II SA/Go 532/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.Gorzów Wlkp.2022-11-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
policjadyscyplinazwolnienie lekarskieetyka zawodowapostępowanie administracyjnekontrolaprzewinienie dyscyplinarne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę funkcjonariusza Policji na orzeczenie dyscyplinarne, uznając, że wykorzystał on zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego przeznaczeniem, udając się na budowę i na zakupy.

Funkcjonariusz Policji D.B. został obwiniony o niewłaściwe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, polegające na wizycie na budowie domu oraz wyjeździe na zakupy z żoną. Organy dyscyplinarne uznały te czynności za naruszenie zasad etyki zawodowej. Funkcjonariusz wniósł skargę do WSA, argumentując, że były to zwykłe czynności dnia codziennego. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że zachowanie policjanta było niezgodne z celem zwolnienia lekarskiego i stanowiło przewinienie dyscyplinarne.

Sprawa dotyczyła skargi funkcjonariusza Policji D.B. na orzeczenie dyscyplinarne, które uznało go winnym naruszenia zasad etyki zawodowej poprzez niewłaściwe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego. Funkcjonariusz w dniach objętych zwolnieniem lekarskim miał udać się na budowę swojego domu oraz towarzyszyć żonie w wyjeździe na zakupy. Organy dyscyplinarne uznały te czynności za niezgodne z celem zwolnienia lekarskiego, które powinno służyć leczeniu i rekonwalescencji, a nie podejmowaniu aktywności wykraczających poza zwykłe czynności życia codziennego. Policjant argumentował, że wizyta na budowie miała charakter prewencyjny ze względu na wcześniejsze włamania w okolicy, a wyjazd na zakupy był czynnością dnia codziennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę, podzielając stanowisko organów dyscyplinarnych. Sąd uznał, że wizyta na budowie oraz towarzyszenie żonie w zakupach, w tym do marketu budowlanego, nie stanowiły zwykłych czynności dnia codziennego i były niezgodne z celem zwolnienia lekarskiego. Sąd podkreślił, że funkcjonariusz Policji, jako osoba zobowiązana do przestrzegania zasad etyki i praworządności, powinien szczególnie dbać o właściwe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, aby jak najszybciej wrócić do służby i nie obciążać nadmiernie współpracowników.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, takie aktywności stanowią niewłaściwe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego i naruszenie zasad etyki zawodowej, ponieważ wykraczają poza zwykłe czynności życia codziennego i nie służą leczeniu ani rekonwalescencji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że celem zwolnienia lekarskiego jest powrót do zdrowia i służby, a podejmowane przez policjanta czynności, takie jak wizyta na budowie czy zakupy, nie służyły temu celowi. Podkreślono, że funkcjonariusz Policji powinien przestrzegać zasad etyki i praworządności, a jego zachowanie podczas zwolnienia lekarskiego powinno być przykładem dla innych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.o. Policji art. 132 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej.

Zarządzenie nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" § § 2

Policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania były przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji.

Pomocnicze

u.o. Policji art. 132 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych.

u.o. Policji art. 132 § ust. 3

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Naruszeniem dyscypliny służbowej jest m.in. niedopełnienie obowiązków policjanta wynikających ze złożonego ślubowania, a także przepisów prawa.

u.o. Policji art. 132a

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Przewinienie dyscyplinarne jest zawinione, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia lub popełnia je na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

p.p.s.a. art. 134 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

u.o. Policji art. 135j § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Podstawa do odstąpienia od wymierzenia kary dyscyplinarnej.

u.o. Policji art. 135f § ust. 6

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Doręczanie pism w postępowaniu dyscyplinarnym.

u.o. Policji art. 135p § ust. 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Stosowanie przepisów k.p.k. do postępowania dyscyplinarnego w zakresie nieuregulowanym ustawą o Policji.

u.o. Policji art. 135k § ust. 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Zasada dwuinstancyjności postępowania dyscyplinarnego.

u.o. Policji art. 121e § ust. 3

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Kontrola prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego.

u.o. Policji art. 121e § ust. 7

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Konsekwencje niewłaściwego wykorzystania zwolnienia lekarskiego.

u.o. Policji art. 27 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Obowiązek przestrzegania zasad etyki zawodowej wynikający z roty ślubowania.

u.o. Policji art. 134h § ust. 1a

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Ocena zachowania policjanta przed i po popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego.

u.o. Policji art. 138

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego od orzeczenia kończącego postępowanie dyscyplinarne.

k.p.k. art. 140

Kodeks postępowania karnego

Odpowiednie stosowanie do terminów doręczeń w postępowaniu dyscyplinarnym.

k.p.k. art. 445 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Termin do wniesienia apelacji w postępowaniu karnym.

Zarządzenie nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" § § 15

Zasada wsparcia i zrozumienia sytuacji policjanta w trakcie choroby.

Zarządzenie nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" § § 17

Zasada zapewnienia dobrej atmosfery pracy i dobrych stosunków międzyludzkich.

Zarządzenie nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" § § 20

Zasada nieingerencji w sferę prywatną bez uzasadnionej potrzeby.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zachowanie policjanta podczas zwolnienia lekarskiego (wizyta na budowie, zakupy) wykraczało poza zwykłe czynności życia codziennego i było niezgodne z celem zwolnienia. Policjant naruszył zasady etyki zawodowej, nie przestrzegając zasad współżycia społecznego i nie działając jako przykład praworządności. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania do postępowania dyscyplinarnego policjantów.

Odrzucone argumenty

Czynności podejmowane przez policjanta podczas zwolnienia lekarskiego stanowiły zwykłe czynności dnia codziennego. Organy dyscyplinarne naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę prawdy obiektywnej, dwuinstancyjności oraz ingerowały w sferę prywatną policjanta. Termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego powinien być liczony od daty doręczenia orzeczenia obrońcy, a nie obwinionemu.

Godne uwagi sformułowania

„chory może chodzić” nie jest tożsamy z możliwością gospodarowania czasem zwolnienia od pracy w sposób dowolny. Podejmowanie się innych zajęć, niezwiązanych z leczeniem i niezaleconych przez lekarza należy traktować jako korzystanie ze zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego przeznaczeniem. Policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji. Przedłożył interes prywatny ponad interes służby.

Skład orzekający

Krzysztof Rogalski

przewodniczący sprawozdawca

Grażyna Staniszewska

sędzia

Jarosław Piątek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez funkcjonariuszy służb mundurowych oraz stosowania przepisów proceduralnych w postępowaniu dyscyplinarnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Policji i jego obowiązków etycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie zasad etyki zawodowej nawet w czasie zwolnienia lekarskiego, co może być ciekawe dla funkcjonariuszy innych służb oraz dla osób zainteresowanych prawem pracy i odpowiedzialnością dyscyplinarną.

Czy policjant na zwolnieniu lekarskim może pojechać na budowę lub zakupy? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Go 532/22 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2022-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Grażyna Staniszewska
Jarosław Piątek
Krzysztof Rogalski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1882
art.132, art.135f ust.6, art.135k ust.1, art.135p ust.1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Jarosław Piątek Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2022 r. sprawy ze skargi D.B. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia dyscyplinarnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Dnia 21 grudnia 2021 r. Komendant Powiatowy Policji otrzymał wiadomość wygenerowaną z systemu SWOP.e L4, dotyczącą wystawienia zwolnienia lekarskiego dla st. sierż. D.B., funkcjonariusza Posterunku Policji. Na zwolnieniu został wskazany okres niezdolności do pracy w dniach od 22 grudnia 2021 r. do 2 stycznia 2022 r.
Dnia [...] grudnia 2021 r. o godz. 11.20, na mocy stosownego upoważnienia Komendanta Powiatowego Policji, kontrolerzy asp. sztabowy D.D. oraz mł. asp. P.S. udali się do wskazanego na zwolnieniu lekarskim miejsca zamieszkania st. sierż. D.B., celem przeprowadzenia kontroli pod kątem prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego. Nie zastali w/w funkcjonariusza w miejscu pobytu. Na miejscu zastali A.P., która przedstawiła się jako teściowa D.B.. W trakcie rozmowy oświadczyła, że zięcia nie ma w domu, wyszedł godzinę temu, nic jej nie mówiąc. Nie wie dokąd wyszedł. Kontrolujący ok. 12:00 telefonicznie skontaktowali się z D.B., który oświadczył, że obecnie jest w miejscu zamieszkania, a w czasie w/w kontroli był na budowie w związku z włączonym alarmem oraz wskazał, że wcześniej był u lekarza.
Dnia [...] grudnia 2021 r. o godz. 11.20 kontrolerzy podkom. T.P. oraz asp.szt. H.S. przeprowadzili ponowną kontrolę pod kątem prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego w miejscu zamieszkania D.B.. Na miejscu ponownie zastano teściową A.P.. Z kolei D.B. ponownie przebywał poza miejscem zamieszkania. Jak wynikało z ustaleń kontrolujących, A.P. oświadczyła, że D.B. wyszedł z mieszkania około godz. 10:00, wziął jakieś leki. Była przy tym zmieszana całą sytuacją, twierdziła, że nie wie dokąd on poszedł i co w danej chwili robi, jedynie stwierdziła, że ma wrócić za około pół godziny. W mieszkaniu znajdowało się dziecko – około 10-letnia dziewczynka, która na pytanie zadane A.P. bez zastanowienia odpowiedziała, że “tatuś pojechał na zakupy do [...]".
Funkcjonariusz w sporządzonej w dniu [...] stycznia 2022 r. notatce służbowej dotyczącej przyczyny jego nieobecności w miejscu zamieszkania wyjaśnił: "W związku z moją nieobecnością w dniu [...] grudnia 2021 r. o godz. 11:20 w miejscu mojego zamieszkania podczas przeprowadzenia czynności kontroli mojej osoby na zwolnieniu lekarskim Informuję, że w tym czasie znajdowałem się w miejscowości [...], gdzie sprawdzałem mój dom pod kątem włamania i sprawności alarmu ". Ponadto w trakcie udokumentowanego rozpytania z dnia [...] stycznia 2022 r. D.B. wskazał, że w dniu [...] grudnia 2021 r., w czasie gdy przebywał na zwolnieniu lekarskim, opuścił miejsce zamieszkania i udał się do niezamieszkałego, będącego w wykończeniu domu przy ul. [...], gdyż posiada wiedzę, że w rejonie dochodzi do włamań do niezamieszkałych domów, a sam w budynku mieszkalnym posiada sprzęt AGD, RTV dużej wartości. Jak oświadczył, nie miał żadnej informacji, aby do budynku mieszkalnego miało miejsce włamanie, udał się prewencyjnie. Podał, że tego dnia nie był u lekarza, jedynie w tym dniu umawiał telefoniczną wizytę lekarską.
W ocenie przełożonego dyscyplinarnego st. sierż. D.B. dopuścił się czynu stanowiącego przewinienie dyscyplinarne mniejszej wagi, wobec czego odstąpił on od wszczęcia postępowania dyscyplinarnego i przeprowadził w dniu [...] marca 2022 r. z funkcjonariuszem udokumentowaną w formie notatki rozmowę dyscyplinującą. D.B. złożył sprzeciw do przełożonego dyscyplinarnego, który skutkował wszczęciem postanowieniem z dnia [...] marca 2022 r. postępowania dyscyplinarnego.
Składając wyjaśnienia w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym D.B. podtrzymał wcześniejszą relację, tzn. że [...] grudnia 2021 r. udał się do domu w budowie, gdzie znajdował się wysokiej wartości sprzęt budowlany, RTV i AGD celem sprawdzenia, czy nie doszło do włamania. Był to czas między świętami, nikt na budowie wówczas nie pracował, stąd też należało dokonać sprawdzenia budowy. W tym dniu nikt inny nie mógł tam pojechać, żona obwinionego w tym czasie była w pracy mając 24-godzinny dyżur jako ratownik medyczny. We wcześniejszym okresie, tj. kilka miesięcy wcześniej doszło do usiłowania włamania do domu zlokalizowanego obok domu obwinionego, nastąpiło uszkodzenie bramy garażowej oraz okna tarasowego. Stąd też pochodziły obawy obwinionego oraz potrzeba dokonania kontroli.
Celem potwierdzenia wiarygodności relacji w przedmiocie zachodzących obaw dokonano sprawdzenia w Rejestrze Śledztw i Dochodzeń KPP, czy miała miejsce sytuacja, o której wspomniał funkcjonariusz. Ustalono, że zdarzenie to miało miejsce [...] marca 2021 r. a więc około 10 miesięcy wcześniej.
W toku czynności wyjaśniających funkcjonariusz oświadczył, że [...] grudnia 2021 r. przed godz. 11:00 udał się z żoną G.B. samochodem do apteki w [...]. Żona w tym czasie udała się do sklepu [...]. Pojazd zaparkowany był na parkingu [...]. Następnie udali się do sklepu [...], gdzie jak wskazał, nie uczestniczył w zakupach, lecz pozostał w pojeździe. Po przyjeździe na ul. [...], w lokalnym sklepie [...] zakupił artykuły spożywcze i udał się do domu, gdzie ponownie miał wizytę kontrolerów w sprawie sposobu odbywania zwolnienia lekarskiego. Wówczas okazał kontrolerom zakupione w aptece opakowanie leku o nazwie "Nifuroksazyd", nie posiadał paragonu, jednak okazał autoryzację płatności na telefonie, biling na koncie bankowym z datą zakupu leków, lecz bez określenia godziny. Ponadto oświadczył, że w dniu [...] grudnia 2021 r. nie był w [...]. Jak sobie przypomina, tego dnia opuszczając mieszkanie informował teściową, że wraz z żoną udają się na zakupy.
Udając się z żoną D.B. miał na uwadze fakt, że w godzinach porannych wróciła ona z 24 godzinnego dyżuru, a ponieważ źle się czuła (ból głowy), poprosiła męża, aby udał się z nią, gdyż tego dnia sklepy zostaną wcześniej zamknięte, a kolejny dzień jest dniem świątecznym. Obwiniony udał się do apteki po leki na schorzenie, na które otrzymał zwolnienie lekarskie, lecz nie wymagał on recepty.
Przesłuchana w charakterze świadka G.B. zeznała, że w dniu [...] grudnia 2021 r. o godz. 7.00 rozpoczęła 24 godzinny dyżur jako ratownik medyczny, który zakończyła [...] grudnia 2021 r. o godzinie 7:00. Nie wie, czy w dniu [...] grudnia 2021 r. D.B. opuszczał miejsce zamieszkania. Wskazała, że w tym czasie mieli dom w budowie w [...]. W domu włączył się alarm, lecz nie wie w jakich dniach, a krótko przed tym alarmem było włamanie do domu w budowie sąsiada policjanta. Była to jedna z okoliczności, która mogłaby powodować to, że niezwłocznie należało się udać na budowę. W innych przypadkach na budowie byli majstrowie. Ponadto wraz z mężem udawali się na teren budowy, gdy należało coś dowieźć, ewentualnie poddać kontroli prace wykonane przez majstrów. Dnia [...] grudnia 2021 r. była po zakończonym dyżurze. W godzinach przedpołudniowych poprosiła męża aby pojechał z nią do centrum [...], gdzie chciała zrobić zakupy. Sama odczuwała zmęczenie po dyżurze nocnym. Udała się do sklepu [...], a obwiniony w tym czasie poszedł do apteki. Następnie udali się jeszcze do sklepu [...], gdzie G.B. robiła zakupy spożywcze, na kolejny wolny dzień, [...] stycznia 2022 r.
Wezwana do stawiennictwa A.P. nie stawiła się w wyznaczonym terminie, nieobecność została usprawiedliwiona złym stanem zdrowia.
Orzeczeniem z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji uznał D.B. – obwinionego o to, że dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego, nieprzestrzegając zasad etyki zawodowej w taki sposób, że w okresie orzeczonej niezdolności do służby na czas od 22.12.2021 r. do 02.01.2022 r., wykorzystał zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego przeznaczeniem udając się w dniu [...].12.2021 r. do pozostającego w budowie domu przy ul. [...] oraz w dniu [...].12.2021 r. towarzysząc żonie G.B. w wyjeździe na zakupy do sklepów na terenie miasta [...], tj. art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 poz. 1882.) w zw. z § 2 "Zasad etyki zawodowej policjanta", stanowiących załącznik do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie " Zasad etyki zawodowej policjanta " (Dz. Urz. KGP 2004 Nr 1, poz. 3) – winnym nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej policjanta i odstąpił od wymierzenia kary dyscyplinarnej (art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji).
W uzasadnieniu orzeczenia Komendat wywiódł, iż wykonywanie czynności mogących przedłużyć okres niezdolności do pracy zawsze stanowi wykorzystanie zwolnienia niezgodnie z jego celem, którym jest odzyskanie przez ubezpieczonego zdolności do pracy. W jego osiągnięciu przeszkodą może być zarówno wykonywanie pracy zarobkowej (co przesądził ustawodawca), jak i inne zachowania ubezpieczonego utrudniające proces leczenia i rekonwalescencję. Adnotacja na zwolnieniu lekarskim o treści "chory może chodzić" upoważnia go jedynie do wykonywania zwykłych czynności życia codziennego, np. poruszanie się po mieszkaniu, udanie się na zabieg czy kontrolę lekarską. Zatem fakt, że pracownik może chodzić, nie jest tożsamy z możliwością gospodarowania czasem zwolnienia od pracy w sposób dowolny. Korzystający ze zwolnienia lekarskiego chory powinien podejmować jedynie taką aktywność, która jest potrzebna do jego codziennego funkcjonowania i która jest nastawiona na poprawę stanu zdrowia. Podejmowanie się innych zajęć, niezwiązanych z leczeniem i niezaleconych przez lekarza należy traktować jako korzystanie ze zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego przeznaczeniem.
Tym samym nie można uznać za usprawiedliwione udanie się w dniu [...] grudnia 2021 r. przez obwinionego do będącego w budowie domu zważywszy, że nie zachodziła okoliczność niecierpiąca zwłoki, wymagająca niezwłocznej obecności jednego z właścicieli domu. Zdarzenie, na które powołuje się obwiniony oraz jego małżonka (próba włamania do sąsiedniego domu), było odległe (marzec 2021 r.). Ponadto dom obwinionego wyposażony jest w alarm przeciwwłamaniowy, na którego włączenie się w dniu [...] grudnia 2021 r. nie przedstawił on dowodów.
Obwiniony wioząc żonę samochodem w dniu [...] grudnia 2021 r. na zakupy do różnych sklepów na terenie [...], wykonywał czynności wychodzące poza zakres zwykłych czynności życia codziennego. Z ustaleń wynika, iż żona zakończyła dyżur całodobowy dnia [...] grudnia 2021 r o godzinie 7.00 i choć wraz z obwinionym wskazywali na jej złe samopoczucie (ból głowy), co uniemożliwiało samodzielne prowadzenie pojazdu, nie było jednak przeszkodą samodzielnego udania się przez żonę m.in. do sklepu budowlanego. Ponadto kontrola prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego miała miejsce o godzinie 11:20, tym samym udanie się na zakupy nie miało miejsca bezpośrednio po zakończonym dyżurze, a po upływie około 3-4 godzin. Złożone w tym zakresie wyjaśnienia obwinionego oraz zeznania świadka stanowią wyłącznie przybraną linię obrony i nie zasługują na uznanie.
Przewinienie jakiego dopuścił się obwiniony, jest zawinione, tj. przewidując możliwość jego popełnienia godził się na to, udając się w czasie orzeczonej niezdolności do służby, na teren budowy domu oraz zawożąc żonę na zakupy do różnych sklepów na terenie [...] (art. 132a pkt 1 ustawy o Policji). Choroba funkcjonariusza Policji wiąże się z jego absencją w służbie oraz zwolnieniem od wykonywania obowiązków służbowych. W analizowanej sprawie obwiniony przedłożył interes prywatny ponad interes służby, zatem działał umyślnie i z pełną tego świadomością, czego w świetle powyższych okoliczności nie można uznać za działanie etyczne i uczciwe wobec społeczeństwa oraz pracodawcy i innych policjantów, obciążonych w tym czasie dodatkowymi obowiązkami służbowymi.
Obwiniony służbę w Policji pełni od [...] listopada 2013 r., znane mu są zasady etyki zawodowej Policjanta (załącznik do zarządzenia Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta"). Swoim zachowaniem wyczerpał on przesłanki określone w art. 132 ust. 1 ustawy o Policji tj. popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu zasad etyki zawodowej, w szczególności zaś § 2, zgodnie z którym w sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub nieujętych w niniejszych zasadach etyki zawodowej policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębienia społecznego zaufania do Policji. Podstawowym obowiązkiem funkcjonariusza Policji jest pełnienie służby, do której wstąpił dobrowolnie, godząc się na pewne ograniczenia, ale również przywileje. Przebywając na zwolnieniu lekarskim funkcjonariusz powinien dołożyć wszelkich starań, aby jak najszybciej ponownie podjąć służbę, bowiem podczas jego nieobecności przypisane mu obowiązki służbowe realizują inni funkcjonariusze Policji.
Uwzględniając treść art. 134h ust. 1a ustawy o Policji, organ poddał ocenie zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu, dotychczasowy przebieg służby uwzględniający opinię służbową, okres pozostawania w służbie, a także istotne w sprawie okoliczności łagodzące jak i obciążające, co szczegółowo przedstawił w uzasadnieniu decyzji.
Od powyższego orzeczenia D.B. wniósl odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tzn. art. 121e ust. 3, w związku z art. 121e ust. 7 ustawy o Policji poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż podejmowane przez obwinionego w trakcie zwolnienia lekarskiego aktywności stanowią nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, podczas gdy należy uznać je za zwykłe czynności dnia codziennego, niekolidujace w żaden sposób z celem zwolnienia lekarskiego.
Orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie organu I instancji uznając, iż postępowanie dyscyplinarne wyjaśniło wszystkie okoliczności faktyczne sprawy i wykazało stopień zawinienia policjanta. Zgromadzony materiał dowodowy nie budzi wątpliwości i jest wystarczający do merytorycznego zakończenia sprawy, zwłaszcza do stwierdzenia winy oraz zakresu odpowiedzialności obwinionego.
Adnotacja na zwolnieniu lekarskim "pacjent może chodzić" upoważniała obwinionego do wykonywania zwykłych czynności życia codziennego, np. poruszanie się po mieszkaniu, udanie się na zabieg czy kontrolę lekarską. wyjście do apteki bądź wyjazd związany z rehabilitacją można uznać za czynność, która przyspieszy powrót pracownika do pracy, ale chodzenia po sklepach nie można nie uznać za nadużycie przysługującego prawa, ponieważ zwolnienie nie było wykorzystywane zgodnie z celem, w jakim zostało udzielone. Za niezgodne z celem zwolnienia uznaje się takie postępowanie, które w powszechnym odczuciu jest nieodpowiednie dla osoby chorej i może nasuwać wątpliwości co do rzeczywistego stanu jej zdrowia.
W toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego ustalono, że obwiniony będąc na zwolnieniu lekarskim przebywał poza miejscem zamieszkania. W toku czynności wyjaśniających zmieniał wersje okoliczności towarzyszących jego nieobecności w miejscu zamieszkania. Raz twierdził, że był u lekarza, następnie, że dzwonił do lekarza. Zgodnie z § 2 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji, w sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub nieujętych w zasadach etyki zawodowej, policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania były przykładem praworządności i prowadziły do pogłębienia społecznego zaufania do Policji. Podczas zwolnienia lekarskiego funkcjonariusz zwolniony jest z obowiązku świadczenia służby i wykonywania innych czynności, mających związek ze służbą. Z tego też względu przejawem troski policjanta o dobro służby winno być stosowanie się do wskazań lekarskich i powstrzymywanie się od wykonywania czynności mogących przedłużyć nieobecność w służbie. Ponadto nieobecność policjanta w służbie spowodowała utrudnienia w realizacji ustawowych zadań Policji, co oznacza – wobec konieczności zapewnienia ciągłości służby – rozłożenie jego obowiązków służbowych na pozostałych policjantów komórki organizacyjnej, w której pełni on służbę, na czas jego nieobecności. Obwiniony świadomie wykorzystał zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego przeznaczeniem, czego nie można uznać za działanie etyczne i uczciwe wobec społeczeństwa oraz innych policjantów. Przełożony dyscyplinarny policjanta zgodnie z obowiązującymi przepisami był zobowiązany do zareagowania na stwierdzone niewłaściwe zachowania poza służbą, mogące godzić w społeczny wizerunek Policji.
Organ I instancji był zobowiązany do reakcji na niewłaściwe i nieetyczne zachowanie D.B.. Słusznie uznał, iż stanowi ono przewinienie mniejszej wagi i zadecydował o niewszczynaniu postępowania dyscyplinarnego przeciwko funkcjonariuszowi. Zakończenie czynności wyjaśniających odstąpieniem od wszczęcia postępowania dyscyplinarnego i przeprowadzenie rozmowy dyscyplinującej ze sprawcą przewinienia oraz udokumentowanie jej przeprowadzenia w formie notatki skutkuje włączeniem jej do akt osobowych policjanta na okres pięciu miesięcy. Niemniej jednak w wyniku złożonego sprzeciwu, przeciwko w/w policjantowi wszczęto postępowanie dyscyplinarne, które w związku z naruszeniem przez niego zasad etyki zawodowej przełożony dyscyplinarny zakończył uznaniem go winnym zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego i odstąpieniem od ukarania.
Tolerowanie zachowania obwinionego wpływałoby negatywnie na stosunki interpersonalne w Komendzie Powiatowej Policji. Każda absencja chorobowa funkcjonariusza Policji powoduje konieczność przydzielenia wykonywanych przez niego obowiązków innemu policjantowi, co zagraża w bezpośredni sposób efektywnej realizacji zadań Policji, a także dyscyplinie i motywacji pozostałych funkcjonariuszy i pracowników jednostki. Zarówno przełożeni jak i współpracownicy obwinionego mieli prawo oczekiwać, że będzie w stosunku do nich lojalny i będzie korzystał ze zwolnienia lekarskiego celem jak najszybszego powrotu do zdrowia i służby. Organ II instancji uznał, że przełożony dyscyplinarny właściwie zareagował na nieetyczne zachowanie policjanta. Uznanie policjanta winnym i odstąpienie od jego ukarania było uzasadnione w świetle stopnia zawinienia i stopnia szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego dla służby, który nie jest znaczny, a właściwości i warunki osobiste policjanta oraz dotychczasowy przebieg służby uzasadniają przypuszczenie, że pomimo odstąpienia od ukarania będzie on przestrzegał dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej.
Na powyższe orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji D.B., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając naruszenie:
1) prawa materialnego, tzn. art. 121e ust. 3 w związku z art. 121e ust. 7 ustawy o Policji poprzez ich błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, iż podejmowane przez skarżącego w trakcie zwolnienia lekarskiego aktywności stanowią nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, podczas gdy należy uznać je za zwykłe czynności dnia codziennego nie kolidujące w żaden sposób z celem zwolnienia lekarskiego, co skutkowało nieuzasadnionym uznaniem, iż skarżący dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego, nie przestrzegając etyki zawodowej,
2) przepisów postępowania – ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej w skrócie k.p.a.):
a) art. 7 k.p.a. w związku z § 15, § 17 i § 20 Załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. – Zasady etyki zawodowej policjanta poprzez nieuwzględnienie w stopniu dostatecznym słusznego interesu skarżącego poprzez nieuwzględnienie wyjaśnień skarżącego dotyczących podejmowanych przez niego aktywności w trakcie zwolnienia lekarskiego i zbyt daleko idącą ingerencję w sferę prywatną skarżącego, mimo iż w sprawie nie zgromadzono dowodów świadczących o tym, że skarżący wykorzystał zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego przeznaczeniem,
b) art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w stopniu wystarczającym w całym postępowaniu i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasadności przesłanek, którymi kierował się organ, w szczególności nie wskazanie, z jakiego powodu podejmowanych przez skarżącego aktywności nie można uznać za zwykłe czynności dnia codziennego, do których policjant jest uprawniony w trakcie zwolnienia lekarskiego,
c) art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy oraz nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, w szczególności zaś nieuwzględnienie okoliczności podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania, odnoszących się do charakteru podejmowanych przez niego aktywności,
d) art. 15 k.p.a. poprzez ograniczenie się przez organ II instancji do zatwierdzenia stanowiska organu I instancji, nieusunięcie przez organ II instancji wadliwości orzeczenia organu I instancji i nie odniesienie się do podnoszonych przez skarżącego zarzutów.
Wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego je orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniósł m.in., iż organ I instancji nie wykazał, by skarżący wykorzystał zwolnienie lekarskie w sposób niezgodny z jego celem. Organ II instancji natomiast podzielił to stanowisko, nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący i zrozumiały dla skarżącego zasadności przesłanek, którymi się kierował. Zasadniczym celem zwolnienia lekarskiego jest uzyskanie przez chorego pełnej zdolności i sprawności do pracy (służby). Oznacza to, że postępowanie organu prowadzone w trybie art. 121e ustawy o Policji powinno być ukierunkowane na wykazanie, że podjęte przez skarżącego zajęcie w okresie absencji kolidowało właśnie z tym celem.
Zamieszczenie na druku zaświadczenia lekarskiego cyfry "2", jak było w przypadku skarżącego, stanowi wskazanie lekarza, że "chory może chodzić". Nie oznacza to, że przebywający na zwolnieniu lekarskim policjant może traktować okres zwolnienia lekarskiego jako czas wolny od służby, którym może swobodnie dysponować. Powyższy zapis uprawnia policjanta jedynie do załatwiania podstawowych potrzeb życiowych, a więc do wykonywania zwykłych czynności życia codziennego (poruszania się po mieszkaniu, dokonania zakupów żywnościowych, leków, udania się na wizytę do lekarza, na zabiegi medyczne czy rehabilitacyjne). Żadna z aktywności podjętych przez skarżącego w czasie przeprowadzanych kontroli nie stanowiła nieprawidłowego wykorzystania zwolnienia lekarskiego.
Sytuacja z dnia [...] grudnia 2021 r., w której skarżący przebywając na zwolnieniu lekarskim, udał się na miejsce budowy swojego domu w celu sprawdzenia, czy wszystko jest w porządku, nie stanowi nieprawidłowego wykorzystania zwolnienia lekarskiego. Skarżący jako osoba odpowiedzialna dba o swoje mienie, które przedstawia dla niego wysoką wartość. Mając wiedzę, że w okolicy dochodzi do włamań i uszkodzeń mienia, udał się na miejsce budowy, by skontrolować, czy nic złego się nie stało i czy wszystko jest prawidłowo zabezpieczone. Zrobił to z uwagi na to, że to był czas między świętami, gdy na budowie nikt nie przebywał, więc działanie to było w pełni uzasadnione. Skarżący pojechał tam na chwilę. Sprawdził stan nieruchomości i wrócił do domu. Nie wyjechał poza obręb miasta, w którym mieszka. Ustalenia organu I instancji dotyczące tego, czy w okolicy faktycznie dochodziło do włamań, nie mają większego znaczenia dla ustalenia, czy zachowanie skarżącego stanowi nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego. Organ, chcąc przypisać skarżącemu przewinienie, winien wyłącznie wykazać, że podejmowane przez niego działanie nie sprzyja leczeniu, utrudnia powrót do zdrowia i może przedłużyć czas rekonwalescencji. Jednak organ I instancji nie wykazał tego w żaden sposób.
Działania z dnia [...] grudnia 2021 r. w postaci udania się do apteki celem zakupienia leku czy do sklepu celem poczynienia zakupów żywnościowych stanowią wprost wymienione w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego działania o charakterze zwykłych czynności dnia codziennego, które chory może wykonywać na zwolnieniu lekarskim, gdy wskazaniem lekarza jest "chory może chodzić". Pozbawione znaczenia dowodowego są ustalenia organu I instancji dotyczące sytuacji żony skarżącego, w tym szczegółowa kontrola godzin, w jakich pracuje, godziny, o której wróciła do domu i całkowicie dowolna ocena stanu jej zmęczenia, który miał umożliwiać lub uniemożliwiać samodzielne zakupy bez udziału skarżącego. Są to okoliczności nie mające żadnego znaczenia dla sprawy i nade wszystko zbyt daleko ingerujące w sferę wolności i prywatności skarżącego i jego żony. Skarżący mógł bowiem samodzielnie udać się do sklepu w celu zakupu leków czy żywności. Nie musiał prosić o to żadnej innej osoby. Nie był również zobowiązany do wykazania w tym postępowaniu, że nie było żadnej innej osoby, która mogłaby go w tym wyręczyć.
Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że aktywności podejmowane przez skarżącego nie miały żadnego wpływu na przebieg jego leczenia i powrót do sprawności. Nie sposób ocenić takich czynności abstrakcyjnie, bez odwołania się do charakteru schorzenia. Prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskiego powinna być oceniana w kontekście treści tego zwolnienia, zaleceń lekarskich i stanu zdrowia pacjenta, nie zaś z punktu widzenia potencjalnego przeświadczenia postronnych obserwatorów, współpracowników czy przełożonych. Postępowanie to nie wykazało natomiast, by podjęte przez skarżącego w trakcie zwolnienia lekarskiego aktywności kolidowały w jakikolwiek sposób z celem zwolnienia lekarskiego. Nie można więc uznać, iż skarżący dopuścił się zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego.
Poza błędną interpretacją prawa materialnego organ dopuścił się również naruszenia zasad etyki zawodu policjanta. Oczywiste pominięcie okoliczności osobistych dotyczących skarżącego, nieuwzględnienie jego wyjaśnień dotyczących podejmowanych przez niego aktywności w trakcie zwolnienia lekarskiego i zbyt daleko idąca ingerencja w sferę prywatną skarżącego bez uzasadnionej potrzeby stanowią istotne naruszenie zasady określonej w § 20 Zasad etyki zawodowej policjanta. Brak wsparcia i zrozumienia sytuacji skarżącego w trakcie choroby stanowi naruszenie zasady określonej w § 15 Zasad etyki. Niezapewnienie skarżącemu dobrej atmosfery pracy oraz dobrych stosunków międzyludzkich stanowi istotne naruszenie zasady określonej w § 17 Zasad etyki.
Organ II instancji ewidentnie nie podjął wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy. Pomimo tego, że skarżący wskazywał na szereg okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, organ nie odniósł się do nich w sposób jasny i zrozumiały dla strony. Nie wskazał, z jakich powodów uznał zarzuty skarżącego za nieuzasadnione, nie wyjaśnił zasadności przesłanek, którymi się kierował, nie wskazał, z jakiego powodu nie uznał aktywności podejmowanych przez skarżącego za czynności dnia codziennego.
Organ II instancji dopuścił się również naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.). Do uznania zrealizowania tej zasady nie wystarcza sam fakt wydania dwóch rozstrzygnięć przez organy dwóch instancji. Rozstrzygnięcia te bowiem muszą zostać poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z tych organów postępowania, które umożliwi osiągnięcie celów, dla których postępowania to jest prowadzone. Wynika z tego, iż organ II instancji nie może ograniczyć się jedynie do kontroli zaskarżonej decyzji. Powinien podjąć działania merytoryczne, podobnie jak robi to organ I instancji. Ustawodawca przyznał organowi II instancji możliwość uchylenia orzeczenia organu I instancji i wydania własnego orzeczenia zarówno w części, jak i w całości. Organ odwoławczy posiada kompetencje w zakresie usunięcia wadliwości orzeczenia organu I instancji. Kontrola instancyjna organu odwoławczego obejmuje zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ I instancji, jak i dokonaną przez ten organ ocenę stanu faktycznego sprawy. Tymczasem organ II instancji ograniczył się jedynie do zatwierdzenia stanowiska organu I instancji. Faktycznie bowiem, nie dokonując analizy podnoszonych zarzutów, organ ten stwierdził, iż zgromadzony materiał dowodowy pozwolił na przyjęcie za udowodniony fakt wykorzystania przez skarżącego zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego przeznaczeniem. Organ II instancji nie dostrzegł natomiast naruszenia przez organ I instancji przepisów prawa materialnego, przepisów postępowania i zasad etyki zawodowej policjanta i nie odniósł się do podnoszonych przez skarżącego zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej odrzucenie z uwagi na wniesienie jej po upływie ustawowego terminu, ewentualnie o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zakresie swej właściwości sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, aktualnych w dacie wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiot kontroli w niniejszej sprawie stanowiło orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...], utrzymujące w mocy orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie uznania D.B. winnym popełnienia opisanego wyżej przewinienia dyscyplinarnego oraz odstąpienia od wymierzenia kary dyscyplinarnej.
Jak wynika z odpowiedzi na skargę, wniosek o odrzucenie skargi podyktowany był faktem, iż zaskarżone orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...] doręczono skarżącemu w dniu 8 lipca 2022 r., natomiast jego obrońcy – adw. M.B.-J. w dniu 11 lipca 2022 r., podczas gdy skarga została wniesiona dnia 10 sierpnia 2022 r. W myśl art. 135f ust. 6 ustawy o Policji orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. Organ wywodził, iż skoro orzeczenie zostało doręczone obwinionemu dnia 8 lipca 2022 r., to według powyższego przepisu termin do wniesienia skargi na to orzeczenie upłynął z dniem 8 sierpnia 2022 r. (poniedziałek). Należy jednak zwrócić uwagę, iż w art. 135f ust. 6 ustawy o Policji mowa jest o terminie do złożenia odwołania lub zażalenia, nie zaś skargi do sądu administracyjnego. Stąd też, jeśli chodzi o termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego od orzeczenia oraz postanowienia kończącego postępowanie dyscyplinarne (art. 138 ustawy o Policji), przywołany art. 135f ust. 6 tej ustawy nie znajduje zastosowania.
W myśl art. 135p ust. 1 ustawy o Policji, w zakresie w niej nie uregulowanym do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące porządku czynności procesowych, z wyjątkiem art. 117 i art. 117a, wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych oraz konfrontacji, okazania, oględzin i eksperymentu procesowego. W literaturze z zakresu procedury karnej oraz w orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że "jeżeli wyrok z uzasadnieniem zostanie doręczony oskarżonemu i jego obrońcy w różnym czasie, to termin do wniesienia apelacji biegnie zarówno dla oskarżonego, jak i dla jego obrońcy od daty późniejszego doręczenia" (J. Grajewski, L.K. Paprzycki, S. Steinborn, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, tom II, art. 425-673, Zakamycze, 2006; postanowienie Sądu Najwyższego z 18 listopada 2020 r., I KZ 29/20, LEX nr 3081225, a także powołane w tym postanowieniu orzecznictwo). Stąd też jeśli chodzi o termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, sytuacji otrzymania przez obrońcę orzeczenia w późniejszym terminie niż obwiniony, odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania karnego, a ściślej rzecz biorąc treść art. 140 k.p.k. w związku z art. 445 § 1 k.p.k. obliguje, żeby trzydziestodniowy termin do wniesienia przez policjanta skargi do sądu administracyjnego na to orzeczenie liczyć od tej właśnie daty, a więc od dnia doręczenia orzeczenia obrońcy, jako także uprawnionemu do otrzymania orzeczenia, a nie od daty doręczenia orzeczenia obwinionemu (postanowienie WSA w Warszawie z 13 lutego 2007 r., II SA/Wa 2054/06, orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę przychyla się do powyższego poglądu.
Ponadto należy mieć na uwadze treść zawartego w orzeczeniu Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] czerwca 2022 r. pouczenia o możliwości wniesienia skargi. W myśl tego pouczenia obwiniony może zaskarżyć powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia. W orzecznictwie sądowym sformułowano pogląd, iż bez wskazania zdarzenia otwierającego termin do wniesienia środka zaskarżenia nie można uznać, by strona została w sposób pełny pouczona o przysługującym jej uprawnieniu. Informacja o terminie do wniesienia środka zaskarżenia powinna obejmować zarówno dane o długości okresu, w jakim można złożyć ten środek zaskarżenia, jak i dokładną informację o zdarzeniu otwierającym bieg terminu do jego wniesienia, tzn. czy termin ten rozpoczyna bieg od daty doręczenia orzeczenia obwinionemu, czy też jego obrońcy. Dlatego nie można poprzestać jedynie na ogólnej informacji, że termin do wniesienia środka zaskarżenia liczy się od daty doręczenia orzeczenia. Bez wskazania zdarzenia otwierającego ten termin nie można bowiem uznać, aby strona została w sposób prawidłowy pouczona o przysługującym jej uprawnieniu. Tymczasem kwestia ustalenia początkowej daty, od której wskazany termin będzie liczony, ma kluczowe znaczenie dla zachowania gwarancji procesowych obwinionego w postępowaniu dyscyplinarnym (por. poglądy wyrażone w wyrokach NSA z 9 stycznia 2020 r., I OSK 3290/18, z 23 czerwca 2020 r., I OSK 1786/19, a także w wyroku WSA we Wrocławiu z 18 grudnia 2018 r., IV SA/Wr 441/18 – w odniesieniu do terminu do wniesienia odwołania oraz zażalenia w postępowaniu dyscyplinarnym). Z treści pouczenia zawartego w zaskarżonym orzeczeniu Komendanta Wojewódzkiego Policji nie wynika, od którego doręczenia (obwinionemu czy jego pełnomocnikowi) rozpoczyna bieg wskazany w tym pouczeniu trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi, co oznacza, że obwiniony nie został w sposób pełny pouczony o terminie wniesienia skargi. Jest to kolejna okoliczność, z uwagi na którą wniesiona w niniejszej sprawie skarga została uznana za dopuszczalną.
Przechodząc do omówienia motywów wydanego w niniejszej sprawie wyroku należy wskazać, iż stosownie do treści art. 132 ust. 1 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (art. 132 ust. 2), przy czym naruszeniem dyscypliny służbowej jest m.in. niedopełnienie obowiązków policjanta wynikających ze złożonego ślubowania, a także przepisów prawa (art. 132 ust. 3 pkt 1). Przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: 1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi; 2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć (art. 132a). Niezbędną przesłanką do ukarania policjanta karą dyscyplinarną jest zatem wykazanie winy policjanta. Przewinienie może mieć charakter umyślny lub nieumyślny. Realizacji przewinienia umyślnego towarzyszy zawsze zamiar, który może mieć postać zamiaru bezpośredniego lub zamiaru ewentualnego. Zamiar bezpośredni polega na chęci popełnienia przewinienia, zaś zamiar ewentualny polega na tym, że policjant nie chce popełnić określonego przewinienia, lecz mimo wszystko godzi się na jego popełnienie. Z kolei nieumyślność polega na tym, że policjant nie chce popełnić przewinienia, nie godzi się na jego popełnienie, lecz mimo to je popełnia. W takiej sytuacji popełnienie przewinienia ma charakter nieumyślności spowodowanej niezachowaniem ostrożności wymaganej w danych okolicznościach.
Jak wynika z roty ślubowania, które policjant składa przed podjęciem służby (art. 27 ust. 1 ustawy o Policji), zobowiązuje się on m.in. do przestrzegania zasad etyki zawodowej. W myśl § 2 załącznika do zarządzenia Nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie Zasad etyki zawodowej policjanta (Dz. Urz. KGP z 2004 r. Nr 1, poz. 3). W sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub nieujętych w niniejszych zasadach etyki zawodowej policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji.
Stosunek służbowy funkcjonariusza Policji jest specyficznym stosunkiem prawnym, charakteryzującym się ścisłym podporządkowaniem przełożonemu i potrzebami służby, a odpowiedzialność dyscyplinarna policjantów oparta jest na regułach zaostrzonych, wynikających ze szczególnego rodzaju zadań stawianych jednostkom organizacyjnym Policji. Dobro służby oraz troska o umacnianie autorytetu tej formacji wymagają nie tylko wiedzy merytorycznej, ale również dochowania zasad etyki. Nie do przyjęcia jest sytuacja, że policjant powołany do zapobiegania i wykrywania patologii wśród innych osób, sam obowiązującego prawa nie przestrzega (por. wyrok WSA w Szczecinie z 6 sierpnia 2020 r., II SA/Sz 761/19, orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle art. 58 ust. 1 ustawy o Policji policjant jest obowiązany dochować obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania.
W niniejszej sprawie organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w sposób prawidłowy, dokonały obiektywnej oceny zebranego materiału dowodowego oraz prawidłowo uznały, że zachowanie skarżącego w czasie zwolnienia lekarskiego w dniach [...] grudnia 2021 r. było niewłaściwe i stanowiło naruszenie § 2 Zasad etyki zawodowej policjanta. Organy również w sposób przekonujący wykazały, że popełnione przez skarżącego przewinienie dyscyplinarne było zawinione.
Jeśli chodzi o podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ich oczywista bezzasadność wynika przede wszystkim z faktu, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie znajdują zastosowania do postępowania dyscyplinarnego policjantów (por. np. wyroki NSA z 9 lipca 2009 r., I OSK 1227/08 oraz z 4 października 2016 r., I OSK 794/15). Postępowanie to zostało bowiem unormowane w rozdziale 10 ustawy o Policji, przy czym jak już wcześniej wskazano, w myśl art. 135p ust. 1, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące porządku czynności procesowych, z wyjątkiem art. 117 i art. 117a, wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych oraz konfrontacji, okazania, oględzin i eksperymentu procesowego.
Niezależnie jednak od tej okoliczności, odnosząc się do zawartej w skardze argumentacji kwestionującej prawidłowość przeprowadzonego w sprawie postępowania dyscyplinarnego należy stwierdzić, iż argumentacja ta nie zasługuje na uwzględnienie. Analiza akt sprawy dowodzi bowiem, że organy orzekające w sprawie w niczym nie uchybiły obowiązkom w zakresie dokonania stosownych ustaleń, a także wyprowadziły z nich adekwatne do stwierdzonych okoliczności konkluzje prawne. Zajęte w tej materii stanowisko zostało opatrzone uzasadnieniem, w którym zamieszczono istotne dla wyniku postępowania informacje oraz argumentację. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia (podobnie jak orzeczenia organu I instancji) zostało skonstruowane w sposób umożliwiający kontrolę prawidłowości toku rozumowania organu je wydającego oraz motywów rozstrzygnięcia.
Należy przy tym zauważyć, że argumentacja skargi zawiera pewną niekonsekwencję. Z jednej bowiem strony wskazano w niej, iż prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskiego powinna być oceniana w kontekście treści tego zwolnienia, zaleceń lekarskich i stanu zdrowia pacjenta, z drugiej natomiast strony zarzucono "zbyt daleką ingerencję w sferę wolności i prywatności skarżącego i jego żony" – przy czym analiza akt sprawy i wydanych orzeczeń w żadnym stopniu tego nie potwierdza. Trudno zresztą czynić organom zarzut, że w swoich orzeczeniach odniosły się m.in. do okoliczności sygnalizowanego złego samopoczucia małżonki skarżącego w dniu [...] grudnia 2021 r. po dyżurze nocnym, skoro to sam skarżący i zeznająca jako świadek jego małżonka podnieśli tę okoliczność w toku postępowania dyscyplinarnego. Brak jest również jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia zawartych w skardze zarzutów naruszenia przez organy zasad etyki zawodowej policjanta. Organom zarzucono m.in. brak wsparcia i zrozumienia sytuacji skarżącego w trakcie choroby, niezapewnienie mu dobrej atmosfery pracy oraz dobrych stosunków międzyludzkich, podczas gdy przeprowadzone postępowanie w sposób jednoznaczny wykazało, iż to właśnie skarżący dopuścił się umyślnego naruszenia zasad etyki zawodowej poprzez wykorzystanie zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego przeznaczeniem.
Odnosząc się do zarzuconego w skardze naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania wskazać należy, iż realizując tę zasadę (art. 135k ust. 1 ustawy o Policji) Komendant Wojewódzki Policji ponownie rozpoznał sprawę w jej całokształcie. Jej zachowanie wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez stosowne organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego, tak by dwukrotnie oceniono dowody, przeanalizowano wszystkie argumenty, a nie tylko dokonano kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji, przy czym w niniejszej sprawie organ odwoławczy wymogu tego dochował. Okoliczność, że organ ten podzielił ustalenia organu I instancji, podobnie ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i na jego podstawie wysnuł takie same wnioski, nie świadczy o tym, że nie rozpoznał ponownie sprawy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania. Analiza akt sprawy, w szczególności zaskarżonego orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji wskazuje, że nie zaistniały żadne przesłanki wskazujące na naruszenie wyrażonej w art. 135k ust. 1 ustawy o Policji zasady dwuinstancyjności postępowania.
Dokonana przez organy ocena zachowania obwinionego z punktu widzenia przepisów prawa materialnego również była prawidłowa. Opisane w niniejszej sprawie zachowanie skarżącego w dniach [...] grudnia 2021 r., podczas udzielonego mu zwolnienia lekarskiego, zostało zakwalifikowane jako nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej określonych w § 2 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" w związku z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji. Ten pierwszy przepis określa wzorzec właściwego zachowania każdego policjanta, w tym i skarżącego. Zaś w sytuacji, gdy skarżący naruszył te zasady w sposób wyżej opisany, wydanie zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego należy uznać za zgodne z prawem.
Organy trafnie wskazały, że zachowanie polegające na wizycie na budowie celem – jak to określił skarżący – prewencyjnego sprawdzenia, czy nikt nie włamuje się na posesję, jest nieodpowiednie dla osoby chorej, niezdolnej do pracy (służby), przebywającej na zwolnieniu lekarskim. Na prawidłowość tej oceny nie mogła wpłynąć argumentacja skarżącego, w której przywoływał on próbę włamania na sąsiednią posesję z dnia [...] marca 2021 r., tzn. sprzed blisko 10 miesięcy przed datą przeprowadzonej kontroli sposobu wykorzystania zwolnienia lekarskiego. Podobnie należy ocenić towarzyszenie małżonce w zakupach, zwłaszcza że opisywany wyjazd na zakupy w dniu [...] grudnia 2021 r. obejmował m.in. wizytę w markecie budowlanym. Wbrew stanowisku skarżącego brak jest podstaw do zaliczenia wizyty w tego rodzaju sklepie do załatwiania podstawowych potrzeb życiowych, zwykłych czynności dnia codziennego dozwolonych w czasie przebywania na zwolnieniu lekarskim. Oceny tej nie zmienia adnotacja na zwolnieniu "chory może chodzić" oraz fakt, że skarżący towarzyszył małżonce w zakupach przede wszystkim w charakterze kierowcy. Osoba przebywająca na zwolnieniu lekarskim powinna bowiem wykorzystywać to zwolnienie na leczenie, powrót do zdrowia oraz rekonwalescencję, zaś opisywana aktywność skarżącego w dniach [...] grudnia 2021 r. nie stanowiła realizacji tych celów zdrowotnych.
Jak już wyżej wskazano, argumentacja, iż kontrola prawidłowości wykorzystywania zwolnienia lekarskiego narusza prywatność skarżącego oraz jego małżonki i ingeruje w ich życie prywatne – jest niezasadna. Skarżący jest funkcjonariuszem z długoletnim stażem, procedury obwiązujące w Policji powinny być mu znane, w tym również art. 121e ustawy o Policji regulujący kwestię kontroli prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby. Powinien też mieć świadomość swojego niewłaściwego zachowania i przewidywać jego konsekwencje.
W myśl art. 134h ust. 1a ustawy o Policji przed podjęciem decyzji merytorycznej w sprawie ocenie poddano m.in. zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu, dotychczasowy przebieg służby, opinię służbową, okres pozostawania w służbie, a także istotne w sprawie okoliczności, zarówno łagodzące, jak i obciążające, przy czym organy uznały za zasadne odstąpienie od wymierzenia kary dyscyplinarnej w oparciu o treść art. 135j ust. 1 pkt 3 tej ustawy.
Postępowanie dyscyplinarne wobec skarżącego zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, organy orzekające w sprawie zebrały kompletny materiał dowodowy, który nie budzi żadnych zastrzeżeń, prowadząc postępowanie dochowały wszelkich reguł wynikających z przepisów ustawy o Policji, a także dokonały prawidłowej oceny zachowania skarżącego w świetle obowiązujących przepisów prawa materialnego. Zarzuty podniesione w skardze okazały się nieuzasadnione. Sąd badając sprawę w granicach zakreślonych przez art. 134 § 1 p.p.s.a. nie dostrzegł również żadnych naruszeń prawa materialnego bądź przepisów postępowania, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI