II SA/Go 544/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wlkp.2022-12-22
NSAAdministracyjneŚredniawsa
straż pożarnaPaństwowa Straż Pożarnapowierzenie obowiązkówzmiana stanowiskapostępowanie administracyjneKPAuzasadnienie decyzjikontrola sądowakwalifikacjeinteres służby

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje o powierzeniu strażakowi obowiązków na innym stanowisku, uznając je za dowolne i pozbawione należytego uzasadnienia.

Skarżący, M.P., zaskarżył decyzję o powierzeniu mu pełnienia obowiązków Zastępcy Naczelnika Wydziału Operacyjno-Kontrolno-Rozpoznawczego na okres 5 miesięcy. Zarzucił naruszenie przepisów KPA, w tym brak dokładnego wyjaśnienia sprawy, nierozpatrzenie materiału dowodowego oraz lakoniczne uzasadnienie. Sąd administracyjny uznał, że organy obu instancji nie wykazały w sposób należyty kwalifikacji skarżącego do nowego stanowiska ani potrzeby służby, a ich uzasadnienia były zbyt ogólne i dowolne. W konsekwencji, sąd uchylił obie decyzje.

Sprawa dotyczyła skargi M.P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Powiatowego o powierzeniu skarżącemu pełnienia obowiązków służbowych na stanowisku Zastępcy Naczelnika Wydziału Operacyjno-Kontrolno-Rozpoznawczego na okres 5 miesięcy. Podstawą prawną była ustawa o Państwowej Straży Pożarnej (art. 37a). Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7 (niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy), art. 77 § 1 (niezebranie i nierozpatrzenie wyczerpująco materiału dowodowego), art. 107 § 3 (lakoniczne uzasadnienie) oraz art. 138 § 1 pkt 1 (utrzymanie w mocy wadliwej decyzji). Podniesiono również zarzut naruszenia ustawy o związkach zawodowych (art. 32 ust. 1 pkt 2) poprzez niewystąpienie o zgodę zakładowej organizacji związkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że uzasadnienia decyzji organów obu instancji były zbyt ogólne, abstrakcyjne i nie odnosiły się do indywidualnych okoliczności sprawy, w szczególności nie wyjaśniono kwalifikacji skarżącego ani wymogów nowego stanowiska. Organy nie wykazały również obiektywnych przyczyn uzasadniających powierzenie nowych obowiązków, co mogło sugerować dowolność decyzji i potencjalne szykany. Sąd uznał, że kwestia ochrony związkowej nie miała istotnego znaczenia w kontekście powierzenia obowiązków na podstawie art. 37a u.p.s.p., ze względu na specyfikę stosunku służbowego strażaka. W konsekwencji, sąd uchylił obie zaskarżone decyzje i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy obu instancji nie wykazały w sposób należyty kwalifikacji skarżącego do nowego stanowiska ani obiektywnych przyczyn uzasadniających powierzenie nowych obowiązków, a ich uzasadnienia były zbyt ogólne i dowolne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uzasadnienia decyzji były zbyt abstrakcyjne i nie odnosiły się do indywidualnych okoliczności sprawy, co narusza przepisy KPA i uniemożliwia kontrolę sądową.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

u.p.s.p. art. 37a

Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej

Pomocnicze

k.p.a. art. 104 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądach administracyjnymi

u.z.z. art. 32 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 stycznia 2020 r. w sprawie stanowisk służbowych w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 13 września 2021 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie § § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczające uzasadnienie decyzji organów obu instancji. Brak wykazania kwalifikacji skarżącego do nowego stanowiska. Brak obiektywnych przesłanek służbowych uzasadniających powierzenie nowych obowiązków. Decyzje organów noszą cechy dowolności.

Odrzucone argumenty

Argumentacja dotycząca ochrony związkowej jako przeszkody w powierzeniu obowiązków służbowych.

Godne uwagi sformułowania

uzasadnienia zarówno zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zostały sporządzone na takim poziomie ogólności, że uchylają się one od kontroli przez sąd administracyjny. nie wyjaśniono ani jakie kwalifikacje posiada skarżący, ani jakie kwalifikacje są wymagane na stanowisku Zastępcy Naczelnika Wydziału Operacyjno, Kontrolno-Rozpoznawczego w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej, co jest przecież podstawową przesłanką wynikającą z art. 37a u.p.s.p. nie sposób ocenić czy rzeczywiście zaszły obiektywne okoliczności, które uzasadniały powierzenie skarżącemu stanowiska wskazanego w decyzji, czy też są one w rzeczywistości spowodowane innymi pozaprawnymi przesłankami ochrona wynikająca z art. 32 ust. 1 pkt 2 u.z.z. nie ma zastosowania w przypadku powierzenia stanowiska na podstawie art. 37a u.p.s.p.

Skład orzekający

Adam Jutrzenka-Trzebiatowski

sprawozdawca

Jacek Jaśkiewicz

członek

Krzysztof Rogalski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 37a ustawy o Państwowej Straży Pożarnej w zakresie wymogów formalnych decyzji o powierzeniu pełnienia obowiązków służbowych, w szczególności konieczności należytego uzasadnienia i wykazania kwalifikacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki stosunku służbowego funkcjonariuszy Państwowej Straży Pożarnej; kwestia ochrony związkowej została rozstrzygnięta w sposób specyficzny dla tej formacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnienie decyzji administracyjnych i jak sądowa kontrola może korygować błędy organów, nawet w sprawach dotyczących wewnętrznej organizacji służby.

Sąd administracyjny uchyla decyzję o powierzeniu obowiązków strażakowi. Kluczowe jest uzasadnienie i kwalifikacje.

Sektor

służby mundurowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 544/22 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2022-12-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski /sprawozdawca/
Jacek Jaśkiewicz
Krzysztof Rogalski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne
Straż pożarna
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 106 § 3, art. 133 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2019 poz 263
art. 32 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 23 maja 1991 r., o związkach zawodowych - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1123
art. 37a
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Adam Jutrzenka – Trzebiatowski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie powierzenia pełnienia obowiązków służbowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r., nr [...], II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącego M.P. kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2022 r., wydaną na podstawie art. 13 ust. 6 pkt 1, art. 32 ust. 1 pkt 3, art. 36 ust. 4 w związku z art. 37a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1940 ze zm., aktualny tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 1969, dalej jako u.p.s.p.), rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 stycznia 2020 r. w sprawie stanowisk służbowych w jednostkach organizacyjnych Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2020 r., poz. 280) oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji z dnia 13 września 2021 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1750 ze zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm., aktualny tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej jako k.p.a.), Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej (KPPSP) postanowił powierzyć młodszemu kapitanowi M.P. z dniem [...] sierpnia 2022 r. na okres 5 miesięcy, tj. od [...] sierpnia 2022 r. do [...] grudnia 2022 r. pełnienie obowiązków służbowych na stanowisku Zastępcy Naczelnika Wydziału Operacyjno, Kontrolno-Rozpoznawczego w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej (§ 1).
KPPSP w § 2 tej decyzji stwierdził, że "młodszy kapitan M.P. posiada odpowiednie kwalifikacje i staż służby do zajmowania wyżej wymienionego stanowiska oficerskiego związanego z kierowaniem działaniami określonego w wyżej wymienionym rozporządzeniu", wskazując ponadto, że "mając na uwadze potrzebę zapewnienia prawidłowego funkcjonowania Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej i uwzględniając wykształcenie oraz doświadczenie zawodowe wyznaczam Pana do pełnienia służby w Wydziale Operacyjno, Kontrolno- Rozpoznawczym w systemie dziennym na stanowisku Zastępcy Naczelnika Wydziału.
Ponadto w decyzji stwierdzono, iż uposażenie pozostaje bez zmian (§ 3), a decyzja wchodzi w życie z dniem podpisania z mocą obowiązującą z dniem [...] sierpnia 2022 r.
M.P. wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając, że zaskarżona decyzja została wydana bez wcześniejszego ustalenia z nim oraz z brakiem zachowania drogi służbowej. Podkreślił, że pełni służbę w podziale bojowym, a zaskarżoną decyzją zostałby przeniesiony w codzienny system pełnienia służby, co dla niego w obecnej sytuacji rodzinnej i zawodowej jest nie do przyjęcia, zwłaszcza w kontekście większej ilości dojazdów do pracy na powierzonym stanowisku. Wskazał na konieczność sprawowania opieki nad małymi dziećmi, którymi zajmuje się w dni wolne od służby. Jako powód powierzenia mu obowiązków na nowym stanowisku odwołujący podał konflikt z KPPSP. Zwrócił również uwagę na swoje kompetencje jako ratownika medycznego, które mogą być wykorzystane w strukturach JOP.
Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej (KWPSP), powołując się na art. 27 i art. 11a ust. 2 pkt 1 u.p.s.p. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., wydał w dniu [...] lipca 2022 r. decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ przywołał treść art. 37a u.p.s.p., zgodnie z którym strażakowi można powierzyć pełnienie obowiązków służbowych zgodnie z jego kwalifikacjami na innym stanowisku w tej samej jednostce organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej na okres do 6 miesięcy w roku kalendarzowym. W okresie tym strażakowi przysługuje uposażenie przewidziane dla stanowiska, na którym powierza się pełnienie obowiązków, lecz nie niższe od dotychczasowego. Następnie podkreślił, że wszystkie elementy powyższego przepisu zostały przez KPPSP zachowane. Okres powierzenia nie przekracza bowiem czasu 6 miesięcy w roku kalendarzowym, strażakowi powierzono pełnienie obowiązków służbowych zgodnie z jego kwalifikacjami oraz została zachowana ta sama jednostka organizacyjna Państwowej Straży Pożarnej, czyli Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej. Ponadto powołując się na orzecznictwo sądowe organ wskazał, że ustawa nie określa warunków powierzenia, nie wskazuje też kryteriów i przesłanek, którymi kierować się powinien organ podejmujący decyzję w tym przedmiocie. Należy więc uznać, że powierzenie obowiązków na innym stanowisku w tej samej jednostce pozostawione zostało uznaniu organu, który może kierować się kryteriami potrzeb służby i jej interesu oraz koniecznością zapewnienia sprawnego, optymalnego wykonania zadań Państwowej Straży Pożarnej.
W skardze złożonej do WSA w Gorzowie Wlkp. na powyższą decyzję organu odwoławczego M.P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił naruszenie:
1. art. 7 k.p.a. przez niepodjęcie z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w szczególności niezweryfikowanie czy skarżący posiada odpowiednie kwalifikacje do kierowania działaniami komórki organizacyjnej, które mu powierzono, a także czy powierzenie skarżącemu tych obowiązków postępowania rzeczywiście zapewni prawidłowe funkcjonowanie KP PSP, a także czy decyzja o powierzeniu skarżącemu nowych obowiązków nie miała charakteru represji za wcześniejsze kroki prawne jakie zainicjował skarżący wobec KPPSP, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem podjęcie tych czynności z dużym prawdopodobieństwem skutkowałoby uchyleniem decyzji organu I instancji;
2. art. 77 § 1 k.p.a. przez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, tj. pominięcie okoliczności podniesionych przez skarżącego w odwołaniu dotyczących konfliktu między nim a KPPSP, wynikającym ze złożonego zawiadomienia o przestępstwie oraz pozwu do sądu pracy oraz nierozpoznanie okoliczności, czy decyzja organu I instancji była podyktowana interesem służby, w szczególności potrzebą prawidłowego funkcjonowania KPPSP, a także niewysłuchanie skarżącego, przez co zaskarżana decyzja nosi cechy dowolności, co mogło w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy bowiem wyczerpujące rozpatrzenie zebranego w całości materiału dowodowego mogłoby spowodować uchylenie decyzji organu I instancji,
3. art. 107 § 3 k.p.a. przez zbyt lakoniczne uzasadnienie decyzji
i nieodniesienie się w nim do argumentów i faktów przywołanych przez skarżącego
i niewskazanie, dlaczego do nich się nie odniesiono, co miało istotny wpływ na wynik sprawy polegający na niemożności prześledzenia toku rozumowania organu
II instancji, co z kolei utrudnia polemikę z decyzją,
4. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie
w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz od organu II instancji kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci odpisu pozwu z dnia [...] listopada 2021 r. z powództwa M.P. przeciwko Skarbowi Państwa – KPPSP o odszkodowanie z tytułu naruszenia zasad równego traktowania w zatrudnieniu oraz pisma KPP L.dz. [...] informującego o wszczęciu postępowania przygotowawczego z zawiadomienia M.P. o czyn z art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy o związkach zawodowych (aktualny tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 854, dalej jako u.z.z.) na okoliczność prowadzenia obu postępowań, przyczyn ich wszczęcia oraz tego, że zarzuty podnoszone przez skarżącego nie mają charakteru gołosłownych twierdzeń.
W odpowiedzi na skargę KWPSP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Pismem z dnia [...] września 2022 r. pełnomocnik skarżącego uzupełnił wniesioną skargę podnosząc zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 pkt 2 u.z.z. przez niewystąpienie przez organ I instancji do zakładowej organizacji związkowej - NSZZ Pracowników Pożarnictwa przy KPP o zgodę na jednostronną zmianę warunków pracy na niekorzyść członka zarządu tej organizacji – M.P. i nieusunięcie tego błędu przez organ II instancji, mające wpływ na wynik sprawy, bowiem wzięcie pod uwagę ochrony pracowniczej wynikającej z przywołanego powyżej przepisu z pewnością skutkowałoby uchyleniem decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy, bądź też niepodjęciem w ogóle decyzji przez organ I instancji. Dodatkowo pełnomocnik wskazał, że w dniu [...] września 2021 r. Zarząd Jednostki NSZZ Pracowników Pożarnictwa przy KP PSP podjął uchwałę w sprawie ochrony pracowników przewidzianej na zasadach art. 32 u.z.z., na mocy której Związek udzielił ochrony pracowniczej członkom zarządu – R.J. i M.P., na czas określony - do dnia 16 lipca 2024 r. Uchwała ta została przekazana w dniu 8 września 2021 r. pocztą elektroniczną do Zarządu Głównego NSZZ Pracowników Pożarnictwa. Oznacza to, że w dniu wydawania zarówno zaskarżanej organu II Instancji, jak i utrzymanej przez nią w mocy decyzji organu I instancji, M.P. był objęty ochroną na mocy przepisów szczególnych. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego wniósł o przeprowadzenie dowodu z przywołanych powyżej dokumentów, które zostały dołączonego do powyższego pisma..
Ustosunkowując się do powyższego zarzutu w piśmie z dnia [...] września
2022 r. organ zaznaczył, że KPPSP nie zmienił M.P. jednostronnie warunków pracy lub wynagrodzenia, a jedynie powierzył mu na okres 5 miesięcy pełnienie obowiązków służbowych na stanowisku Zastępcy Naczelnika Wydziału Operacyjno, Kontrolno-Rozpoznawczego. Pomiędzy tymi dwoma instytucjami prawnymi nie można postawić znaku równości. Powierzenie bowiem pełnienia obowiązków służbowych nie zmienia w sposób trwały treści stosunku pracy.
Ponadto w sprawie M.P. nie zaistniała przesłanka zmiany na niekorzyść osoby wykonującej pracę zarobkową, ponieważ przy powierzeniu pełnienia obowiązków służbowych na powyższym stanowisku strażak zachował swoje dotychczasowe uposażenie.
Na rozprawie w dniu 22 grudnia 2022 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że skarżący jest objęty ochroną związkową, co zostało przez organ zignorowane. Pełnomocnik organu podkreślił natomiast, iż organ I instancji otrzymał informację
o tym, iż skarżący jest objęty ochroną związkową dopiero we wrześniu 2022 r. Pełnomocnik skarżącego wskazał dodatkowo, iż pomimo powyższej informacji organ skierował skarżącego na dodatkową delegację (decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r.), na kolejne 6 miesięcy na to samo stanowisko. Skarżący odbiera działania organu jako szykany w związku ze swoją działalnością związkową. Delegowanie na inne stanowisko odbyło się z zachowaniem dotychczasowego wynagrodzenia. Skarżący doświadcza również mobbingu, w związku z czym składa stosowne powództwa do sądu powszechnego.
W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik organu podniósł, że delegowanie skarżącego odbyło się w pełni zgodnie z przepisami prawa, zaś kwestie ewentualnego mobbingu nie są przedmiotem niniejszej sprawy i będą rozstrzygane w innych postępowaniach. Nie jest również powiedziane, że wynagrodzenie skarżącego jest stałe i nie zmieni się w przyszłości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przeprowadzonej pod względem legalności była w niniejszej sprawie decyzja KWPSP utrzymująca w mocy decyzję KPPSP o powierzeniu skarżącemu na okres od [...] sierpnia 2022 r. do [...] grudnia 2022 r. pełnienie obowiązków służbowych na stanowisku Zastępcy Naczelnika Wydziału Operacyjno, Kontrolno - Rozpoznawczego w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej.
Podstawę materialną powyższej decyzji stanowił art. 37a u.p.s.p., zgodnie
z którym strażakowi można powierzyć pełnienie obowiązków służbowych zgodnie
z jego kwalifikacjami na innym stanowisku w tej samej jednostce organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej na okres do 6 miesięcy w roku kalendarzowym. W okresie tym strażakowi przysługuje uposażenie przewidziane dla stanowiska, na którym powierza się pełnienie obowiązków, lecz nie niższe od dotychczasowego. Sprawa powierzenia strażakowi na podstawie art. 37a u.p.s.p. pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku jest sprawą indywidualną załatwianą
w formie decyzji administracyjnej, do której stosuje się przepisy k.p.a., podlegającą kognicji sądu administracyjnego - art. 32 ust. 1 i ust. 2 u.p.s.p. w zw. z art. 1 pkt 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2015 r., I OSK 138/14).
Przepis art. 37a u.p.s.p. dopuszcza możliwość powierzenia strażakowi pełnienie obowiązków służbowych na innym stanowisku w tej samej jednostce organizacyjnej. Ustawa określa jednak dodatkowe ograniczenia, które przy takim powierzeniu obowiązków muszą być uwzględnione. Przede wszystkim strażak musi posiadać kwalifikacje do pełnienia obowiązków na nowym stanowisku, a samo powierzenie nie może nastąpić na czas dłuższy niż do 6 miesięcy w roku kalendarzowym. Stąd z prawidłowo sformułowanej decyzji wydanej na podstawie art. 37a u.p.s.p. musi m.in. wynikać, jakie kwalifikacje posiada strażak, a jakie kwalifikacje są wymagane na stanowisku, które jest mu powierzane (por. wyrok WSA w Łodzi z 21 kwietnia 2016 r., III SA/Łd 132/16).
U.p.s.p. nie określa warunków powierzenia, nie wskazuje też kryteriów i przesłanek, którymi kierować się powinien organ podejmujący decyzję w tym przedmiocie. Należy więc uznać, że powierzenie obowiązków na innym stanowisku
w tej samej jednostce pozostawione zostało uznaniu organu, który może kierować się kryteriami potrzeb służby i jej interesu oraz koniecznością zapewnienia sprawnego, optymalnego wykonania zadań Państwowej Straży Pożarnej. Stosunek służbowy strażaka cechuje się nierównością stron, podporządkowaniem i dyspozycyjnością. Stąd przyjąć należy, iż w ramach tego stosunku przełożony służbowy może władczo kształtować, w granicach obowiązującego prawa, sytuację prawną strażaka. Temu uprawnieniu odpowiada art. 37a u.p.s.p. Powyższe nie oznacza jednak, że decyzja, podjęta w przedmiocie powierzenia pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, jest pozostawiona całkowitemu swobodnemu uznaniu organu. Wskazać należy, że sądowa kontrola decyzji uznaniowych co do zasady jest ograniczona.
W razie sporu sąd bada w takich sprawach, czy decyzja nie nosi cech dowolności, a więc czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru właściwego sposobu załatwienia sprawy, po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych, oraz czy użył trafnych argumentów, uzasadniających decyzję (por. K. Kwapisz-Krygel, U.p.s.p. Komentarz, LexisNexis, tezy do art. 37a, wyrok WSA w Szczecinie z 10 kwietnia 2013 r., II SA/Sz 1231/12, wyrok WSA w Warszawie z 12 sierpnia 2008 r., II SA/Wa 563/08).
Uznaniowość w doktrynie i orzecznictwie ujmowana jest bowiem jako szczególny rodzaj dyskrecjonalnej kompetencji organu, której granice wyznacza wyrażona w art. 7 Konstytucji R.P., zasada związania administracji publicznej prawem. (por. M. Jaśkowska [w:] System Prawa Administracyjnego. Tom 1. Instytucje prawa administracyjnego, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski i A. Wróbel, Warszawa 2010,
s. 222 i n.). Stopień dyskrecjonalności działania organu konkretyzują normy prawa materialnego, w kontrolowanej sprawie art. 37a u.p.s.p. Szczególnego podkreślenia wymaga również to, że orzekanie w warunkach uznania administracyjnego wymusza szczególną staranność przy uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, tylko ono może bowiem ochronić organ od zarzutu przekroczenia granicy swobodnego uznania. Jedynie prawidłowo sporządzone uzasadnienie, spełniające wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. pozwala poznać motywy organu rozstrzygającego indywidualną sprawę administracyjną, czyli uzasadnienie ma stanowić uzewnętrznienie motywów i pokazanie rozumowania organu.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zaważyć, iż uzasadnienia zarówno zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zostały sporządzone na takim poziomie ogólności, że uchylają się one od kontroli przez sąd administracyjny. W istocie bowiem ze względu na swą abstrakcyjność i brak indywidualizacji okoliczności, które legły u podstaw wydania decyzji, mogłyby posłużyć jak argumentacja w każdej sprawie dotyczącej powierzenie stanowiska na podstawie art. 37a u.p.s.p. Przede wszystkim nie wyjaśniono ani jakie kwalifikacje posiada skarżący, ani jakie kwalifikacje są wymagane na stanowisku Zastępcy Naczelnika Wydziału Operacyjno, Kontrolno-Rozpoznawczego w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej, co jest przecież podstawową przesłanką wynikającą z art. 37a u.p.s.p. W tym zakresie organ I instancji poprzestał na stwierdzeniu, iż skarżący ma "odpowiednie kwalifikacje i staż służby do zajmowania wyżej wymienionego stanowiska oficerskiego związanego z kierowaniem działaniami określonego w wyżej wymienionym rozporządzeniu", wskazanym jako podstawa prawna decyzji, bez powołania jednak konkretnego przepisu tego aktu prawnego. Wyjaśnienie tych kwestii nie odnajdziemy również w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. Co więcej powyższe okoliczności nie wynikają również z akt sprawy, które stanowią w świetle art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329; dalej jako p.p.s.a.), podstawę wyrokowania. Zresztą nie jest rolą sądu administracyjnego uzupełnianie
w jakimkolwiek zakresie aktów podejmowanych przez organy administracji,
a w szczególności prowadzenie brakujących ustaleń, analiz, tudzież przedstawianie "w zastępstwie" tych organów motywów, jakimi kierowały się one przy rozstrzyganiu danej sprawy (por. wyrok WSA w Poznaniu z 19 maja 2016 r., IV SA/Po 973/15). Kontrola sądowoadministracyjna nie może zastępować organu, gdyż narusza to konstytucyjną zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Rolą sądu administracyjnego jest jedynie badanie legalności działań bądź zaniechań organu (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2018 r., II OSK 1419/17).
Zwrócić również należy uwagę, iż organy odwołując się do interesu służby – konieczności realizacji zadań PSP, tj. potrzeby zapewnienia prawidłowego funkcjonowania Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej, w żaden sposób tej przesłanki nie uzasadniły (np. brakami kadrowymi lub chorobą strażaka pełniącego dotychczas powierzane stanowisko). Tym samym nie sposób ocenić czy rzeczywiście zaszły obiektywne okoliczności, które uzasadniały powierzenie skarżącemu stanowiska wskazanego w decyzji, czy też są one w rzeczywistości spowodowane innymi pozaprawnymi przesłankami, zwłaszcza tymi, na które powołuje się skarżący zarówno w odwołaniu, jak w skardze, a które są nieakceptowalne w demokratycznym państwa prawa (art. 2 Konstytucji) i w istocie stanowią nadużycie praw wynikających ze specyfiki stosunku służbowego cechującego się wspomnianą nierównością stron, podporządkowaniem i dyspozycyjnością strażaka. Stąd też niewątpliwie zaskarżone decyzje mają charakter dowolny. Nie wykazują bowiem obiektywnych przyczyn, z powodu których dano prymat interesowi społecznemu przed słusznym interesem funkcjonariusza (art. 7 k.p.a.), do którego argumentacji organy się nie odniosły, mimo, że nie koncentruje się ona jedynie na aspektach osobistych skarżącego, ale również powołuje się na szczególne jego kompetencje związane z posiadaniem uprawnień ratownika medycznego, które niewątpliwie będą lepiej wykorzystane na dotychczasowym stanowisku. Opisane uchybienia dowodzą, że niniejsza sprawa nie została należycie wyjaśniona, oceniona oraz uzasadniona, co stanowi naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a., mogące mieć wpływ na wynik sprawy, co w konsekwencji czyniło zasadnym uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań i sprowadzają się do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organy, zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, w tym sformułowanymi w powołanych wyżej przepisach, w szczególności zaś należytego
i wyczerpującego przedstawienia motywów rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji odnoszących się do indywidualnych okoliczności sprawy, wyznaczonych przepisem art. 37a u.p.s.p.
Sąd uznał, iż brak jest podstaw do przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego dowodów na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., gdyż nie było to niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy i w istocie prowadziłoby do prowadzenia ustaleń za organy administracji, co jest niedopuszczalne. Sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej
w postępowaniu administracyjnym (por. A. Hanusz, Dowód z dokumentu
w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PiP 2009/2, s. 44; K. Radzikowski, Orzekanie przez sąd administracyjny na podstawie akt sprawy, ZNSA 2009/2, s. 55). Artykuł 106 § 3 p.p.s.a. nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych poczynionych
w postępowaniu administracyjnym, z którymi strona się nie zgadza. Postępowanie dowodowe ma charakter wyjątku, jego zastosowanie musi przeto być rozumiane zawężająco, celem zaś art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest ponowne, czy też uzupełniające ustalenie stanu faktycznego w sprawie, lecz ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej,
a następnie – czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego ( por. wyrok NSA z 10 lutego 2015 r., I OSK 2574/14). Ponadto kwestia objęcia skarżącego ochroną wynikającą z art. 32 ust. 1 pkt 2 u.z.z. nie ma istotnego znaczenia w sprawie powierzenia stanowisks na podstawie art. 37a u.p.s.p. W orzecznictwie trafnie się bowiem wskazuje, iż użyte art. 2 ust. 6 u.z.z. sformułowanie "odpowiednio" oznacza, że przepisy tej ustawy będą miały zastosowanie do strażaków Państwowej Straży Pożarnej, będących członkami związku zawodowego, tylko w takim zakresie, w jakim nie będzie to naruszało specyfiki stosunków służbowych w tej formacji. W ten sposób ustawodawca w zakresie ochrony strażaków pełniących funkcje związkowe założył konieczność uwzględnienia specyfiki stosunków służbowych w Straży Pożarnej, w szczególności zaś dyspozycyjności strażaka wobec przełożonych. Istotą tej służby jest bowiem dyspozycyjność strażaka i dlatego temu stosunkowi służbowemu nadano charakter stosunku administracyjnoprawnego, a więc takiego, w którym organ jednostronnie i władczo kształtuje sytuację prawną funkcjonariusza. Dyspozycyjność nakazuje oceniać dopuszczalność jednostronnych zmian warunków służby funkcjonariusza Straży Pożarnej - związkowca, dokonywanych bez zgody odpowiedniej instytucji związkowej według kryteriów zobiektywizowanych, uwzględniających mobilność i skuteczność Straży Pożarnej, a nie według indywidualnych, osobistych odczuć funkcjonariusza. Stąd ochrona wynikająca z art. 32 ust. 1 pkt 2 u.z.z. nie ma zastosowania w przypadku powierzenia stanowiska na podstawie art. 37a u.p.s.p. (por. wyroki NSA z 5 marca 2015 r, I OSK 1756/13; z 26 czerwca 2015 r., I OSK 138/14). Wobec tego Sąd uznał, iż nie zachodziła potrzeba dokonywania ustaleń czy skarżący pełni funkcje związkowe uzasadniające uzyskanie zgody zarządu zakładowej organizacji związkowej na jednostronną zmianę warunków pracy stosownie do art. 32 ust. 1 pkt 2 u.z.z., a w konsekwencji niezasadny był również zarzut naruszenia tego przepisu.
Jako, że skarga została uwzględniona Sąd – na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. - zasądził od organu na rzecz skarżącego poniesione przez niego koszty postępowania, które sprowadzają się do wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 480 zł, ustalonego zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Skarżący zwolniony był natomiast od kosztów sądowych zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit d p.p.s.a. Uiszczony – bez wezwania Sądu - wpis od skargi został zwrócony.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI