II SA/GO 615/05

II SA/Go 615/05 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2006-04-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Grażyna Staniszewska /przewodniczący/
Joanna Brzezińska /sprawozdawca/
Michał Ruszyński
Symbol z opisem
6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędziowie Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.), Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant Anna Paprocka, po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości, II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Rada Gminy w dniu [...] lutego 2005 r., na podstawie art. 30 ust. 6 i art. 91 d pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112
z późn.zm.), zwanej dalej "Kartą Nauczyciela", oraz art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia
8 marca 1990 r. o samorządzie gminny (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn.zm.), podjęła uchwałę nr [...] w sprawie ustalenia regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków – motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy oraz niektórych innych składników wynagrodzenia w szkołach prowadzonych przez Gminę. W § 4 uchwały wskazano, że uchwała wchodzi w życie
z dniem podjęcia, z mocą obowiązującą od dnia [...] stycznia 2005 r. do [...] grudnia 2005 r.
W dniu 12 maja 2005 r. Wojewoda, na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, zaskarżył powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. Organ nadzoru zarzucił uchwale istotne naruszenie przepisów art. 30 ust. 6a ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela.
W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że w trakcie podejmowania przedmiotowej uchwały naruszono art. 30 ust. 6a Karty Nauczyciela, zgodnie z którym projekt uchwalonego regulaminu wynagradzania i przyznawania dodatków do wynagrodzenia dla nauczycieli podlega uzgodnieniu ze związkami zawodowymi zrzeszającymi nauczycieli
z terenu gminy. Zdaniem skarżącego projekt zaskarżonej uchwały nie został uzgodniony ze związkami zawodowymi zrzeszającymi nauczycieli. Na podstawie dokumentów przekazanych przez Radę Gminy w trakcie postępowania nadzorczego organ nadzoru stwierdził, iż związki zawodowe nauczycieli otrzymały projekt uchwały w sprawie regulaminu i jedynie wyraziły swoją opinię co do proponowanych zapisów, jednakże nigdy nie podpisano protokołu uzgodnień dotyczącego zapisów uchwały. Skarżący uważa, że zapis art. 30 ust 6a oznacza konieczność poddania projektu stanowionego aktu sformalizowanej procedurze uzgodnieniowej z podmiotami upoważnionymi do tej formy uczestnictwa
w procesie stanowienia prawa. Instrumentem tej procedury winny być protokoły uzgodnień
i ewentualnych rozbieżności, a nie jedynie zapewnienie przez organ prawotwórczy informacji o projekcie decyzji prawotwórczej.
Odpowiadając na skargę Rada Gminy, zwana dalej "Rada", wniosła o jej oddalenie stwierdzając, iż zgodnie z utrwalonymi w doktrynie oraz judykaturze poglądami dla uchwalenia regulaminu wynagradzania nie jest konieczna zgoda organizacji związkowej na brzmienie jego wszystkich punktów. Jako nietrafny Rada oceniła zarzut Wojewody, iż regulamin wynagradzania powinien być uzgodniony ze związkami zawodowymi w drodze sformalizowanej procedury uzgodnieniowej, gdyż takowa mogłaby jedynie wynikać z ustawy lub aktu wykonawczego wydanego na podstawie delegacji ustawowej. W ocenie organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego dla uzgodnienia, o którym mowa w art. 30 ust. 6a Karty Nauczyciela, wystarczy jedynie wyrażenie przez organizacje związkową opinii i ewentualnych zastrzeżeń co do postanowień regulaminu oraz ustosunkowanie się do niej przez organ stanowiący.
Rada wskazała, iż w przedmiotowej sprawie Związek Nauczycielstwa Polskiego Oddział wyraził swą opinię i zastrzeżenia w piśmie z dnia [...] lutego 2005 r. Doszło również w tym dniu do spotkania, na którym Wójt obiecywał przeanalizowanie zgłoszonych zastrzeżeń. Kwestie związane z regulaminem były również szczegółowo omawiane na posiedzeniu Komisji Zdrowia, Oświaty, Kultury i Spraw Socjalnych. Część zastrzeżeń ZNP została uwzględniona w regulaminie. Pozostałe wnioski zostały odrzucone, gdyż konsekwencje ich wprowadzenia mogłyby prowadzić do przekroczenia możliwości finansowych gminy, bądź też były nieprecyzyjne lub dotyczyły jedynie stylistycznej redakcji regulaminu i jej oceny.
Rada podkreśliła także, iż zgodnie z panującymi w doktrynie poglądami, wyrażonymi na gruncie art. 772 § 4 Kodeksu pracy, w komentarzu do przepisu o bardzo zbliżonym brzmieniu, dla skutecznego uchwalenia regulaminu nie jest niezbędne wyrażenie przez organizację związkową bezwarunkowej zgody na brzmienie jego wszystkich zapisów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z przepisem § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004 r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw
z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz.U. Nr 187, poz. 1926) w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 187, poz. 1927) sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie województwa lubuskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005 roku – zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim. Mając powyższe na uwadze, na mocy cytowanych przepisów, Sąd ten
z dniem 1 lipca 2005 r. stał się właściwym do rozpoznania przedmiotowej skargi.
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z przepisem art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminny po upływie terminu 30 dni od dnia doręczenia organowi nadzoru uchwały rady gminy nie może on we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Przystępując do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy należy podkreślić, iż Sąd,
w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie, podziela tę linię orzecznictwa sądów administracyjnych, zgodnie z którą organ nadzoru nad działalnością komunalną, składając skargę na uchwałę lub zarządzenie organu jednostki samorządu terytorialnego, nie został przez ustawodawcę ograniczony żadnym terminem końcowym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2005 r., sygn. akt II OSK 320/05, ONSAiWSA z 2006 r. nr 1, poz. 7; z dnia 13 stycznia 2005 r. sygn. akt OSK 1575/04, OSS z 2005 r., nr 3, poz. 70). Wykładnia zarówno przepisów rozdziału 10 ustawy o samorządzie gminnym, jak i przepisów procedury sądowoadministracyjnej nie daje bowiem podstaw do wywiedzenia innego terminu poza terminem początkowym tj. po upływie miesiąca od doręczenia aktu organowi nadzoru, w którym może on we własnym zakresie stwierdzić nieważność nadzorowanego wadliwego aktu prawnego.
Zgodnie z przepisem art. 30 ust. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz.U. Nr z1997 r. Nr 56, poz. 357 z późn.zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2005 r. nadanym ustawą z dnia 15 lipca 2004 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 179, poz. 1845) organ prowadzący szkołę będący jednostką samorządu terytorialnego, uwzględniając przewidywaną strukturę zatrudnienia, określa corocznie dla nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego, w drodze regulaminu obowiązującego od dnia [...] stycznia do dnia [...] grudnia:
1) wysokość stawek dodatków, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oraz szczegółowe warunki przyznawania tych dodatków, z zastrzeżeniem art. 33 i 34,
2) szczegółowe warunki obliczania i wypłacania wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe i godziny doraźnych zastępstw, z zastrzeżeniem art. 35 ust. 3,
3) wysokość i warunki wypłacania składników wynagrodzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 4, o ile nie zostały one określone w ustawie lub w odrębnych przepisach
- w taki sposób, aby średnie wynagrodzenia nauczycieli, składające się ze składników, o których mowa w ust. 1, odpowiadały na obszarze działania danej jednostki samorządu terytorialnego co najmniej średnim wynagrodzeniom nauczycieli, o których mowa odpowiednio w ust. 3 i 4.
W myśl przepisu art. 30 ust. 6a ww. ustawy, powyższy regulamin podlega uzgodnieniu ze związkami zawodowymi zrzeszającymi nauczycieli.
Przedmiotem sporu pomiędzy stronami pozostaje okoliczność, jak powinna przebiegać procedura uzgadniania projektu przedmiotowej uchwały organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego z właściwymi związkami zawodowymi, aby wypełniona została, niedostatecznie sprecyzowana przez ustawodawcę, dyspozycja przepisu art. 30 ust. 6a Karty Nauczyciela. Wyjaśnienia wymaga zatem charakter postępowania uzgadniającego.
Określenia "w porozumieniu", "w uzgodnieniu", "przy udziale", po zasięgnięciu opinii" występują dość często w przepisach prawnych upoważniających organ prawotwórczy do stanowienia prawa. Mogą one wyrażać także więzy współzależności pomiędzy tymi organami a różnymi podmiotami o charakterze społecznym, jako przejaw uspołecznienia procesu tworzenia prawa. Zatem od doboru powyższych pojęć w przepisach dotyczących działalności prawotwórczej uzależniony winien być zarówno stopień związania organu prawotwórczego określoną decyzją organu z nim współdziałającego, jak też treść wzajemnych praw i obowiązków tych organów.
W tym celu prawodawca winien użyć określeń dostatecznie ostrych, bądź też posłużyć się dodatkowo innymi środkami wskazującymi na istotę używanego pojęcia, w szczególności poprzez określenie konsekwencji prawnych braku owego współdziałania przy tworzeniu prawa. Jednakże należy stwierdzić, iż dodając do przepisu art. 30 Karty Nauczyciela ustęp 6a, ustawodawca poprzestał na wskazaniu, że "regulamin podlega uzgodnieniu ze związkami zawodowymi zrzeszającymi nauczycieli", bez bliższego określenia charakteru owych uzgodnień oraz treści praw i obowiązków organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego oraz organizacji związkowych uprawnionych do współuczestnictwa w procesie tworzenia prawa miejscowego.
W znaczeniu językowym "uzgodnienie" oznacza czynność polegającą na "likwidowaniu rozbieżności", "ujednolicaniu", czy też "ustalaniu"( Słownik Poprawnej Polszczyzny PWN pod red. A.Markowskiego, Warszawa 2002 r.), podczas gdy pod pojęciem "opiniowania" rozumie się "wyrażanie opinii", "ocenianie" . Podkreślenia wymaga fakt, iż nie należy pojęcia "uzgadniania" interpretować jako bezwzględny obowiązek osiągnięcia zgody, lecz raczej na fakt uzgadniania i sam proces "podlegania uzgodnieniu" czyli dochodzenia do tej zgody.
Zagadnienie to było wielokrotnie przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego. Przede wszystkim należy jednakże zwrócić uwagę na orzeczenie Trybunału z dnia 17 marca 1998 r. sygn. akt U 23/97, OTK 1998/2/11, w uzasadnieniu którego wskazano, że: "uzgodnienie" nie może zawsze oznaczać całkowitej i powszechnej zgody między organem prawotwórczym i wszystkimi podmiotami uczestniczącymi w procesie stanowienia aktu normatywnego na wszystkie rozwiązania tego aktu, lecz oznaczać musi poddanie treści stanowionych aktów sformalizowanej procedurze uzgodnieniowej z podmiotami upoważnionymi do tej formy uczestnictwa w procesie stanowienia aktu normatywnego w celu jej osiągnięcia. Instrumentem tej procedury winny być protokoły uzgodnień, ale też rozbieżności w razie braku zgody na treść rozwiązań aktu. Osiągnięcie zgody uzależnione jest bowiem nie tylko od woli stron, ale też innych, zewnętrznych wobec tej woli czynników". Szczególne znaczenie powyższe ograniczenie nabiera w odniesieniu do regulaminów wynagradzania, których wysokość kształtowana jest pośrednio także środkami przewidzianymi w budżecie, co uwzględniać musi organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, w ocenie Sądu, współuczestnictwo uprawnionych przedstawicieli organizacji związkowych zrzeszających nauczycieli
z organem stanowiącym jednostki samorządu terytorialnego, w procesie stanowienia regulaminu wynagradzania nauczycieli, o którym mowa w art. 30 ust. 6 i 6a Karty Nauczyciela, nie może ograniczyć się jedynie do umożliwienia związkom zawodowym opiniowania projektu aktu prawnego. Zakłada ono bowiem nie tylko obowiązek zapewnienia przez organ informacji o projekcie aktu normatywnego, lecz również rzeczywistą dyskusję o merytorycznej treści tego projektu, możliwość prezentowania różnych stanowisk, próby ich ujednolicania i wzajemnego dostosowania do oczekiwań partnerów, tak by w konsekwencji doprowadzić do wypracowania ostatecznej, w miarę możliwości wspólnej i optymalnej treści decyzji prawotwórczej. Jednocześnie, tak określona procedura uzgodnienia aktu prawotwórczego wymaga, aby w razie wystąpienia nie dających się usunąć rozbieżności co do treści proponowanych rozwiązań i konieczności przyjęcia wersji projektodawcy, konieczność ta była dostatecznie umotywowana.
Ten kierunek interpretacji potwierdza również wykładnia systemowa. Kierując się bowiem regułą racjonalnego ustawodawcy należy uznać, iż dodając do przepisu art. 30 Karty Nauczyciela regulację ust. 6a ustawodawca używając sformułowania, iż regulaminy "podlegają uzgodnieniu" ze związkami zawodowymi, celowo wyodrębnił te akty prawne spod działania normy ogólnej – szczegółowej procedury opiniowania projektów aktów prawnych - uregulowanej przepisem art. 19 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 z późn.zm.). Jednocześnie, podkreślając tę odrębność, ustawodawca nadał przepisowi art. 30 ust. 6a brzmienie tożsame z zapisem art. 4 ust. 2 Karty nauczyciela.
Mając na uwadze powyższe, Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie, uznał, iż podejmując w dniu [...] lutego 2005 r. uchwałę nr [...] w sprawie ustalenia regulaminu określającego wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków (...), Rada Gminy naruszyła w istotny sposób przepis art. 30 ust. 6a Karty Nauczyciela, nie uzgadniając przedmiotowego regulaminu w dostatecznym zakresie ze wszystkimi związkami zawodowymi zrzeszającymi nauczycieli, lecz poprzestając jedynie na umożliwieniu organizacji związkowej wyrażenia opinii w zakresie projektowanego regulaminu.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wskazała, iż Związek Nauczycielstwa Polskiego Oddział wyraził swą opinię i zastrzeżenia dotyczące projektu przedmiotowej uchwały w piśmie z dnia [...] lutego 2005 r.. W dniu tym doszło także do spotkania z Wójtem Gminy, który obiecywał przeanalizowanie zgłoszonych zastrzeżeń. Część zastrzeżeń organizacji związkowej została uwzględniona w regulaminie. Ponadto kwestie dotyczące regulaminu były szczegółowo omawiane na posiedzeniu Komisji Zdrowia, Oświaty i Kultury i Spraw Społecznych. W ocenie Rady wyrażenie przez organizację związkową opinii i zastrzeżeń dotyczących projektu regulaminu wyczerpuje pojęcie uzgodnienia
w rozumieniu art. 30 ust. 6a Karty Nauczyciela.
Sąd nie podzielił stanowiska Rady Gminy dotyczącego stosowania
w przedmiotowej sprawie art. 772 § 4 Kodeksu pracy, gdyż (niezależnie od początkowych rozbieżności) w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym regulaminy wynagradzania nauczycieli określane przez organ prowadzący szkołę (art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela) nie stanowią regulaminu wynagradzania w rozumieniu art. 772 § 1 Kodeksu pracy, zatem nie podlegają trybowi uzgodnienia określonemu w art. 772 § 4 Kp (vide uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 24 września 2001 r. sygn OPS 7/01, ONSA 2002 r., nr 1, poz. 8; wyrok z dnia 10 lipca 2001 r. sygn. akt SA/Wr 2729/00. OSS 2001 r., nr 1, poz. 8) . Ponadto analiza treści powyższych orzeczeń prowadzi do wniosku, że do dnia wprowadzenia do Karty Nauczyciela omawianego zapisu art. 30 ust. 6a, projekty przedmiotowych regulaminów podlegały opiniowaniu przez związki zawodowe
w trybie art. 19 ustawy o związkach zawodowych (w zw. z art. 4 ust. 1 Karty Nauczyciela). Potwierdza to wskazane wyżej stanowisko Sądu, iż od dnia 1 stycznia 2005 r., na mocy przepisu szczególnego – art. 30 ust. 6a, podlegają one na etapie ich projektowania "dalej idącej" procedurze uzgadniania ze związkami zawodowymi.
Niezależnie od powyższego, badając zgodność przedmiotowej uchwały z prawem, Sąd z urzędu stwierdził, iż podejmując ją Rada Gminy naruszyła także w sposób rażący przepisy art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz.U. z 2005 r. Nr 190, poz. 1606), w związku z art. 42 ustawy
z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz pośrednio przepis art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie z przepisem art. 88 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły akty prawa miejscowego. W myśl przepisu art. 94 Konstytucji organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie
i w granicach zobowiązań zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów, przy czym zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa.
W odniesieniu do aktów prawa miejscowego stanowionych przez gminę zasady te zostały sprecyzowane w przepisach art. 40 - 42 ustawy o samorządzie gminnym. Akty prawa miejscowego stanowić może rada gminy (co do zasady) w formie uchwały, na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym oraz upoważnień zawartych w innych ustawach. Należy podkreślić, iż każdy akt prawny zawierający normy o charakterze generalnym (czyli nie odnoszące się do indywidualnie oznaczonego podmiotu, lecz do pewnej kategorii potencjalnych adresatów) oraz abstrakcyjnym tj. mogące zostać wykorzystane
w nieograniczonej liczbie przypadków w przyszłości, wydany przez ustawowo upoważniony do tego organ administracji publicznej, w granicach tego upoważnienia, staje się aktem powszechnie obowiązującym - aktem prawa miejscowego. Niezależnie zatem od woli organu stanowiącego takiego rodzaju akt normatywny, zobowiązany jest on ustanowić go oraz bezwzględnie ogłosić (podać do publicznej wiadomości) w sposób określony przepisami ustawy, co zapewni obywatelom – członkom społeczności lokalnej możliwość zapoznania się z treścią powszechnie obowiązującego przepisu prawa.
Tak też, w art. 30 ust. 6 Karty Nauczyciela, ustawodawca zawarł szczegółowe upoważnienie ustawowe dla jednostki samorządu terytorialnego prowadzącej szkoły, do określenia dla nauczycieli poszczególnych stopni awansu zawodowego wskazanych tam stawek, sposobów wyliczenia oraz wypłacania określonych składników wynagrodzenia.
W wykonaniu tej delegacji Rada Gminy podjęła na podstawie uchwałę z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] ustalając regulamin określający wysokość oraz szczegółowe warunki przyznawania nauczycielom dodatków – motywacyjnego, funkcyjnego i za warunki pracy oraz niektórych innych składników wynagrodzenia w szkołach prowadzonych przez Gminę, która w ocenie Sądu jako akt generalny odnoszący się do wszystkich nauczycieli zatrudnionych w szkołach prowadzonych przez Gminę,
w pełnym zakresie odpowiada opisanemu wyżej kryterium aktu prawa miejscowego.
Podkreślenia wymaga także fakt, iż charakter przedmiotowej uchwały jako aktu prawa miejscowego został przesądzony i utrwalony także w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku z dnia 1 marca 2001 r. sygn. akt SA/Bk 1532/2000, OSP 2002 r., nr 11, poz. 138; wyrok NSA Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z dnia 10 lipca 2001 r. sygn. akt SA/Wr 2729/00, OSS 2002 r., nr 1, poz. 19).
Przedmiotowa uchwała Rady Gminy stanowiąca akt prawa miejscowego
w postanowieniu końcowym § 4 stanowi, że "wchodzi w życie z dniem podjęcia, z mocą obowiązującą od dnia [...] stycznia 2005 r. do [...] grudnia 2005 r." Jednocześnie uchwałodawca nie przewidział ogłoszenia aktu w wojewódzkim dzienniku urzędowym.
W zakresie zasad i trybu ogłaszania aktów normatywnych zarówno Konstytucja RP, jak i ustawa o samorządzie gminnym (art. 42) odsyłają do regulacji ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych, która w art. 2 ust. 1 wskazuje, iż ogłoszenia aktu normatywnego w dzienniku urzędowym jest obowiązkowe, warunkuje ono wejście aktu w życie. Akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy (art. 4 ust. 1). Ponadto
w uzasadnionych i wskazanych w ustawie przypadkach, akty normatywne mogą wejść
w życie w terminie krótszym niż 14 dni od dnia ogłoszenia, a nawet z tym dniem. Wprawdzie przepis art. 5 ww. ustawy dopuszcza możliwość nadania takiemu aktowi wstecznej mocy obowiązującej w sytuacji, gdy zasady demokratycznego państwa prawnego nie stoją temu na przeszkodzie (co wymagałoby szczegółowego uzasadnienia przyczyn), jednakże gmina nie odwołała się do tego przepisu. Jednakże nie wyłącza to obowiązku podania ich do publicznej wiadomości poprzez ogłoszenie we właściwym urzędowym publikatorze. Konsekwencją bowiem zaniechania ogłoszenia aktu prawa miejscowego w dzienniku urzędowym, jest brak nabycia przez niego mocy obowiązującej jako powszechnie obowiązującego aktu normatywnego na danym terenie.
Z tych powodów cytowany zapis § 4 uchwały – aktu prawa miejscowego, z rażącym naruszeniem wskazanych wyżej przepisów rangi ustawowej, określa tryb oraz datę wejścia uchwały w życie (z dniem podjęcia przez radę gminy) pomijając ustawowy obowiązek ogłoszenia we właściwym dzienniku urzędowym. Przepis ten, obejmuje swoim zakresem cały akt prawny dlatego też stwierdzone przez Sąd naruszenie prawa skutkuje obligatoryjnym stwierdzeniem nieważności uchwały w całości.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Gorzowie Wielkopolskim, na podstawie przepisu art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270
z późn.zm.), w związku z art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, stwierdził nieważność przedmiotowej uchwały Rady Gminy z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] stanowiącej akt prawa miejscowego, w całości.
Organ nadzoru – Wojewoda, na mocy przepisu art. 100 ustawy o samorządzie gminnym, korzystał z ustawowego zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu. Wobec braku wniosku strony skarżącej o zwrot ewentualnych innych kosztów, w myśl art. 200 i 205 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie orzeczono w tym zakresie.