II SA/Go 522/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę konstrukcji oporowej, uznając, że organy prawidłowo określiły sposób wykonania prac pod nadzorem specjalisty.
Sprawa dotyczyła skargi J.G. na decyzję nakazującą rozbiórkę konstrukcji oporowej. Po wieloletnim postępowaniu, w tym uchyleniach decyzji przez sądy administracyjne, organy nadzoru budowlanego ponownie wydały decyzję nakazującą rozbiórkę, precyzując sposób jej wykonania pod nadzorem osoby z uprawnieniami. Sąd uznał, że organy prawidłowo wykonały wcześniejsze zalecenia sądu, a decyzja jest zgodna z prawem.
Sprawa dotyczyła wieloletniego sporu o nakaz rozbiórki konstrukcji oporowej wykonanej przez J.G. na granicy działek. Po serii decyzji organów nadzoru budowlanego i wyroków sądów administracyjnych, które uchylały poprzednie rozstrzygnięcia, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, określając jednocześnie sposób jej wykonania pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane. Skarżący J.G. kwestionował tę decyzję, podnosząc m.in. niemożność jej wykonania bez wcześniejszego usunięcia płotu sąsiadów i gruntu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo wykonały zalecenia sądu z poprzedniego wyroku (sygn. akt II SA/Go 1057/16), który nakazywał nie tylko określenie zakresu, ale i sposobu wykonania prac rozbiórkowych, aby nie powodowały one zagrożenia dla ludzi i mienia. Sąd podkreślił, że w nietypowych sytuacjach, jak ta, dopuszczalne jest powierzenie szczegółowego określenia sposobu wykonania prac specjalistom w trakcie ich trwania. Sąd był związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku i uznał, że organy postąpiły zgodnie z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, w nietypowych sytuacjach, gdy stan obiektu jest skomplikowany, dopuszczalne jest powierzenie szczegółowego określenia sposobu wykonania prac rozbiórkowych osobie posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, która ustali je w trakcie prac.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy prawidłowo wykonały zalecenia poprzedniego wyroku sądu, który nakazywał nie tylko określenie zakresu, ale i sposobu wykonania prac rozbiórkowych, aby nie powodowały one zagrożenia. W sytuacji skomplikowanego stanu technicznego muru oporowego i obecności elementów sąsiednich, powierzenie szczegółowego planu prac specjaliście w trakcie ich trwania jest uzasadnione.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
Pb art. 51 § ust. 5
Prawo budowlane
Pomocnicze
Pb art. 51 § ust. 1 pkt 3
Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt. 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
Pb art. 48 § ust. 1
Prawo budowlane
Pb art. 47 § ust. 1
Prawo budowlane
Pb art. 3 § pkt 7
Prawo budowlane
Pb art. 28 § ust. 1
Prawo budowlane
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nadzoru budowlanego prawidłowo wykonały zalecenia sądu dotyczące określenia sposobu wykonania prac rozbiórkowych pod nadzorem specjalisty. W nietypowych sytuacjach dopuszczalne jest powierzenie szczegółowego planu prac rozbiórkowych specjaliście w trakcie ich trwania.
Odrzucone argumenty
Decyzja o rozbiórce jest niemożliwa do wykonania bez wcześniejszego usunięcia płotu sąsiadów i gruntu. Organy nadzoru budowlanego naruszyły art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej i wskazań sądów administracyjnych. Organy działały bez podstawy prawnej i naruszyły przepisy postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
W takich nietypowych sytuacjach - jak słusznie wskazał WINB - nie zawsze w decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonego zakresu robót budowlanych, organ nadzoru budowlanego może przewidzieć ich zakres. Sąd był związany poglądem wyrażonym przez WSA w ww. wyroku. Wykonanie zaskarżonej decyzji, w zakresie orzeczonej rozbiórki muru oporowego, spowoduje likwidację stanu niezgodnego z prawem.
Skład orzekający
Michał Ruszyński
przewodniczący sprawozdawca
Jarosław Piątek
sędzia
Jacek Jaśkiewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania naprawczego w prawie budowlanym, w szczególności art. 51 Prawa budowlanego, oraz związanie sądu administracyjnego oceną prawną wyrażoną w poprzednich orzeczeniach (art. 153 p.p.s.a.). Dotyczy również sposobu określania przez organy nadzoru budowlanego zakresu i sposobu wykonania prac rozbiórkowych w skomplikowanych stanach faktycznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z postępowaniem naprawczym i rozbiórką obiektu budowlanego, a także specyfiki stanu faktycznego (konstrukcja oporowa z elementami sąsiednimi).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje długotrwały proces administracyjny i sądowy związany z samowolą budowlaną oraz złożoność egzekwowania nakazu rozbiórki, zwłaszcza w kontekście przepisów Prawa budowlanego i związania sądu poprzednimi orzeczeniami.
“Długi bój o rozbiórkę: jak sąd administracyjny dopilnował prawidłowego wykonania nakazu?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Go 522/21 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. Data orzeczenia 2021-10-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-06-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sędziowie Jacek Jaśkiewicz Jarosław Piątek Michał Ruszyński /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1333 art. 51 ust. 5 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 119 pkt. 2, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 października 2021 r. sprawy ze skargi J.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku rozbiórki konstrukcji oporowej oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J.G. rozbiórkę konstrukcji oporowej o długości całkowitej 24,55 m usytuowanej na granicy działek o numerach ewidencyjnych [...] w [...] przy ul. [...]. Organ określił, że obowiązek będzie wymagalny z chwilą gdy decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że pomiędzy działką nr [...] stanowiącą własność A. i G.Z., a działką nr [...] stanowiącą własność J.G. wykonane zostało ogrodzenie o elementach drewnianych, które jest oparte na stalowych słupach, osadzonych na podmurówce. Wysokość podmurówki wynosi od 0,8 do 1,1 m. Ze względu na różnice poziomów pomiędzy działkami nr [...] ww. podmurówka pełni funkcję muru oporowego. Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. PINB nakazał J.G. rozbiórkę konstrukcji oporowej zlokalizowanej na działce nr [...], na odcinku poziomym o długości 25 m. Decyzja wydana została na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623), zwana dalej także "ustawą". Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru budowlanego utrzymał w mocy ww. decyzję PINB. Wyrokiem z dnia 28 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Go 285/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił wskazane decyzje organów obydwu instancji oraz postanowienie PINB z dnia [...] września 2012 r. W uzasadnieniu Sąd podzielił stanowisko organu co do kwalifikacji danego obiektu jako konstrukcji oporowej. Sąd zakwestionował natomiast przyjęty przez organ tryb postępowania legalizacyjnego. Jako bezsporne przyjął Sąd, że budowa muru oporowego została przewidziana w zamiennym projekcie zagospodarowania terenu dla działek [...] sporządzonym w kwietniu 2006 r., zatwierdzonym decyzją z [...] maja 2006 r. Dokumentacja projektowa dotycząca obiektu na działce nr [...] nie przewidywała budowy muru oporowego na granicy z działką nr [...]. Sąd wskazał, że wzniesienie konstrukcji oporowej nastąpiło na podstawie pozwolenia na budowę, jednak z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego - w myśl art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy. Dlatego za błędne uznał Sąd stanowisko organów nadzoru budowlanego, które zakwalifikowały samowolnie wzniesiony mur oporowy jako przypadek z art. 48 ust. 1 ustawy. Za prawidłowe uznał Sąd stanowisko organów w kwestii skierowania nakazów wynikających z decyzji do właściciela działki nr [...]. Ponownie rozpatrując sprawę organ przeprowadził oględziny i stwierdził, że stan faktyczny od poprzedniej kontroli nie uległ zmianie. Organ wskazał, że w toku postepowania skarżący podnosił okoliczności dotyczące daty nabycia nieruchomości przed wykonaniem przedmiotowej konstrukcji i jej faktycznej lokalizacji względem działek nr [...]. W ocenie organu argumenty podnoszone przez skarżącego nie mogły mieć wpływu na przebieg postępowania, ponieważ kwestie te zostały rozstrzygnięte we wskazanym wyroku sygn. akt II SA/Go 285/113, który uzyskał walor prawomocności. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego, ustalony stan faktyczny po wydaniu ww. wyroku WSA oraz ocena prawna zawarta w tym wyroku stanowiły podstawę do wydania decyzji z dnia [...] października 2013 r., którą w wyznaczonym terminie nakazano J.G. przedłożenie projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zamiany w zakresie przedmiotowej konstrukcji oporowej. W trybie odwoławczym decyzja ta została uchylona w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku, w pozostałym zakresie została utrzymana w mocy. Wyrokiem z dnia 27 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Go 69/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę na powyższą decyzję, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 marca 2016 r. sygn. oddalił skargę kasacyjną. Po upływie terminu określonego przez WINB w decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. organ stwierdził, że obowiązek dostarczenia projektu budowlanego zamiennego nie został wykonany, co obliguje do wydania decyzji o której mowa w art. 51 ust. 5 ustawy. Dalej organ wskazał, że wobec niespełnienia warunków określonych w decyzji z dnia [...] października 2013 r. jedynym rozstrzygnięciem jest nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego obiektu budowlanego. Od powyższej decyzji J.G. wniósł odwołanie. Skarżący zarzucił, że do czasu usunięcia naniesionego nielegalnie, położonego wyżej gruntu na działce nr [...], przedmiotowa decyzja organu pierwszej instancji jest niewykonalna. Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż przedmiotowa konstrukcja oporowa o długości 24,5 m znajdująca się na granicy działek nr [...] w [...] została wzniesiona z istotnym odstępstwem od warunków określonych w decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2006 r. o zatwierdzeniu zamiennego projektu budowlanego budynku jednorodzinnego wolnostojącego na działkach nr [...]. Organ podkreślił, że decyzja w przedmiocie nałożenia na skarżącego obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego jest ostateczna. Organ wskazał, że decyzja WINB z dnia [...] grudnia 2013 r. została doręczona J.G. w dniu 16 grudnia 2013 r., a zatem wyznaczony dwumiesięczny termin wykonania obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego nałożony przez PINB decyzją z dnia [...] października 2013 r. upłynął z dniem 16 lutego 2014 r. Ponieważ skarżący nie wykonał obowiązku nałożonego ww. decyzją, dlatego organ był zobligowany do wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 5 ustawy, nakazującej rozbiórkę przedmiotowej inwestycji. Wykonanie zaskarżonej decyzji, w zakresie orzeczonej rozbiórki muru oporowego, spowoduje likwidację stanu niezgodnego z prawem. Przedmiot rozbiórki dotyczy substancji budowlanej zrealizowanej z naruszeniem prawa, nie ingeruje w pozostałe jej elementy, w szczególności w budynek mieszkalny. Z tego też względu organ uznał, że zaskarżona decyzja nie nakłada na skarżącego nadmiernych obowiązków. WINB wskazał na normę prawną wynikającą z art. 47 ust. 1 ustawy, która w celu wykonania prac budowlanych, w określonych sytuacjach zezwala na wejście na nieruchomość sąsiednią. Od powyższej decyzji J.G. wniósł skargę. Skarżący zarzucił naruszenie art. 7, 77 § 1, 156 § 1 pkt 6 k.p.a. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że do czasu usunięcia drewnianego płotu umocowanego na metalowych słupkach oraz do czasu usunięcia naniesionego nielegalnie gruntu, opartego o mur, zaskarżona decyzja jest niemożliwa do wykonania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyrokiem z dnia 8 lutego 2017 r. (II SA/Go 1057/16) WSA w Gorzowie Wlkp. uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...]. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasto [...] nakazał J.G. rozbiórkę konstrukcji oporowej o długości całkowitej 24,55 m usytuowanej na granicy działek nr [...], wybudowanej na podstawie wycofanej z obrotu prawnego decyzji Prezydenta Miasta znak: [...] z dnia [...].05.2006r. Jednocześnie organ powiatowy określił w sentencji decyzji, że prowadzenie rozbiórki należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, wpisanej na listę odpowiedniej izby samorządu zawodowego, która określi sposób przeprowadzenia rozbiórki, kolejność prac, sposób zabezpieczenia gruntu na granicy działek nr [...] aby nie dochodziło do jego obsuwania się na działkę nr [...] - z ewentualnym określeniem materiałów budowlanych użytych do tego zabezpieczenia, sposób uporządkowania terenu po zakończeniu rozbiórki. Osoba ta powinna udokumentować dokonane przez siebie czynności związane z przeprowadzeniem rozbiórki w formie dokumentu, który zawierałby co najmniej wskazanie sposobu przeprowadzenia rozbiórki, kolejność prac, sposobu zabezpieczenia gruntu, a także termin podjęcia i zakończenia rozbiórki. W uzasadnieniu organ podał, że w przedmiotowej sprawie budowa została zrealizowana w oparciu o decyzję, która została wyeliminowana z obrotu prawnego. W związku z tym zdaniem PINB jedynym możliwym rozstrzygnięciem, jakie może podjąć PINB, jest nakaz rozbiórki części lub całości obiektu wykonanego w warunkach istotnego pozwolenia na budowę. Wskazany przepis nie daje organowi możliwości określenia terminu realizacji obowiązku. Oznacza to, że przystąpienie do jego realizacji powinno nastąpić niezwłocznie po tym, jak decyzja stanie się ostateczna. Wskazany przepis nie daje organowi nadzoru budowlanego uprawnienia do nakładania dodatkowych obowiązków, związanych z prowadzeniem rozbiórki - tzn. np. poprzedzenia rozbiórki wykonaniem projektu rozbiórki lub innych opracowań o charakterze technicznym, na podstawie których będą prowadzone roboty budowlane. Prowadzenie robót budowlanych może następować tylko pod nadzorem osób dysponujących uprawnieniami odpowiednimi do ich zakresu, które to osoby pełnią samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, ponoszące z tego tytułu odpowiedzialność zawodową. Organ powiatowy biorąc pod uwagę wyroki sądów administracyjnych wiążące go na gruncie tej sprawy, zdecydował o sprecyzowaniu sposobu udokumentowania prowadzonych prac rozbiórkowych, jak również o deklaratoryjnym wskazaniu powinności osoby, która podejmie się ich przeprowadzeni. Osoba dysponująca uprawnieniami budowlanymi w sposób profesjonalny jest w stanie określić, bezpośrednio na terenie budowy, w jaki technicznie sposób należy przeprowadzić wszystkie roboty budowlane, jakich materiałów użyć, w jakiej kolejności prowadzić roboty, a także jak zabezpieczyć grunt przed osuwanie się na działkę inwestora na skutek dokonania rozbiórki konstrukcji oporowej. Zdaniem organu powiatowego art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego nie przewiduje możliwości szczegółowego wskazania sposobu prowadzenia prac rozbiórkowych oraz nie jest to technicznie możliwe. Odwołanie od decyzji rozbiórkowej PINB z dnia [...] kwietnia 2021 r. wniósł J.G., który zarzucił, iż nałożenie na niego obowiązku określenia sposobu przeprowadzenia rozbiórki, kolejności wykonywanych prac oraz sposobu zabezpieczenia gruntu na granicy działek nr [...], aby nie dochodziło do jego obsuwania się na działkę nr [...] stoi w sprzeczności z art. 144 Kodeksu cywilnego. Zdaniem Skarżącego to właściciele nieruchomości A. i G.Z. powinni zabezpieczyć grunt leżący na ich posesji. Ponadto J.G. zarzucił, że PINB Miasto [...] nie wykonuje wyroku NSA z dnia 08.10.2020r. oraz wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 08.02.2017r. sygn. akt II SA/Go 1057/16 i z dnia 08.12.20218r. sygn. akt II SA/Go 1112/17, gdyż w dalszym ciągu ceduje na niego wskazanie sposobu rozbiórki muru oporowego. Strona odwołująca podniosła, że ogrodzenie drewniane wraz z warstwą pustaków stanowi wierzchnią warstwę muru. Tymczasem jak zaznaczył J.G. organ powiatowy w zaskarżonej decyzji nie doprecyzował czy nałożył na niego obowiązek rozbiórki również płotu drewnianego wraz z warstwą pustaków, który to stanowi własność A. i G.Z. Jednocześnie skarżący zastanawia się czy ewentualnej rozbiórki może dokonać samodzielnie czy w porozumieniu z właścicielami płotu drewnianego znajdującego się na murze oporowym. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] maja 2021 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru budowlanego utrzymał w mocy ww. decyzję PINB [...]. W ocenie WINB organ powiatowy w sposób prawidłowy i wystarczający zrealizował zalecenie zawarte w prawomocnym wyroku z dnia 8 lutego 2017r. sygn. akt II SA/Go 1057/16 odnośnie określenia w decyzji sposobu wykonania rozbiórki konstrukcji oporowej, tak aby osiągnięty został cel podejmowanych działań, czyli usunięcie stanu zagrożenia. Wystarczające w ocenie organu odwoławczego było określenie w decyzji organu I instancji warunków prowadzenia robót rozbiórkowych poprzez nadzór przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wpisaną na listę odpowiedniej izby samorządu zawodowego, która określi sposób przeprowadzenia rozbiórki, kolejność prac, sposób zabezpieczenia gruntu na granicy działek, tak aby osiągnięty został cel podejmowanych działań, czyli usunięcie stanu zagrożenia. WINB stwierdził, że na wykonanie obowiązków nałożonych decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, podobnie jak innych przepisów tego artykułu - ust. 1 pkt 1 i ust. 1 pkt 2, nie jest wymagane odrębne pozwolenie na budowę. Powoduje to, iż na adresacie obowiązku nałożonego w trybie tego przepisu ciąży szczególna odpowiedzialność zapewnienia właściwego nadzoru nad przebiegiem robót naprawczych, w taki sposób aby nie powodowały one skutków negatywnych dla mienia i ludzi. W odróżnieniu od procedury dotyczącej udzielenia przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej pozwolenia na wykonywanie określonego zakresu robót budowlanych w postępowaniu naprawczym w trybie art. 51 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego nie posiada prawnej możliwości nakładania na inwestora obowiązków w postaci ustanowienia kierownika budowy, czy też prowadzenia dokumentacji budowy. Niemniej obowiązki o takim charakterze wynikać mogą z zawartego w decyzji organu nadzoru budowlanego zastrzeżenia do sposobu realizacji robót. Takie zastrzeżenie zawarte zostało w sentencji zaskarżonej decyzji. Jednocześnie zauważyć należy, że nie zawsze w decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonego zakresu robót budowlanych można przewidzieć pełen ich zakres. W szczególności zaś możliwa jest sytuacja, gdy część elementów obiektu, którego roboty dotyczą jest bowiem ukryty przed rozpoczęciem robót, i ich uszczegółowienie może nastąpić dopiero na etapie wykonywania robót. Natomiast w związku z treścią odwołania J.G., odnośnie wątpliwości co do płotu drewnianego znajdującego się na murze oporowym, organ odwoławczy zauważył, że nie jest on objęty zakresem rozbiórki i nic nie stoi na przeszkodzie aby jego demontaż związany z koniecznością rozbiórki konstrukcji oporowej wykonać w uzgodnieniu z właścicielem działki sąsiedniej, w taki sposób aby zapobiec zniszczeniu elementów ogrodzenia. W tym zakresie zdaniem WINB znajdują zastosowanie ogólnie obowiązujące zasady poszanowania cudzego mienia, co nie wymaga przecież odrębnego formułowania władczych rozstrzygnięć przez organy nadzoru budowlanego. Jednocześnie WINB wskazał, że właściciele sąsiedniej nieruchomości, A. i G.Z., nie wnieśli odwołania od przedmiotowej decyzji rozbiórkowej, akceptując tym samym jej rozstrzygnięcie w tym również odnoszące się do określonego przez PINB sposobu wykonania rozbiórki. Skargę na decyzję WINB z dnia [...] maja 2021 r. złożył J.G., który wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącego od organu administracyjnego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła: 1. naruszenie przepisu art. 153 p.p.s.a. poprzez nie uwzględnienie w zaskarżanej decyzji oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniach sądu administracyjnego, 2. naruszenie przepisu art. 6 k.p.a. poprzez działania bez podstawy prawnej, 3. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenie art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nie dołożenie należytej staranności w wyjaśnieniu wszystkich faktów istotnych dla sprawy, brak wszechstronnego zbadania sprawy oraz brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi strona między innymi wskazała, iż decyzja o rozbiórce w obecnej formie jest niemożliwa do wykonania. Zdaniem skarżącego organy nadzoru budowlanego powinny w pierwszej kolejności doprowadzić do usunięcia płotu drewnianego będącego własnością sąsiadów oraz do usunięcia opartego bezprawnie o mur gruntu usytuowanego w całości na działce sąsiedniej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej w skrócie: p.p.s.a.) – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawę decyzji organu I instancji stanowił art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Zgodnie z jego treścią, w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Sprawa związana z nakazem rozbiórki przedmiotowej konstrukcji oporowej była przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. Sąd ten wyrokiem z dnia 8 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Go 1057/16, uchylił decyzję WINB z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję PINB z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...]. W związku z powyższym należy stwierdzić, że rozpoznając obecnie tę sprawę Sąd, w świetle art. 153 p.p.s.a., jest związany poglądem wyrażonym przez WSA w ww. wyroku. WSA w wyroku tym uznał, że ponieważ budowa przez skarżącego obiektu (konstrukcji oporowej) została zakończona, a decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego uwzględniająca tenże obiekt została uchylona, dlatego prawidłowo - na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego - nałożono na skarżącego obowiązek rozbiórki muru oporowego. Sąd wskazał jednak, że organ nadzoru budowlanego w decyzji nakazującej rozbiórkę określa zakres prac rozbiórkowych (co jest stanowiskiem utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych) oraz sposób wykonania tych prac, tak aby wykonanie obowiązku nie powodowało sytuacji zagrażającej życiu lub zdrowiu ludzi oraz ewentualne, nadmierne i zbędne szkody w mieniu. Sąd podkreślił przy tym, że w myśl przepisów ustawy Prawo budowane, roboty polegające na rozbiórce obiektu budowlanego wymagają uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (por. art. 3 pkt 7 w zw. z art. 28 ust. 1), co świadczy o randze i znaczeniu tego rodzaju przedsięwzięć budowlanych. Dlatego - zdaniem Sądu - pozostawienie sposobu wykonania tych samych prac polegających na rozbiórce obiektu budowlanego, ale wykonywanych w ramach postępowania legalizacyjnego, całkowitej swobodzie adresata decyzji, pozostaje w sprzeczności z przepisami Prawa budowlanego. Odnosząc się zatem do zarzutów skargi dotyczących zasadniczej w rozpoznawanej sprawie kwestii, tj. określenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, sposobu rozbiórki obiektu, wskazać należy, że Sąd w wyroku z dnia 8 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Go 1057/16 akcentował, podzielając w tym zakresie stanowisko skarżącego, że w stanie w jakim obecnie znajduje się przedmiotowy obiekt budowlany, czynności polegające na demontażu muru mogą doprowadzić do niekontrolowanego osuwania się ziemi, wraz z porosłą na niej roślinnością. Nadto na murze znajduje się płot składający się elementów drewnianych oraz metalowych, który nie stanowi własności skarżącego i który nie jest objęty zakresem rozbiórki. Niewątpliwie zatem w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia w sytuacją nietypową - koniecznością rozbiórki muru oporowego, którego podstawowym zadaniem jest powstrzymywanie poziomego parcia gruntu a ponadto muru na którym znajdują się elementy drewniane oraz metalowe które - jak wynika z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w niniejszej sprawie, w tym materiału fotograficznego - wtopione są w przedmiotowy mur oporowy. W takich nietypowych sytuacjach - jak słusznie wskazał WINB - nie zawsze w decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonego zakresu robót budowlanych, organ nadzoru budowlanego może przewidzieć ich zakres. Możliwa jest bowiem sytuacja gdy cześć elementów obiektu, którego roboty dotyczą jest ukryta przed rozpoczęciem robót, i ich uszczegółowienie może nastąpić dopiero na etapie wykonywania robót. Zasadnie więc w rozpoznawanej sprawie organy nadzoru budowlanego uznały - będąc przy tym na podstawie art. 153 p.p.s.a. związane oceną prawną wyrażoną w powołanym wyżej wyroku co do konieczności określenia w decyzji nie tylko zakresu ale także sposobu wykonania tych prac, tak aby wykonanie obowiązku nie powodowało sytuacji zagrażającej życiu lub zdrowiu ludzi oraz ewentualne, nadmierne i zbędne szkody w mieniu - że z uwagi na stopień skomplikowania rozbiórki, rozbiórka ta powinna być prowadzona pod nadzorem osoby posiadającej określone uprawnienia budowlane, która w trakcie prac rozbiórkowych określać będzie konkretny i szczegółowy zakres robót rozbiórkowych. Zważywszy zatem na konsekwencje prawne zaprezentowanej regulacji prawnej oraz mając na uwadze podjęty w tej sprawie wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 8 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Go 1057/16 - Sąd uznał, że organy, ponownie prowadząc postępowanie, wykonały zalecenia tegoż wyroku, czym uczyniły zadość art. 153 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosowny wniosek został złożony przez organ odwoławczy w piśmie z [...] lipca 2021 r., zaś skarżący oraz uczestnicy postepowania nie zażądali przeprowadzenia rozprawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI