II SA/Go 553/14

II SA/Go 553/14 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2015-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-07-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Grażyna Staniszewska /sprawozdawca/
Maria Bohdanowicz /przewodniczący/
Michał Ruszyński
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1547/15 - Wyrok NSA z 2015-07-02
II OZ 1284/14 - Postanowienie NSA z 2014-11-28
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2013 poz 1409
art. 3 pkt 7, art. 28 ust. 1, art. 48 ust. 1 i 4, art. 49b ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2015 r. sprawy ze skargi L.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiatrołapu oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał L.K. rozbiórkę wiatrołapu – tzn. jego konstrukcji, którą stanowią ściany zewnętrzne oraz dach - zlokalizowanego na działce nr [...]. Decyzja wydana została na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (DZ.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) (dalej:P.b.).
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
W dniu 6 marca 2007 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego (dalej: PINB) wpłynęło pismo Gminy informujące o samowolnym zabudowaniu działki nr [...], stanowiącej własność Gminy. W tym samym dniu do organu wpłynęło pismo J.A. – współwłaściciela budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] (współwłaściciela lokalu nr 2), posadowionego na działce nr [...], w sprawie samowolnego dobudowania wiatrołapu przy wejściu do lokalu nr 1 przez jego właścicielkę – L.K..
W toku oględzin budynku mieszkalnego przy ul. [...], przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2007 r. ustalono, że przy wejściu do lokalu nr 1 stanowiącego własność L.K., dobudowano wiatrołap. Według oświadczenia inwestorki, a zarazem właścicielki powyższe roboty przeprowadzono w latach 2003 - 2005 r., bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przedmiotowy wiatrołap znajduje się na działce nr [...], której właścicielem jest Gmina.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 P.b., PINB wstrzymał prowadzenie robót budowalnych oraz nałożył na inwestorkę obowiązek przedłożenia określonych dokumentów. Wobec niewywiązania się z nałożonego obowiązku, decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. PINB orzekł nakazał rozbiórki wiatrołapu. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez organ drugiej instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. W uzasadnieniu Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r, sygn. akt P 37/6, w którym orzeczono o niezgodności przepisu art. 48 ust. 2 pkt 1 lit." b" i art. 48 ust. 3 pkt 1 P.b. z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP, którym złagodzony został wymóg co do konieczności dysponowania przez inwestora ostateczną decyzją o warunkach zabudowy w dniu wszczęcia postępowania legalizacyjnego.
Postanowieniem z dnia [...] września 2008 r., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 P.b., PINB wstrzymał roboty budowlane i - w zakreślonym terminie - nałożył na inwestorkę obowiązek przedłożenia określonych dokumentów.
Pismem z dnia [...] stycznia 2009 r. L.K. zwróciła się do organu o przedłużenie terminu do złożenia dokumentów, o których mowa w w.w. postanowieniu z dnia [...] września 2008 r., podnosząc, że postępowanie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wiatrołapu nie zostało jeszcze zakończone.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 P.b., PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową wiatrołapu na działce nr [...] oraz nałożył na inwestorkę – L.K. – obowiązek przedstawienia w terminie 4 miesięcy:
- zaświadczenia wójta, burmistrza lub prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku planu miejscowego,
- dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2, 4 oraz ust. 3: czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz oświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu, do projektu architektoniczno – budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Postanowieniem z dnia [...] pażdziernika 2009 r., ze względu na toczące się postępowanie w przedmiocie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wiatrołapu na działce nr [...], PINB zawiesił postępowanie legalizacyjne dotyczące przedmiotowego wiatrołapu.
W dniu 22 pażdziernika 2010 r. weszła w życie uchwała Rady Miejskiej Nr XLI/335/10 z dnia 24 czerwca 2010 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta obejmująca m.in. działkę nr [...] położoną w [...]. W tej sytuacji decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Burmistrz umorzył postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie wiatrołapu na działce nr [...].
Postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. PINB podjął zawieszone w sprawie postępowaniem administracyjne.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. PINB nakazał L.K. rozbiórkę wiatrołapu zlokalizowanego na działce nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że pomimo upływu wyznaczonego terminu, strona nie wykonała nałożonych na nią obowiązków.
Na skutek wniesionego odwołania sprawę rozpatrywał WINB, który decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ wskazał, że właściwym trybem legalizacyjnym dla samowolnie wzniesionego wiatrołapu będzie tryb z art. 48 P. b., natomiast odnośnie przebudowy schodów do lokalu nr [...] – tryb z art. 50 – 51 P.b. Decyzja ta była przedmiotem badania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., który wyrokiem z dnia 13 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Go 345/12 skargę oddalił.
W dniu [...] listopada 2013 r. PINB przeprowadził oględziny budynku mieszkalnego posadowionego na ul. [...]. Stwierdzono, że wiatrołap będący przedmiotem postępowania znajduje się na działce nr [...] i został dobudowany do budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...]. Zlokalizowany jest na elewacji bocznej, na ścianie szczytowej, na podeście – w miejscu gdzie istniały wcześniej schody wejściowe.
W konkluzji wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...] marca 2014 r., organ stwierdził że w jego ocenie przedmiotowy wiatrołap jest częścią obiektu o prostej konstrukcji, dlatego uzyskanie dokumentacji potrzebnej do legalizacji nie powinno stanowić trudności. Pomimo tego w trakcie legalizacji nie została ona przedstawiona, dlatego nakaz rozbiórki jest zasadny. Organ zaznaczył, że inwestorowi umożliwiono legalizację obiektu.
Od powyższej decyzji L.K. wniosła odwołanie. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, 77 i 80 kpa poprzez zebranie materiału dowodowego w sposób niekompletny oraz pominięcie istotnych dowodów w sprawie, nadto naruszenie art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 2 P.b. Zdaniem skarżącej postanowienia obowiązującego dla danego terenu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wykluczają usytuowania w pasie drogowym obiektów budowlanych oraz urządzeń nie związanych z gospodarką drogową lub obsługą ruchu. Skarżąca wskazała, że prawomocnym Postanowieniem Sądu Okręgowego Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia [...] grudnia 2012 r. uzyskała służebność drogi koniecznej, która obejmuje część nieruchomości przylegającej do budynku mieszkalnego przy ul. [...] od drogi publicznej do wejścia do lokalu mieszkalnego na szerokości 2 m, po obrysie schodów do lokalu.
Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] WINB utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji w zakresie przyjętej kwalifikacji jako budowy bez wymaganego pozwolenia na budowę części obiektu budowlanego. WINB wskazał, że inwestorka nie wywiązała się z obowiązku przedstawienia dokumentów niezbędnych do legalizacji przedmiotowego wiatrołapu, gdyż nie przedłożyła jakichkolwiek dokumentów wymienionych w postanowieniu PINB z dnia [...] stycznia 2009 r. Okoliczność ta, w myśl art. 48 ust. 1 P.b. stanowiła podstawę do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.
Organ zauważył nadto, że przepis § 57 ust. 1 pkt 2 lit."d" obowiązującej dla danego terenu uchwały Rady Miejskiej Nr XLI/335/10 z dnia 24 czerwca 2010 r. dopuszcza lokalizację urządzeń infrastruktury technicznej w uzgodnieniu z zarządcą ciągu pieszo – jezdnego. Zdaniem organu w świetle powyższego zapisu nie jest możliwe sytuowanie obiektu kubaturowego w postaci wiatrołapu. Uprawnienia takiego nie stwarza również postanowienie Sądu Okręgowego z dnia [...] grudnia 2012 r. sygn. akt [...] ustanawiające na działce nr [...] nieodpłatną służebność drogi koniecznej do lokalu nr 1 w budynku przy ul. [...].
Od powyższej decyzji L.K. wniosła skargę.
W skardze skarżąca powieliła zarzuty i argumentację zawarte w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając ponadto naruszenie art. 107 § 1 kpa. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła również, że decyzje obydwu instancji nie nadają się do wykonania, ponieważ z ich treści nie wynika jakie dokładnie prace powinny być wykonane celem przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie była zasadna, dlatego podlegała oddaleniu.
Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały w wyniku przeprowadzenia tzw. postępowania legalizacyjnego. Stosownie do treści art. 28 ust. 1 P.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 -31.
W myśl art. 3 pkt 7 przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego.
Wykonanie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia zawsze stanowi przypadek samowoli budowlanej. Ustawodawca traktuje samowolę budowalną jako zjawisko negatywne, wymagające działań represyjno –restytucyjnych, ale w przeciwieństwie do przepisów obowiązujących do 2003 r. łagodzi ich represyjność dopuszczając możliwość legalizacji obiektu wzniesionego lub wznoszonego, wprawdzie bez pozwolenia na budowę (zgłoszenia), ale w zgodzie z przepisami i regułami sztuki budowlanej.
Ustawa z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w art. 48 ust. 1 i 49b ust. 1 reguluje tryby legalizacyjne obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub też pomimo sprzeciwu właściwego w tym zakresie organu administracji publicznej. Natomiast przepisy art. 50 znajdują zastosowanie do samowolnie realizowanych robót budowlanych w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 P.b.
W analizowanej sprawie administracyjnej skarżąca dokonała przebudowy schodów wejściowych do lokalu nr 1 (którego jest właścicielką) w budynku posadowionym na ul. [...] oraz wybudowała wiatrołap przy wejściu do tegoż lokalu. Okolicznością bezsporną jest to, że roboty budowlane wykonane zostały w latach 2003 – 2005, a inwestorka nie uzyskała na nie decyzji o pozwoleniu budowę. Istotne znacznie dla sprawy ma okoliczność posadowienia schodów oraz przedmiotowego wiatrołapu. Znajdują się one na działce nr ewid. [...], będącą drogą dojazdową do nieruchomości – budynku mieszkalnego nr 3 na ul. [...], właścicielem jest Gmina.
W okolicznościach sprawy, organy nadzoru budowlanego obydwu instancji słusznie przyjęły, że legalizacja przedmiotowego wiatrołapu stanowi przypadek, o którym mowa w art. 48 P.b.
W myśl art. 48 ust. 1 P. b. właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Zgodnie z treścią ust. 2 art. 48 jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:
1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem
- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.
Stosownie do treści art. 48 ust. 3 w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
Z przytoczonych przepisów wynika, że rozbiórka samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego następuje, jeżeli w wyniku postępowania legalizacyjnego zostanie dowiedzione, że obiekt nie jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, następnie – gdy narusza przepisy w tym techniczno-budowlane, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, nadto - gdy strona nie wywiąże się z obowiązków, wynikających z postępowania legalizacyjnego (art. 48 ust. 4). Ustawodawca tym samym nakłada na organ nadzoru budowlanego obowiązek przeprowadzenia postepowania legalizacyjnego, co wskazuje że nakaz rozbiórki obiektu nie jest orzekany bezwzględnie.
W analizowanej sprawie administracyjnej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 P.b., organ pierwszej instancji wstrzymał roboty budowlane oraz nałożył na inwestorkę – L.K. obowiązek przedstawienia w terminie 4 miesięcy określonych dokumentów.
Dodać w tym miejscu należy, że również postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. oraz postanowieniem z dnia [...] września 2008 r., wydanymi na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 P.b., organ wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy przedmiotowym wiatrołapie oraz w zakreślonych terminach zobowiązał inwestorkę do przedłożenia określonych dokumentów. Pomimo upływu wyznaczonych terminów inwestorka dokumentów nie przedłożyła.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. sygn.. akt [...] Sąd Okręgowy Wydział Cywilny Odwoławczy ustanowił na działce nr [...] stanowiącej własność Gminy nieodpłatną służebność drogi koniecznej na rzecz właściciela lokalu położonego w [...], przy czym służebność obejmować będzie część nieruchomości obciążonej przylegającą do budynku mieszkalnego nr 3 od drogi publicznej do wejścia do lokalu mieszkalnego na szerokości 2 m i następnie po obrysie schodów wejściowych do lokalu.
W toku postępowania legalizacyjnego wszedł w życie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty Uchwałą Rady Miejskiej Nr XL335/10 z dnia 24 czerwca 2010 r., obejmujący m.in. teren działki nr [...]. Zgodnie z treścią § 57 ust. 1 pkt 2 lit. "d" teren działki gruntu [...] oznaczono symbolem "KDX" – tereny ciągów pieszo – jezdnych, dopuszczono na nim lokalizację urządzeń infrastruktury technicznej w uzgodnieniu z zarządcą drogi.
Z akt sprawy wynika, że postępowanie w przedmiocie wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji zostało umorzone, ponieważ w jego toku wszedł w życie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca nie wystąpiła jednak do właściwego organu o wydanie zaświadczenia o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, do czego została zobowiązana postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. (art. 48 ust. 3 pkt 1 ).
Zgodnie z treścią art. 48 ust. 4 P. b. w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, a zatem właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego, który jest kompletny i spójny, wykazała że w sprawie zaszły przesłanki, o których mowa w art. 48 ust.3 i ust. 4, dające podstawę orzeczenia rozbiórki wiatrołapu. Skarżąca, pomimo upływu terminów wyznaczanych jej kolejnymi postanowieniami, nie wypełniła żadnego z nałożonych na nią przez organ obowiązków i nie przedstawiła dokumentów niezbędnych do legalizacji wiatrołapu.
Warto zaznaczyć, że z treści Postanowienia Sądu Okręgowego Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia [...] grudnia 2012 r. sygn. akt [...] wynika, że nieodpłatna służebność drogi koniecznej ustanowiona na działce nr [...] dotyczy tylko schodów prowadzących do lokalu nr 3/1, nie obejmuje natomiast wiatrołapu.
Decyzja wydana na podstawie art. 48 ust. 1 P.b. jest przykładem tzw. decyzji związanej, co oznacza że w przypadku ziszczenia się określonych w danym przepisie warunków, organ ma obowiązek wydać orzeczenie o danej treści, w tym przypadku jest to orzeczenie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części.
Zaskarżona decyzja oraz decyzją ją poprzedzająca wydane zostały po przeprowadzeniu postępowania legalizacyjnego. Jak wyżej podniesiono, w toku postępowania na skarżącą trzykrotnie – bezskutecznie - nakładano obowiązek przedstawienia dokumentacji niezbędnej do legalizacji obiektu budowlanego. Postępowanie naprawcze uległo zawieszeniu na czas konieczny do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Analizując sprawę pod kątem zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania obowiązującego dla danego terenu należy zauważyć, że zapisy planu odnoszące się do działki nr [...], zezwalają na lokalizację jedynie urządzeń infrastruktury technicznej, i to za zgodą zarządcy drogi. Wiatrołap nie jest urządzeniem infrastruktury technicznej.
Wbrew zarzutom skargi, w ocenie Sądu, sposób wykonania rozbiórki wiatrołapu jest w decyzji pierwszoinstnacyjnej na tyle precyzyjnie określony, że decyzja nie powinna natrafić na trudności z jej wykonaniem.
W tym stanie sprawy skarga nie była zasadna.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postpowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U z 2002 Nr 153 poz. 1270 ze zm.), skarga została oddalona.