II SA/GO 508/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. rozpoznał skargę Wojewody na uchwałę Rady Powiatu wprowadzającą zakaz używania jednostek pływających napędzanych silnikami spalinowymi na 35 zbiornikach wodnych. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały, uznając, że została ona podjęta z istotnym naruszeniem prawa. Głównym zarzutem było to, że Rada Powiatu nie wykazała, iż wprowadzenie zakazu było konieczne dla zapewnienia odpowiednich warunków akustycznych na terenach rekreacyjno-wypoczynkowych, co jest wymogiem wynikającym z art. 116 ust. 1 Prawa ochrony środowiska. Sąd podkreślił, że pojęcie "odpowiednich warunków akustycznych" jest nieostre i wymaga konkretnych ustaleń faktycznych, najlepiej popartych pomiarami akustycznymi, a nie opiera się na ogólnikowych stwierdzeniach czy petycjach mieszkańców. Ponadto, uchwała naruszała konstytucyjną zasadę proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP), ponieważ ograniczała prawo do korzystania ze środowiska i uprawiania sportów wodnych bez należytego wyważenia interesów różnych grup użytkowników wód. Sąd zwrócił uwagę na możliwość wprowadzenia ograniczeń zamiast całkowitego zakazu, a także na potencjalne kolizje z przepisami dotyczącymi parków krajobrazowych. Zakwestionowano również zapisy uchwały dotyczące wyłączeń z zakazu, uznając je za niezgodne z art. 116 ust. 4 Prawa ochrony środowiska, który określa celowe przesłanki zwolnienia, a nie podmiotowe. Uchwała została uznana za przejaw dowolności i arbitralności organu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia art. 116 Prawa ochrony środowiska w zakresie konieczności wykazania przesłanek do wprowadzenia zakazu używania jednostek pływających z silnikami spalinowymi oraz stosowania zasady proporcjonalności przy ograniczaniu praw.
Dotyczy spraw dotyczących uchwał rady powiatu wprowadzających zakazy lub ograniczenia w korzystaniu ze środowiska, w szczególności na terenach wodnych.
Zagadnienia prawne (5)
Czy rada powiatu może wprowadzić zakaz używania jednostek pływających napędzanych silnikami spalinowymi na podstawie art. 116 ust. 1 Prawa ochrony środowiska bez wykazania konieczności zapewnienia odpowiednich warunków akustycznych na terenach rekreacyjno-wypoczynkowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, rada powiatu musi wykazać konieczność wprowadzenia zakazu poprzez ustalenia faktyczne, najlepiej poparte pomiarami akustycznymi, a nie opierać się na ogólnikach czy petycjach.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 116 ust. 1 Prawa ochrony środowiska nakłada na radę powiatu obowiązek wykazania konieczności wprowadzenia zakazu dla zapewnienia odpowiednich warunków akustycznych. Brak takich ustaleń, w tym pomiarów, prowadzi do naruszenia prawa i dowolności działania.
Czy uchwała rady powiatu wprowadzająca zakaz używania jednostek pływających z silnikami spalinowymi narusza konstytucyjną zasadę proporcjonalności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli zakaz jest wprowadzony bez należytego wyważenia interesów i stanowi nadmierne ograniczenie prawa do korzystania ze środowiska.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że uchwała narusza zasadę proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP), ponieważ nie uwzględnia równowagi między ochroną środowiska a prawem do korzystania z zasobów wodnych, w tym uprawiania sportów wodnych, a także nie rozważa możliwości wprowadzenia jedynie ograniczeń zamiast całkowitego zakazu.
Czy rada powiatu może wprowadzać wyłączenia podmiotowe od zakazu używania jednostek pływających napędzanych silnikami spalinowymi, inne niż wskazane w art. 116 ust. 4 Prawa ochrony środowiska?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten określa celowe przesłanki zwolnienia, a nie podmiotowe, i wyłącza możliwość odmiennego określenia kręgu podmiotów zwolnionych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 116 ust. 4 Prawa ochrony środowiska wskazuje na cel użycia jednostki pływającej (bezpieczeństwo publiczne, utrzymanie cieków i zbiorników wodnych), a nie na podmiot, który ją użytkuje. Wprowadzenie wyłączeń podmiotowych w uchwale jest niezgodne z tym przepisem.
Czy rada powiatu może przekazać kompetencję do wydawania indywidualnych zezwoleń na użycie jednostek pływających z silnikami spalinowymi Zarządowi Powiatu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jest to niedopuszczalne przekazanie kompetencji z rady na organ wykonawczy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przekazanie Zarządowi Powiatu kompetencji do wydawania indywidualnych zezwoleń na użycie jednostek pływających z silnikami spalinowymi stanowi niedopuszczalną subdelegację uprawnień, gdyż wyjątki od zakazu powinny być wyczerpująco określone w akcie prawa miejscowego.
Czy uchwała rady powiatu wprowadzająca zakaz używania jednostek pływających z silnikami spalinowymi może powielać zakazy już ustanowione przez Sejmik Województwa na podstawie ustawy o ochronie przyrody?
Odpowiedź sądu
Może to rodzić niebezpieczeństwo kolizji w stosowaniu przepisów, a pierwszeństwo powinny mieć zakazy ustanowione na podstawie przepisów o charakterze szczególnym.
Uzasadnienie
Sąd zauważył, że niektóre jeziora objęte uchwałą znajdują się na terenie parku krajobrazowego, gdzie Sejmik Województwa już wprowadził zakaz używania łodzi motorowych. Powielanie takiego zakazu może rodzić kolizje prawne, a pierwszeństwo powinny mieć przepisy szczegółowe.
Przepisy (23)
Główne
u.p.o.ś. art. 116 § 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Rada powiatu może ograniczyć lub zakazać używania jednostek pływających na określonych zbiornikach wodnych, jeżeli jest to konieczne do zapewnienia odpowiednich warunków akustycznych na terenach przeznaczonych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Wymaga to wykazania konieczności poprzez ustalenia faktyczne, najlepiej poparte pomiarami.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada proporcjonalności przy ograniczaniu konstytucyjnych wolności i praw.
Pomocnicze
u.p.o.ś. art. 116 § 4
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Ograniczenia nie mogą dotyczyć jednostek pływających, których użycie jest konieczne do celów bezpieczeństwa publicznego lub do utrzymania cieków i zbiorników wodnych. Przepis ten określa celowe przesłanki zwolnienia, a nie podmiotowe.
u.s.p. art. 12 § 11
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym
Podstawa do podejmowania uchwał przez radę powiatu.
u.s.p. art. 79 § 1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym
Uchwała organu powiatu sprzeczna z prawem jest nieważna.
u.s.p. art. 79 § 4
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym
W przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru ogranicza się do wskazania naruszenia.
u.o.p. art. 16 § 3
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2024 r. o ochronie przyrody
Sejmik województwa może wprowadzić zakazy używania jednostek pływających napędzanych silnikami spalinowymi na jeziorach.
u.o.p. art. 17 § 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2024 r. o ochronie przyrody
W parkach krajobrazowych może być wprowadzony zakaz używania łodzi motorowych.
u.o.p. art. 24
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2024 r. o ochronie przyrody
Dotyczy obszarów chronionego krajobrazu.
P.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Właściwość sądów administracyjnych do kontroli aktów prawa miejscowego.
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skutki uwzględnienia skargi na uchwałę lub akt.
p.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Tryb uproszczony rozpoznawania spraw.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Tryb uproszczony rozpoznawania spraw.
u.p.o.ś. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Definicja hałasu.
u.p.o.ś. art. 3 § 32
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Definicja równowagi przyrodniczej.
u.p.o.ś. art. 112
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Cel ochrony przed hałasem.
u.p.o.ś. art. 113 § 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Delegacja do wydania rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu.
u.p.o.ś. art. 113 § 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Dopuszczalne poziomy hałasu zależne od rodzaju terenów i źródła hałasu.
u.p.o.ś. art. 4 § 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Prawo do powszechnego korzystania ze środowiska.
Prawo wodne art. 32 § 1
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Prawo do powszechnego korzystania z publicznych śródlądowych wód powierzchniowych.
Prawo wodne art. 32 § 2
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Cel powszechnego korzystania z wód.
r.d.p.h.
Rozporządzenie Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku
Określa dopuszczalne poziomy hałasu w środowisku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania konieczności wprowadzenia zakazu używania jednostek pływających z silnikami spalinowymi dla zapewnienia odpowiednich warunków akustycznych. • Naruszenie zasady proporcjonalności wynikającej z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. • Naruszenie art. 116 ust. 4 Prawa ochrony środowiska poprzez wprowadzenie wyłączeń podmiotowych. • Naruszenie art. 116 ust. 1 Prawa ochrony środowiska poprzez przekazanie kompetencji do wydawania zezwoleń Zarządowi Powiatu. • Potencjalne kolizje z przepisami dotyczącymi parków krajobrazowych.
Godne uwagi sformułowania
uchwała nosi cechy dowolności i arbitralności • istotne naruszenie konstytucyjnej zasady proporcjonalności • nie można działać dowolnie, według uznania, arbitralnie • nie można opierać się wyłącznie na konkluzji sporządzonej w danej sprawie ekspertyzy • nie można opierać się na ogólnikach czy petycjach mieszkańców
Skład orzekający
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski
sprawozdawca
Grażyna Staniszewska
członek
Jacek Jaśkiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia art. 116 Prawa ochrony środowiska w zakresie konieczności wykazania przesłanek do wprowadzenia zakazu używania jednostek pływających z silnikami spalinowymi oraz stosowania zasady proporcjonalności przy ograniczaniu praw."
Ograniczenia: Dotyczy spraw dotyczących uchwał rady powiatu wprowadzających zakazy lub ograniczenia w korzystaniu ze środowiska, w szczególności na terenach wodnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy popularnej formy rekreacji wodnej i konfliktu między ochroną środowiska a prawem do korzystania z zasobów naturalnych, co może zainteresować szersze grono odbiorców.
“Sąd uchyla zakaz używania silników spalinowych na jeziorach – czy samorządy mogą dowolnie ograniczać rekreację wodną?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.