II SA/Go 598/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji odmawiających żołnierzowi nagrody rocznej, uznając, że sprawa została już wcześniej rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją, co narusza zasadę ne bis in idem.
Skarżący, ppor. P.S., został dwukrotnie pozbawiony nagrody rocznej za 2004 rok z powodu nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie. Pierwsza decyzja z sierpnia 2004 r. odmówiła przyznania nagrody na podstawie przepisów, które w dniu wydania były już nieobowiązujące. Druga decyzja z stycznia 2005 r. odmówiła przyznania dodatkowego uposażenia rocznego za ten sam okres. Sąd uznał, że druga decyzja narusza zasadę ne bis in idem, ponieważ sprawa została już rozstrzygnięta pierwszą, ostateczną decyzją, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności obu decyzji.
Sprawa dotyczyła skargi ppor. P.S. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej odmawiającą wypłaty nagrody rocznej za 2004 rok. Żołnierz został pozbawiony nagrody z powodu nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie trwającej dłużej niż dwa dni. Pierwsza decyzja w tej sprawie, wydana w sierpniu 2004 r., odmówiła przyznania nagrody rocznej na podstawie przepisów, które w dniu jej wydania były już nieobowiązujące. Mimo to, decyzja ta stała się ostateczna. Następnie, w styczniu 2005 r., wydano kolejną decyzję odmawiającą przyznania dodatkowego uposażenia rocznego za ten sam okres, tym razem na podstawie przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Sąd administracyjny w Gorzowie Wlkp. stwierdził nieważność obu decyzji. Kluczowym argumentem sądu było naruszenie zasady ne bis in idem (nie można być karanym dwa razy za ten sam czyn), ponieważ sprawa została już rozstrzygnięta pierwszą, ostateczną decyzją. Sąd podkreślił, że druga decyzja, dotycząca tej samej materii, była wydana w sytuacji, gdy sprawa była już prawomocnie zakończona, co stanowiło podstawę do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, taka decyzja, która stała się ostateczna, nawet jeśli wydana na nieobowiązujących przepisach, rozstrzyga sprawę merytorycznie i nie może być ponownie rozstrzygana inną decyzją, co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności tej drugiej decyzji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pierwsza decyzja, mimo wad prawnych, stała się ostateczna i rozstrzygnęła sprawę. Druga decyzja dotycząca tej samej materii narusza zasadę ne bis in idem (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.), co skutkuje jej nieważnością.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (14)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
ustawa o uposażeniu żołnierzy art. 2 § ust. 2 pkt 3
Ustawa o uposażeniu żołnierzy
rozporządzenie MON art. 3 § ust. 1 pkt 4
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie nagród rocznych, nagród pieniężnych w formie wyróżnienia oraz zapomóg dla żołnierzy
rozporządzenie MON art. 7 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie nagród rocznych, nagród pieniężnych w formie wyróżnienia oraz zapomóg dla żołnierzy
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.w.ż.z. art. 83 § ust. 4
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
rozporządzenie MON art. 2
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie przyznawania żołnierzom zawodowym dodatkowego uposażenia rocznego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.w.ż.z. art. 83 § ust. 1 pkt 4 ppkt 1
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
u.s.w.ż.z. art. 83 § ust. 1 pkt 4 pkt 5
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
u.s.w.ż.z. art. 83 § ust. 1
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
u.s.w.ż.z. art. 83 § ust. 6
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
p.p.s.a. art. 210 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pierwsza decyzja odmawiająca nagrody została wydana na podstawie przepisów, które w dniu jej wydania były już nieobowiązujące. Druga decyzja odmawiająca nagrody dotyczyła sprawy już rozstrzygniętej inną ostateczną decyzją, co narusza zasadę ne bis in idem. Żołnierz został dwukrotnie pozbawiony nagrody za ten sam okres nieobecności.
Godne uwagi sformułowania
decyzja ta stała się ostateczna decyzja ta w żaden sposób nie odnosiła się do poprzednio wydanej decyzji Ne bis in idem procedatur decyzja organu administracji państwowej rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tegoż organu, a nie stanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów kpa jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa
Skład orzekający
Ireneusz Fornalik
przewodniczący
Maria Bohdanowicz
sprawozdawca
Michał Ruszyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasady ne bis in idem w kontekście decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących uprawnień żołnierzy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych i nagród rocznych, ale zasada ne bis in idem ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie podstawowych zasad proceduralnych, takich jak ne bis in idem, nawet w sprawach dotyczących uprawnień finansowych żołnierzy. Podwójne karanie za ten sam czyn jest zawsze interesujące.
“Żołnierz dwukrotnie pozbawiony nagrody rocznej – sąd stwierdza nieważność decyzji!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Go 598/05 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2006-04-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-07-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Ireneusz Fornalik /przewodniczący/ Maria Bohdanowicz /sprawozdawca/ Michał Ruszyński Symbol z opisem 6191 Żołnierze zawodowi Skarżony organ Dowódca Jednostki Wojskowej Treść wyniku Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.),, Asesor WSA Michał Ruszyński, Protokolant Krzysztof Rogalski, po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi P.S. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty nagrody rocznej stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji Dowódcy Jednostki Woskowej nr [...] z dnia [...]r. Uzasadnienie W dniu [...] sierpnia 2004r. Dowódca Jednostki Wojskowej wydał decyzję Nr [...] na podstawie art. 2 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy /tj. Dz. U. z 2002r. Nr 76 poz. 693/ w związku z § 3 ust.1 pkt 4 i § 7 ust.1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lipca 2000r. w sprawie nagród rocznych, nagród pieniężnych w formie wyróżnienia oraz zapomóg dla żołnierzy /tj. Dz. U z 2000r. Nr 65 poz. 770/ oraz art. 104 kpa – o nie przyznaniu ppor. P.S. nagrody rocznej za 2004r. bowiem w dniach od [...] do [...] lutego 2004r. był nieobecny w służbie i tej nieobecności nie usprawiedliwił. Decyzja ta stała się ostateczna. W dniu [...] stycznia 2005r. Dowódca Jednostki Wojskowej wydał decyzję Nr [...] na podstawie art. 83 ust. 4 i art. 104 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz. U. Nr 179 poz. 1750/ oraz § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 kwietnia 2004r. w sprawie przyznawania żołnierzom zawodowym dodatkowego uposażenia rocznego /Dz. U. Nr 108 poz. 1146/ i art. 104 kpa o nie przyznaniu por. P.S. dodatkowego uposażenia rocznego za 2004r. w wysokości jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym bowiem był nieobecny w służbie w 2004r. przez okres dłuższy niż dwa dni robocze w ciągu roku i nie usprawiedliwił tej nieobecności. Decyzja ta w żaden sposób nie odnosiła się do poprzednio wydanej decyzji w dniu [...] sierpnia 2004r. a regulującej tą samą merytorycznie materię prawną. Od tej decyzji por. P.S. wniósł odwołanie do dowódcy Jednostki Wojskowej. W odwołaniu podniósł, że w lutym 2004r. przechodził okres depresji, musiał zażywać leki, które spowodowały, że zapomniał o zwolnieniu lekarskim. Po zakończeniu leczenia złożył meldunek dowódcy i za nieusprawiedliwione dni poniósł konsekwencje finansowe w postaci pozbawienia nagrody rocznej za 2004r. W styczniu 2005r. po raz drugi za ten sam okres nieobecności w pracy decyzją nr [...] został pozbawiony uposażenia rocznego w wysokości jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym już na podstawie innych przepisów prawnych obowiązujących od 1 lipca 2004r. Decyzją z dnia [...] marca 2005r. Nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz. U. Nr 179 poz. 1750/ i § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 kwietnia 2004r. w sprawie przyznawania żołnierzom zawodowym dodatkowego uposażenia rocznego /Dz. U. Nr 108 poz. 1146/ oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że uprawnienie do dodatkowego uposażenia rocznego powstaje po zakończeniu roku, za który ono przysługuje – w danej sprawie z dniem 1 stycznia 2005r. stąd w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz. U. Nr 179 poz. 1750/. Zgodnie z art. 83 ust. 4 tej ustawy dodatkowe uposażenia roczne nie przysługuje w przypadku nieobecności żołnierza zawodowego w służbie przez okres dłuższy niż dwa dni robocze w ciągu roku, która nie została usprawiedliwiona. Taki przypadek zachodził w niniejszej sprawie. Ustosunkowując się do zarzutu podniesionego w odwołaniu o ukaraniu dwukrotnie skarżącego i zbiegu przepisów regulujących przedmiotową problematykę organ wyjaśnił, iż przy podejmowaniu decyzji w sprawie nagrody rocznej uwzględnia się zdarzenia zaistniałe w okresie od ostatniego terminu wypłaty takiej nagrody. W ocenie organu skarżący winien szczegółowo przeanalizować okoliczności odmowy wypłaty nagrody rocznej za rok 2003 w szczególności uwzględniając terminy jakie brane były pod uwagę przy ustaleniu prawa do wypłaty nagrody rocznej i w przypadku stwierdzenia niezgodności wystąpić z właściwym wnioskiem w trybie art. 156 kpa. Od tej decyzji P.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W uzasadnieniu ponownie podniósł, że za nieobecność w służbie w miesiącu lutym 2004r. przez okres dłuższy niż 2 dni pozbawiono go nagrody rocznej za 2004r. w miesiącu sierpniu 2004r. oraz w styczniu 2005r. Zarzucił, iż mimo, że te okoliczność podnosił w swym odwołaniu to organ nie ustosunkował się do tego zarzutu i istniejących wątpliwości nie wyjaśnił. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył co następuje : Skarga jest zasadna. Zgodnie z § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. W sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wlkp. i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Kielcach /Dz. U. Nr 187 poz. 1926/ w związku z § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 13 sierpnia 2004r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości /Dz. U. Nr 187 poz. 1927/ sprawy, w których skargi na działalność organów administracji publicznej mających siedzibę na terenie województwa lubuskiego zostały wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i postępowanie nie zostało zakończone do dnia 1 lipca 2005r. – zostały przekazane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp. Do dnia 1 lipca 2004r. obowiązywało rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lipca 2000r. w sprawie nagród rocznych, nagród pieniężnych w formie wyróżnienia oraz zapomóg dla żołnierzy /Dz. U. Nr 65 poz. 770 ze zm. Dz. U. Nr 134 poz. 1131/ wydane na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1974r. o uposażeniu żołnierzy /Dz. U. z 1992r. Nr 5 poz. 18 z późn. zm./ W § 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenie to określało, iż nagrodę roczną nie przyznaje się żołnierzowi, który był nieobecny w służbie z przyczyn nieusprawiedliwionych dłużej niż dwa dni. Nagroda ta była przyznawana za okres roku kalendarzowego, w którym była wypłacana. Terminem jej wypłaty był miesiąc sierpień przed dniem Wojska Polskiego /§ 4 rozporządzenia/. W przypadku nieobecności w pracy z przyczyn określonych w § 3 ust 1 pkt 4 – jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – przy podejmowaniu decyzji w sprawie nagrody rocznej uwzględnia się zdarzenia zaistniałe w okresie od ostatniego terminu wypłaty takiej nagrody /§ 6 a rozporządzenia/. Wysokość tej nagrody wynosiła jednomiesięczne uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym /§ 3 ust. 2 rozporządzenia/. Z dniem 1 lipca 2004r. weszła w życie ustawa z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz. U. Nr 179 poz. 1750/. Żołnierz zawodowy pełniący zawodową służbę wojskową przez okres całego roku kalendarzowego nabywa prawo do dodatkowego uposażenia rocznego w wysokości jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym o ile nie był nieobecny w służbie przez okres dłuższy niż dwa dni robocze w ciągu roku, która nie została usprawiedliwiona. Zmienił się także termin wypłaty nagrody, bowiem od tej daty wypłaca się ją nie później niż w okresie pierwszych trzech miesięcy roku kalendarzowego następującego po roku, za który przysługuje to uposażenie. /art. 83 ust. 1 pkt 4 ppkt 1 i pkt 5 wyżej cytowanej ustawy/ w wysokości jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym /art. 83 ust 1 ustawy/. Ust. 6 art. 83 ustawy daje delegacje Ministrowi Obrony Narodowej do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowe warunki przyznawania dodatkowego uposażenia rocznego. Korzystając z tej delegacji w dniu 20 kwietnia 2004r. Minister Obrony Narodowej wydał rozporządzenie w sprawie przyznawania żołnierzom zawodowym dodatkowego uposażenia rocznego /Dz. U. Nr 108 poz. 1146/. które weszło w życie z dniem 1 lipca 2004r. a tym samym z tym dniem utraciło moc rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lipca 2000r. w sprawie nagród rocznych, nagród pieniężnych w formie wyróżnienia oraz zapomóg dla żołnierzy /Dz. U. Nr 65 poz. 770 ze zm. Dz. U. z 2002r. Nr 134 poz. 1131/. A zatem decyzja z dnia [...] sierpnia 2004r. Nr [...] Dowódcy Jednostki Wojskowej wydana została na podstawie nieobowiązujących przepisów prawnych w dniu jej wydania. Mimo to jest decyzją pozostającą w obiegu prawnym, stała się ostateczna i jak wyjaśnił na rozprawie przed Sądem w dniu 19 kwietnia 2006r. pełnomocnik organu nie znany jest mu fakt jej uchylenia, zmiany bądź stwierdzenia nieważności. Decyzja ta odmawia przyznania skarżącemu P.S. nagrody rocznej za 2004r. w związku z nieusprawiedliwioną nieobecnością trwającą dłużej niż dwa dni. Należy zatem uznać, że decyzja z [...] stycznia 2005r. tego samego organu Nr [...] odmawiająca skarżącemu przyznania dodatkowego uposażenia rocznego za 2004r. w wysokości jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzja ostateczną. W myśl rzymskiej zasady "Ne bis in idem procedatur" jest to podstawa wyrażona w art. 156 § 1 pkt 3 kpa jako jedna z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 26 maja 1981r. ONSA 895/81 /ONSA 1981/1 poz. 47/ stwierdzając - "decyzja organu administracji państwowej rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tegoż organu, a nie stanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów kpa jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa"/. Należy zatem podzielić stanowisko skarżącego, który upatrując dwukrotnego karania w postaci pozbawienia go jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego za ten sam czyn w 2004r., pośrednio wyartykułował jako podstawę skargi art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Zgodnie zatem z treścią art. 145 § 1 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270/ należało uwzględnić skargę na decyzje i stwierdzić ich nieważność w całości. O kosztach Sąd nie orzekał wobec braku stosownego wniosku /art. 210 § 1 ustawy ppsa/.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI