II SA/GO 59/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że błędnie zakwalifikowano pismo organu pierwszej instancji jako decyzję administracyjną, co naruszyło przepisy postępowania.
Skarżący G.C. złożył wniosek o dodatek węglowy, który został pozostawiony bez rozpoznania przez Prezydenta Miasta, ponieważ inny wnioskodawca (D.G.) z tego samego adresu otrzymał już dodatek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Kolegium, stwierdzając, że błędnie zakwalifikowano pismo organu pierwszej instancji jako decyzję administracyjną, co naruszyło przepisy postępowania i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sprawa dotyczyła wniosku G.C. o przyznanie dodatku węglowego. Prezydent Miasta pozostawił wniosek bez rozpoznania, powołując się na przepis ustawy o dodatku węglowym, zgodnie z którym w przypadku złożenia wniosków przez więcej niż jedno gospodarstwo domowe z tego samego adresu, dodatek przysługuje tylko pierwszemu wnioskodawcy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Prezydenta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. G.C. wniósł sprzeciw od decyzji Kolegium, zarzucając błędną ocenę prawną i proceduralną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium. Sąd uznał, że Kolegium naruszyło art. 138 § 2 k.p.a., błędnie kwalifikując pismo Prezydenta Miasta z dnia 30 listopada 2022 r. jako decyzję administracyjną, mimo że przepis art. 2 ust. 3b ustawy o dodatku węglowym stanowił o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania w takiej sytuacji. Sąd podkreślił, że brak wystarczających ustaleń faktycznych i prawnych co do charakteru pisma organu pierwszej instancji oraz kwestii doręczenia miało istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji z uwzględnieniem wskazań sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, takie pismo nie zawsze stanowi decyzję administracyjną, a jego zakwalifikowanie jako decyzji przez organ odwoławczy może być błędne i naruszać przepisy postępowania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organ odwoławczy błędnie zakwalifikował pismo Prezydenta Miasta jako decyzję administracyjną, podczas gdy przepis prawa materialnego (art. 2 ust. 3b ustawy o dodatku węglowym) przewidywał w takiej sytuacji pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Błędna kwalifikacja pisma jako decyzji mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy i naruszała przepisy postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (24)
Główne
p.p.s.a. art. 151 a § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.d.w. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § 3a
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § 3b
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § 3c
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § 3d
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § 3e
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § 16
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
u.d.w. art. 3 § 3
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 64d § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 16 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 138 § 2a
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.w.t.i.r.c.e.b. art. 27a § 1
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków
u.w.t.i.r.c.e.b. art. 27g § 1
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków
k.c. art. 25
Kodeks cywilny
u.d.w. art. 2 § 3a
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
u.d.w. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
u.s.z.c. art. 52
Ustawa z dnia 19 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw
u.z.p.p.s. art. 31 § 1
Ustawa z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych
Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie wniosku o wypłatę dodatku węglowego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 k.p.a. poprzez błędną kwalifikację pisma organu pierwszej instancji jako decyzji administracyjnej. Brak wystarczających ustaleń faktycznych i prawnych przez organ odwoławczy.
Godne uwagi sformułowania
Wystąpienie wskazanych naruszeń spowoduje, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy będzie miał wpływ na jej rozstrzygnięcie. Sąd jest władny uwzględnić sprzeciw wyłącznie, gdy uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania nie wynikało z przesłanek określonych ww. przepisem. Wskazana w decyzji potrzeba ochrony prawnej strony winna uwzględniać regulacje prawa materialnego, w tym zawarte w nich upoważnienie dla organu administracyjnego do załatwiania sprawy w formie decyzji administracyjnej.
Skład orzekający
Grażyna Staniszewska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dodatku węglowego, stosowanie art. 138 § 2 k.p.a. przez organy odwoławcze, kwalifikacja pism jako decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z dodatkiem węglowym i procedurą administracyjną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego (dodatek węglowy) i pokazuje typowe problemy proceduralne w postępowaniu administracyjnym, które mogą być interesujące dla prawników i obywateli.
“Błąd proceduralny organu odwoławczego uchyla decyzję w sprawie dodatku węglowego.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Go 59/24 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2024-02-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-02-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Grażyna Staniszewska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 a par 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lutego 2024 r. sprawy ze sprzeciwu G.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję. Uzasadnienie Wnioskiem z dnia [...] października 2022 r G.C. wystąpił do Prezydenta Miasta [...] o przyznanie dodatku węglowego. Zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2022 r., powołując się na art. 2 ust. 3a i 3b oraz art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 1692), art. 52 ustawy z dnia 19 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz.U. z 2022 r. poz. 1967), art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych ( Dz. U. z 2022 r. poz. 2236) oraz rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie wniosku o wypłatę dodatku węglowego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1712) Prezydent Miasta [...] poinformował skarżącego, że jego wniosek z dnia [...] października o wypłatę dodatku węglowego pozostawia się bez rozpoznania, ponieważ został już przyznany dodatek węglowy na wniosek złożony wcześniej z tego samego adresu miejsca zamieszkania. Dalej organ wyjaśnił, że na podstawie art. 2 ust 3b ustawy o dodatku węglowym w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono do więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek już jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania. Od powyższego zawiadomienia strona wniosła odwołanie wskazując, iż w budynku na nieruchomości pod adresem ul. [...] w [...] prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i nie ma więcej gospodarstw domowych w tym lokalu, a zatem wniosek złożony jest jako pierwszy na adres ul. [...]. Wniosek złożony przez D.G. nie powinien zostać rozpatrzony pozytywnie, bowiem D.G. nigdy nie zamieszkiwał i nie prowadzi gospodarstwa domowego w przedmiotowym lokalu. Odwołujący jednocześnie wyjaśnił, że źródłem ciepła w lokalu który zajmuje jest piec kaflowy i wykorzystuje do tego paliwo w postaci węgla. Decyzją z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 2 ust. 1, ust. 3c-e, i ust. 16 art. oraz art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym i art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło powyższą decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2022 r w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w ustawie z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym dokonano zmian ustawą z dnia 27 października 2022 r. (Dz.U. z 2022 r. poz. 2236), która weszła w życie w dniu 3 listopada 2022 r. Zgodnie z art. 2. ust. 1 dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 2 przez gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 1, rozumie się: i 2 1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo 2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe. Wskazać należy, że aby dodatek węglowy mógł być przyznany strona musi zamieszkiwać oraz gospodarować w budynku. Dalej, zgodnie z art. 2 ust. 3a w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 3c ustawy, w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. W myśl art. 2 ust. 3d, zdanie pierwsze ustawy, w przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Natomiast zgodnie z ust. 3e ww. artykułu w przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 3d, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu. Kolegium wskazało, że przepisy ustawy o dodatku węglowym nie precyzują jak rozumieć pojęcie zamieszkiwania, zatem oceniając stan faktyczny i prawny w tym zakresie należy mieć na względzie poglądy doktryny i judykatury wypracowane na gruncie prawa cywilnego. W tym zakresie należy więc uwzględnić treść art. 25 k.c., zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O wypełnieniu jego przesłanek świadczą dwie okoliczności - zewnętrzna, czyli faktyczne przebywanie, oraz wewnętrzna, czyli zamiar stałego pobytu. Ustalenie zamiaru powinno nastąpić w oparciu o kryteria zobiektywizowane, świadczące o woli, ale też możliwości skoncentrowania swoich spraw w danej miejscowości. Stałe zamieszkiwanie generalnie powiązane jest z tzw. centrum życiowym danej osoby, tj. miejscem gdzie koncentrują się jej sprawy życiowe. Nie można prowadzić gospodarstwa domowego pod dwoma różnymi adresami. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż Odwołujący prowadzi gospodarstwo domowe w lokalu przy ul. [...] w [...]. Jak wynika z akt sprawy i oświadczeń Odwołującego, faktycznie prowadził on wcześniej gospodarstwo domowe pod adresem ul. [...] w [...], jednak na dzień złożenia wniosku o dodatek węglowy, gospodarstwo to prowadził już pod adresem ul. [...] w [...]. Pod tym adresem, tj. w lokalu nr 1, organ przeprowadził wywiad środowiskowy w dniu [...] grudnia 2022 r., z którego sporządzono notatkę służbową. Z treści notatki wynika, że G.C. mieszka pod adresem, w którym został przeprowadzony wywiad środowiskowy i że pod tym adresem znajduje się tylko jeden piec kaflowy, mieszkanie jest dwupokojowe i nie ma odrębnych lokali. Jednocześnie z notatki nie wynika, że w lokalu przy ul. [...] prowadzone jest jeszcze jedno gospodarstwo domowe, oprócz gospodarstwa domowego Odwołującego, ani nie wynika, że Odwołujący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z D.G. Zdaniem Kolegium kluczowe w niniejszej sprawie jest ustalenie czy w lokalu przy ul. [...] w [...] istnieje jedno jednoosobowe gospodarstwo domowe, prowadzone przez Odwołującego, czy dwa jednoosobowe gospodarstwa domowe oraz czy D.G., któremu przyznano dodatek węglowy na wniosek złożony jako pierwszy faktycznie był uprawniony do jego otrzymania. Kolegium podniosło, że z uwagi na fakt, iż w aktach sprawy brak jest dowodów z dokumentów, na podstawie których ustalić można zupełny stan faktyczny i potwierdzić okoliczność, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2022 r., znak [...] została wydana po zweryfikowaniu stanu faktycznego gospodarstwa domowego wnioskodawcy – D.G., poprzez przeprowadzenie wywiadu środowiskowego na potwierdzenie, że stan faktyczny jest zgodny z informacjami zawartymi we wniosku, Kolegium stwierdziło, że nie może odnieść się do twierdzeń zawartych w odwołaniu G.C. W tym kontekście należałoby wykazać precyzyjnie, czy faktycznie można mówić o istnieniu dwóch gospodarstw domowych w jednym lokalu, jednak brak precyzyjnych ustaleń w zebranym materiale dowodowym w tym zakresie, nie pozwala na zweryfikowanie stanu faktycznego przez organ odwoławczy. Wobec powyższego organ pierwszej instancji zobowiązany jest uzupełnić materiał dowody poprzez przeprowadzenie postępowania opisanego w art. 2 ust. 3a - ust. 3d ustawy o dodatku węglowym, w szczególności zobowiązany jest ponownie przeprowadzić wywiad środowiskowy na okoliczność ilości gospodarstw domowych, znajdujących się w lokalu przy ul. [...] w [...] oraz wykorzystywania przez te gospodarstwa współdzielonego źródła ogrzewania i ustalić osobę faktycznie uprawnioną do otrzymania dodatku węglowego na ten adres. W sytuacji takiej jaka zachodzi w niniejszej sprawie niedopuszczalne jest rozstrzygnięcie wniosku strony zawiadomieniem o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania. Tym bardziej, iż w praktyce pozbawia to stronę możliwości skorzystania z pełnej ochrony, jaką zapewnia postępowanie odwoławcze. Dlatego też należy uznać, iż - z perspektywy aktualnego stanu prawnego - zaskarżone zawiadomienie posiadało znamiona decyzji (z negatywnym rozstrzygnięciem o prawach strony włącznie). W konsekwencji kierując się zasadami praworządności, proporcjonalności oraz równości podmiotów wobec prawa organ winien ponownie rozstrzygnąć niniejszą sprawę. Tym samym rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji uznać należy za obarczone wadą prawną polegającą na nieprzeprowadzeniu w znacznej części postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Od powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2023 roku numer [...] G.C. wniósł sprzeciw, zarzucając, że w stanie faktycznym sprawy organ nie uchylił zawiadomienia znak [...], z dnia [...] listopada 2022 r., a decyzję pierwszej instancji datowaną na [...] grudnia 2023. Organ odwoławczy dokonał błędnej oceny uznając, że brak nadania w konsekwencji, brak doręczenia stronie zawiadomienie Prezydenta Miasta [...] znak [...] z dnia [...] listopada 2022 r. ma znamiona decyzji. Doręczenie lub ogłoszenie decyzji stanowi jej wprowadzenie do obrotu prawnego, od tego dopiero momentu decyzja wiąże organ administracji publicznej i stronę. W przedmiotowej sprawie takim dokumentem mającym znamiona decyzji jest pismo datowane na [...] grudnia 2022 r. faktycznie wygenerowane [...] lub [...] stycznia 2023 r. nadane w dniu [...] stycznia 2023 r. doręczone stronie w dniu [...] lutego 2023 r. I to właśnie na podstawie tego dokumentu doręczonego w dniu [...] lutego 2023 roku mającego znamiona decyzji strona wniosła odwołanie w ustawowym terminie. Rzekome zawiadomienie z [...] listopada 2022 r. nie mogło też być decyzją, ponieważ zostało wydane w trakcie ustalania stanu faktycznego, to jest przed przeprowadzeniem przez organ wywiadu bezpośredniego w moim miejscu zamieszkania w dniu [...] grudnia 2022 r. Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie stan faktyczny ustalony jest wyczerpująco, problem okazało się rażące i celowe łamanie prawa przez organ i instancji, który na potrzeby przyznania dodatku węglowego D.G. zmienił w ustawie o dodatku węglowym art. 2 ust 3b, aby miejsce zamieszkania nie było problemem w uzyskaniu dodatku. Organ forsuje własną wersję ustawy wywodząc, że warunek posiadania miejsce zamieszkania, nie jest konieczny do spełnienia, w przypadku osoby D.G. organ w tym przypadku wyznaje zasadę kto pierwszy to lepszy. Podsumowując: Organ odwoławczy, mimo że miał skompletowany cały materiał dowodowy, to uchylił się od merytorycznego załatwienia sprawy i zakończenia postępowania, przerzucając ten obowiązek na organ I stopnia. Skarżący podał, że wnosi do ZGM [...] opłaty za wywóz odpadów (dokumenty w aktach sprawy) z lokalu nr [...] i wszelakie inne opłaty. D.G. nigdy w lokalu nie zamieszkiwał i nie prowadził gospodarstwa domowego, choć włamał mi się w dniu [...] czerwca 2022 do mieszkania. D.G. pozostał mieszkańcem [...]. Stosownie do treści art. 64d § 1.w zw, z art. 16 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Granice rozpoznania sprzeciwu od decyzji przez sąd administracyjny określa art. 64e p.p.s.a. W myśl tego przepisu rozpoznając sprzeciw, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jeżeli organ pierwszej instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie w decyzji organ odwoławczy określa także wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów (art. 138 § 2a k.p.a.). W literaturze przedmiotu przyjmuje się, iż naruszenie przepisów postępowania, o którym mowa w 138 § 2 k.p.a. zachodzi, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego, gdy postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem przepisów procesowych bądź w sytuacji nieustalenia istotnych okoliczności faktycznych niezbędnych do prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Wystąpienie wskazanych naruszeń spowoduje, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy będzie miał wpływ na jej rozstrzygnięcie (por. A. Kabat w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, Lex el. 2021, B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2017, s. 728-729). Sprzeciw powoduje zatem wszczęcie postępowania w zakresie ograniczonym do kontroli decyzji kasacyjnej, z uwzględnieniem tylko kryteriów formalnych. Sprzeciw nie jest środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem 138 § 2 k.p.a. Sąd jest władny uwzględnić sprzeciw wyłącznie, gdy uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania nie wynikało z przesłanek określonych ww. przepisem (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2021 r. sygn. akt II OSK 1190/21). W rezultacie uwzględnienie sprzeciwu może nastąpić jedynie w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia138 § 2 k.p.a. Po dokonaniu, w świetle powyższych kryteriów, analizy zasadności decyzji kasacyjnej Sąd stwierdził naruszenie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] mocą której organ odwoławczy uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2022 r. o odmowie przyznania Skarżącemu prawa do dodatku węglowego. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że w sprawie nie wyjaśniono wystarczająco przesłanek jakimi kierował się organ odwoławczy uznając, że pismo Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2022 r. informujące o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania stanowi decyzję administracyjna pomimo tego, że przepis prawa materialnego - art. 2 ust. 3b ustawy stanowi, że w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] września 2022 r. D.G. zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] o przyznanie dodatku węglowego w związku z ogrzewaniem lokalu położonego w [...] ul. [...]. Pismem z dnia [...] listopada 2022 r. Prezydent Miasta [...] poinformował D.G. o przyznaniu mu dodatku węglowego. Następnie wnioskiem z dnia [...] października 2022 r. o przyznanie dodatku węglowego do lokalu położonego w [...] ul. [...] zwrócił się G.C. W tej sytuacji organ I instancji zastosował się do wskazań wynikających z art. 2 ust. 3d ustawy. Przepis ten stanowi, że w przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust.1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji. Z przytoczonego przepisu wynika zatem, że dla przyznania dodatku węglowego znaczenie mają - ustalone wyniku wywiadu środowiskowego - następujące okoliczności: 1. fakt zamieszkiwania pod jednym adresem osób wchodzących w skład więcej niż jednego gospodarstwa domowego; 2. istnienie pod tym samym adresem odrębnych lokali; 3. oddzielne lub współdzielone źródło ogrzewania dla poszczególnych gospodarstw domowych. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] grudnia 2022 r. w związku z wnioskiem skarżącego z dnia [...] października 2022 r. przeprowadzono wywiad środowiskowy w lokalu położonym w [...] ul. [...]. Wywiad udokumentowano w formie notatki służbowej z której wynika, że pod w.w. adresem nie są wyodrębnione odrębne lokale, lokal składa się z dwóch pokoi, nie ma odrębnych mieszkań pod w.w. adresem, głównym źródłem ogrzewania jest jeden piec kaflowy. W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że rozpoznając sprawę organ odwoławczy nie wskazał jakie jeszcze inne czynności procesowe należy przeprowadzić (oprócz tych które zostały już przeprowadzone i utrwalone w formie notatki służbowej) które się konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy. Powyższego wymogu nie spełnia ogólne odesłanie do art. 2 ust. 3a - 3d ustawy, w sytuacji gdy czynności procesowe na podstawie w.w. przepisów zostały już przez organ I instancji przeprowadzone. Jak już wyżej wskazano w rozpoznawanej sprawie nie wyjaśniono wystarczająco przesłanek jakimi kierował się organ odwoławczy uznając, że opisane na wstępie pismo Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2022 r. informujące o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania jest decyzją administracyjną pomimo tego, że przepis prawa materialnego - art. 2 ust. 3b ustawy stanowi, że w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania. Zauważyć należy, że ustawa o dodatku węglowym wyraźnie wskazuje w jakich sprawach dotyczących przyznania dodatku węglowego organ rozstrzyga w formie decyzji administracyjnej. Podstawę prawną wydania rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej stanowi zatem art. 2 ust. 3d, ust. 15f i ust. 16 ustawy o dodatku węglowym. Rozpoznając sprawę organ odwoławczy do powyższej okoliczności nie odniósł się i nie rozważył wystarczająco wnikliwie - z uwzględnieniem przepisów prawa materialnego - kwestii zakwalifikowania pisma organu z dnia 30 listopada 2022 r. jako decyzji administracyjnej. Wskazana w decyzji potrzeba ochrony prawnej strony winna uwzględniać regulacje prawa materialnego, w tym zawarte w nich upoważnienie dla organu administracyjnego do załatwiania sprawy w formie decyzji administracyjnej. Warto w tym miejscu zauważyć, że prawidłowe ustalenie przepisu prawa materialnego, w tym prawidłowe ustalenie podstawy prawnej decyzji I instancji, pozwoli ustalić konieczny do wyjaśnienia zakres postępowania administracyjnego. Trzeba ponadto wskazać, że przed merytorycznym rozpoznaniem odwołania wymagane jest każdorazowo zbadanie przez organ odwoławczy spełnienia wymogów formalnych pisma procesowego, a zatem - czy odwołanie zostało wniesione przez osobę uprawnioną oraz czy zostało wniesione w terminie. Stosownie do treści art. 127 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Ustalając kwestię zachowania terminu do wniesienia odwołania od w.w. pisma z dnia [...] listopada 2022 r. zakwalifikowanego przez organ odwoławczy jako decyzja administracyjna I instancji należy mieć na uwadze, że według twierdzeń skarżącego powyższe pismo nie zostało mu doręczone, a w aktach sprawy brak jest dowodu jego doręczenia. Z akt sprawy wynika natomiast, że odwołanie wniesione zostało w dniu [...] lutego 2023 r., przy czym należy zauważyć, że w treści odwołania skarżący kwestionuje treść pisma Prezydenta Miasta [...] "z dnia [...] grudnia 2022 r. rzekomo z [...] stycznia 2023 r." W piśmie z dnia [...] stycznia 2023 r. skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zatytułowanym - "Ponaglenie punkt nr 1 i nr 2 z załącznikami: [...]", skarżący podał, że z treścią informacji z dnia [...] listopada 2022 r. o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania zapoznał się przeglądając akta sprawy w dniu [...] stycznia 2023 r. Badając wymogi formalne odwołania do powyższych okoliczności Kolegium nie ustosunkowało się, przy czym w ocenie Sądu, mogą one mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W tym stanie sprawy, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 138 § 2 kpa, przy czym stwierdzone naruszenia przepisów prawa mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151a p.p.s.a., zaskarżona decyzja została uchylona.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI