II SA/Go 531/25

II SA/Go 531/25 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
2025-12-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Sędziowie
Jacek Jaśkiewicz
Kamila Karwatowicz /sprawozdawca/
Krzysztof Rogalski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1251
art. 71 ust 1, art 72 ust 1 pkt 3
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par 1 pkt 1 lit a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Kamila Karwatowicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję [...] w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. znak: [...] .
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] czerwca 2025r. nr [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 72 ust. 1 i 2 pkt 1 oraz art. 73ust. 1 pkt 1 i ust. 1 e pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 1251 ze zm., dalej jako u.p.r.d.), odmówił rejestracji pojazdu (ciągnika rolniczego) marki [...] o numerze VIN [...], na rzecz K. W.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, iż w dniu [...] kwietnia 2025r. K. W. złożyła wniosek o rejestrację pojazdu marki [...] o nr VIN: [...], sprowadzonego z Republiki Litewskiej. Do wniosku załączone zostały dokumenty: 1. faktura z dnia [...] marca 2025r., 2. zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym wraz z dokumentem identyfikacyjnym z dnia [...] marca 2025r., 3. litewski dowód rejestracyjny nr [...] wraz z tłumaczeniem przez tłumacza przysięgłego, 4. oświadczenie dotyczące wprowadzenia pojazdu na terytorium RP z dnia [...] marca 2025r.
Organ przytoczył następnie treść art 72 i art. 73 ust. 1 u.p.r.d. dotyczących rejestracji pojazdu i dokumentów w oparciu, o które następuje rejestracja. Według organ z zebranego materiału dowodowego w sprawie wynika, że ww. pojazd został zakupiony z Litwy bez ważnego świadectwa homologacji oraz bez oświadczenia zawierającego dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu ani dopuszczenia jednostkowego pojazdu. Przedłożenie takiego dokumentu zdaniem organu na podstawie art. 72 ust 1 pkt 3 u.p.r.d. jest obowiązkowe, ponieważ pojazd nie był wcześniej zarejestrowany na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej zgodnie z art. 72 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d. Powyższe zdaniem organu potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2024r sygn. II GSK 1606/23. Zatem w sytuacji, gdy pojazd nie ma dokumentu wskazanego w art 72 ust. 1 pkt 3 u.p.r.d., organ administracyjny zobowiązany jest wydać decyzję odmowną.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła strona, wyjaśniając, iż pojazd był sprowadzony z Litwy, państwa należącego do Unii Europejskiej i nie jest pojazdem nowym.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2025 r. nr [...][...] w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. SKO podało, że rejestracja pojazdu następuje w drodze rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej w formie decyzji administracyjnej, po przeprowadzeniu postępowania w celu ustalenia okoliczności faktycznych i prawnych, od których ustawa i przepisy wykonawcze uzależniają dokonanie rejestracji. Postępowanie to kończy się wydaniem decyzji i decyzja ta poprzedza czynność materialno-techniczną wydania dowodu rejestracyjnego i tablic.
Dokumenty niezbędne do rejestracji pojazdu określone zostały w art. 72 ust. 1 u.p.r.d. oraz § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 8 listopada 2024 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz.U. 2024, poz. 1709 ze zm., dalej jako rozporządzenie). W przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadza się do ustalenia dokumentów niezbędnych do rejestracji pojazdu (ciągnika rolnicznego), który był zarejestrowany na terytorium Litwy.
Do wniosku załączone zostały: 1. faktura z dnia [...].03.2025r., 2. zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym wraz z dokumentem identyfikacyjnym z dnia [...].03 .2025r., 3 . litewski dowód rejestracyjny nr [...], wraz z tłumaczeniem przez tłumacza przysięgłego, 4. oświadczenie dotyczące wprowadzenia pojazdu na terytorium RP z dnia [...].03.2025r.
Okolicznością bezsporną jest, iż strona nie posiada dokumentu potwierdzającego ważną homologację. Dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu ciągnika rolniczego jest dowód rejestracyjny, o czym stanowi art. 71 ust. 1 u.p.r.d. Co do zasady, rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania (siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeżeli jest wymagana (art. 73 ust. 1 u.p.r.d.). Z kolei art. 72 ust. 1-6 u.p.r.d. zawiera zamknięty katalog dokumentów stanowiących podstawę rejestracji oraz wyłączenia i szczegółowe uregulowania w stosunku do określonych podstaw rejestracji. Dyspozycja art. 72 ust. 1 pkt 3 u.p.r.d. stanowi wprost, że rejestracji dokonuje się na podstawie świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu - jeżeli są wymagane.
Wedle art. 72 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d. wymaganie powyższe nie dotyczy pojazdu, który był już zarejestrowany na terytorium RP, zaś innych wyłączeń w tym względzie u.p.r.d. nie przewiduje. Zgodnie z treścią §2 ust. 5 rozporządzenia: w przypadku zgłoszenia do pierwszej rejestracji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nowego pojazdu do wniosku o rejestrację właściciel pojazdu dołącza jeden z dokumentów, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 3 u.p.r.d. Zatem z 72 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d., wynika wprost, jaki jest wyjątek od obowiązku wylegitymowania się przy rejestracji jednym z dokumentów, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 3 u.p.r.d. (polegający na uprzednim zarejestrowaniu pojazdu na terytorium RP).
Uprzednia rejestracja pojazdu na Litwie nie zwalnia od obowiązku wylegitymowania się przy jego pierwszej rejestracji w RP, jednym z dokumentów, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 3 u.p.r.d. Sprowadzane z terytorium UE ciągniki rolnicze muszą posiadać świadectwa zgodności, wymagane przy ich rejestracji prawem unijnym. Poza bowiem ww. przepisami krajowymi, (a nawet przede wszystkim) należy mieć zdaniem SKO na względzie przepisy unijne, które kwalifikują ciągniki rolnicze jako typ pojazdu wymagający homologacji, a której poświadczeniem jest świadectwo zgodności.
Kwestia regulacji prawnych dotyczących homologacji pojazdów rolniczych jest w sposób precyzyjny określona na poziomie unijnym w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 167/2013 z dnia 5 lutego 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów rolniczych i leśnych. Jest to akt prawny stosowany w sposób bezpośredni we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej. Zatem jest to akt prawny, który winien być stosowny przez organ I instancji. Ww. rozporządzenie określa ogólnounijne przepisy dotyczące wymogów technicznych i procedur, aby zapewnić zgodność pojazdów z wymogami homologacji typu UE w zakresie bezpieczeństwa i ochrony środowiska. Zgodnie z art. 3 pkt 8 rozporządzenia nr 167/2013 "ciągnik" to każdy silnikowy, kołowy lub gąsienicowy pojazd rolniczy lub leśny mający co najmniej dwie osie i maksymalną prędkość konstrukcyjną nie mniejszą niż 6 km/h, którego główna funkcja polega na mocy pociągowej i który został specjalnie skonstruowany do ciągnięcia, pchania, przewożenia i napędzania niektórych wymiennych urządzeń przeznaczonych do wykonywania prac rolniczych lub leśnych oraz do ciągnięcia rolniczych lub leśnych przyczep łub urządzeń; może on być dostosowywany do przewożenia ładunków podczas wykonywania prac rolniczych łub leśnych lub może być wyposażony w jedno lub więcej siedzeń dla pasażerów. Każdy ciągnik z ww. przepisu jest pojazdem (art. 3 pkt 11).
Według SKO skoro zatem ciągniki rolnicze stanowią na gruncie prawa unijnego homologowany typ pojazdu, a ich rejestracja uzależniona jest, zarówno na gruncie prawa unijnego, jak i krajowego, od przedstawienia ważnego świadectwa zgodności, to brak jest uzasadnienia prawnego dla dopuszczenia do ruchu w UE ciągników, które takiego świadectwa zgodności nie posiadają. Dopuszczenie do ruchu drogowego w UE homologowanego typu pojazdu, który nie posiada świadectwa zgodności stanowiło by naruszenie prawa.
SKO stwierdziło, że badania techniczne pojazdu uznać należy za niewystarczające do rejestracji pojazdu, bowiem w żadnej mierze nie zastępują one badań wymaganych dla homologacji typu UE, a przede wszystkim nie służą one wykazaniu zgodności z przepisami technicznymi określonymi w Rozporządzeniach krajowych i unijnych, czy stan utrzymania konkretnego pojazdu pozwala na jego dalsze bezpieczne użytkowanie.
Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 maja 2023 r., II SA/Sz 288/23- przedłożenie dokumentu homologacji pojazdu na podstawie art. 72 § 1 pkt 3 u.p.r.d., w sytuacji gdy była ona wymagana, jest obowiązkowe w sytuacji, gdy pojazd nie był wcześniej zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z art. 72 ust. 2 pkt 1u. p.r.d.
Brak ważnej homologacji stanowi zatem w ocenie Kolegium podstawę odmowy rejestracji pojazdu na terytorium RP.
Od powyższej decyzji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., wnosząc o jej uchylenie i zarejestrowanie pojazdu. Skarżąca podała, że nie zgadza się z interpretacją przepisów dokonaną przez organy, podkreślając, że pojazd przez nią zakupiony po pierwsze nie jest nowy a po drugie był zarejestrowany na terytorium Unii Europejskiej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz.1267) w zakresie swej właściwości sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, aktualnych w dacie wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Przedmiot tak rozumianej kontroli stanowiła w przedmiotowej sprawie decyzja [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2025 r. o odmowie skarżącej rejestracji zakupionego przez nią pojazdu, stanowiącego ciągnik rolniczy.
Podstawę materialno prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym wraz z przepisami wykonawczymi wydanymi na podstawie tejże ustawy. W myśl art. 71 ust. 1 u.p.r.d. dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego (...) jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe. Zgodnie z art. 72 ust. 1 u.p.r.d. rejestracji dokonuje się na podstawie:
1 ) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5.
2) (uchylony):
3) jednego z dokumentów:
a) świadectwa zgodności WE wraz z oświadczeniem zawierającym dane informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu,
b) świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu,
c) świadectwa zgodności, o którym mowa art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023r. o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia, wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informację o pojeździe niezbędne do rejestracji oraz ich wyposażenia, wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu,
d) dopuszczenia jednostkowego pojazdu wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu,
e) świadectwa krajowego indywidualnego dopuszczenia pojazdu, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 33 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r. o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia, wraz z oświadczeniem zawierającym dane informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu,
f) uznania dopuszczenia jednostkowego pojazdu,
g) uznania świadectwa krajowego indywidualnego dopuszczenia pojazdu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia,
h) świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu,
i) świadectwa unijnego indywidualnego dopuszczenia pojazdu, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 32 ustawy z dnia 14 kwietnia 2023 r o systemach homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia, wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu , jeżeli są wymagane: świadectwa zgodności WE, świadectwa zgodności oraz oświadczenia zawierające dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu mogą być podpisane podpisem odbitym sposobem mechanicznym;
4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeśli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego;
5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany;
6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy;
6a) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju albo zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, jeżeli samochód osobowy, pojazd rodzaju "samochodowy inny", podrodzaj "czterokołowiec" (kategoria homologacyjna L7e) lub podrodzaj "czterokołowiec lekki" (kategoria homologacyjna L6e), samochód ciężarowy (kategoria homologacyjna NI), podrodzaj "furgon", "furgon/podest", "ciężarowo-osobowy", "terenowy", "wielozadaniowy" lub "van" lub samochód specjalny (kategoria homologacyjna MI i NI), został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy,
7)- 9) – uchylone.
W myśl ust. 2 ww. artykułu, wymagania ust.1 nie dotyczą:
1) pojazdu, który był już zarejestrowany na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej - w zakresie ust. 1 pkt 3;
1a) pojazdu, który był już zarejestrowany na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i od ostatniej rejestracji nie nastąpiła zmiana właściciela tego pojazdu, w przypadku gdy przerejestrowanie pojazdu jest dokonywane na wniosek właściciela tego pojazdu w związku ze zmianą jego miejsca zamieszkania (siedziby) - w zakresie dowodu własności pojazdu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 ;
2) pojazdu zakupionego po przepadku na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego - w zakresie ust. 1 pkt 5;
3) pojazdu zakupionego od Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu9 Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Krajowej Administracji Skarbowej lub Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej - w zakresie ust. 1 pkt. 5;
4) (uchylony)
5) pojazdu wycofanego czasowo z ruchu - w zakresie ust.l pkt 5; w tym przypadku zamiast dowodu rejestracyjnego wymaga się przedstawienie decyzji o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu;
6) (uchylony);
7) pojazdu wyrejestrowanego, o którym mowa w art 79 ust. 4 pkt 3 - w przypadku powtórnej rejestracji - w zakresie ust. 1 pkt 5;
8) pojazdu, o którym mowa w art 81 ust. 4 pkt 1 - w zakresie ust. 1 pkt 4.
Stosownie do treści art. 73 ust. 1 u.p.r.d.
rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela pojazdu, starosta właściwy ze względu na miejsce jego stałego zamieszkania (siedzibę) lub czasowego zamieszkania, wydając decyzję o rejestracji pojazdu, dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne.
W świetle powyższego zatem art. 72 u.p.r.d. określa niezbędne dokumenty, stanowiące podstawę rejestracji pojazdu oraz wyłączenia i szczegółowe uregulowania w stosunku do podstaw rejestracji. Katalog tych dokumentów rejestracyjnych jest zamknięty.
Przedłożenie dokumentu homologacji pojazdu na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 3 u.p.r.d. jest obowiązkowe w sytuacji, gdy pojazd nie był wcześniej zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z art. 72 ust. 2 pkt 1 p.r.d., o ile jest to wymagane.
Z kolei w myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 8 listopada 2024 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz. U. z 2024 r. poz. 1709, dalej jako rozporządzenie) w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu składa do organu rejestrującego wniosek o rejestrację pojazdu na formularzu, którego wzór jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia, a w przypadku pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 2a ustawy, na formularzu, którego wzór jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia, z zastrzeżeniem § 24, zwane w niniejszym rozdziale "wnioskiem o rejestrację", do którego dołącza: 1) dowód własności pojazdu; 2) oświadczenie, o którym mowa w § 4 ust. 6 pkt 2, jeżeli zostało dołączone do dowodu własności pojazdu; 3) dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany; 4) tablice (tablicę) rejestracyjne, jeżeli pojazd był zarejestrowany; w przypadku pojazdu sprowadzonego z zagranicy bez tablic (tablicy) rejestracyjnych albo konieczności zwrotu tych tablic (tablicy) organowi rejestrującemu państwa, z którego pojazd został sprowadzony, właściciel pojazdu zamiast tablic (tablicy) rejestracyjnych dołącza oświadczenie, że pojazd został sprowadzony z zagranicy bez tablic (tablicy) rejestracyjnych albo oświadczenie o konieczności zwrotu tych tablic (tablicy) organowi rejestrującemu państwa, z którego pojazd został sprowadzony; oświadczenie może być złożone na wniosku o rejestrację, w tym na jego odwrocie; 5) dodatkową tablicę rejestracyjną, o której mowa w art. 73 ust. 1b ustawy, jeżeli była wydana, a w przypadku jej utraty właściciel pojazdu zamiast dodatkowej tablicy rejestracyjnej dołącza oświadczenie o jej utracie; oświadczenie może być złożone na wniosku o rejestrację, w tym na jego odwrocie.
W przypadku zgłoszenia do pierwszej rejestracji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nowego pojazdu do wniosku o rejestrację właściciel pojazdu dołącza jeden z dokumentów, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy (ust. 5).
Definicja nowego pojazdu określona została w art. 2 pkt 62 u.p.r.d. w myśl której jest to pojazd fabrycznie nowy, który nie był zarejestrowany.
Odnośnie homologacji należy wyjaśnić, iż jest to formalne poświadczenie, że pojazd spełnia wszelkie wymagania określone przez odpowiednie przepisy prawne, zarówno krajowe, jak i unijne. Proces ten jest kluczowy, aby zapewnić, że każdy pojazd poruszający się po drogach jest bezpieczny dla użytkowników, a także dla innych uczestników ruchu drogowego. Homologacja obejmuje różne aspekty pojazdu, takie jak np. emisje spalin, poziom hałasu, oświetlenie, układ hamulcowy czy obowiązkowe wyposażenie.
Za uzyskanie homologacji odpowiada co do zasady producent pojazdu lub jego przedstawiciel, a w przypadku importu – importer. Zagadnienia dotyczące homologacji obecnie znajdują uregulowanie w odrębnej ustawie z dnia 14 kwietnia 2023 r. o systemie homologacji pojazdów oraz ich wyposażenia (Dz. U. z 2023 r., poz. 919 ze zm., dalej jako u.h.s.). Organem uprawnionym w zakresie ww. postępowań jest Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego (art. 3 u.h.s.).
Regulacja prawna dotycząca homologacji pojazdów rolniczych jest aktulnie w sposób precyzyjny określona na poziomie unijnym w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 167/2013 z dnia 5 lutego 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów rolniczych i leśnych. Jest to akt prawny stosowany w sposób bezpośredni we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej. Ww. rozporządzenie wprowadza zharmonizowane przepisy dotyczące wymogów administracyjnych i technicznych w zakresie homologacji typu i nadzoru rynku pojazdów rolniczych i leśnych, które miały m.in. zapewnić zgodność pojazdów z wymogami homologacji typu UE w zakresie bezpieczeństwa i ochrony środowiska. Zgodnie z art. 3 pkt 8 rozporządzenia nr 167/2013 "ciągnik" to każdy silnikowy, kołowy lub gąsienicowy pojazd rolniczy lub leśny mający co najmniej dwie osie i maksymalną prędkość konstrukcyjną nie mniejszą niż 6 km/h, którego główna funkcja polega na mocy pociągowej i który został specjalnie skonstruowany do ciągnięcia, pchania, przewożenia i napędzania niektórych wymiennych urządzeń przeznaczonych do wykonywania prac rolniczych lub leśnych oraz do ciągnięcia rolniczych lub leśnych przyczep lub urządzeń; może on być dostosowywany do przewożenia ładunków podczas wykonywania prac rolniczych lub leśnych lub może być wyposażony w jedno lub więcej siedzeń dla pasażerów. Każdy ciągnik z ww. przepisu jest pojazdem (art. 3 pkt 11). Według art. 3 pkt 37 rozporządzenia nr 167/2013 "nowy pojazd" to pojazd, który nigdy wcześniej nie był rejestrowany ani dopuszczony. "Rejestracja" oznacza administracyjne zezwolenie na dopuszczenie pojazdu, w tym do ruchu drogowego, obejmujące identyfikację pojazdu i nadanie mu numeru seryjnego znanego jako numer rejestracyjny, na stałe, czasowo lub na krótki okres (art. 3 pkt 38), zaś "dopuszczenie" to pierwsze wykorzystanie w Unii Europejskiej pojazdu, układu, komponentu, oddzielnego zespołu technicznego, części lub wyposażenia zgodnie z ich przeznaczeniem (art. 3 pkt 40). "Wprowadzenie do obrotu" oznacza udostępnienie pojazdu po raz pierwszy w Unii Europejskiej (art. 3 pkt 39).
Dodać należy, iż przed wejściem w życie rozporządzenia nr 167/2013, a więc w okresie obowiązywania Dyrektywy 2003/37/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 26 maja 2003 r. w sprawie homologacji typu ciągników rolniczych i leśnych, omawiane zagadnienie budziło wątpliwości interpretacyjne, które zostały rozstrzygnięte wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości z 15 czerwca 2017 r. sygn. akt C-513/15, który przesądził w punkcie 1, że dyrektywa powinna być interpretowana w ten sposób, że wprowadzenie do użytku i zarejestrowanie w państwie członkowskim używanych ciągników przywiezionych z państwa trzeciego jest uzależnione od spełnienia wymogów technicznych przewidzianych w tej dyrektywie. Stwierdzono tym samym, że używany ciągnik z państwa trzeciego, który nie posiada homologacji typu WE i jest przeznaczony do użytku po raz pierwszy w Unii Europejskiej, jest "nowym pojazdem". Niewątpliwie obowiązujące obecnie przepisy rozporządzenia nr 167/2013 są w tej kwestii jednoznaczne, o czym była mowa wyżej.
Należy zauważyć, iż pojecie ,,nowego pojazdu" na gruncie u.p.r.d. i rozporządzenia nr 167/2013 nie są tożsame. W świetle przepisów unijnych bowiem pojazdem nowym jest każdy pojazd sprowadzony spoza Unii, gdyż rejestracja jest zezwoleniem na dopuszczenie pojazdu, natomiast pojęcie ,,dopuszczenia" związane jest wyłącznie z terytorium Unii Europejskiej.
Zdaniem Sądu, z powyższego wynika, że pojazd, który nie był wcześniej zarejestrowany, ani dopuszczony na terenie Unii Europejskiej wymaga przedłożenia dokumentu homologacji (świadectwa zgodności WE) przy jego rejestracji na terenie Polski. Powyższy pogląd zaaprobował NSA w wyrokach o sygn. akt II GSK: 23/02/23, 1606/23,1634/23,1637/23.1823/23,1904/22.
Z akt wynika, że przedmiotowy ciągnik rolniczy nie jest z pewnością pojazdem nowym w rozumieniu u.p.r.d., gdyż nie jest to pojazd fabrycznie nowy. Ale jednocześnie nie jest to pojazd nowy w rozumieniu przepisów unijnych, gdyż został po raz pierwszy zarejestrowany w dniu [...] stycznia 2012 r. na terenie Unii Europejskiej – w Litwie, a zatem został już dopuszczony na terytorium Unii Europejskiej. Litwa, która jest członkiem Unii Europejskiej od 1 stycznia 2004 r. zobowiązana jest także do przestrzegania zapisów rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 167/2013, a uprzednio także przepisów dyrektywy 2003/37/WE. Opisana powyżej rejestracja pojazdu i jej prawidłowość (na terytorium Litwy) w toku niniejszej sprawy nie została podważona (zob. k. 2-4 akt administracyjnych).
W świetle powyższych rozważań zdaniem Sądu, oznacza to, że przy rejestracji w Polsce pojazdu (ciągnika rolniczego), który został wcześniej zarejestrowany na terenie Unii Europejskiej, nie wymaga się przedłożenia dokumentu homologacji z art. 72 ust. 1 pkt 3 u. p.r.d. Taką interpretację potwierdza orzecznictwo w tym m.in.: wyrok WSA w Szczecinie z dnia 12 czerwca 2025., II SA/Sz 225/25 oraz wyrok WSA w Gdańsku z 16 października 2025 r., III SA/Gd 451/25. W ocenie Sądu organy nie były zatem uprawnione do żądania przedłożenia przez skarżącą dokumentu, o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 3 u.p.r.d.
SKO co prawda, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wskazało na regulację rozporządzenia unijnego nr 167/2013, jednak pomimo tego, skarżony organ nie dokonał prawidłowej interpretacji w/w przepisów prawa i prawa krajowego, mimo wszystko stwierdzając wystąpienie przesłanek uniemożliwiających rejestrację spornego pojazdu.
Zwrócić przy tym należy uwagę, iż organy - zarówno I jak i II instancji - przywołały w zaskarżonej decyzji orzecznictwo sądów odnoszące się do odmiennego stanu faktycznego niż na gruncie przedmiotowej sprawy. Mianowicie ciągnik, co do którego, w sprawach objętych przytoczonymi orzeczeniami, odmówiono rejestracji był pojazdem sprowadzonym z Białorusi, a zatem nigdy niezarejestrowanym na terytorium Unii Europejskiej, czyli uprzednio nie dopuszczonym. Natomiast w rozpoznawanej sprawie sporny ciągnik przed zakupem przez skarżącą był zarejestrowany na terytorium Litwy, będącej członkiem Unii Europejskiej, a zatem był dopuszczony w rozumieniu przepisów rozporządzenia unijnego nr 167/2013.
Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak sentencji wyroku.
Sąd nie orzekł w przedmiocie kosztów postępowania sądowego, gdyż w toku postępowania skarżąca nie złożyła wniosku o zasadzenie kosztów sądowych (art. 210 § 1 p.p.s.a.). Przy czym skarżąca w zawiadomieniu o terminie rozprawy pouczona została o prawie do żądania zwrotu kosztów (k. 19 akt sądowych), jednak z prawa tego nie skorzystała.
Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie, zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a., uwzględnić ocenę prawną i wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku. Przede wszystkim zaś organ zobowiązany będzie uwzględnić interpretację przepisów prawa opisaną powyżej, wskazującą na brak przeszkód prawnych, z punktu widzenia treści art. 72 ust. 1 pkt 3 u.p.r.d., do dokonania przez organ - w ustalonym w opisanym powyżej stanie faktycznym - rejestracji spornego pojazdu.