II SA/GO 522/22

Skarżąca D.S. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek, powołując się na trudną sytuację zdrowotną i finansową związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą w branży beauty, która ucierpiała w wyniku pandemii COVID-19. ZUS odmówił umorzenia, argumentując, że nie zostały spełnione przesłanki całkowitej nieściągalności określone w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, ani szczególne warunki umorzenia wskazane w rozporządzeniu, takie jak niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, straty w wyniku zdarzenia nadzwyczajnego czy przewlekła choroba pozbawiająca możliwości uzyskiwania dochodu. Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, podkreślając brak majątku, zawieszenie działalności, problemy finansowe męża oraz swój zły stan zdrowia. ZUS utrzymał w mocy swoją decyzję. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA), zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania. WSA, analizując sprawę, uznał, że ZUS wadliwie ocenił przesłankę całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s.), ponieważ organ nie dokonał samodzielnej oceny możliwości egzekucji i nie wykazał, że nie zachodzi brak majątku nadającego się do egzekucji. Sąd uznał, że odmowa umorzenia na tej podstawie była przedwczesna. Jednocześnie WSA podzielił stanowisko ZUS co do braku spełnienia przesłanek umorzenia na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i rozporządzenia, wskazując, że skarżąca nie udowodniła, iż opłacenie składek pozbawiłoby ją i rodzinę możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, ani że jej stan zdrowia uniemożliwia uzyskiwanie dochodu. W związku z wadliwą oceną przesłanki całkowitej nieściągalności, WSA uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy umorzenia należności za zatrudnionych pracowników, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie tej kwestii z uwzględnieniem wskazówek sądu. W pozostałym zakresie skargę oddalono.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający