II SA/GO 553/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wlkp.2021-09-30
NSAochrona środowiskaWysokawsa
grypa ptakówutylizacja paszyKodeks postępowania administracyjnegoart. 155 k.p.a.zmiana decyzji ostatecznejinteres społecznysłuszny interes stronyweterynariazdrowie zwierząt

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji w sprawie utylizacji paszy, uznając, że postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy.

Spółka B. Sp. z o.o. wniosła o zmianę ostatecznej decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w sprawie grypy ptaków, domagając się uwzględnienia obowiązku utylizacji paszy. Organy administracji odmówiły, uznając, że wniosek zmierza do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, co jest niedopuszczalne w trybie art. 155 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.

Sprawa dotyczyła wniosku spółki B. Sp. z o.o. o zmianę ostatecznej decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z marca 2020 r., która wyznaczyła gospodarstwo spółki jako ognisko grypy ptaków i nałożyła nakazy, w tym zabicia drobiu. Spółka chciała, aby decyzja obejmowała również nakaz utylizacji wycenionej paszy. Organy administracji, począwszy od Powiatowego Lekarza Weterynarii, a następnie Wojewódzki Lekarz Weterynarii, odmówiły zmiany decyzji, argumentując, że postępowanie w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją. Podkreślono, że decyzja z marca 2020 r. nie odnosiła się do kwestii paszy, a wniosek o jej zmianę zmierzałby do rozszerzenia zakresu sprawy administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę spółki, uznając, że organy prawidłowo zastosowały art. 155 k.p.a., a postępowanie w tym trybie nie pozwala na ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy ani na ustalenie nowego stanu faktycznego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem ani rozszerzeniu zakresu sprawy administracyjnej.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że art. 155 k.p.a. reguluje instytucję wzruszenia decyzji ostatecznej ze skutkiem ex nunc z powodów celowościowych (interes społeczny lub słuszny interes strony), a nie w celu ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy czy ustalenia nowego stanu faktycznego. Postępowanie to musi dotyczyć tej samej sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

k.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis reguluje możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, a przepisy szczególne nie sprzeciwiają się takiej zmianie. Postępowanie w tym trybie nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący oddalenia skargi.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia w przypadku naruszenia prawa.

Pomocnicze

u.z.z.c.z. art. 42 § ust. 10

Ustawa o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie zwalczania grypy ptaków art. 6 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Nakazuje zniszczenie lub obróbkę, w sposób zapewniający zniszczenie wirusa grypy ptaków, produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, paszy oraz przedmiotów i substancji, które mogły zostać skażone wirusem tej choroby.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. nie pozwala na ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy ani na rozszerzenie zakresu pierwotnej decyzji administracyjnej. Wniosek o zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. musi dotyczyć tej samej sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnym, co sprawa rozstrzygnięta pierwotną decyzją.

Odrzucone argumenty

Organy błędnie nie zastosowały przepisów § 6 ust. 1 pkt 1c oraz § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie zwalczania grypy ptaków. Organ odwoławczy naruszył art. 155 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., nie przeprowadzając analizy interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Stanowiska organów są nielogiczne i wewnętrznie sprzeczne, ponieważ pasza spryzmowana ze skażonym obornikiem mogła być skażona i powinna podlegać nakazowi utylizacji.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy 'pierwotnej', w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory.

Skład orzekający

Adam Jutrzenka-Trzebiatowski

przewodniczący

Jarosław Piątek

sprawozdawca

Michał Ruszyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 155 k.p.a. w kontekście wniosków o zmianę decyzji ostatecznych, zwłaszcza w sprawach administracyjnych dotyczących zdrowia zwierząt i bezpieczeństwa żywności."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z trybem art. 155 k.p.a. i nie stanowi wykładni przepisów merytorycznych dotyczących zwalczania chorób zakaźnych zwierząt.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważne ograniczenia proceduralne w polskim prawie administracyjnym, pokazując, że nawet słuszne interesy strony mogą nie zostać uwzględnione, jeśli wniosek nie spełnia wymogów formalnych postępowania.

Czy można zmienić ostateczną decyzję, gdy sprawa dotyczy utylizacji paszy? Sąd wyjaśnia granice art. 155 k.p.a.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 553/21 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2021-09-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski /przewodniczący/
Jarosław Piątek /sprawozdawca/
Michał Ruszyński
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OSK 55/22 - Wyrok NSA z 2025-02-20
Skarżony organ
Wojewódzki Lekarz Weterynarii
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 155
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Jarosław Piątek (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 września 2021 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. znak: [...] Powiatowy Lekarz Weterynarii działając na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej jako: k.p.a.) w związku z art. 42 ust. 10 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U. z 2018 r. 1967 z późn.zm., dalej jako: u.z.z.c.z.) po rozpatrzeniu wniosku B sp. z o.o. odmówił zmiany ostatecznej decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2020 r., znak: [...], poprzez uwzględnienie w tej decyzji przekazania wycenionych pasz do utylizacji lub przetworzenia jej w sposób zapewniający zabicie wirusa grypy.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Powiatowy Lekarz Weterynarii decyzją z dnia [...] marca 2020 r., znak: [...], wyznaczył gospodarstwo B sp. z o.o. położone w miejscowości [...] za ognisko choroby zakaźnej zwierząt - grypy ptaków oraz nałożył na stronę określone nakazy i zakazy, w tym nakaz zabicia drobiu.
W dniu 24 kwietnia 2020 r. do Powiatowego Lekarza Weterynarii wpłynął wniosek B sp. z o.o. w sprawie zmiany decyzji znak: [...] z dnia [...] marca 2020 r., poprzez uwzględnienie w tej decyzji przekazania wycenionych pasz do utylizacji lub przetworzenia w sposób zapewniający zabicie wirusa grypy.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji własnej znak: [...] z dnia [...] marca 2020 r.
Wobec wniesionego przez stronę zażalenia, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r., znak: [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii uchylił ww. postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Podczas kontroli realizacji wykonania ww. decyzji w sprawie ogniska ptasiej grypy i wprowadzonych w niej nakazów i zakazów w gospodarstwie strony zlokalizowanym w miejscowości [...], przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2020 r. w gospodarstwie strony nie stwierdzono paszy. W związku z powyższym organ wezwał stronę o doprecyzowanie złożonego wniosku z dnia [...] kwietnia 2020 r., poprzez wskazanie: o jaką paszę chodzi we wniosku, o jaki sposób jej zagospodarowania, oraz wskazanie obecnego miejsca jej składowania. Strona w piśmie z dnia [...] maja 2020 r. wskazała, iż przedmiotowa pasza została spryzmowana wraz ze skażonym obornikiem usuwanym z budynków fermy, załączając do ww. pisma mapę z lokalizacją miejsca pryzmowania.
Organ wskazał, że na dzień złożenia wniosku w sprawie zmiany decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2020 r., znak: [...] na prowadzonej przez stronę fermie brak było paszy, której wniosek dotyczył, ta bowiem została zagospodarowana przez stronę poprzez dokonanie pryzmowania ze skażonym obornikiem. Organ dodał, że takiego postępowania z paszą nie nakazywał organ Inspekcji Weterynaryjnej w decyzji z [...] marca 2020 r., bowiem do pasz w ogóle się decyzja ta nie odnosiła. Ponadto § 6 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie zwalczania grypy ptaków (Dz.U Nr 239 poz. 1752) stanowi, iż: Powiatowy Lekarz Weterynarii w przypadku stwierdzenia wystąpienia choroby w gospodarstwie wyznacza je jako ognisko choroby oraz nakazuje zniszczenie lub obróbkę, w sposób zapewniający zniszczenie wirusa grypy ptaków, produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, paszy oraz przedmiotów i substancji, które mogły zostać skażone wirusem tej choroby. Niewydanie nakazu zniszczenia lub obróbki paszy w ww. decyzji jednoznacznie dowodzi, że Powiatowy Lekarz Weterynarii uznał, iż na dzień wydania tej decyzji znajdująca się na fermie pasza nie jest paszą, która mogła być skażona wirusem grypy. Zaznaczenia wymaga, że strona decyzji tej nie zaskarżyła. Nie było zatem prawnych i faktycznych podstaw do objęcia paszy decyzją z dnia 24 marca 2020 r., takich podstaw nie było na dzień składania wniosku w sprawie zmiany tej decyzji i nie ma ich na dzień wydania niniejszej decyzji. Dodania wymaga, że prawo weterynaryjne nie reguluje kwestii postępowania z tak przetworzoną, tzn. spryzmowaną ze skażonym obornikiem - paszą.
Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W ocenie organu uwzględnienie wniosku B sp. z o.o. prowadziłaby do wydania decyzji niezgodnej z prawem, a tym samym godzącej w interes społeczny.
Od powyższej decyzji B sp. z o.o. wniosła odwołanie. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie przepisów: art. 155 k.p.a. w zw. z art. 42 ust. 10 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt oraz art. 6, 7, 8 oraz 77 § 1 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący i prawidłowy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, niewyjaśnienie w sposób dostateczny stanu faktycznego oraz dokonanie błędnych ustaleń prowadzących do wadliwego rozstrzygnięcia w postaci odmowy zmiany ostatecznej decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2020 r., znak: [...].
W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, że organ błędnie ustalił, iż brak było skażonej paszy, której dotyczył wniosek skarżącego z dnia [...] kwietnia 2020 r. Okoliczność, że pasza znajdowała się na fermie znajduje potwierdzenie w treści protokołu szacowania z dnia [...] marca 2020 r. określającego rodzaj i ilość paszy (pasza INDYK 4 SOLID KD w ilości 56 ton). Protokół ten został podpisany przez działającego z ramienia PLW lekarza weterynarii, który osobiście widział na fermie paszę objętą protokołem. Przedmiotową paszę widzieli również rzeczoznawcy dokonujący wycenę. W uzgodnieniu z Powiatowym Lekarzem Weterynarii i obecnym na miejscu lekarzem weterynarii J.S. pasza jako skażona została wysypana w kurniku na obornik, zdezynfekowana i wraz z obornikiem wywieziona na pryzmę.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2021 r. poz. 306), utrzymał zaskarżoną decyzję w całości.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania w niniejszej sprawie. Następnie organ podał, że na skutek wniesionego przez stronę ponaglenia w sprawie rozpoznania odwołania od decyzji organu I instancji Wojewódzki Lekarz Weterynarii dnia [...] lutego 2021r. wydał postanowienie, w którym stwierdził w punkcie pierwszym przewlekłość w zakresie przekazania odwołania B Sp. z o.o. od decyzji organu I instancji, w punkcie drugim nie stwierdził bezczynności w zakresie przekazania odwołania B Sp. z o.o. od decyzji organu I instancji oraz w punkcie trzecim stwierdził, że przewlekłość, o której mowa w pkt 1, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Postanowieniem znak: [...] z dnia [...] marca 2021 r. Główny Lekarz Weterynarii stwierdził, że Wojewódzki Lekarz Weterynarii nie dopuścił się bezczynności lub przewlekłości w sprawie rozpoznania złożonego przez B Sp. z o.o. odwołania od decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] lipca 2020 r. znak: [...].
Następnie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 155 k.p.a decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Wojewódzki Lekarz Weterynarii podniósł, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem. Organ zaznaczył, że celem postępowania prowadzonego w trybie art. 155 k.p.a. jest ustalenie zaistnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. Nie zmierza ono do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy już ostatecznie zakończonej, nie można w tym trybie rozszerzać zakresu sprawy administracyjnej. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie w/w przepisu może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie analiza wniosku strony skarżącej o zmianę decyzji oraz złożonego odwołania wskazuje, że zmierza on de facto do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją ostateczną PLW z dnia [...] marca 2020 r. Wskazana decyzja nie rozstrzygała kwestii dotyczących postępowania z paszą znajdującą się w gospodarstwie strony, a tym samym brak było podstaw do dokonania przez PLW decyzji zgodnie z wnioskiem strony. W ocenie organu II instancji zaskarżona decyzja została wydana w sposób prawidłowy, natomiast zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 155 k.p.a. jest bezzasadny. Jako niezasadne organ uznał także zarzuty naruszenia art. art. 6, 7, 8 oraz 77 § 1 k.p.a
Od powyższej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego B Sp. z o.o., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia [...] maja 2021 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonej decyzji skarżąca spółka zarzuciła:
1) mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 42 ust. 10 u.z.z.c.z., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz § 6 ust. 1 pkt 1c i § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie zwalczania grypy ptaków, poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2020 r. znak: [...], w sytuacji, gdy przedmiotowa decyzja bezzasadnie nie uwzględnia przekazania znajdującej się na fermie, wycenionej paszy do utylizacji lub przetworzenia jej w sposób zapewniający zabicie wirusa grypy, a tym samym organ nie zastosował wszystkich środków przewidzianych prawem do zwalczania tej choroby,
2) mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania:
- art. 155 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne stwierdzenie bezzasadności zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia wyżej wskazanego przepisu art. 155 k.p.a. Skarżąca wskazała, że organ odwoławczy, mimo uznania, iż powinien dokonać analizy sprawy pod kątem zbadania dwóch przesłanek, jakimi są interes społeczny lub słuszny interes strony, w ogóle takiej analizy nie przeprowadził oraz utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, który również nie dokonał odpowiedniej analizy w tym zakresie, w szczególności nie rozpatrzył przesłanki słusznego interesu strony, a przesłankę interesu społecznego rozpatrzył w sposób wadliwy. Skarżąca podniosła, że zmianę decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2020 r., znak: [...] we wnioskowanym zakresie wnioskowanym uzasadnia zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony skarżącej.
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy nie istnieją podstawy faktyczne i prawne do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji z dnia [...] lipca 2020 r. znak sprawy: [...], poprzez uwzględnienie w tej decyzji przekazania wycenionych pasz do utylizacji lub przetworzenia jej w sposób zapewniający zabicie wirusa grypy.
- art. 6, 7, 8 oraz 77 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy oraz dokonanie błędnych i wewnętrznie sprzecznych ustaleń prowadzących do wadliwego zastosowania przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca spółka wniosła o uchylenie decyzji organów obydwu instancji, zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa pranego według norm przepisanych oraz o przeprowadzenie dowodów z dokumentów tj.:
- protokołu szacowania z dnia [...] marca 2020 r. określający rodzaj i ilość paszy (pasza INDYK 4 SOLID KD w ilości 56 ton) na okoliczność, iż pasza INDYK 4 SOLID KD w ilości 56 ton znajdowała się na fermie drobiu skarżącego w miejscowości [...]
- decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2020 r. znak sprawy: [...]
- wniosku skarżącego z dnia [...] kwietnia 2020 r. wraz z poświadczeniem wpływu do Powiatowego Lekarza Weterynarii
- decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] kwietnia 2020r. znak sprawy: [...]
na okoliczność dokonania zmiany przez organ I instancji innej decyzji własnej wydanej w odniesieniu do skarżącego, dotyczącej innego stada skarżącego, na podstawie art. 155 k.p.a., poprzez rozszerzenie zakresu utylizacji o paszę, która, podobnie jak w niniejszej sprawie, nie była objęta zakresem rozstrzygnięcia w pierwotnej, zmienianej decyzji.
W ocenie skarżącej spółki decyzja PLW z dnia [...] marca 2020 r. bezzasadnie nie uwzględnia przekazania znajdującej się na fermie, wycenionej paszy do utylizacji lub przetworzenia jej w sposób zapewniający zabicie wirusa grypy, a tym samym organ nie zastosował wszystkich środków przewidzianych prawem do zwalczania tej choroby. Skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 42 ust. 10 u.z.z.c.z., w przypadku uzasadnionego podejrzenia choroby zakaźnej zwierząt lub jej stwierdzenia powiatowy lekarz weterynarii stosuje środki przewidziane dla zwalczania danej choroby, natomiast PLW, wydając decyzję z [...] marca 2020 r. w której wyznaczył gospodarstwo skarżącego za ognisko choroby zakaźnej zwierząt - grypy ptaków typu A podtypu H5N8, wydając w związku z tym określone nakazy, w tym nakaz utylizacji drobiu w sposób zapobiegający szerzeniu się choroby, nie wydał analogicznego nakazu wobec paszy, uznając błędnie, że znajdująca się na fermie pasza nie jest paszą, która mogła być skażona wirusem grypy.
Nadto skarżąca podniosła, że organy błędnie nie zastosowały w sprawie przepisów § 6 ust. 1 pkt 1c oraz § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie zwalczania grypy ptaków, podczas, gdy dotyczą one postępowania z paszą na fermie drobiu w przypadku wykrycia na fermie ogniska ptasiej grypy.
Zdaniem skarżącej organ II instancji naruszył art. 155 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., bowiem nie przeprowadził analizy sprawy pod kątem zbadania dwóch przesłanek, jakimi są interes społeczny lub słuszny interes strony. Spółka podniosła, że organ nie wyjaśnił w jaki sposób uwzględnienie stanowiska strony i zmiana decyzji mogłyby godzić w interes społeczny. Zdaniem skarżącej organy obydwu instancji w zaskarżonych decyzjach ograniczyły się do lakonicznego stwierdzenia, że prawo weterynaryjne nie reguluje kwestii postępowania z tak przetworzoną, tzn. spryzmowaną ze skażonym obornikiem paszą, pomimo uznania, że ww. pasza nie mogła być skażona wirusem grypy. Skarżąca zwróciła uwagę, że stanowiska organów są nielogiczne i wewnętrznie sprzeczne, ponieważ pasza spryzmowana ze skażonym obornikiem mogła być skażona i powinna podlegać nakazowi utylizacji. Nadto spółka wskazała, że już w odwołaniu od decyzji organu I instancji podkreślała, iż w decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2020 r., znak: [...] powinien znaleźć się zapis o nakazaniu przekazania 56 ton paszy do utylizacji lub przetworzenia jej w sposób zapewniający zabicie wirusa grypy, gdyż z tego tytułu na podstawie art. 49 ust. 6 u.z.z.c.z. skarżący mógłby wystąpić o należne mu odszkodowanie. Jednocześnie zdaniem skarżącej nie można zgodzić się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, że dokonanie zmiany decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2020r. w trybie art. 155 k.p.a. prowadziłoby do rozszerzenia zakresu sprawy administracyjnej, bowiem zakres sprawy determinowany jest nie poszczególnymi przedmiotami nakazów, ale podjęciem wszelkich środków niezbędnych do zwalczenia choroby, a nadrzędnym celem i istotą decyzji z dnia [...] marca 2020 r. było zapobieżenie szerzenia się wirusa grypy ptaków, bez względu na to, czy dotyczy to samych ptaków, czy innych rzeczy lub przedmiotów znajdujących się w ich otoczeniu. Strona skarżąca zwróciła szczególną uwagę, że ten sam organ I instancji na podstawie art. 155 k.p.a dokonał zmiany innej decyzji własnej wydanej w odniesieniu do skarżącej, dotyczącej innego stada, poprzez rozszerzenie zakresu utylizacji o paszę, która, podobnie jak w niniejszej sprawie, nie była objęta zakresem rozstrzygnięcia w pierwotnej, zmienianej decyzji.
Skarżąca zarzuciła ponadto, że organ odwoławczy nie wyjaśnił w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy oraz dokonał błędnych i wewnętrznie sprzecznych ustaleń prowadzących do wadliwego zastosowania przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Lekarz Weterynarii uwzględnił stanowisko organu I instancji, że na dzień złożenia wniosku na prowadzonej przez stronę fermie brak było paszy, której wniosek dotyczył i jednocześnie ustalił, iż przedmiotowa pasza została zagospodarowana przez skarżącego poprzez dokonanie pryzmowania ze skażonym obornikiem. Spółka podkreśliła, że skoro pasza została spryzmowana, to znaczy, iż jednak znajdowała się na fermie i powinna być objęta nakazami zapobiegającymi szerzeniu się wirusa grypy. Okoliczność, że pasza znajdowała się na fermie znajduje potwierdzenie w treści załączonego do pisma skarżącego z dnia [...] maja 2020 r. protokołu szacowania określającego rodzaj i ilość paszy (pasza INDYK 4 SOLID KD w ilości 56 ton). Skarżąca podniosła także, że wykazane uchybienia uzasadniają również zarzut naruszenia przez organ II instancji przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy nie istnieją podstawy faktyczne i prawne do utrzymania w mocy decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] lipca 2020r. znak sprawy: [...] w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji PLW z [...] marca 2020 r., znak: [...], poprzez uwzględnienie w tej decyzji przekazania wycenionych pasz do utylizacji lub przetworzenia jej w sposób zapewniający zabicie wirusa grypy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2019.2325 z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sprawa niniejsza rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 zwana dalej p.p.s.a.
Istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy art. 155 (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., aktualnie: t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm., dalej jako: k.p.a.), który reguluje jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego i daje podstawę do weryfikacji ostatecznych decyzji prawidłowych lub obarczonych wadami niekwalifikowanymi. Przepis ten dotyczy instytucji wzruszenia decyzji ostatecznej ze skutkiem ex nunc, czyli ze skutkiem od daty podjęcia decyzji zmieniającej na podstawie art. 155 k.p.a., z powodów niezwiązanych z ochroną legalności, lecz z powodów natury celowościowej, motywowanych interesem społecznym lub słusznym interesem strony. Możliwość wzruszenia ostatecznych decyzji administracyjnych w tym trybie stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnych, określonej w art. 16 § 1 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.
Z przytoczonego przepisu art. 155 k.p.a. wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:
1) w obrocie prawnym istnieje decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo;
2) strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie tej decyzji;
3) przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji;
4) za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawiają interes społeczny lub słuszny interes strony.
W piśmiennictwie oraz orzecznictwie sądowym podkreśla się, że istotą postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiają za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w powyższym przepisie uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem, w którym stwierdzono, że celem postępowania prowadzonego w trybie art. 155 jest ustalenie zaistnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. Nie zmierza ono do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy już ostatecznie zakończonej. W żadnym razie nie można w tym trybie rozszerzać zakresu sprawy administracyjnej. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory (wyrok NSA z 5 stycznia 2007 r., I OSK 586/06, LEX nr 320845; wyrok NSA z 25 listopada 2010 r., II OSK 1810/09, LEX nr 746810). Wskazuje się nadto, że rozważenie możliwości stosowania trybu przewidzianego w art. 155 wymaga uprzedniego ustalenia, czy w konkretnym przypadku występuje tożsamość sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnym (uzasadnienie uchwały NSA w składzie siedmiu sędziów z 3 listopada 2009 r., II GPS 2/0-9, ONSA WSA 2010/1, poz. 4). Na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy faktycznej i prawnej. Inaczej, tożsamość sprawy występuje, gdy występują te same podmioty, gdy dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy (uchwała NSA w Warszawie w składzie siedmiu sędziów z 27 czerwca 2000 r., FPS 12/09, ONSA 2001/1, poz. 7; wyrok NSA w Warszawie z 29.04.1998 r., IV SA/1061/96, LEX nr 45166; wyrok NSA w Warszawie z 20.01.1999 r., II SA 6434/97, LEX nr 37852).
W uzasadnieniu powołanej wyżej uchwały NSA z 3 listopada 2009 r., II GPS 2/09, przyjęto, że "ocena istnienia tożsamości sprawy administracyjnej w wypadku trybów nadzwyczajnych powinna uwzględniać, że nieuchronne zmiany stanu faktycznego nie mogą mieć na nią wpływu, gdy chodzi o konkretyzację jednego stosunku administracyjnoprawnego. W wypadku stosowania art. 155 k.p.a. regułą jest, że to właśnie zmiana okoliczności faktycznych, następująca po skonkretyzowaniu uprawnień lub obowiązków strony, uzasadnia skorzystanie z instytucji zmiany (uchylenia) decyzji. W związku z tym należało uznać, że jeżeli wspomniana zmiana zachodzi w ramach jednego stosunku administracyjnoprawnego, to tożsamość sprawy nie zostaje naruszona. W wypadku przyjęcia poglądu przeciwnego możliwość stosowania art. 155 k.p.a. zostałaby istotnie ograniczona". W konkluzji sąd uznał, że "dopóki mamy do czynienia z tymi samymi prawami i obowiązkami tych samych podmiotów, ukształtowanymi obowiązującą decyzją, z tym samym lub zachowującym ciągłość regulacji stanem prawnym i niezmienionym w kwestiach prawnie istotnych stanem faktycznym, dopóty można mówić o tożsamości sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnoprawnym". Również w wyroku z 21 października 2016 r. w sprawie II OSK 37/15 NSA przyjęło, że "decyzja wydana na podstawie art. 155 k.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną, tj. decyzją, której dotyczy postępowanie o zmianę lub uchylenie, a nie kwestii nowych. Postępowanie na podstawie art. 155 k.p.a. toczy się w tej samej, z materialnego punktu widzenia, sprawie administracyjnej, w której toczyło się postępowanie pierwotne" (por. M. Jaśkowska,. M. Wilbrant - Gotowicz, A. Wróbel Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego. Lex).
W badanej sprawie skarżąca wniosła o zmianę ostatecznej decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2020 r., w której organ wyznaczył gospodarstwo skarżącej spółki położone w miejscowości [...] za ognisko choroby zakaźnej zwierząt - grypy ptaków oraz nałożył na stronę określone nakazy i zakazy, w tym nakaz zabicia drobiu. Wniosek o zmianę powyższej decyzji dotyczył zakresu nałożonych na stronę obowiązków i zmierzał do zawarcia w decyzji, obok obowiązków już w niej określonych, również obowiązku przekazania przez stronę do utylizacji paszy INDYK 4 SOLID KD w ilości 56 ton. W toku postępowania, powołując się na przepisy ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz § 6 ust. 1 pkt c i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie zwalczania grypy ptaków skarżąca dowodziła, że w stanie faktycznym ustalonym na datę wydania ostatecznej decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2020 r., nałożenie obowiązku utylizacji paszy było jak najbardziej zasadne. Jak podaje skarżąca - ponadto z protokołu szacowania z dnia [...] marca 2020 r. określającego rodzaj i ilość paszy (pasza INDYK 4 SOLID KD w ilości 56 ton) wynika, że w tym dniu pasza znajdowała się na fermie, której dotyczyła w/w decyzja z dnia [...] marca 2020 r. Protokół ten został podpisany przez działającego z ramienia PLW lekarza weterynarii J.S., który osobiście widział na fermie paszę objętą protokołem. Przedmiotową paszę widzieli również rzeczoznawcy dokonujący wycenę. W uzgodnieniu z Powiatowy Lekarzem Weterynarii i lekarzem weterynarii J.S. pasza jako skażona została wysypana w kurniku na obornik, zdezynfekowana i wraz z obornikiem wywieziona na pryzmę.
Wniosek strony o zmianę ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. w określonym przez nią zakresie, nie mógł odnieść spodziewanego rezultatu. Rozpoznanie wniosku o zmianę decyzji, poprzez nałożenie na stronę postępowania kolejnego obowiązku, bezspornie wymagało od organu rozpoznania sprawy pod względem merytorycznym - w zakresie zasadności nałożenia na stronę obowiązku polegającego na utylizacji paszy dla zwierząt. Wskazuje na to już argumentacja skarżącej spółki, która dowodząc słuszności swego stanowiska powołuje się na przepisy prawa materialnego. Wskazać należy, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 155 k.p.a. nie jest dopuszczalne rozpoznanie sprawy pod względem merytorycznym. W postępowaniu tym - jak wyżej podniesiono - organ bada jedynie następujące okoliczności: czy w obrocie prawnym istnieje decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo; czy strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie tej decyzji; czy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji; oraz - czy za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawiają interes społeczny lub słuszny interes strony. Rozpoznając sprawę w trybie art. 155 k.p.a. organ nie jest władny do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, nie jest również upoważniony do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Jak wyżej zaznaczono sprawa której dotyczy postępowanie prowadzone w trybie art. 155 k.p.a. musi być tożsama pod względem materialnym ze sprawą rozstrzygniętą decyzją ostateczną co oznacza, że w obydwu postępowaniach (tj. zakończonym decyzją ostateczną oraz w postępowaniu prowadzonym w sprawie zmiany tej decyzji) muszą występować te same podmioty, których dotyczą decyzje oraz musi istnieć tożsamość treści praw i obowiązków oraz ich podstawy faktycznej i prawnej. W analizowanej sprawie wniosek strony o zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. powyższych warunków nie spełniał. Uwzględnienie wniosku o zmianę decyzji doprowadziłoby do zmiany ostatecznego rozstrzygnięcia pod względem merytorycznym, poprzez objęcie zmienianą decyzją stanu faktycznego i prawnego, który nie był przedmiotem ani analizy, ani rozpoznania, ani rozstrzygnięcia ostateczną decyzją Powiatowego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2020 r. Z treści przedmiotowej decyzji wynika bowiem, że organ nie rozważał zagadnienia utylizacji paszy, nadto w przywołanym w niej stanie faktycznym i prawnym organ nie odniósł się do potrzeby jej utylizacji. W trybie art. 155 k.p.a. dokonanie powyższej zmiany decyzji ostatecznej nie jest dopuszczalne.
Odnosząc się natomiast do zawartego w skardze wniosku dowodowego, wyjaśnić należy, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy umożliwiał Sądowi dokonanie pełnej oceny legalności zaskarżonej decyzji.
W tych okolicznościach stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji należy ocenić jako prawidłowe. W konsekwencji stwierdzenia, że zmiana decyzji w trybie art. 155 k.p.a. była niedopuszczalna, zbędna była analiza sprawy pod kątem spełnienia przesłanek zmiany decyzji, wymienionych w powyższym przepisie, które odnoszą się do interesu społecznego oraz słusznego interesu strony i dotyczą następnego etapu postępowania, tj. po stwierdzeniu dopuszczalności zmiany decyzji.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI