II SA/Go 566/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wlkp.2006-05-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek celowykontrola sądowaakt administracyjnykognicja sądupostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę W.S. na zasady uśredniania wysokości zasiłków celowych, uznając, że czynności organu nie podlegają kognicji sądu administracyjnego.

Skarżący W.S. złożył skargę na zasady uśredniania wysokości przyznawanych zasiłków celowych przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej, zarzucając naruszenie prawa i fałszowanie dokumentów. Sąd uznał, że czynności organu, polegające na wyjaśnianiu przepisów i wyrażaniu poglądów prawnych, nie są decyzjami administracyjnymi ani innymi aktami podlegającymi zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W związku z tym, skarga została odrzucona.

Skarżący W.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, zarzucając Dyrektorowi Ośrodka Pomocy Społecznej naruszenie prawa poprzez stosowanie nielegalnej zasady uśredniania zasiłku celowego oraz obniżanie świadczeń osobom zdolnym do pracy. Skarżący domagał się przeprowadzenia dowodu z decyzji Ośrodka zawierających tę zasadę. Sąd, analizując charakter zaskarżonych czynności, stwierdził, że nie są one decyzjami administracyjnymi ani innymi aktami podlegającymi kontroli sądu administracyjnego zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Czynności organu miały charakter wyjaśniania przepisów i wyrażania poglądów prawnych, a nie rozstrzygania o prawach i obowiązkach skarżącego. W związku z tym, sąd uznał, że skarga nie podlega jego kognicji i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 PPSA odrzucił skargę. Sąd zasądził również od Skarbu Państwa na rzecz adwokata M.Ł. kwotę 292,80 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, takie czynności nie są aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których stanowi art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, i dlatego nie podlegają one zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zaskarżone czynności miały charakter wyjaśniania przepisów i wyrażania stanowiska prawnego, a nie rozstrzygania o prawach i obowiązkach strony. W związku z tym nie mieściły się w katalogu aktów i czynności podlegających kontroli sądu administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (11)

Główne

PPSA art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności aktów lub czynności.

PPSA art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa katalog aktów i czynności podlegających kontroli sądu administracyjnego.

PPSA art. 58 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi, gdy nie podlega ona kognicji sądu.

Pomocnicze

u.p.s. art. 3 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

Cel pomocy społecznej.

u.p.s. art. 3 § 4

Ustawa o pomocy społecznej

Możliwości finansowe organów pomocy społecznej jako wyznacznik wysokości świadczenia.

u.p.s. art. 8 § 2

Ustawa o pomocy społecznej

Kompetencje rady gminy w zakresie ustalania wysokości świadczeń.

u.p.s. art. 39 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

Przepis dotyczący zasiłku celowego.

u.p.s. art. 43 § 10

Ustawa o pomocy społecznej

Rada gminy określa wysokość i warunki przyznawania zasiłku celowego na ekonomiczne usamodzielnienie.

u.s.g. art. 18 § 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Zakres kompetencji rady gminy.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 października 2005 r. art. 1 § 1

Zmiana rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

PPSA art. 250

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Czynności organu miały charakter poglądu prawnego, a nie decyzji administracyjnej, co wyłącza ich zaskarżalność do sądu administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie może opierać kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej, nie jest również uprawniony do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Przedmiotem zaskarżenia są czynności Ośrodka wyjaśniające zasady przyznawania zasiłku celowego. Czynności te polegają wyłącznie na wyjaśnianiu, mających znaczenie w rozpatrywanej sprawie, przepisów prawa oraz ich zastosowaniu w konkretnym przypadku, a także na wyrażaniu stanowiska na temat stosowania tych przepisów. Treść odpowiedzi Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej wskazuje, że mają one charakter poglądu prawnego, w kwestii będącej przedmiotem wystąpienia skarżącego, które nie jest rozstrzygnięciem co do jego praw i obowiązków.

Skład orzekający

Maria Bohdanowicz

przewodniczący

Ireneusz Fornalik

sprawozdawca

Anna Juszczyk - Wiśniewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że pewne czynności organów administracji publicznej, takie jak wyjaśnianie przepisów czy wyrażanie poglądów prawnych, nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, jeśli nie rozstrzygają o prawach i obowiązkach strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy skarżący kwestionuje sposób interpretacji przepisów przez organ, a nie samą decyzję administracyjną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z kognicją sądu administracyjnego, co jest istotne dla prawników procesowych, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 566/05 - Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2006-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Anna Juszczyk - Wiśniewska
Ireneusz Fornalik /sprawozdawca/
Maria Bohdanowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Skarżony organ
Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.),, Asesor WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Protokolant Krzysztof Rogalski, po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi W.S. na zasady uśredniania wysokości przyznawanych zasiłków celowych przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej p o s t a n a w i a : I. odrzucić skargę, II. zasądzić od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz adwokata M.Ł. kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote, osiemdziesiąt groszy) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 3 lutego 2005 r. W.S. zwrócił się o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego i przyznanie mu zasiłku celowego zgodnie z przepisami art. 39 ust. 1 i art. 3 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej oraz z jego wnioskiem z dnia 4 stycznia 2005 r. na okres 6 miesięcy od stycznia 2005 r. Skarżący stwierdził, iż po upływie tego okresu Ośrodek Pomocy Społecznej ma obowiązek z urzędu sprawdzić czy przyznana pomoc pozwoliła na zlikwidowanie powodów, ze względu na które wystąpiono o przyznanie pomocy.
W odpowiedzi na powyższe pismo z dnia [...] marca 2005 r. nr [...], Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej wyjaśnił zasady przyznawania zasiłku celowego powołując przepisy ustawy o pomocy społecznej zaznaczając, iż przyznanie tego zasiłku ma charakter uznaniowy oraz wnioskodawca nie może domagać się, aby przyznano mu świadczenie w określonej formie, rodzaju czy rozmiarze.
W piśmie z dnia [...] marca 2005 r. W.S. wezwał Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej do usunięcia naruszania jego prawa do uzyskania odpowiedniej do wartości jego potrzeby bytowej, wartości zasiłku celowego poprzez stosowanie bezprawnie określonej bez delegacji ustawowej przez Dyrektora zasady uśredniania przyznawania świadczeń z pomocy społecznej. Ponadto skarżący zarzuca niewłaściwe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w jego sprawie, w tym fałszowanie dokumentów i podrabianie jego podpisu pod nimi. Jednocześnie w przedmiotowym piśmie strona powołuje się na treść art. 8 ust. 2, art. 38 ust. 6 oraz art. 43 ust. 10 ustawy o pomocy społecznej, które określają kompetencje rady gminy w zakresie ustalania wysokości przyznawanych świadczeń.
Odpowiadając na powyższe pismo, Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej pismem z dnia 4 kwietnia 2005 r. podtrzymał swoje stanowisko w przedmiocie wysokości zasiłku celowego przedstawione we wcześniejszej korespondencji z dnia [...].02.2005 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł W.S. zarzucając nie usunięcie przez Ośrodek Pomocy Społecznej naruszania prawa stosowaniem nielegalnej zasady uśredniania zasiłku celowego oraz obniżania tego świadczenia wobec osób zdolnych do podjęcia pracy, wnosząc jednocześnie o przeprowadzenie dowodu ze wszystkich decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej wydanych skarżącemu od dnia [...].12.2001 r. zawierających w swych uzasadnieniach nielegalną zasadę uśredniania zasiłku celowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270, ze zmianami) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że Sąd sprawuje kontrolę pod względem legalności aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej i może uchylić ten akt albo stwierdzić bezskuteczność czynności, jeżeli naruszają one przepisy obowiązujące w dacie ich wydania na tle stanu faktycznego ustalonego w toku postępowania administracyjnego. Sąd nie może opierać kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej, nie jest również uprawniony do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Od poszczególnych decyzji administracyjnych w przedmiocie przyznania skarżącemu prawa do zasiłku celowego po wyczerpaniu środków zaskarżenia, przysługiwało mu zgodnie z zawartymi w nich pouczeniami w przypadku kwestionowania ich zasadności prawo wniesienia od poszczególnych orzeczeń skargi do sądu administracyjnego.
W rozpatrywanej sprawie jest oczywiste, że zaskarżona czynność nie jest decyzją administracyjną ani postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym albo egzekucyjnym lub zabezpieczającym, o których stanowi art. 3 § 2 pkt 1-3 cytowanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani też żadnym z aktów o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 5-8 tej ustawy.
W skardze W.S. powołuje się na wezwanie z dnia [...] marca 2005 r., w którym wzywa Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej do usunięcia naruszania prawa stosowaniem nielegalnej, zdaniem skarżącego, zasady uśredniania zasiłku celowego. Z tego wezwania oraz z prowadzonej pomiędzy skarżącym a Ośrodkiem Pomocy Społecznej korespondencji wynika, że przedmiotem zaskarżenia są czynności Ośrodka wyjaśniające zasady przyznawania zasiłku celowego. Czynności te polegają wyłącznie na wyjaśnianiu, mających znaczenie w rozpatrywanej sprawie, przepisów prawa oraz ich zastosowaniu w konkretnym przypadku, a także na wyrażaniu stanowiska na temat stosowania tych przepisów.
Treść odpowiedzi Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej wskazuje, że mają one charakter poglądu prawnego, w kwestii będącej przedmiotem wystąpienia skarżącego, które nie jest rozstrzygnięciem co do jego praw i obowiązków.
Wobec powyższego trudno uznać te działania za akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których stanowi art. 3 § 2 pkt 4 wskazanej wyżej ustawy i dlatego też nie podlegają one zaskarżeniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Wyznacznikiem ustalenia wysokości świadczenia jest nie tylko ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy i cel na jaki ma być ono przeznaczone, ale też możliwości finansowe organów pomocy społecznej co jest zgodne z treścią art. 3 ust. 4 ww. ustawy. Ośrodki pomocy społecznej są jednostkami organizacyjnymi gminy i wydając decyzje są związane uchwałami rady gminy.
Zgodnie z art. 43 ust. 10 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64. poz. 593 ze zm.) rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość oraz szczegółowe warunki i tryb przyznawania i zwrotu zasiłku celowego na ekonomiczne usamodzielnienie. Na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w związku z art. 1 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591, ze zmianami ) rada gminy może podwyższyć kwoty uprawniające do tego świadczenia.
Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej) i nie oznacza dostarczania środków do życia.
W tym stanie rzeczy Sąd uznając, że skarga nie podlega jego kognicji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.. U. Nr 153, poz. 1270, ze zmianami) odrzucił skargę.
Pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie, o którym mowa w art. 250 cytowanej ustawy, w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej.
W oparciu o treść § 1 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 października 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 219, poz. 1872 ) w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd w oparciu o dyspozycję przepisu art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zmianami) przyznał pełnomocnikowi skarżącego wskazaną w postanowieniu kwotę tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI