu emisję. Ponadto w dokonanych obliczeniach nie uwzględniono zanieczyszczeń pochodzenia komunikacyjnego ze względu na znikomy wpływ ruchu pojazdów na środowisko. W zaskarżonej decyzji organ I instancji zobowiązał inwestora do spełnienia określonych warunków, których realizacja nie będzie powodować przekroczeń dopuszczalnych poziomów substancji w środowisku (punkt I.2 ust 4, punkt I.3 ust 1 i 2).
Dalej Burmistrz przytoczył, że z przedłożonego przez inwestora raportu wynika, iż głównym źródłem emisji hałasu będzie budynek inwentarski, w którym zlokalizowana będzie sprężarka, agregat prądotwórczy oraz urządzenia służące do udoju, a także ruch pojazdów po terenie inwestycji związany z dostarczaniem paszy/kiszonek, wygarnianiem i załadunkiem obornika oraz odbiorem bydła, gnojówki i obornika. Na podstawie dokonanych obliczeń wynika, że planowana inwestycja nie przekroczy dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r., poz. 112), zgodnie z którym dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wartości dopuszczalne wynoszą dla pory dnia 50 dB/A/, dla pory nocy 40 dB/A/. Z obliczeń rozprzestrzeniania się hałasu wynika, że na terenach zabudowy mieszkaniowej hałas od inwestycji w porze dnia nie przekroczy poziomu 17,2 dB, natomiast w porze nocnej przedsięwzięcie nie generuje uciążliwości akustycznej. Po szczegółowej analizie inwestycji w zakresie jej wpływu na klimat akustyczny, w tym przedstawionej symulacji rozprzestrzeniania hałasu ze wszystkich zidentyfikowanych źródeł wykazano, że działalność fermy krów mlecznych nie przekroczy dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku w porze dnia i nocy na terenach podlegających ochronie akustycznej (najbliższy budynek mieszkalny znajduje się w odległości ok. 160 m w linii prostej od planowanej inwestycji).
Z przedłożonego przez wnioskodawcę raportu wynika również, że eksploatacja planowanej obory związana będzie z powstawaniem odorów, czyli emisją do atmosfery substancji zapachowo-czynnych, takich jak: amoniak, czy siarkowodór. Jednak, na co zwrócił uwagę organ I instancji, dotrzymanie odpowiedniego reżimu gospodarowania odpadami, gnojówką i obornikiem z planowanej obory (sprawna organizacja załadunku i transportu oraz szczelny sposób magazynowania), a także zachowanie czystości w pomieszczeniach produkcyjnych, zminimalizują oddziaływanie odorotwórcze planowanej inwestycji.
Z eksploatacją związane jest również powstawanie nawozów naturalnych w postaci gnojówki i obornika. Inwestor wskazał, że gnojówka odprowadzana będzie do zbiornika o pojemności 560 m3. Obornik zmagazynowany będzie na płycie obornikowej o powierzchni 720 m2. Zgodnie z informacjami przedstawionymi w raporcie, gospodarstwo będzie posiadało wystarczającą powierzchnię dla płyty obornikowej oraz zapas pojemności na gnojówkę. Powstające nawozy naturalne wykorzystywane będą przez inwestora do organicznego nawożenia pól, bowiem jest on zobowiązany do przestrzegania warunków wykorzystywania obornika i gnojówki jako nawozów na podstawie odrębnych przepisów. Mając na uwadze powyższe organ I instancji nałożył na wnioskodawcę konieczność realizacji warunków określonych w punkcie I.2 ust. 10 i 11 oraz I.3 ust 2-5.
Z przedłożonego raportu wynika także, że w związku z eksploatacją inwestycji przewiduje się powstawanie odpadów komunalnych, odpadów niebezpiecznych oraz odpadów innych niż niebezpieczne. Burmistrz w zaskarżonej decyzji zobowiązał zatem inwestora do właściwego gospodarowania odpadami poprzez minimalizację ich ilości, selektywne magazynowanie w wydzielonych miejscach w sposób zabezpieczający środowisko gruntowo-wodne przed ewentualnymi zanieczyszczeniami oraz przekazywanie odpadów podmiotom posiadającym wymagane prawem zezwolenia w zakresie gospodarowania odpadami (zgodnie z punktem I.2 ust. 8 i 12 zaskarżonej decyzji).
Złożony przez inwestora raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko wykazał również oddziaływanie inwestycji na środowisko gruntowo-wodne. Związane to będzie z powstawaniem ścieków bytowych oraz ścieków powstałych podczas procesu czyszczenia i dezynfekcji pomieszczeń i urządzeń służących do magazynowania mleka, a także wód opadowych i roztopowych. Ścieki bytowe odprowadzane będą do szczelnego zbiornika bezodpływowego, zlokalizowanego po zachodniej stronie projektowanej obory, który po zapełnieniu zostanie opróżniony, a ścieki wywiezione na oczyszczalnię ścieków. Ścieki związane z czynnością pomieszczeń i urządzeń służących do magazynowania mleka odprowadzane będą do szczelnego zakrytego i zagłębionego zbiornika bezodpływowego zlokalizowanego przy zbiorniku na ścieki bytowe, a następnie po zapełnieniu zostaną wywiezione na oczyszczalnię ścieków. Wody opadowe i roztopowe nie będą ujmowane w żadne systemy zbierające i odprowadzane będą powierzchniowo do gruntu na tereny zielone w obrębie działki, do której inwestor posiada tytuł prawny. Zatem spełnienie warunków określonych przez Burmistrza w zaskarżonej decyzji (punk I.2 ust. 9-11 oraz punkt I.3 ust. 3-6 i ust. 9) zapewni ochronę wód powierzchniowych i podziemnych.
Nadto z raportu przedłożonego organowi wynika, iż na terenie planowanej inwestycji nie stwierdzono chronionych siedlisk przyrodniczych, ani gatunków roślin i grzybów podlegających ochronie. Teren inwestycyjny jest miejscem występowania gatunków zwierząt, w tym podlegających ochronie na podstawie ustawy o ochronie przyrody, jednak warunki tam panujące nie posiadają walorów optymalnych do ich rozwoju z uwagi na ubogie siedlisko oraz intensywną gospodarkę rolną.
Organ I instancji zwrócił uwagę, że teren planowanego przedsięwzięcia znajduje się w granicach obszaru chronionego krajobrazu "[...]", ustanowionego na mocy rozporządzenia Nr [...] Wojewody z dnia [...] lutego 2005 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. Woj. z 2005 r. Nr 9 poz. 172, z późn. zm.). Na terenie obowiązuje m.in. zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy. Teren planowanego przedsięwzięcia znajduje się jednak poza obszarami Natura 2000. Najbliżej położone obszary chronionego krajobrazu znajdujące się w odległości ok. 5 km od terenu planowanego przedsięwzięcia. Jednak Burmistrz w zaskarżonej decyzji zaznaczył, że z uwagi na konieczność zniwelowania negatywnych skutków oddziaływania przedsięwzięcia na przyrodnicze elementy środowiska, podczas jego realizacji i eksploatacji (szczególnie w okresie rozrodu zwierząt, w tym gatunków podlegających ochronie), stawia się warunek, iż prace realizacyjne zostaną przeprowadzone poza głównym okresem lęgowym ptaków, tj. poza miesiącami kwiecień, maj, czerwiec, a w wypadku konieczności prowadzenia prac w tym czasie będą one wykonywane pod ścisłym nadzorem specjalisty zoologa po uprzednim wykluczeniu możliwości lęgów (gniazd ptasich) na tym terenie.
Organ zaznaczył, że w oparciu o przedłożony raport analiza oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie zakazów obowiązujących w obszarze chronionego krajobrazu "[...]" wskazuje, iż realizacja inwestycji nie spowoduje przekroczenia zakazów obowiązujących w tym obszarze. Budowa obory dla krów mlecznych wiąże się z prowadzeniem racjonalnej gospodarki rolnej i zgodnie z dokumentacją, spełnia wymogi dobrej praktyki środowiskowej.
W dalszej części uzasadnienia swojej decyzji Burmistrz wyjaśnił, że nie stwierdzono konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś., pod warunkiem, że we wniosku o wydanie decyzji nie zostaną dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w raporcie. Ponadto ze względu na charakter oddziaływania, wielkość emitowanych zanieczyszczeń oraz lokalizację inwestycji w znacznej odległości od granic państwa, a także lokalny zakres oddziaływania, organ nie stwierdził konieczności przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko.
Pismem z [...] października 2019 r. N S.A., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, na podstawie art. 157 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wniosła o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] lipca 2015 o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację planowanej inwestycji, polegającej na budowie obory wolnostanowiskowej dla krów mlecznych wraz z niezbędną infrastrukturą. Nadto na podstawie art. 159 § 1 k.p.a. skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania w/w decyzji, jako że okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Pełnomocnik spółki N zarzucił naruszenie art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 66 ust. 1 pkt 3b u.o.o.ś.
W uzasadnieniu przedłożonego wniosku strona skarżąca wyjaśniła, że szczegółowy zakres zagadnień, jakie muszą zostać uwzględnione w raporcie środowiskowym ustawodawca określił w art. 66 u.o.o.ś.. Przepis ten stanowi jednocześnie odesłanie do art. 62 ust. 1 w/w ustawy, w którym opisano zasadniczy przedmiot analizy raportu środowiskowego. Zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś., podczas sporządzania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko analizie i ocenie powinien zostać poddany m.in. bezpośredni i pośredni wpływ planowanej inwestycji na (i) środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi (lit. a), (ii) dobra materialne (lit. b) oraz (iii) dostępność do złóż kopalin (lit. e). Dalej skarżąca spółka wskazała, że zgodnie z ustalonym orzecznictwem, raport środowiskowy powinien "mieć charakter kompleksowy i odnosić się do wszystkich możliwych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia". Katalog informacji, jakie mają zostać umieszczone w raporcie nie wyczerpuje jego zakresu w razie zidentyfikowania innego rodzaju zagrożeń.
Następnie N S.A. podkreśliła, że przy ul. [...] (w odległości około 120 m od planowanej inwestycji) mieści się prowadzony przez spółkę zakład produkcji spożywczej, a powstające w nim produkty stanowią dobra materialne w rozumieniu u.o.o.ś. Strona skarżąca zarzuciła, że przedłożony przez wnioskodawcę raport o oddziaływaniu planowanej inwestycji na środowisko nie uwzględnia kwestii oddziaływania na znajdujący się w bliskim sąsiedztwie zakład produkcyjny. W przedmiotowym raporcie ujęto jedynie sposób oddziaływania na obiekty zabytkowe oraz krajobraz kulturowy, nie uwzględniono natomiast dóbr materialnych, co stanowi wyraźne naruszenie art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. b u.o.o.ś. Na poparcie swojego stanowiska strona skarżąca dołączyła do wniosku:
– opinię z [...] marca 2019 r. sporządzoną przez Polski Instytut Bezpieczeństwa i Żywności a dotycząca zagrożeń, które planowana inwestycja może wywołać dla zakładu,
– analizę Ligi Ochrony Przyrody Okręg wpływu budowy obory wolnostanowiskowej dla krów mlecznych wraz z niezbędną infrastrukturą na zakład produkcji spożywczej N S.A. Oddział sporządzoną przez dr O.C. oraz mgr inż. M.C.,
– ekspertyzę prof. dr hab. S.I. ze Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego dotyczącą zagrożeń sanitarno-epidemiologicznych dla zakładu produkcyjnego N S.A. Oddział, jakie mogą zdarzyć się po zrealizowaniu planowanego przedsięwzięcia.
Skarżąca spółka zaznaczyła, że przedłożone do wniosku załączniki wyraźnie pokazują, że aktywność wynikająca z uruchomienia planowanej inwestycji może wywołać wzrost zagrożenia epidemiologicznego w związku z występowaniem szkodników w postaci owadów latających oraz gryzoni, które mogą się namnażać i przedostawać do należącego do niej zakładu produkcyjnego. Szkodniki przenoszą patogenne mikroorganizmy, takie jak bakterie, wirusy i grzyby oraz mogą przenosić pasożyty. Zdaniem strony skarżącej nie ulega wątpliwości, że przedostawanie się wspomnianych wyżej insektów oraz gryzoni do zakładu specjalizującego się w wytwarzaniu produktów spożywczych, może powodować szkodę na mieniu spółki. W szczególności spółka zaznaczyła, że produkty powstające w zakładzie oparte są na surowcach mącznych, szczególnie narażonych na działanie owadów.
W dalszej części uzasadnienia złożonego wniosku N S.A. wskazała, że budowa planowanej inwestycji w bliskiej odległości od zakładu może zagrażać bezpieczeństwu i higienie produkcji w tymże zakładzie. Spółka zobowiązana jest przestrzegać standardy higieny wynikające z Rozporządzenia (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych, które ustanawia ogólne zasady higieny dla podmiotów prowadzących przedsiębiorstwa spożywcze. Niespełnianie przez skarżąca spółkę wspólnotowych wymagań odnośnie higieny i bezpieczeństwa żywności uniemożliwiłoby zakładowi produkcyjnemu wprowadzanie wytworzonych w nim produktów do obrotu, na co jasno wskazuje art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r, o bezpieczeństwie żywności i żywienia (t.j. Dz.U. z 2018 poz. 1541).
Następnie strona skarżąca wyjaśniła, że w przedłożonym przez inwestora raporcie oraz decyzji środowiskowej organu uwzględniono jedynie wpływ planowanego przedsięwzięcia na osoby, które zostaną zatrudnione przy obsłudze inwestycji. Zdaniem skarżącej autorzy raportu posłużyli się generalnym stwierdzeniem mówiącym, że "wpływ na inne osoby, niezatrudnione przy obsłudze inwestycji jest trudny do oszacowania" (str. 21 raportu). Strona zaznaczyła, że szczegółowo przeanalizowany powinien zostać wpływ działalności inwestycji na warunki życia okolicznej ludności oraz zdrowie konsumentów, którzy korzystają z produktów spożywczych wytwarzanych w zakładzie należącym do spółki, co również stanowi rażące naruszenie art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a u.o.o.ś.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 3b u.o.o.ś., raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko powinien także uwzględnić kwestię oddziaływania, jakie na środowisko dane przedsięwzięcie wywiera w połączeniu z inną inwestycją, a więc tzw. oddziaływanie skumulowane. Zdaniem strony w przedmiotowym raporcie odniesiono się do tej kwestii w sposób lakoniczny. Spółka zwróciła także uwagę, że w raporcie w części poświęconej wpływowi planowanej inwestycji na klimat akustyczny nie odniesiono się do kumulowania hałasu pochodzącego z obory wolnostanowiskowej z oddziaływaniem akustycznym zakładu produkcyjnego. W wyniku tego Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wezwał inwestora do uzupełnienia raportu w tej części. Jednak w ocenie skarżącej uzupełnienie raportu w tym zakresie także zostało przedstawione w sposób ogólny. Strona zwróciła uwagę, że przede wszystkim nie uwzględniono poziomu hałasu emitowanego z zakładu spółki. Wpływ akustyczny obu inwestycji na otoczenie oparty był zatem jedynie na pomiarach dźwiękowych poczynionych na terenie planowanej inwestycji oraz w odniesieniu do okolicznej flory. Nie uwzględniono w uzupełnieniu raportu wpływu skumulowanego hałasu na warunki życia okolicznych mieszkańców.
W przedłożonym przez spółkę N S.A. wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza zarzucono także naruszenie art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. e u.o.o.ś., albowiem zdaniem skarżącej zarówno raport (oraz jego uzupełnienie), a także wydana przez organ decyzja pomija kwestię oddziaływania planowanej inwestycji na dostępność do okolicznych złóż kopalin. Wskazano jedynie, że w pobliżu działki, na której ma być zlokalizowana inwestycja istnieją dwa tego typu złoża. Ponadto zdaniem strony skarżącej organ I instancji przyjął błędną podstawę prawną wydanej decyzji. Mianowicie zamiast powołanego art. 71 ust. 2 pkt 1 u.o.o.ś., który odnosi się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, powinien wskazać jako podstawę przepis art. 71 ust. 2 pkt 2 u.o.o.ś.
Ustosunkowując się do złożonego przez spółkę wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lipca 2015 r. Burmistrz w piśmie z [...] grudnia 2019 r. wskazał w pierwszej kolejności, że średni obrót stada utrzymywany będzie na poziomie 115 krów dorosłych z wydzielonymi sektorami dla różnych grup bydła. Dalej organ zaznaczył, że autorzy raportu o oddziaływaniu planowanej inwestycji na środowisko dokonując analizy poziomu i rodzajów substancji wprowadzanych do powietrza, przy uwzględnieniu aktualnych przepisów prawnych oraz metodyki (w tym określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu oraz w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu) wykazali, że oddziaływanie inwestycji mieści się w obowiązujących normach. Organ podkreślił, że wytwarzany przez zwierzęta obornik stanowić będzie nawóz organiczny, a inwestor obowiązany będzie do przestrzegania "programu azotanowego" zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 5 czerwca 2018 r.
Następnie organ odniósł się do zarzucanego przez skarżącą spółkę zagrożenia sanitarno-epidemiologicznego oraz zanieczyszczeń mikrobiologicznych. Burmistrz wyjaśnił, że gospodarstwo prowadzące hodowlę krów mlecznych zalicza się do przedsiębiorstw sektora spożywczego (podobnie jak zakład produkcyjny N S.A.), które jest zobowiązane do przestrzegania Rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych. Rozporządzenie to narzuca na przedsiębiorstwa spożywcze szereg działań mających na celu ochronę przed zanieczyszczeniami środków spożywczych. Dodatkowo gospodarstwo produkujące surowe mleko musi spełnić wymogi Rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego. W rozporządzeniu nr 853/2004 szczegółowo określono m.in. wymogi zdrowotne w zakresie produkcji mleka surowego i higieny w gospodarstwach produkujących mleko. Według jego zapisów surowe mleko musi pochodzić od zwierząt, które nie wykazują żadnych objawów chorób zakaźnych przenoszonych na ludzi poprzez mleko i które mają dobry ogólny stan zdrowia i nie wykazują żadnych objawów choroby mogącej powodować zakażenie mleka, zatem w interesie hodowcy jest eliminacja zagrożeń chorobotwórczych i utrzymanie wysokich standardów w gospodarstwie, ponieważ oddziałuje to na wydajność produkcji oraz zdrowotność zwierząt.
Strona skarżąca nie zgodziła się także z twierdzeniem że środki techniczno-organizacyjne, które zostaną zastosowane przez inwestora gwarantują, iż przedsięwzięcie nie będzie w jakikolwiek sposób przyczyniać się do obszarowego zanieczyszczenia wód. Dołączona przez skarżącą do wniosku Analiza Ligi Ochrony Przyrody wskazuje wyraźnie, że wody opadowe i roztopowe z terenów utwardzonych ciągów komunikacyjnych i placów oraz z połaci dachowych nie będą ujmowane w żadne systemy zbierające i będą odprowadzane powierzchniowo na tereny zieleni w obrębie działki do której inwestor posiada tytuł prawny, a nieoczyszczone wody opadowe i roztopowe, które trafią do środowiska gruntowego mogą stanowić zagrożenie dla wód gruntowych i podziemnych. Nadto w przedłożonej przez skarżącą Analizie Ligi Ochrony Przyrody stwierdzono, iż z uwagi na płytkie zaleganie pierwszego piętra wodonośnego istnieje realna możliwość jego zanieczyszczenia.
Ponadto skarżąca spółka podkreśliła, że wywodzone przez organ zapewnienie ochrony przed zagrożeniami sanitarno-epidemiologicznymi oraz zanieczyszczeniami mikrobiologicznymi poprzez przestrzeganie przez inwestora stosownych rozporządzeń również nie daje gwarancji ochrony dla znajdujących się w sąsiedztwie nieruchomości. Spółka w przedłożonym piśmie ponownie wskazała, że zarówno raport (wraz z jego uzupełnieniem) oraz decyzja organu I instancji nie uwzględniły sposobu oddziaływania inwestycji – wielostanowiskowej obory – na znajdujący się w pobliżu zakład produkcyjny, który obowiązany jest do przestrzegania szczególnych norm prawnych związanych z higieną środków spożywczych, co stanowi istotne naruszenie prawa podważające prawidłowość wydanej przez Burmistrza decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2020 r., nr [...], na podstawie art. 156 § 1, art. 157 k.p.a. z uwzględnieniem art. 62, art. 66, art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 80 ust. 1, art. 82 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.o.o.ś. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z [...] lipca 2015 r., nr [...].
Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności wyjaśniło, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, a stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić tylko wówczas, gdy zostanie bezspornie ustalone wystąpienie jednej z ustawowych przyczyn nieważności określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Następnie SKO wskazało, że strona skarżąca jako podstawę stwierdzenia nieważności decyzji podała rażące naruszenie prawa wynikające z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 66 ust. 1 pkt 3b u.o.o.ś. Organ II instancji podał, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji art. 62 ust. 1 u.o.o.ś. stanowił, że w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia:
1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na:
a) środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi,
b) dobra materialne,
c) zabytki,
d) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-c,
e) dostępność do złóż kopalin;
2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;
3) wymagany zakres monitoringu.
Następnie organ odwoławczy stwierdził, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko spełnia wymogi określone w art. 66 ust. 1 u.o.o.ś., Dalej SKO podało, że zgodnie z art. 80 ust. 1 u.o.o.ś., jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:
1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;
2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;
3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;
4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.
Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił również, że z treści art. 82 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś. wynika, że w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ określa rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia a), warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich b), wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1, w szczególności w projekcie budowlanym, w przypadku decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14 i 18 c).
W oparciu natomiast o § 3 ust. 1 pkt 103 lit. b Rozporządzenia do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zaliczało się chów lub hodowlę zwierząt, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 51, w liczbie nie mniejszej niż 40 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza (DJP), jeżeli działalność ta prowadzona będzie na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy.
Następnie Kolegium odniosło się do zarzutu skarżącej w zakresie braku precyzyjnego określenia obsady krów w planowanej inwestycji. Zdaniem SKO zarzut ten jest nieuzasadniony, bowiem zarówno z raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko jak i z decyzji organu I instancji wynika, że wszystkie przeliczenia i założenia dotyczą wykazanych maksymalnych ilości sztuk krów w liczbie 141 DJP.
Organ odwoławczy podał również, że w planowanej inwestycji nie będzie ścieków technologicznych, bowiem przewidziane jest czyszczenie obory tzw. metodą suchą. Bezpodstawne jest również twierdzenie skarżącej o zanieczyszczeniach wód opadowych i roztopowych pochodzących z powierzchni utwardzonych i terenów nieutwardzonych na terenie inwestycji. Obornik ma być gromadzony na płycie obornikowej, a odcieki z tej płyty gromadzone w zbiorniku na gnojówkę. Przedstawiony w uzupełnieniu raportu sposób załadunku i wywozu obornika oraz gnojowicy wyklucza możliwość zanieczyszczenia ciągów komunikacyjnych, a w konsekwencji przedostawania się zanieczyszczeń do gruntu i wody. Również sposób zbierania i odprowadzania ścieków oraz przedstawione rozwiązania techniczno-organizacyjne (m.in. zastosowanie w obiekcie inwentarskich szczelnych posadzek) zminimalizują negatywne oddziaływanie na wodę oraz środowisko gruntowo-wodne.
Odnosząc się natomiast do kwestii emisji substancji do powietrza dla pyłów i gazów poza terenem do którego inwestor posiada tytuł prawny Kolegium podkreśliło, że z raportu wyraźnie wynika, iż nie stwierdzono przekroczeń stężeń jednogodzinowych i średniorocznych emisji tych substancji. Nie stwierdzono również przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu instalacji w środowisku. SKO, powołując się na przedłożony organowi I instancji raport, wskazało że nie było konieczności ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania, ponieważ wszelkie uciążliwości związane z planowanym przedsięwzięciem będą zamykać się w granicach terenu, do którego inwestor posiada tytuł prawny.
Nadto zdaniem Kolegium w przedmiotowej sprawie wykluczono jakiekolwiek skumulowane oddziaływanie inwestycji z innymi przedsięwzięciami. Organ II instancji zwrócił uwagę, że uzasadnienie raportu w tym zakresie jest lakoniczne, jednak mając na uwadze treść całego raportu (wraz z jego uzupełnieniem), z którego wynika brak negatywnego odziaływania inwestycji na środowisko, w szczególności poza teren działki nr [...], należy przyjąć, że wniosek ten jest prawidłowy. SKO podkreśliło również, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepisy u.o.o.ś. nie przewidywały obowiązku zawarcia w raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko informacji dotyczących kumulowania się z innymi przedsięwzięciami w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, a wymóg ten został wprowadzony dopiero od 1 stycznia 2017 r. poprzez wprowadzenie do ustawy o.o.ś. art. 66 ust. 1 pkt 3b.
Następnie organ odwoławczy odniósł się do przedłożonych wraz z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza załączników, w których skarżący wskazał na potencjalny wzrost zagrożenia epidemiologicznego w związku z możliwością występowania szkodników w postaci owadów latających oraz gryzoni. Kolegium wyjaśniło, że uwzględniając brak przekroczenia norm emisji zanieczyszczeń do powietrza, brak negatywnego oddziaływania na wodę i środowisko gruntowo-wodne (prawidłowa gospodarka ściekowa, metoda sucha usuwania obornika, gromadzenie odpadów w szczelnych zbiornikach, szczelne posadzki w budynku inwentarskim, utwardzone ciągi komunikacyjne, kontener na padłe sztuki, zbiornik na gnojówkę, silosy na kiszonki, zbiorniki na ścieki bytowe i technologiczne), zarzuty skarżącego w tym zakresie mają jedynie hipotetyczny charakter. Wskazane przez skarżącą spółkę zagrożenia, o których mowa w załączonych do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji dokumentach nie są potwierdzone żadnymi dowodami. Kolegium podkreśliło, że o ile planowana działalność prowadzona będzie zgodnie z wymogami określonymi w decyzji środowiskowej, nie będzie ona stwarzać zagrożenia epidemiologicznego, zachowanie przez inwestora określonych w decyzji organu I instancji warunków uniemożliwi rozwój i rozprzestrzenianie się szkodników.
Zarzut naruszenia art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. e u.o.o.ś. Kolegium również uznało za bezpodstawny. Z raportu wynika, że złoża kopalin występują w otoczeniu inwestycji w promieniu 2,5 km w odległościach około 930 m i 2,3 km czyli w oddaleniu od inwestycji, natomiast art. 66 u.o.o.ś. nie określa żadnych wymagań wobec raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko w stosunku do złóż kopalin. Nadto organ II instancji zwrócił szczególną uwagę, że decyzja Burmistrza z [...] lipca 2015 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji polegającej na budowie obory wolnostanowiskowej narzuca na inwestora określone rozwiązania w celu ochrony środowiska. Kolegium wskazało, że w raporcie (pkt 9.6 oddziaływanie na dobra materialne0 brak jest oceny oddziaływania planowanej inwestycji na dobra materialne. Z treści raportu wynika jednak, że zasięg oddziaływana inwestycji ograniczy się do terenu działki [...]. Dlatego, że oddziaływanie na dobra materialne nie wystąpi nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa. W konsekwencji zdaniem organu II instancji nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. b u.o.o.ś. Z podobnych względów planowana inwestycja nie będzie miała wpływu na zdrowie i warunki życia ludzi. W ocenie Kolegium nieuzasadniony jest zatem w ocenie Kolegium zarzut naruszenia art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a u.o.o.ś.
Ustosunkowując się natomiast do zarzutu podniesionego przez pełnomocnika strony skarżącej w zakresie powołanie się przez organ I instancji w podstawie prawnej decyzji na przepis art. 71 ust. 2 pkt 1 u.o.o.ś. SKO wskazało, że nie miało to znaczenia w niniejszej sprawie, ponieważ Burmistrz zastosował właściwy przepis art. 71 ust. 2 pkt 2 u.o.o.ś. - przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, co wynika z § 3 ust. 1 pkt 103 lit. b Rozporządzenia.
Ponadto organ II instancji wyjaśnił, że zaskarżona decyzja określa środowiskowe uwarunkowania realizacji planowanego przedsięwzięcia. Decyzja ta poprzedza realizację przedsięwzięcia i tak jak decyzje o warunkach zabudowy, czy o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, nie wpływa nawet bezpośrednio na uprawnienia i obowiązki inwestora. Dlatego nie jest możliwe wstrzymanie wykonania takiej decyzji, ponieważ nie wywołuje ona bezpośrednich skutków w zakresie realizacji przedsięwzięcia i nie zachodzi też niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody taką decyzją.
Kolegium badając z urzędu pozostałe przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji wynikające z art. 156 § 1 k.p.a. nie znalazło podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja Burmistrza nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości; nie dotyczyła sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; nie była niewykonalna w dniu jej wydania; w razie wykonania nie wywoływała czynu zagrożonego karą oraz nie zawierała wad powodujących jej nieważność z mocy prawa.
Od powyższej decyzji pismem z [...] sierpnia 2020 r. N S.A., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę, w której zarzuciła naruszenia art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. b u.o.o.ś. oraz art. 62 ust. 1 pkt 1 lit a. u.o.o.ś. w związku z art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a. poprzez bezzasadną odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z [...] lipca 2015 r., nr [...].
Strona skarżąca w uzasadnieniu przedłożonej skargi w pierwszej kolejności wyjaśniła, że jako podstawę wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji przyjęła art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. b u.o.o.ś., poprzez całkowite pominięcie w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wpływu inwestycji na dobra materialne spółki. Skarżąca jako podstawę wniosku wskazała także naruszenie powyższego przepisu, poprzez niepoddanie ocenie w raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko oraz wydanej decyzji środowiskowej bezpośredniego i pośredniego wpływu planowanej inwestycji na zdrowie ludzi. Skarżąca spółka podkreśliła, że uwzględnienie kwestii negatywnego wpływu przedsięwzięcia na zakład produkcyjny mogłoby i w praktyce powinno doprowadzić do wydania przez organ I instancji decyzji odmawiającej zgody na realizację inwestycji, a co najmniej zdaniem strony, do nałożenia na inwestora dodatkowych obowiązków związanych z monitorowaniem przedmiotowego oddziaływania. W ocenie strony skarżącej decyzja środowiskowa powinna zostać w całości uznana za nieważną.
W dalszej części uzasadnienia złożonej skargi strona odniosła się do twierdzeń Kolegium zawartych w zaskarżonej decyzji, iż wywody spółki o możliwości rozprzestrzeniania się i przedostawania poza teren inwestycji, w szczególności na teren zakładu produkcyjnego N, owadów i gryzoni, a w konsekwencji możliwość wystąpienia chorób oraz niszczenia dóbr materialnych, mają jedynie hipotetyczny charakter, niepoparty żadnymi dowodami. Skarżąca podkreśliła, że takie twierdzenia mają hipotetyczny charakter, bowiem trudno w oparciu o szczegółowe dokumenty odnieść się przyszłościowo do nieistniejącej jeszcze inwestycji – obory wolnostanowiskowej dla krów mlecznych. Strona wyjaśniła, że na obecnym etapie może jedynie wykazać, iż istnieje wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia tego typu zagrożenia (co uczyniła poprzez przedłożenie wraz z wnioskiem trzech różnych opinii ekspertów). Skarżąca zaznaczyła, że zgodnie z art. 75 k.p.a. opinie biegłych ekspertów mogą stanowić dowód w sprawie, a załączone przez stronę opinie nie zostały jej zdaniem przez Kolegium uwzględnione. Spółka wskazała, że z opinii wyraźnie wynika, iż autorzy raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko powinni przeprowadzić analizę wpływu przedsięwzięcia na zakład produkcyjny, czego organ nie uwzględnił. W ocenie skarżącej stanowi to wyraźną podstawę do stwierdzenia, iż zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów strona wniosła na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. o uchylenie decyzji organu II instancji w całości, a także zobowiązanie Kolegium na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji, bądź na podstawie art. 135 p.p.s.a. stwierdzenie przez sąd jej nieważności. Alternatywnie strona wniosła na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. o stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji w całości a także zobowiązanie Kolegium na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji, bądź na podstawie art. 135 p.p.s.a. stwierdzenie przez sąd jej nieważności.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. Dz.U. z 2021 r., poz.137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).
Sprawa została rozpoznana, po zawiadomieniu stron i umożliwieniu im wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem orzeczenia na posiedzeniu niejawnym, zarządzonym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).
Zdaniem Sądu skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przedmiotem oceny Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa obory wolnostanowiskowej dla krów mlecznych wraz z niezbędną infrastruktura na działce nr ewid. gr. [...]".
Należy wskazać, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą winno być ustalenie, czy dana decyzja dotknięta została jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., a nie ponowne rozpoznanie sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym (por. wyroki NSA: z dnia 22 maja 1987 r., IV SA 1062/86, ONSA 1987 r., nr 1, poz. 35 , z dnia 28 maja 1985 r., I SA 89/85, GAP 1987, nr 23, s. 43, z dnia 5 sierpnia 2014 r., I OSK 11/13, www.orzeczenia.nas.gov.pl – dalej CBOSA). W postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności decyzji organ ma obowiązek rozpatrzyć sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a., a zatem nie może rozpatrzyć sprawy, co do jej istoty tak jak w postępowaniu odwoławczym. Działanie organu w tym trybie zasadniczo różni się od postępowania zwykłego, albowiem obowiązkiem organu jest wyłącznie ocena kwestii ściśle prawnych. Jego przedmiotem jest wyłącznie ustalenie czy kwestionowana decyzja dotknięta jest którąś z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., np. czy została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Oceny takiej organ nadzoru dokonuje w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania kwestionowanej decyzji. Należy wskazać, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Przy czym, oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy (prima facie) sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Niemniej, nawet ustalenie oczywistego naruszenia prawa nie przesądza jeszcze o zasadności zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Dla gradacji naruszenia i stwierdzenia, że wystąpiła ww. przesłanka nieważności ważne jest ustalenie, jakie skutki społeczno-gospodarcze wywołuje badana/kwestionowana w omawianym trybie decyzja. Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, iż niezbędna jest jej eliminacja tak, jak gdyby od początku nie została wydana. Restrykcyjność sankcji nieważności powoduje, że winna mieć ona zastosowanie tylko w wypadkach ściśle wskazanych przez ustawodawcę i tylko z powodu kardynalnego naruszenia przepisów. Szersza wykładnia pojęcia rażącego naruszenia prawa prowadziłaby do zatarcia różnicy pomiędzy trybem instancyjnej kontroli decyzji, a trybami nadzwyczajnymi (zob. wyrok NSA z 19 grudnia 2018 r., II OSK 697/18, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). Z kolei skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (zob. wyrok NSA z 7 października 2011 r., II OSK 1521/10, CBOSA). Rażące naruszenie dotyczy przepisów prawa materialnego, jak i ustrojowych (kompetencyjnych) lub procesowych, o ile takie naruszenie procedury pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy, czyli przekłada się bezpośrednio na treść decyzji (zob. wyrok NSA z 13 września 2007 r., II OSK 1212/06, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 lipca 2016 r., IV SA/Po 100/16, CBOSA). W judykaturze dopuszcza się uznanie za rażące naruszenie prawa istotnych uchybień procesowych, ale tylko wówczas, gdy nie przeprowadzono żadnego postępowania dowodowego albo rozstrzygnięto o innej sprawie albo powołano się na nieistniejący przepis, czy jawnie uchybiono regułom postępowania (wyrok NSA z dnia 27 lutego 2020 r., I OSK 1720/18, CBOSA).
Należy wskazać, że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy wadliwa decyzja (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r., II SA/ 2164/92, wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., II OSK 50/11, CBOSA). Charakter planowanej inwestycji, rodzaj prowadzonej działalności przez stronę skarżącą (wytwarzanie produktów spożywczych), usytuowanie Zakładu skarżącej, uzasadnia wniosek, że stronie skarżącej przysługuje interes prawny (art. 140 k.c., art. 144 k.c.) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Materialnoprawną podstawę decyzji Burmistrza z dnia Burmistrza z dnia [...] lipca 2015 r. w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa obory wolnostanowiskowej dla krów mlecznych wraz z niezbędną infrastruktura na działce nr ewid. gr. [...]" stanowiły przepisy u.o.o.ś. Zgodnie z art. 71 ust. 1 u.o.o.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania dla realizacji konkretnego przedsięwzięcia. Uzyskanie tejże decyzji jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 u.o.o.ś.). Przepis art. 80 ust. 1 u.o.o.ś. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji) odnoszący się do decyzji środowiskowej wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stanowił, że decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ wydaje, biorąc pod uwagę:
1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;
2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;
3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;
4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone;
Właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (ust. 2).
W art. 82 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś. wskazano natomiast co właściwy organ winien określić w decyzji wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest przy tym decyzją uznaniową, co oznacza, że organ właściwy do wydania tej decyzji jest zobligowany wydać tę decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania określone przepisami ustawy. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa wyłącznie wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. Należy podkreślić, że rolą postępowania środowiskowego jest zidentyfikowanie negatywnych skutków wykonywania i późniejszej eksploatacji inwestycji oraz wskazanie działań, które mają im zapobiec lub je zminimalizować do poziomu zgodnego z prawem, a nie wydanie generalnej zgody na wykonanie przedsięwzięcia.
W sprawie zakończonej wydaniem przez Burmistrza decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. został sporządzony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Należy podkreślić, że dokument ten jest rodzajem dowodu, któremu prawo materialne przypisuje szczególne wymagania. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest dokumentem, którego prawidłowe sporządzenie wymaga od jego autora określonej wiedzy fachowej i który w efekcie obejmuje tzw. wiadomości specjalne. Mimo, że raport nie jest opinią biegłego w technicznoprawnym tego słowa znaczeniu, tj. w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., gdyż jest sporządzany nie na zlecenie organu, lecz inwestora, to raportowi - z uwagi zwłaszcza na jego kompleksowość, fachowość i centralne miejsce w procedurze oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przypisuje się szczególną wartość - moc dowodową (por. wyrok NSA z 11 lipca 2013 r., II OSK 639/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). Wyłączenie możliwości stosowania art. 84 k.p.a. w stosunku do dowodu, jakim jest raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko powoduje, że omawiany środek dowodowy ma charakter dokumentu prywatnego inwestora, będącego dowodem w postępowaniu administracyjnym, który musi zostać oceniony przez organ wydający decyzję określającą uwarunkowania środowiskowe zgodnie z art. 80 k.p.a. Ocena przedłożonego raportu powinna w szczególności dotyczyć spełnienia przez niego warunków, o jakich mowa w art. 66 u.o.o.ś. oraz jego aktualności i rzetelności sporządzenia. Sam organ nie jest przy tym związany treścią raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, co powoduje, że dokonując jego oceny powinien dążyć do wydania rozstrzygnięcia odpowiadającego wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasadzie prawdy obiektywnej. W szczególności organ powinien ustalić, czy opracowanie zawiera komplet niezbędnych informacji pozwalających na ocenę przedsięwzięcia i jego oddziaływania na środowisko oraz informacji identyfikujących rodzaj i skalę skutków środowiskowych, a także społecznych. Organ nie jest związany treścią raportu, a ustalenia w nim zawarte mogą służyć wydaniu decyzji, gdy raport jest rzetelny, spójny oraz wolny od niejasności i nieścisłości. Raport może być kwestionowany przez strony, jak również przedstawicieli społeczeństwa (por. wyrok NSA z dnia 2 października 2008 r., II OSK 1113/07, wyrok NSA z 23 lutego 2007 r., II OSK 363/06, CBOSA). Nie można tracić z pola widzenia, że decyzje środowiskowe są opiniowane i uzgadniane przez organy specjalistyczne. Nie należy zatem oczekiwać, aby organ wydający decyzję środowiskową badał raport pod kątem szczegółowych rozwiązań technicznych, technologicznych, wymagających wiedzy specjalnej, które to zagadnienia są przedmiotem analizy organów specjalistycznych opiniujących i uzgadniających planowane przedsięwzięcie (zob. wyrok NSA z dnia 19 maja 2016 r., II OSK 2176/15, CBOSA). Podważenie ustaleń raportu przez stronę postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może nastąpić, co do zasady, jedynie przez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, którego wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności z wnioskami zawartymi w raporcie przedłożonym przez inwestora (por. wyroki NSA z: 17 listopada 2015 r., II OSK 602/14; 28 lipca 2016 r., II OSK 2661/14; 28 października 2016 r., II OSK 844/16, 1 grudnia 2020 r., II OSK 430/18, CBOSA).
Zdaniem skarżącej spółki decyzja z dnia [...] lipca 2015 r. Burmistrza została wydana z rażącym z naruszeniem prawa, tj. art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. b u.o.o.ś. poprzez całkowicie pominięcie w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko kwestii wpływu planowanej inwestycji na dobra materialne spółki, a także art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a u.o.o.ś. poprzez niepoddanie ocenie w raporcie środowiskowym oraz decyzji środowiskowej bezpośredniego oraz pośredniego wpływu planowanej inwestycji na zdrowie ludzi. Przepis art. 62 ust. 1 u.o.o.ś. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji) stanowił, że w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia:
1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na:
a) środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi,
b) dobra materialne,
c) zabytki,
d) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-c,
e) dostępność do złóż kopalin;
2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;
3) wymagany zakres monitoringu.
W ocenie Sądu prawidłowa jest ocena Kolegium, że złożony przez inwestora raport spełnia wymogi wynikające z art. 66 ust. 1 u.o.o.ś. Organ II instancji podkreślił, że decyzja Burmistrza z [...] lipca 2015 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji polegającej na budowie obory wolnostanowiskowej narzuca na inwestora określone rozwiązania w celu ochrony środowiska. Kolegium wskazało, że w planowanej inwestycji nie będzie ścieków technologicznych, bowiem przewidziane jest czyszczenie obory tzw. metodą suchą. Obornik ma być gromadzony na płycie obornikowej, a odcieki z tej płyty gromadzone w zbiorniku na gnojówkę. Przedstawiony w uzupełnieniu raportu sposób załadunku i wywozu obornika oraz gnojowicy wyklucza możliwość zanieczyszczenia ciągów komunikacyjnych, a w konsekwencji przedostawania się zanieczyszczeń do gruntu i wody. Również sposób zbierania i odprowadzania ścieków oraz przedstawione rozwiązania techniczno-organizacyjne (m.in. zastosowanie w obiekcie inwentarskich szczelnych posadzek) zminimalizują negatywne oddziaływanie na wodę oraz środowisko gruntowo-wodne. Zastosowane rozwiązania zminimalizują również oddziaływanie odorotwórcze inwestycji. Kolegium podkreśliło, że z raportu wyraźnie wynika, iż nie stwierdzono przekroczeń stężeń jednogodzinowych i średniorocznych emisji substancji dla pyłów i gazów poza terenem do którego inwestor posiada tytułu prawny. Nie stwierdzono również przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu instalacji w środowisku. Nadto w przedmiotowej sprawie wykluczono jakiekolwiek skumulowane oddziaływanie inwestycji z innymi przedsięwzięciami.
Kolegium wskazało, że raport nie zawiera oceny oddziaływania inwestycji na dobra materialne skarżącej spółki. W ocenie Sądu zasadnie jednak organ uznał, opierając się na ustaleniach raportu, że oddziaływanie planowanej inwestycji zamknie się w granicach działki inwestora (s. 60 raportu). Należy podnieść, że taki wniosek znajduje również potwierdzenie w pozytywnej opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego i w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska uzgadniającym realizację przedsięwzięcia. Wskazać trzeba, że podstawą orzeczeń tych wyspecjalizowanych organów w zakresie wymogów sanitarnych i środowiskowych stanowił przedłożony przez inwestora raport. Zatem stanowisko zawarte w tym raporcie mogło być podstawą wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2015 r., II OSK 2207/13, CBOSA). Z przedstawionych względów należy podzielić stanowisko Kolegium, że planowana inwestycja nie będzie miała negatywnego wpływu na warunki życia ludzi oraz dobra materialne spółki.
Sąd podziela stanowisko SKO, że z uwagi na brak przekroczenia norm emisji zanieczyszczeń do powietrza, brak negatywnego oddziaływania na wodę i środowisko gruntowo-wodne (prawidłowa gospodarka ściekowa, metoda sucha usuwania obornika, gromadzenie odpadów w szczelnych zbiornikach, szczelne posadzki w budynku inwentarskim, utwardzone ciągi komunikacyjne, kontener na padłe sztuki, zbiornik na gnojówkę, silosy na kiszonki, zbiorniki na ścieki bytowe i technologiczne), zarzuty strony skarżącej w zakresie możliwych zagrożeń dla mienia spółki i bezpieczeństwa produkcji, posiadają jedynie hipotetyczny charakter. Kolegium trafnie wskazało, że o ile planowana działalność prowadzona będzie zgodnie z wymogami określonymi w decyzji środowiskowej, nie będzie ona stwarzać zagrożenia epidemiologicznego, zachowanie przez inwestora określonych w decyzji organu I instancji warunków uniemożliwi rozwój i rozprzestrzenianie się szkodników.
Należy dodać, że sama strona skarżąca podnosi w skardze, że możliwość rozprzestrzeniania się i przedostawania poza teren inwestycji, w szczególności na teren zakładu skarżącej owadów i gryzoni, a w konsekwencji wystąpienia chorób oraz niszczenia dóbr materialnych spółki ma hipotetyczny charakter. Nie można zatem uznać, że przedstawione przez stronę skarżącą ekspertyzy świadczą o tym, że przedmiotowa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wskazać trzeba, że naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Stwierdzenia nieważności należy dokonywać wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych, gdzie zaistnienie przesłanek, o jakich mowa w art. 156 § 1 k.p.a., nie budzi najmniejszych wątpliwości. Wady decyzji wymienione wyczerpująco w art. 156 § 1 pkt 1 - 6 k.p.a. oraz wady nieważności wynikające z przepisów odrębnych mają charakter materialnoprawny. Ich występowanie powoduje skutek w postaci ułomnego stosunku prawnego. Istniejące wady tkwią zaś w samej decyzji i godzą w elementy podmiotowe stosunku prawnego, jak i w jego przedmiot lub też w podstawę prawną (vide: wyrok NSA z dnia 30 lipca 2019 r., II OSK 1652/18, CBOSA).
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi taka sytuacja. Tym samym zdaniem Sądu prawidłowe jest stanowisko Kolegium, że decyzja z dnia [...] lipca 2015 r. Burmistrza nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a i b u.o.o.ś. Organ wyjaśnił również z jakich powodów nie mógł zostać naruszony art. 66 ust. 1 pkt 3b u.o.o.ś. W sprawie nie wystąpiły inne przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a.
Z powyższych względów skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw należało oddalić (art. 151 p.p.s.a.).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę